Notulen raadsvergadering 6 mei 2022

NOTULEN VAN DE

GEMEENTERAAD VAN SCHIEDAM opvrjdag6mei2o22 te 20.00 uur in het Stadskantoor

Voorzitter: de burgemeester, de heer C.H.J. Lamers Plaatsvervangend raadsgriffier: mw. E. van Dijk Aanwezig zijn 32 raadsleden, te weten D. van Belle (PvdA), A.N. Biekman (D66), H.C.E. Bruggeman (AOV), I.A.W.M. Coenradie-Maris (PS), Dokgöz (DENK), D.A. Ergin (DENK), H.J.A. Feelders (VVD), Y.J. Haan (GroenLinks), S.f. Hamerslag (PS), M. Janssen (AvS), T.R. Janssen (VVD), C.F. de Jong (AOV), C. Kahramanolu (DENK), M.K.C. Keverling (D66), S. Kiliçkaya (GroenLinks), P.D.R. van Kraaij (OPS), W.E. de Leeuw (PvdA), J.M.P. Mans (PS), J.H.J. Meesters (LOS), J. Pegtel (CDA), M.R. Reuderink (OPS), M.M. Rodenberg (OPS), M. Rotteveel (LOS), C.S.P. Schoondermark (GL), J. Suva (PvdA), J. van Sliedregt (D66), O.P. Spek (VVD), S. Timmers (VVD), M. Ben Touhami (DENK), Y. Tuncer (CDA), A.E.I. Wilton (VVD) en P.M.E. Zwang (PvdA). .

Tevens zijn aanwezig de wethouders P. van Aaken, M.J.C. Houtkamp en A.J.M. Laan, alsmede de he ren F.B. Minhas en R. de Vreede. Afwezig zijn de leden M. Bakker (GroenLinks), J. Trouborst (AvS) en Y. Voikman (VVD). 01.

Opening en vaststelling agenda

De Voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen welkom. Hij waardeert het dat de le den op dit ongebruikelijke tijdstip aanwezig willen zijn voor een extra raadsvergadering over de forme ring van een nieuw college en de rapportage van de nieuwe verkenner. Het is bekend hoe het proces tot nu toe is verlopen. Op 21 april is er ook al een extra raadsvergadering geweest waarin het verslag van de eerste verkenner is gepresenteerd. Dat heeft geleid tot een motie vanuit de raad om een andere rich ting te kiezen. Vanavond wordt er gesproken over het vervolg daarvan. De verkenner heeft in de gesprekken met alle fracties de mogelijkheid afgetast wanneer er verslag zou kunnen worden uitgebracht aan de raad. Spreker realiseert zich heel goed dat het inmiddels meire ces is. Dan is het lastig om een extra vergadering van de raad te houden, maar omdat er tempo kon worden gemaakt, was vrijdagavond 6 mei het meest geschikte moment. De verkenner heeft zijn werk zaamheden in anderhalve week afgerond. Dat is bewonderenswaardig en alleen al daarom is het gepast dat de raadsleden vanavond bij elkaar komen. Als de raad het met de conclusies van de verkenner eens is, kan er volgende week tempo worden gemaakt met de formatie. Er zijn vanavond geen andere agendapunten. De twee beëdigingen en de vaststelling van de versla gen volgen in de raad van 31 mei.

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. Toelichting advies van de verkenner en gelegenheid tot het stellen van vragen aan de verkenner 02.

1

De Voorzitter merkt op dat ook vanavond de werkwijze van 21 april wordt gevolgd. De verkenner geeft eerst een presentatie, waarna de leden hem vragen kunnen stellen. Daarna wordt dat blokje afge sloten en krijgen de leden de gelegenheid om het gesprek met elkaar aan te gaan en hun conclusies te delen. Spreker geeft de heer Minhas het woord, nadat hij heeft gemeld dat de heer Minhas op verzoek van de fractie van DENK conform de motie aan de slag is gegaan.

De heer Minhas constateert met voldoening dat hij weer even op zijn oude, vertrouwde plek staat. Bijna zeven weken geleden waren er na vier jaar weer gemeenteraadsverkiezingen. De uitslag was helder: er zijn winnaars en verliezers, er zijn nieuwkomers en er zijn partijen die hun zetels hebben be houden. Het advies vanuit de vorige verkenning om formatiegesprekken te starten met een aantal par tijen uit het midden van de raad kon helaas op onvoldoende draagvlak rekenen. De gemeenteraad was van mening dat er een stabiele meerderheidscoalitie moet komen die een goede afspiegeling is van de verkiezingsuitslag. De fractie van DENK heeft spreker gevraagd om een nieuwe verkenning uit te voeren. Dat vindt hij eervol, vooral omdat de stad hem erg aan het hart gaat. Ook Schiedam verdient een missionair stads bestuur. Spreker heeft het proces van de verkenning doorlopen vanuit de bestaande mogelijkheden. Zo zit hijzelf ook in elkaar: kijken naar wat wel kan in plaats van naar wat niet kan. Het was belangrijk om eerst vast te stellen welke omvang in zetelaantal een stabiele coalitie volgens de raad zou moeten heb ben. Op basis van de gesprekken daarover is spreker op een aantal van twintig zetels uitgekomen. Daarna heeft hij onderzocht hoe partijen de samenstelling van het stadsbestuur voor zich zien.

Norma liter bestaat een stadsbestuur uit minimaal vijf wethouders, naast uiteraard de burgemeester, maar de vraag was of partijen vonden dat dit aantal moet worden uitgebreid. Spreker heeft vastgesteld dat daarover verschillend wordt gedacht, maar voor de meeste partijen is een aantal van vijf wethouders voldoende. Tegelijkertijd gaven partijen aan dat ze een eigen wethouder willen leveren en tegen deel tijdwethouders zijn. Met die uitgangspunten is spreker aan de slag gegaan om een coalitie uit de gemeenteraad samen te stellen die bestaat uit vijf partijen die samen twintig zetels hebben. Hij heeft eerst gekeken naar het progressief initiatief. In het verslag en het advies is terug te lezen welke opties spreker heeft onder zocht bij zijn zoektocht naar hoe dat progressief initiatief aan een meerderheid zou kunnen komen. Spreker heeft helaas moeten vaststellen dat er met het progressief initiatief geen stabiele meerderheid te vormen is die recht doet aan de verkiezingsuitslag en het eerder genoemde uitgangspunt van twintig zetels met vijf partijen. Daarna heeft spreker de opvatting van de gemeenteraad over het recht doen aan de verkiezingsuit slag vertaald naar een coalitie op basis van de gesprekken die hij heeft gevoerd.

Dat heeft geleid tot co alitie met als basis VVD en DENK, aangevuld met winnaars van de verkiezingen en lokale partijen waarvan spreker als verkenner van mening is dat die partijen kunnen bijdragen aan een stabiel stads bestuur. Dat heeft uiteindelijk geleid tot het advies om formatiegesprekken te starten met de VVD, DENK, de PvdA, D66 en Progressief Schiedam. Spreker dankt de raad ten slotte voor het vertrouwen en wenst hem veel wij sheid toe bij de verdere besluitvorming rondom de formatie. Ook dankt hij de ambtelijke ondersteuning voor het begeleiden van dit proces. De Voorzitter dankt de heer Minhas, die ook nog afspraken heeft gemaakt met de fracties over de publicatie van zijn advies. Dat is vanmiddag om 15.00 uur zowel voor de raadsleden als het publiek be schikbaar gekomen. Vanaf vanavond 19.30 uur zijn de gespreksverslagen die door de verkenner zijn geflatteerd gebundeld op Notubox geplaatst. Daarmee zijn die stukken openbaar, als onderdeel van de gemaakte afspraken. Spreker constateert vervolgens dat de raad geen behoefte heeft aan het stellen van informatieve vragen. Dat is bijzonder, want dat betekent dat het een idip en klaar advies is. Daarmee is de klus van

de heer Minhas echter nog niet helemaal geklaard, want nu is het woord aan de raad voor de oordeels vorming over het advies, maar qua informatievoorziening en verantwoording is er dus sprake van een duidelijk advies. Spreker dankt de heer Minhas daarvoor. De vorige verkenner kwam met een advies dat niet op stelln in de gemeenteraad kon rekenen. Dat heeft geleid tot een motie van de heer Mans en een aantal anderen, waarin de fractie van DENK is ver zocht om een verkenner aan te stellen. Dat heeft geleid tot het aan de orde zijnde advies. Aangezien het initiatief bij de fractie van DENK is gelegd, geeft spreker de heer Ergin van DENK als eerste de gele genheid om als een soort informele opdrachtgever zijn reactie te geven. De heer Ergin constateert namens zijn fractie dat de raadsleden twee weken na de laatste gemeen teraadsvergadering nu opnieuw met elkaar in debat gaan over de vorming van de Schiedamse coalitie, ditmaal met een gloednieuw advies van verkenner Fahid Minhas. 52 Dagen geleden gingen de Schie dammers naar de stembus om te stemmen op de partij van hun voorkeur en 52 dagen later gaan die zelfde politieke partijen kiezen. Kiezen voor hun ideale coalitie of kiezen voor een realistische en sta biele coalitie en bovenal voor wat goed is voor Schiedam.

Voordat hij komt te spreken over de afweging van DENK wil spreker de heer fahid Minhas bedan ken, bedanken voor zijn bereidheid om verkenner te worden, bedanken voor zijn beschikbaarheid en bedanken voor het voortvarend herpakken van de verkenning. Een misgelopen verkenning herpakken, is niet makkelijk, zeker niet in zo’n korte periode en op zo’n zorgvuldige wijze. Voor iemand als spreker die dagelijks in de Tweede Kamer ziet onder welke druk Tweede-Kamerleden moeten werken, is het extra bijzonder dat verkenner Minhas de handschoen heeft opgepakt en is ingegaan op het verzoek van DENK om aan de slag te gaan als verkenner. Want ook voor DENK was de keuze voor een verkenner een ingewikkelde. Het was überhaupt voor het eerst dat een DENK-fractie in het land aan zet kwam om het initiatief te nemen in de formatie. Maar waar de fractie vooral naar heeft gekeken, is het belang van de stad en wat goed is voor de onderlinge samenwerking in de raad. De laatste raadsvergadering was bepaald niet de plezierigste en al helemaal niet goed voor de on derlinge verhoudingen. De fractie van DENK kwam daarom ook uit op Fahid Minhas. Om bruggen te bouwen, om over politieke kleuren heen te stappen en de juiste keuzes te maken voor Schiedam. De fractie was daarom ook blij dat Fahid Minhas met “ja” antwoordde op het verzoek van DENK en zijn meireces heeft opgeofferd, in het belang van de stad.

Spreker dankt ook de ondersteuning en in het bij zonder Roland de Vreede. Verkenner Minhas heeft aangegeven dat hij het geldbedrag dat hij als verkenner gestort krijgt van de gemeente zal schenken aan een Schiedams goed doel. Dat voornemen is wat DENK betreft noe menswaardig maar vooral prjzenswaardig. Voor dit besluit dankt spreker hij vermoedt dat hij dat namens de voltallige gemeenteraad mag doen de heer Minhas. En als hij zo brutaal mag zijn om van daag ook een advies uit te brengen aan de verkenner adviseert hij de organisatie Stichting Net Niet Ge noeg als goed doel. Deze stichting zet zich al geruime tijd in voor de stille armen in Schiedam en met de torenhoge infiatiecijfers is spreker bang dat deze groep de afgelopen tijd steeds groter is geworden. (Applaus) De raad heeft tijdens de vorige vergadering als het ware aan de nieuwe verkenner de opdracht ver strekt op zoek te gaan naar een stabiele meerderheid en recht te doen aan de verkiezingsuitslag. Met het advies voor een coalitie, bestaande uit DENK, VVD, PVDA, D66 en Progressief Schiedam, voldoet de verkenner aan die opdracht. Een meerderheid bestaande uit 20 van de 35 zetels in de gemeenteraad is wat DENK betreft een stabiele meerderheid. Het tweede verzoek om recht te doen aan de verkiezingsuitslag ligt ingewikkeld.

Want hoe doe je recht aan de verkiezingsuitslag? Kies je voor de partijen die het grootste zijn geworden of gaje voor een coalitie van partijen die meer zetels dan in de vorige periode heeft behaald? Wat DENK betreft doet het voorliggende advies in ieder geval meer recht aan de verkiezingsuitslag dan het vorige. DENK volgt de onderbouwing in het advies nauw daarom heeft de fractie zojuist nul vragen aan de verken ner gesteld en kan zich erin vinden. --

--

--

--

3

Dan een zeer belangrijk punt voor de fractie van DENK. De fractie heeft haar voorkeurscoalitie nooit onder stoelen of banken geschoven. Haar sterke voorkeur ging uit naar het progressief initiatief, aangevuld met de VVD. Dat was het verhaal van DENK bij de vorige verkenner en dat bleef de bood schap van DENK bij verkenner Minhas. Spreker moet echter constateren dat de verkenner een andere conclusie heeft getrokken, al heeft hij een serieuze poging gewaagd om het voltallige initiatief te be trekken bij zijn advies. Feit is ook dat bij de tweede verkenning slechts een deel van het initiatief is meegenomen. De fractie had graag gezien dat ook GroenLinks zou zijn meegenomen in het advies, maar dat is helaas niet het geval. Dat betekent overigens niet dat de samenwerking van het progressief initiatief hiermee stopt. Die samenwerking wordt gecontinueerd, met GroenLinks, maar ook met de andere partijen met zetels in de Schiedamse raad. Duizenden Schiedammers hebben DENK het vertrouwen gegeven om de stad mede te besturen. Dan sta je voor een keuze. Doe je het Schiedam aan om de politieke impasse te verlengen door een derde verkenning te starten of doorbreek je die impasse juist door te accepteren dat de gewenste coali tie van DENK ook door de tweede verkenner als niet realistisch wordt gezien? Schiedammers verwach ten een bestuur dat met daadkracht de stad gaat besturen.

Zij zitten totaal niet te wachten op getouw trek tussen politieke partijen. DENK neemt daarom zijn verantwoordelijkheid en neemt het advies van de verkenner over. De fractie gaat het gesprek met de VVD, PvdA, Progressief Schiedam en D66 daarom aan om Schiedam vooruit te helpen. Tot slot merkt spreker op dat DENK de raad op zeer korte termijn zal informeren over het vervolg van de formatie. Net als bij het aanstellen van de verkenner zal daarbij voortvarend worden gehandeld en zal het vervolgproces op een zorgvuldige wijze worden ingericht. Daarbij zal expliciet rekening wor den gehouden met het advies van de verkenner om de gehele raad te betrekken bij de formatie, dus ook de partijen die niet aan de onderhandelingstafel zitten. Volgens de fractie van de heer Spek is het vandaag een speciale dag. Het is niet alleen twintig jaar na de moord op Pim Fortuyn, maar er ligt ook weer een gedegen advies voor. Er is veel en goed werk verricht. Overigens was er een paar weken geleden ook al sprake van een goed advies. Daarom dankt spreker beide verkenners voor hun werk. Men realiseert zich vaak te weinig hoeveel tijd daarin gaat zitten en het gebeurt ook nog eens op vrijwillige basis. Dank dus aan Fahid en Natalie. De Schiedamse VVD stelt zich constructief op, want Schiedam moet verder. Schiedam moet worden bestuurd.

De Schiedamse VVD vindt dat er een goed doordacht advies ligt dat recht doet aan de verkie zingsuitslag: een brede coalitie die de gehele stad vertegenwoordigt en die stabiel is door een meerder heid van twintig zetels. Wat de VVD-fractie betreft, wordt er nu snel aan de slag gegaan om tot een co alitieakkoord te komen. De VVD gaat ervan uit dat het advies door alle genoemde partijen wordt ge volgd, zodat er snel aan de slag kan worden gegaan. De heer Haan is teleurgesteld. GroenLinks is teleurgesteld, teleurgesteld dat GroenLinks niet wordt genoemd in het voorstel van de verkenner, teleurgesteld ook dat het progressief initiatief niet in zijn geheel tot de coalitie toetreedt. Het is zuur dat GroenLinks, de derde partij van de stad, een van de winnaars van de verkiezingen, niet mag meedoen. Zuur dat een van de twee coalitiepartijen die bij de verkiezingen wonnen geen plek krijgt in het dagelijks bestuur van de stad. Spreker zou een heel betoog kunnen houden over waarom en waarin de redeneringen en de conclu sies van de verkenner niet kloppen, maar op iedere redenering en iedere conclusie van welk verhaal dan ook valt wel wat af te dingen, zeker als het over politiek gaat. Zuur dus, maar er is ook begrip. De stad moet immers worden bestuurd.

Er zijn partijen die blokkades uitspraken, die partijen of groepen van partijen uitsluiten, maar GroenLinks en het progressief initiatief hebben nooit blokkades tegen an dere partijen uitgesproken. Zij stonden en staan open voor samenwerking. De focus moet worden ver legd van onderlinge verschillen naar wat iedereen bindt. De fractie slikt het zuur dus snel in en gaat aan de slag om Schiedam socialer en rechtvaardiger te maken. GroenLinks is wat dat betreft optimistisch. Het voorstel van de verkenner is progressiever dan

4

het voorstel van de vorige verkenner en ook progressiever dan de vorige coalitie en doet daarmee in zekere zin recht aan de verkiezingsuitslag. Deze stad verdient een raad die in gezamenljkheid het be lang van de stad en dat van de inwoners, alle inwoners, vooropstelt. Met het progressief initiatief is een eerste stap gezet naar meer gezamenlijkheid, naar het vooropstellen van dat belang. Het progressief initiatief heeft altijd opengestaan voor brede samenwerking in het belang van de stad. Spreker neemt aan dat ook de inbreng van het progressief initiatief in de twee verkenningsrondes, tijdens de formatie op tafel ligt. Hij hoopt ook dat er ruimte zal zijn voor inbreng vanuit de volle breedte van de raad, zoals de verkenner adviseert. Wat GroenLinks betreft moet er worden voortgebouwd op de goede beweging die de afgelopen vier jaar in gang is gezet. Er zijn goede eerste stappen gezet en nu is het zaak om de vervoigstappen te zet ten. Vele problemen moeten worden opgelost, meerdere crises moeten worden aangepakt. Er is een cri sis op de woningmarkt, er is een klimaat- en energiecrisis, er zijn personeelstekorten in het onderwijs en in de zorg, er is een vluchtelingencrisis en een vertrouwenscrisis. GroenLinks stond klaar om het goede werk voort te zetten, maar moet de opdracht om hiermee aan de slag te gaan nu neerleggen bij de rest van het initiatief.

Men mag van GroenLinks constructieve oppositie verwachten, niet tegenstemmen om het tegen stemmen, maar oppositie, gericht op vooruitgang en het aanpakken van de vele problemen waarmee Schiedam te maken heeft. Voorstellen die daarmee aan de slag gaan, krijgen de steun van de fractie. Natuurlijk wordt er opbouwende kritiek geleverd als het naar de zin van GroenLinks niet snel genoeg of goed genoeg gaat. Een tegenstem wordt niet uitgesloten als voorstellen beleidsproblemen niet oplos sen of misschien zelfs erger maken. Constructief, maar wel stevig, niet vanuit de heup, maar vanuit idealisme en overtuiging. Ook de fractie van mevrouw Zwang dankt de verkenner voor het heldere rapport en de ambtelijke ondersteuning voor haar inzet. Er is hard gewerkt in weken waarin ook nog en mei vielen en Ko 4 5 ningsdag werd gevierd. De raad moet die inzet echt waarderen. Op 21 april heeft de PvdA mede een motie ingediend waarin de tweede grootste partij is gevraagd het initiatief te nemen voor een nieuwe verkenning die leidt tot een stabiele coalitie en een advies dat recht doet aan de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen. Nu is de uitkomst van de tweede verkenning aan de orde. De verkenner komt met een door de PvdA te begrijpen coalitievoorstel, waarbij recht wordt gedaan aan het progressief initiatief.

Natuurlijk had de fractie graag gezien dat het gehele initia tief onderdeel zou hebben uitgemaakt van de coalitie, maar gegeven de onderbouwing en in overleg met de andere partijen van het initiatief gaat de PvdA met het advies in gezamenljkheid akkoord. De PvdA is van mening dat dit advies meer recht doet aan de uitkomst van de verkiezingen. De fractie zal dan ook vol energie deelnemen aan de coalitieonderhandelingen. Schiedam staat voor een aantal complexe opgaven, dat niet alleen vraagt om een stabiel college, dat als team de uitdagingen oppakt, maar ook een college dat samen met de raad en de Schiedammers als belangrijke partners aan de slag gaat. De PvdA vindt het ook belangrijk, beter gezegd voorwaardelijk, dat het coalitieprogramma van de gehele raad is. De fractie zal haar input daarom bij alle fracties op halen, ook bij GroenLinks. Op het hoe, het wat en het wanneer komt zij nog terug. De heer Van Sliedregt stelt namens zijn fractie dat na de eerste poging nu de tweede aan de orde is. Ook D66 dankt Fahid Minhas voor het verrichte werk en het intensieve, nuttige en prettige gesprek dat met zijn fractie is gevoerd. Ook Roland de Vreede wordt door de fractie voor zijn ondersteunende werk bedankt. Er ligt een nieuw voorstel, waarin D66 zich prima kan vinden.

Het is een vertaling van de wens van de fractie om te komen tot een coalitie waarin een groot aantal Schiedammers met ver schillende achtergronden zich kan herkennen. De coalitie zal kunnen rekenen op twintig zetels, wat een stabiele meerderheid zou moeten opleveren, iets waaraan de fractie waarde hecht. Dat heeft zij de afgelopen weken al diverse malen aangegeven. Daarnaast vindt spreker het verslag van de verkenner,

dat weergeeft hoe deze tot zijn advies is gekomen, helder. Wat D66 betreft wordt er met de genoemde partijen onderhandeld. Inmiddels is dit de 52ste dag na de verkiezingen, dus er moet snel om de tafel worden gegaan. De nadere berichten van DENK ziet de fractie dus met heel veel belangstelling tege moet. De voorgestelde coalitie getuigt van realisme en weerspiegelt de verkiezingsuitslag. Schiedam verdient snel een nieuw en goed bestuur. D66 is er klaar voor. De heer Reuderink heeft al vaker van fahid Minhas gezegd dat het niet de vraag is of hij het goed doet dat doet hij altijd maar of hij de goede dingen doet. Daarover heeft de OPS stevige discussies met hem gehad. Spreker maakt hem complimenten voor zijn aanpak en de snelheid waarmee hij heeft gewerkt. Spreker wijst erom dat het om politiek gaat en dat iedere combinatie die meer dan 18 zetels heeft en kennelijk in de raad op een meerderheid kan rekenen mogelijk is. Je kunt er al dan niet over mokken maar het hoort er gewoon bij. Kun je er niet tegen dan moet je bestuurslid worden bij een biljartclub of een voikstuinvereniging. Als de voorgestelde coalitie realistisch is en een meerderheid heeft moeten de partijen het vooral met elkaar proberen. Spreker bedoelt dat niet in de zin zoals ooit de Koning van Saksen zei, namelijk “Macht Euren Dreck alleene”, wat neerkomt op: val allemaal maar dood.

Het lijkt hem het beste te wachten op wat hier allemaal uitkomt, wat in ieder geval de VVD zal aanspreken. Toen Thorbecke premier werd zei hij: wacht op onze daden. Spreker zal dat doen. Nu gaat het alleen om de vraag wie het met wie gaat doen maar er zal een collegewerkprogramma moeten komen en daar zal de OPS naar kijken. Hij wenst de betrokkenen veel succes. Hij weet dat hij de naam heeft ironisch te zijn maar hij wil er geen onduidelijkheid over laten bestaan dat zijn complimenten voor de heer Minhas oprecht gemeend waren. —

—

De heer Mans zal als hij op zoek gaat naar een voorzitter of vicevoorzitter van de volkstuinvereni ging zeker bij de heer Reuderink aankloppen. De fractie van Progressief Schiedam heeft met belangstelling kennis genomen van het rapport van de verkenner. Spreker ziet in het advies een stabiele meerderheid en is van oordeel dat het recht doet aan de verkiezingsuitslag, iets waarover hij zeer tevreden is. Zijn fractie was heel graag samen met het progressief initiatief, inclusief GroenLinks, en de VVD aan de slag gegaan, samen voor de stad. Daar mee zouden de twee grootste partijen en drie winnaars samen aan de slag gaan. Het heeft echter niet zo mogen zijn. De VVD bleek te star om samen met het progressief initiatief aan de slag te gaan. Die partij riep op elkaar geen mietje te noemen en maar meteen aan het formeren te slaan, een oproep die hem herhaalde malen door het hoofd schoot. Anders dan de heer Spek suggereerde, was het progres sief initiatief er niet op uit om de VVD uit te sluiten. Alsof het progressief initiatief een meerderheid had! Dit initiatief was bereid om constructief aan de slag te gaan maar helaas dacht de VVD er anders over. Door haar instelling doet GroenLinks nu niet meer mee. Drie van de vier partijen die het progressief initiatief hebben gevormd zijn opgenomen in het ad vies.

Als dat zo is, zij het zo, zeker als er een heldere onderbouwing aan ten grondslag ligt. Volgens spreker is dat het geval. Hij begrijpt de afwegingen van de verkenner heel goed. Ook de heer Minhas had van doen met de afwijzende houding van de VVD. Progressief Schiedam neemt het advies over en zal samen met de VVD, D66, DENK en de PvdA de onderhandelingen ingaan, echter niet alleen met hen. Ook de input van GroenLinks, de OPS, het AOV, Alles voor Schiedam, het CDA en LOS moet serieus worden genomen. De stad moet worden bestuurd, liefst met een zo breed mogelijk gedragen beleid. Het progressief initiatief stopt niet bij de grenzen van een coalitie of oppositie. Die opdracht neemt PS mee naar de coalitievorming. Zo stoppen ook de sa menwerking met GroenLinks en de gezamenlijke thema’s niet na acht jaar. Spreker dankt namens P5 Fahid Minhas en Ronald de Vreede voor hun snelle en constructieve bij drage aan deze verkenningsperiode. Hij heeft het gesprek met hen net als met de eerste verkenner als zeer prettig ervaren.

De heer M. Janssen stelt vast dat iedereen de mond vol heeft van vertrouwen, politiek naar de mensen brengen, het verkleinen van de kloof tussen stad en gemeente, het creëren van stabiliteit, be strijden van polarisatie, respect voor elkaar, transparantie, saamhorigheid en nieuwe bestuurscultuur. Als men dat allemaal wil, moet men het niet afleen in woord en geschrift doen maar er ook naar hande len. Helaas ziet spreker daar niet veel van terug. Spreker memoreert dat nadat de raad akkoord was gegaan met het proces voor de eerste verken ning niet alleen de verkenningsgesprekken onder leiding van mevrouw Gouweleeuw volgden maar ont ving de raad ook een brief van vier partijen die zich hadden verenigd in het zogeheten progressief initi atief. Het linkse blok dat continu herhaalde zich aan elkaar vast te houden in coalitie of oppositie zorgde ervoor, dat de verkenner niet 11 puzzelstukjes moest leggen maar slechts 8, waarvan 1 niet pas send groot puzzelstuk. Spreker memoreert dat hij deze liefdesverklaring politieke kartelvorming heeft genoemd. In zijn beleving kun je het initiatief van de verkenning dat toebehoort aan de grootste geko zen partij niet kapen door te doen alsofje samen de grootste partij van Schiedam bent geworden.

Je bent dan niet alleen je afspraken over het te volgen proces niet nagekomen tegenover de collega-raad sleden maar al helemaal niet tegenover de kiezers in Schiedam. Als kiezer van een van deze partijen krijg je er gratis en voor niets het gedachtegoed van drie andere partijen bij. Zoals gezegd hebben deze vier partijen elkaar de liefde verklaard. Nu blijkt echter dat dit slechts lentekriebels waren en dat GroenLinks door de voormalige partners in crime zonder pardon bij het overige zwerfiruil in Schiedam wordt geplaatst. Spreker laat voor het gemak nog maar een keer het woord vertrouwen vallen: doe wat je zegt en zeg wat je doet. Spreker acht het niet vreemd dat dit geen match made in heaven was, waar de partijen elkaar vermeend hebben gevonden op de inhoud. Volgens hem waren er voor deze partijen nog behoorlijk wat plooien glad te strijken op belangrijke onderwerpen als veiligheid, mobiliteit en energietransitie. Spreker stelt vast dat het AOV en de OPS een draai van 180 graden hebben weten te maken Zij wil den zich wilden aansluiten bij het progressief initiatief, gingen van woke-coalitie en het uitsluiten van DENK en GroenLinks naar een kortstondige flirt om mee te mogen besturen. Spreker dankt verkenner Minhas voor diens inzet.

Hij kan zich op zich redelijk vinden in het eind resultaat maar plaatst de kanttekening dat lokaal met 3 van de 20 zetels behoorlijk ondervertegen woordigd is in de coalitie, wat ingaat tegen de trend dat lokale partijen in Nederland in opkomst zijn. Hij is van oordeel dat deze coalitie behoorlijk naar links neigt en dat het met name voor de VVD een uitdaging zal zijn om op de inhoud tot een akkoord te komen. In de vorige geklapte coalitie bleek met name een conflict met links georiënteerde partijen, waarvan Progressief Schiedam er een was, de oor zaak van een breuk met de VVD. De manier waarop dit advies tot stand is gekomen acht spreker discutabel. Had hij bij de eerste ver kenning nog het gevoel dat AvS serieus werd genomen, dat er serieus naar de inhoud werd gekeken en naar de vraag in hoeverre partijen tot een coalitieakkoord konden komen, nu had hij dat gevoel een stuk minder. De uitspraak dat zijn “partijtje” toch maar mooi twee zetels had gehaald, vond hij eniger mate denigrerend en ongepast. Zij doet geen recht aan de bijna 2000 Schiedammers die op zijn partij hebben gestemd. Dat het partijprogramma van AvS en het gespreksverslag van de vorige verkenner voorafgaande aan het gesprek met de heer Minhas niet waren gelezen verraste hem ook.

Nog belangrij ker vindt hij het dat de gecreëerde voorwaarden, een coalitie met 20 zetels gevormd door vijf partijen, opeens belangrijker lijken te zijn dan een inhoud die partijen met elkaar bindt om tot een stabiel coali tieakkoord te komen. Hoewel i8 zetels de ondergrens is voor een meerderheid is het geen voldongen feit dat een coalitie met 20 of 21 zetels stabieler is dan een coalitie met 19 zetels, wat de basis is gewor den voor dit advies. Zo zijn de puzzelstukjes ook gelegd. Stabiliteit zit voor spreker veel meer in goede afspraken op de inhoud en de uitvoering dan in de indicatie van het aantal zetels voor een meerder heid. AvS heeft naar hij betoogt vanaf het begin gezegd oprecht te willen doen wat het beste is voor Schiedam en dat dit niet noodzakeljkerwijs in een coalitie behoefde te gebeuren, ondanks het feit dat

het een van de grote winnaars van de verkiezingen is geworden. In die zin zal het over zijn ego heenstappen en zich constructief opstellen tegenover de vorming van de voorgestelde coalitie. Hij wenst de partijen als zij daarvoor openstaan veel succes en wijsheid toe. De heer De Jong vond het tactisch gezien een meesterzet van DENK om de heer Minhas te vragen als verkenner op te treden. Men kan het geloven of niet maar het AOV heeft er ook over nagedacht en kwam met een ljsije waarop drie namen stonden, waaronder die van de heer Minhas. Het is wellicht een teleurstelling voor een enkeling dat het AOV ook kan nadenken. Sommigen meenden Schiedam mers die voor bepaalde partijen hebben gekozen een oormerk te moeten geven en spraken van rapaille, wat staat voor slecht volk, uitvaagsel, gepeupel, gespuis. Toen Napoleon tegen de Oostenrijkers vocht sprak hij ook van rapaille. Het is ook een teleurstelling dat van de 63.420 opgeroepen kiezers slechts 26.495 geldige stemmen zijn geteld. Het overgrote deel van de Schiedammers heeft dus geen gebruik gemaakt van hun stem. Zij hebben zich kennelijk niet gerealiseerd dat door niet te stemmen de stem van degenen die wel hebben gestemd zwaarder telt, waardoor de verdeling van de zetels er heel anders had kunnen uitzien. Spreker veronderstelt dat men geen vertrouwen heeft in de politiek of niet vol doende geïnformeerd is.

Een mogelijke reden is ook dat college en/of raad te weinig zichtbaar zijn ge weest in de Schiedamse samenleving. Spreker dankt de heer Minhas, ondersteund door de heer De Vreede, voor de inzet om tot een brede coalitie te komen. Zijn fractie zal niet uit teleurstelling tegen stoelen gaan trappen of uit blijdschap op een tafel springen gelet op zijn leeftijd zou dat überhaupt al niet verstandig zijn maar hij komt wel tot de conclusie dat de ouderen wederom in het verdomhoekje zijn terechtgekomen, iets wat zij overi gens wel gewend zijn. Hun wordt verweten dat zij niet doorstromen naar een kleinere woning, of een baan bezet houden, terwijl aan de andere kant indexering van het pensioen al jarenlang niet heeft plaatsgevonden. Ondanks het feit dat het AOV en de OPS een afspraak hebben om gezamenlijk op te trekken, in het besef dat zij dezelfde doelgroep vertegenwoordigen maar dat hun benadering van de ouderen qua methodiek verschilt, komt hij tot de conclusie dat met het resultaat van de optelsom 2+3 te weinig is gedaan. De verkenner heeft gekozen voor het progressief initiatief Schiedam, afgekort PIS, zonder GroenLinks. —

—

De Voorzitter vindt dit geen gepaste woordkeuze. De heer De Jong zegt dat het er gewoon staat. Volgens de Voorzitter staat het in de eigen tekst van de heer De Jong. De heer De Jong kan er ook niets aan doen dat het de afkorting van Progressief Initiatief Schiedam is. Het is ook AOV voor Algemeen Ouderen Verbond. Het motorblok met een beetje rode diesel van de PvdA, DENK, PS en GroenLinks is naar spreker concludeert uit elkaar gevallen, anders gezegd: GroenLinks is uit de boot gevallen. Met aanvulling van de VVD en D66 meent de verkenner dat deze weg leidt naar de vorming van een stabiele coalitie. Spre ker is niet helemaal verrast door deze ontwikkeling, mede gelet op het verschil van inzicht tussen de VVD en GroenLinks in de afgelopen vier jaar en het feit dat D66 wel stond te springen om deel uit te maken van een mogelijke coalitie. Naar hij hoopt zijn goede afspraken gemaakt om te voorkomen dat kortsluiting ontstaat in het motorblok. Hij concludeert dat aan de brief die het progressief initiatief Schiedam indertijd heeft gestuurd een luchtje zat. Met 20 zetels voor de coalitie staat de oppositie met 15 zetels voor een uitdagende opgave. Uiteindelijk gaat het evenwel om het belang van Schiedammers, oftewel de Schiedammers die de verantwoordelijkheid hebben genomen om hun stem te laten horen.

Ondanks het feit dat het AOV zich zorgen maakt over het feit dat de ouderen de komende vier jaar mo gelijk te weinig aandacht krijgen, acht spreker het wenselijk voor Schiedam de coalitiebesprekingen zo

$

‘•1

De Voorzitter dankt de fractievoorzitters voor hun bijdragen en constateert dat niemand er nog

behoefte aan heeft te reageren. Spreker heeft genoteerd dat een groot aantal fracties bewust positief dan wel neutraal te kennen heeft gegeven zich met het advies van de verkenner te kunnen verenigen. Hij vraagt of hij de conclusie mag trekken dat het advies van deze verkenner op een ruime meerderheid in de gemeenteraad kan re kenen en stelt vast dat dit het geval is. Spreker stelt het op prijs dat een aantal fracties die niet tot de beoogde coalitie behoren desondanks te kennen hebben gegeven dat zij het advies steunen. Hij vindt dat heel constructief, aangezien het be tekent dat niet alleen de vijf fracties die aan de slag gaan maar ook andere fracties te kennen hebben gegeven dat de voorgestelde coalitie de beste combinatie is die op dit moment beschikbaar is. Spreker stelt vast dat de verkenner veel lof is toegezwaaid maar is van oordeel dat allereerst de frac tie van DENK dank verdient, omdat de heer Ergin met de motie van de heer Mans grote verantwoor delijkheid op zijn schouders is gelegd en de durf heeft getoond niet iemand uit eigen gelederen als verkenner naar voren te schuiven maar iemand die behoort tot de grootste partij in de raad en oud-wet houder is, met kennis van de lokale politiek. Hij vindt dat een risicovolle stap. Hij wijst erop dat de gang van zaken uniek is voor Nederland.

DENK heeft voor het eerst in de Nederlandse parlementaire geschiedenis, lokaal, provinciaal of op landsniveau, de verantwoordelijkheid gekregen voor de formatie van een bestuurscollege. Dat is heel bijzonder. Desniettegenstaande heeft DENK die stap gezet en spreker dankt die fractie daarvoor. Hij denkt dit te mogen doen namens de gehele raad. Spreker constateert dat de gehele raad het advies overneemt en dat DENK het initiatief zal nemen om op korte termijn, voortvarend en zorgvuldig, de onderhandelingsfase en de formatie van een nieuw college te starten. Spreker dankt de heren Minhas en De Vreede namens de raad voor hun inzet. (Applaus). Hij vindt het zeer te prijzen dat de heer Minhas de vergoeding die deze krijgt voor diens werkzaamheden aan een goed doel schenkt. De raad zal dat morgen met een bos bloemen onderstrepen. Spreker stelt vast dat aan DENK wordt gevraagd een informateur c.q. formateur aan te stellen en hij nodigt de heer Ergin uit de raad daarvan zo snel mogelijk op de hoogte te stellen. Zijns inziens is het moment aangebroken om de mouwen op te stropen. Spreker dankt de raad voor diens bereidheid vanavond bijeen te komen en de snelle wijze van verg aderen en besluitvorming en sluit te 20.50 uur de vergadering.

Vastgesteld in de openbare vergadering van de gemeenteraad van 31 mei 2022.

de plv. griffier,

E.

de

orzitter,

C.H.J. La ers

10

snel mogelijk te starten. Het AOV neemt het advies van de verkenner over. Het belang voor Schiedam is een stabiele en geloofwaardige coalitie. De heer Pegtel spreekt zijn dank uit aan het adres van de heer Minhas voor diens inspanning en advies alsmede aan dat van de heer De Vreede, die hem zeer professioneel heeft bijgestaan. Voor spreker ligt de vraag op tafel of het CDA Schiedam het advies dat op tafel ligt goed genoeg vindt om vertrouwen uit te spreken in de te vormen coalitie. De eerlijkheid gebiedt hem te zeggen dat de twijfel nu nog overheerst, zij het dat het de vraag is of dat erg is. In het boekje Blij dat ik twijfel van Ans Oosterom is te lezen dat twijfelen de kans biedt nieuwe mogelijkheden te onderzoeken. Hei-t zorgt voor vernieuwing; de bestaande weg wordt niet meer als vaststaand ervaren en daar kan het CDA als oppositiepartij zijn voordeel mee doen. De vraag is dan ook niet ofje twijfelt maar hoe je daarmee om gaat. Spreker gaat ervan uit dat er na vanavond zal worden gewerkt aan een coalitieakkoord en hij hoopt oprecht dat er een akkoord komt dat rekening houdt met de inwoners van Schiedam, die al te maken hebben en nog meer te maken krijgen met zaken als krapte op de huizenmarkt, een kostbare omschakeling naar andere energievormen, oplopende inflatie met almaar stijgende kosten van levens onderhoud en toenemende ongelijkheid.

Hij mag ook zeker niet de bezuinigingen vergeten die het ka binet wil doorvoeren en die de inkomsten van de gemeente bedreigen. Wat het laatste betreft citeert hij uit een brief van de VNG van 5 april jl., gericht aan de vaste commissie van Binnenlandse Zaken uit de Tweede Kamer: “Nieuwe colleges van B&W die nu worden gevormd moeten in hun meeijarenbegro ting rekening houden met een scherpe afname van hun inkomsten vanaf 2026. Dat betekent dit dat het nieuwe gemeentebestuur van meet af aan zal moeten bezuinigen.” Meerjareninvesteringen en plannen worden onmogelijk omdat er na 2026 geen structurele dekking meer is. De toekomst ziet er dus niet rooskleurig uit. Na sinds 2002 onafgebroken een waardevolle, solide en loyale partner in de diverse colleges te zijn geweest, maakt het CDA Schiedam geen deel meer uit van de nieuw te vormen coalitie. Spreker vindt dat jammer maar hij realiseert zich dat die keuze eigenlijk een gevolg van de verkiezingen is. In het huidige demissionaire college is de wethouder die het CDA vertegenwoordigt de enige die vier jaar op haar post is gebleven, iets wat de andere coalitiepartners het CDA niet kunnen nazeggen. Hij spreekt de hoop uit dat de leden van het nieuwe college een voorbeeld nemen aan de wethouder van het CDA en een volle termijn van vier jaar op hun post blijven, tenzij er voor de raad redenen zijn om daar een stokje voor te steken.

Hoe het ook zij, het CDA Schiedam treedt vanaf nu uit de betrekkelijke anonimi teit van de kleinste coalitiepartner en zal zich oprichten tot het boegbeeld van de oppositie. Oppositie zal het CDA zeker voeren. Daarover mag geen twijfel bestaan. Mevrouw Rofteveel dankt Fahid Minhas, ondersteund door Ronald de Vreede, voor hun bereik baarheid en inzet voor deze tweede verkenning. Vrijdagavond is haar favoriete programma De Verra ders op de tv te zien maar helaas moest zij dit programma opnemen om naar de verkenner en de raad sleden in de raadszaal te gaan luisteren. Zij merkt op dat de VVD een anti-DENK-campagne heeft ge voerd maar constateert tot haar verbazing dat die partij nu met DENK in een coalitie zitting zou kun nen gaan nemen. Als deze formatie slaagt, is de VVD de enige rechtse partij in de coalitie tegenover links en links van het midden. Zij vindt dat geen goede politieke verhouding, zoals Fahid Minhas het omschrijft. De VVD zal op deze manier een ondergeschoven kindje in de coalitie zijn. Spreekster constateert dat GroenLinks bij dit eindadvies buitenspel is gezet. Het linkse-blokclubje dat bij de eerste verkenningsgesprekken was gevormd heeft eerder te kennen gegeven elkaar niet los te laten. Lokaal Onafhankelijk Schiedam is dan ook reuzebenieuwd hoe de formatiegesprekken zullen gaan verlopen.

Het enige verschil tussen dit eindadvies en het advies van mevrouw Gouweleeuw is dat Alles voor Schiedam is ingeruild voor de PvdA. Als het gaat om een stabiele coalitie en vertrouwen is nog een lange weg te gaan. Spreekster denkt dat het nog wel een poosje zal gaan uren eer de witte rook zichtbaar is.

9