Notulen raadsvergadering 28 september 2021
Tekst van het document
NOTULEN VAN DE GEMEENTERAAD VAN SCHIEDAM op dinsdag 28 september 2021 te 20.00 uur, digitaal via MS Teams
Voorzitter: de burgemeester, de heer C.H.J. Lamers Raadsgriffier: de heer J.W. Scherpenzeel Aanwezig 35 raadsleden, te weten B. Badri (PvdA), S.T.E. Beenhakker (VVD), R.M.M. Berns (CUSGP), A.N. Biekman (D66), H.C.E. Bruggeman (AOV), S.Y. van Dijk-van Leeuwen (fractie-Van Dijk), Ş. Dokgöz (DENK), D.A. Ergin (DENK), H.J.A. Feelders (VVD), S.F. Hamerslag (PS), R.B. Janssen (SLV) (t/m agendapunt 02), T.R. Janssen (VVD), C.F. de Jong (AOV), C. Kahramanoğlu (DENK), R. Karens (GroenLinks), A.J. Kuin (D66), P.D.R. van Kraaij (OPS), A.G. Lepidis (CDA), J.R.A. Lourens (D66), A.M. Mantingh (GroenLinks), J.M.P. Maris (PS), A.P. Mostert (VVD), J. Pegtel (CDA), G. Polat –Işiktaş (DENK), J. Post-den Heijer (fractie-Post), M.R. Reuderink (OPS), M. Rotteveel (LOS), J. van Sliedregt (D66), O.P. Spek (VVD), A.J. Villerius (LOS), B. Voortman (GroenLinks), G.C. de Vries-van de Giessen (AOV), T. Wijmans, A.E.I. Wilton (VVD), A.W. van Wingerden (SLV) (vanaf agendapunt 03), en P.M.E. Zwang (PvdA). Tevens zijn aanwezig de wethouders P. van Aaken, M.J.C. Houtkamp, A.J.M. Laan, en D.C.G. Ruseler, alsmede de gemeentesecretaris C.E. Bos. 1. Opening en vaststelling agenda De Voorzitter opent de vergadering van de gemeenteraad en heet de aanwezigen, alsmede degenen die de vergadering via het internet of Schie TV volgen, van harte welkom.
Het is long time ago dat iedereen elkaar fysiek zag, maar zeker long time ago dat dit in de gewone opstelling gebeurde. De leden zitten nu heel erg dicht bij elkaar en dat is niemand niet meer gewend, al is het 24 jaar wel op die manier gegaan in deze zaal. Spreker merkt op dat deze vergadering plaatsvindt in een ingrijpend gerenoveerde zaal met een nieuwe geluids- en video-installatie. Nieuw is dat elektronisch wordt gestemd en niet meer via handopsteken en dat de uitslagen op het scherm worden geprojecteerd. De proefstemming gaat over de stelling: “Iedereen is blij dat we weer naar normaal kunnen.” Spreker verzoekt de leden om te stemmen maar constateert vervolgens dat de stemming niet helemaal goed is gegaan. De heer Van Sliedregt vraagt, nu de teststemming niet goed is verlopen, wat er gebeurt als straks een echte stemming niet goed verloopt, De Voorzitter merkt op dat het nog niet zover is. Bij de echte stemmingen later op de avond moet het goed gaan. Spreker meldt vervolgens dat hem het verzoek heeft bereikt om te proberen, nu het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit van de agenda is afgevoerd, de rest van de agenda vanavond af te handelen, zodat niet op donderdagavond hoeft te worden vergaderd. Dat is mogelijk, maar dat vraagt enige bereidheid van de raad daartoe en dus ook vergaderdiscipline.
Lukt het onverhoopt niet, dan blijft de donderdagavond beschikbaar, maar het is de bedoeling de besluitvormende kwesties vanavond af te ronden. De vier minuten spreektijd per fractie voor de gewone agendapunten is heel kort, maar spreker gaat ervan uit dat niet iedere fractie bij elk van die agendapunten het woord voert en hij de andere fracties wat meer spreektijd kan geven, maximaal zes minuten, zoals dat ook in de commissie is gebeurd. Spreker deelt mee dat wat betreft de fractie van de VVD agendapunt 17, het 17e Wijzigingsbesluit Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Schiedam 2013, een A-status krijgt. De fractie zal daarover een stemverklaring afleggen. Aldus wordt besloten. 02.
Spreekrecht voor aanwezigen
1
Hiervoor hebben zich geen sprekers gemeld. 03.
Onderzoek geloofsbrieven en beëdiging nieuw benoemd raadslid
De Voorzitter staat stil bij het vertrek van de heer R.B. Janssen van het SLV met de volgende woorden: “René, je bent op de tribune gaan zitten, alsof je al met één been uit de raad bent, wat natuurlijk ook zo is. Je bent in 2014 in de gemeenteraad gekomen, toen als lid van het AOV, maar binnen een jaar scheidde je je met twee fractiegenoten af en ging je met zijn drieën verder als de fractie Janssen. Daar ben je behoorlijk actief in geweest. Je opvolger van vanavond, Arie van Wingerden, maakte ook deel uit van dat driemanschap. In 2018 kwam je bij de gemeenteraadsverkiezingen terug met een eigen lijst, die van het Sociaal Liberaal Verbond, het SLV, en je haalde één zetel. Je had op meer gerekend, maar iedereen vond het al een geweldig knappe prestatie dat je met één zetel binnenkwam, want je had toen met je nieuwe partij en een nieuw geluid nog geen echte achterban in de zin van een traditionele achterban, want die zat nog steeds bij het AOV, en ook nog geen draagvlak. Je moest helemaal opnieuw beginnen. Je staat bekend als een sociaal mens. Jouw werk speelde zich af in de sociale sector, maar dat bleek ook uit je raadswerk. Je werkte graag met anderen. Je pakte je verantwoordelijkheid. Vooral in je eerste periode heb je veel rollen in de gemeenteraad vervuld. Aanvankelijk kwamen we je zelfs bij de G1000 tegen.
Je was lid van de werkgeverscommissie voor de griffie, voorzitter van een raadscommissie, Stadserf-voorzitter, een poosje lid van de subcommissie zienswijzen en lid van de adviescommissie EV van de Metropoolregio. In deze periode deed je het iets rustiger aan, omdat je heel veel alleen moest doen. Je hebt tegenslagen op het persoonlijke vlak gehad. We hebben toen ook meegeleefd. Je was een open mens die tegenslagen durfde te delen. Ik denk dat dat heel goed was, openhartig zijn en af en toe vertellen waar het op staat. Dan is daar ook begrip voor. Je hebt ervoor gekozen nu een punt achter het raadswerk te zetten, na zeven jaar. Je gaat een andere richting op, een richting met een heel positieve overtuiging. Je gelooft in die nieuwe start van dat stukje van jouw leven. Ik wens je wat dat betreft alle voorspoed en geluk toe. Ik spreek namens iedereen als ik zeg dat we je alle goeds voor de toekomst toewensen. Dank voor je inzet als raadslid. Uiteraard krijgt je het traditionele afscheidscadeau dat alle raadsleden krijgen: het mooie bord met de contouren van Schiedam uit 1611, met de tekst: dank voor je inzet als lid van de gemeenteraad. Later op de avond volgt er ook nog een bos bloemen.” (Applaus) De Voorzitter geeft vervolgens het woord aan de heer Reuderink.
De heer Reuderink, voorzitter van de Commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven, deelt mee dat de commissie geen enkel bezwaar heeft gevonden. Zij adviseert de raad mitsdien om de heer A.W. van Wingerden toe te laten als lid van de gemeenteraad en wenst hem veel succes. De Voorzitter constateert vervolgens dat de raad daar unaniem mee instemt en dankt de commissie voor het verrichten van haar taak. Nadat de heer Van Wingerden is binnengeleid, legt hij in handen van de Voorzitter de bij de wet voorgeschreven eed van zuivering en de eed van trouw af. (Applaus) De Voorzitter feliciteert de heer Van Wingerden met zijn installatie en beëdiging. Dat is overigens voor de tweede keer. Spreker wenst de heer Van Wingerden veel succes. 04.
Beëdiging opvolgers/commissieleden
Nadat mevrouw I.A.W.M. Coenradie-Maris en de heer E. Silva zijn binnengeleid, leggen zij in handen van de Voorzitter de bij de wet voorgeschreven verklaring van zuivering en de belofte van trouw af. (Applaus) De Voorzitter feliciteert mevrouw Coenradie en de heer Silva met hun installatie en beëdiging. Mevrouw Coenradie wordt opvolgend commissielid voor PS, terwijl de heer Silva de heer Van Wingerden opvolgt als opvolgend commissielid/plaatsvervanger voor het SLV. 05.
Vaststelling notulen
2
De notulen van de vergaderingen van 6 en 8 juli 2021 worden vastgesteld. 06.
Lijst van mededelingen en ingekomen stukken
A
Afdoening moties en toezeggingen: 01 Advies agendacommissie 31 augustus 2021.
Zonder beraadslaging of stemming wordt besloten overeenkomstig het advies van de agendacommissie; B Van het college van burgemeester en wethouders, dan wel de burgemeester, dan wel collegeleden brieven van: 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24
17 juni 2021: Jeugdmonitor 2021; 18 juni 2021: Status kinderopvangtoeslagaffaire MVS; 23 juni 2021: Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam; 23 juni 2021: Begroting Nieuwe Energie voor Groenoord 2022; 25 juni 2021: 22e update corona-aanpak Schiedam; 29 juni 2021: Voorbereiding aanbesteding jongerenwerk; 2 juli 2021: Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2020; 6 juli 2021: Contourenbesluit MVS jeugdmodel; 8 juli 2021: Jaarverslag 2020 Commissie Welstand en Monumenten; 8 juli 2021: Ontwerp Verordening Stimuleringslening Particuliere Woningverbetering; 14 juli 2021: Continuering cultuureducatie en participatie; 15 juli 2021: Uitvoeringsprogramma woonvisie 2021; 14 juli 2021: Verslag archief- en informatiebeheer over 2020; 28 juli 2021: Uitvoering motie flexwonen; 29 juli 2021: Aanbieding Jaarverslag rechtsbescherming 2020; 5 augustus 2021: Beslissing op Wob-verzoek informatie raadsbesluit Nieuwe Energie voor Groenoord; 9 augustus 2021: Erfgoed en monumentenbeleid; 10 augustus 2021: Uitvoering aangenomen moties Zomernota 2022; 23 augustus 2021: Monitor discriminatie 2020 Rotterdam; 25 augustus 2021: Toelichting intrekken raadsvoorstel Wijzigingsbesluit Verordening heffing en invordering rioolheffing Schiedam 2021; 26 augustus 2021: Benoeming adjunct directeur bedrijfsvoering; 26 augustus 2021: Terugkoppeling verbonden partijen 2e kwartaal 2021; 31 augustus 2021:
Subsidieregeling Digitalisering MKB.
Brieven en documenten van derden: 25 Raad van State 1 juni 2021: Mededeling zitting op 15 juli 2021 bestemmingsplan Verzamelherziening 2019; 26 Raad van State 9 juli 2021: Informatie over behandeling bestemmingsplan Verzamelherziening 2019; 27 Raad van State 13 juli 2021: Toezending stukken bestemmingsplan Verzamelherziening 2019; 28 Raad van State 24 augustus 2021: Verlenging termijn uitspraak bestemmingsplan Verzamelherziening 2019; 29 ROGPlus 8 juni 2021: reactie op zienswijze gemeenteraad op de begrotingswijziging 2021; 30 ROGPlus 14 juli 2021: aanbieding jaarstukken 2020 en begroting 2022 31 Ministerie Infrastructuur en Waterstaat 8 juni 2021: Reactie op brief MRDH inzake impact corona op OV; 32 Gemeente Rotterdam 17 juni 2021: Voortgangsbrief Hoekse Lijn Mei 2021; 33 Gemeente Rotterdam 15 juli 2021: Voortgangsbrief Hoekse Lijn juni 2021; 34 L. Visscher 17 juni 2021: Brandbrief uit Winterswijk voor de gemeente met een RES; 35 Voetgangersbeweging Nederland 22 juni 2021: Geef lopen voorrang; 36 RADAR 24 juni 2021: Monitor discriminatie 2020; 37 R. Janssen 24 juni 2021: Beëindiging raadslidmaatschap;
3
38 Raad voor het Openbaar Bestuur 25 juni 2021: Aanbieding rapport Droomland of Niemandsland; 39 Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR) 2 juli 2021: Definitieve Begroting 2022 en Ontwerpbegrotingswijziging 2021; 40 GRJR 6 juli 2021: aan 15 gemeenten over Publicatie landelijk rapport 2021 ‘Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd’ en het regiorapport voor de regio Rotterdam-Rijnmond van de Inspectie Gezondheidszorg & Jeugd en de Inspectie Justitie & Veiligheid; 41 GRJR 12 juli 2021: Definitieve jaarstukken 2020; 42 GRJR 2 augustus 2021: Inkoopstrategie 2023 GR Jeugdhulp Rijnmond; 43 Stichting Primo Schiedam 5 juli 2021: Jaarverslag 2020; 44 Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) 7 juli 2021: Regionaal Transitieprogramma OV en corona; 45 MRDH 9 juli 2021: Getekende aanbiedingsbrief 23 gemeenten begroting 2022; 46 MRDH 9 juli 2021: Reactie op advies jaarstukken 2020; 47 Nationale Ombudsman 6 juli 2021: Klacht uitsluiting stembureaulidmaatschap; 48 St.
Kastelen historische buitenplaatsen 7 juli 2021: Benut vitale betekenis van kastelen; 49 Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond 12 juli 2021: Stand van zaken Ontwikkelagenda VRR; 50 Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond 15 juli 2021: Monitorbrief juni 2021; 51 Stroomopwaarts 21 juli 2021: Begroting 2022; 52 Stroomopwaarts 21 juli 2021: 1e begrotingswijziging en Bestuursrapportage 2021; 53 Stroomopwaarts 23 juli 2021: Klanttevredenheidsonderzoek Stroomopwaarts 2020; 54 C. de Jong 23 juli 2021: Vervanger fractievoorzitter AOV; Zonder beraadslaging of stemming wordt besloten de stukken vermeld onder B voor kennisgeving aan te nemen. C Voorstel ter afdoening in handen van het college te stellen en de raad te informeren over de afdoening: Brieven en documenten van derden: 55 Milieudefensie 2 augustus 2021: Afschrift brief aan college met zienswijze ontwerpbesluit Eneco warmteoverdrachtstation Groenoord; 56 Historische Vereniging Schiedam 8 augustus 2021: Bezwaar tegen voorgenomen wijziging AMEC-gebouw; Zonder beraadslaging of stemming wordt besloten de stukken vermeld onder C in handen te stellen van het college, dat de raad zal informeren over de afdoening. D Leesmap Zonder beraadslaging of stemming wordt besloten de stukken die zich in de leesmap bevinden voor kennisgeving aan te nemen. 07.
Actualiteitendebat
De Voorzitter meldt dat de fractie van LOS namens mevrouw Rotteveel heeft gevraagd om het woord te mogen voeren over de handhaving van de Coronapas. Tijdens de rondvraag in de commissie van vorige week heeft spreker als portefeuillehouder vragen van mevrouw Dokgöz daarover beantwoord. Mevrouw Rotteveel heeft kenbaar gemaakt dat ze niet met het college, c.q. de portefeuillehouder in gesprek wil, maar met de raad. Daarom blijft spreker technisch voorzitter. Hij geeft mevrouw Rotteveel de gelegenheid voor een kort statement. Mevrouw Rotteveel is benieuwd naar het oordeel van haar collega-raadsleden over het statement van de burgemeester over het Coronatoegangsbewijs. De burgemeester stelde onder andere dat er coachend gehandhaafd gaat worden. Dat is fijn, of toch niet? De bal wordt namelijk bij de ondernemers gelegd met de woorden: Ondernemers hebben de primaire verantwoordelijkheid om handhavend op te treden. Spreekster komt ook even terug op de regelmatig terugkerende slogan van de burgemeester: Iedereen vindt er wel wat van. Je kan er inderdaad wat van vinden, maar de Staat dient zich ook aan regels te houden. Spreekster houdt iedereen die meewerkt aan de uitvoering van de Coronatoegangs-
4
bewijzen en zich dus, wellicht zonder dat te weten, schuldig maakt aan schending van de mensenrechten daarom het volgende voor: Door het opleggen van de plicht tot handhaving door de horeca en anderen van dergelijke regelgeving zouden burgemeester en gemeenteraden horecapersoneel en anderen medeplichtig maken aan het schenden van fundamentele vrijheden. Volgens het internationale recht mag een soevereine Staat echter geen regels maken en handhaven die discriminerend zijn. De gezondheid van de burger is evenmin een grond om onderscheid te maken en rechten te ontzeggen. Bedenk dat de Nederlandse Staat gebonden is aan diverse internationale verdragen, codes, principes en internationaal gewoonterecht. Deze regels gaan boven de nationale regels. Je mag als Staat op grond van dat internationale recht bepaalde regels niet maken, opdragen of afdwingen. Neem bijvoorbeeld de artikelen 2 en 26. LOS begrijpt dan ook niet dat de burgemeester de volgende woorden uitspreekt in het geval van de Coronatoegangsbewijzen: De burgemeesters zijn de uitvoerders van het beleid dat in Den Haag wordt vastgesteld. Burgemeesters hebben toch ook een eigen verantwoordelijkheid voor hun gemeente? Hoe zit het dan met de regels die in dezen door de Staat worden overtreden? De Voorzitter constateert dat mevrouw Rotteveel zich toch tot hem heeft gewend, maar hij gaat niet reageren.
Dat is niet de bedoeling van het actualiteitendebat. Spreker ziet de opmerkingen van mevrouw Rotteveel als een retorische vraag aan haar collega’s. De heer Berns kan zich goed vinden in het betoog van mevrouw Rotteveel, want hij heeft op dezelfde gronden zelfs gewetensbezwaren. Zojuist is de eed afgelegd, op basis waarvan je getrouw moet zijn aan de Grondwet. Spreker vindt deze kwestie op gespannen voet staan met de Grondwet. Vorige week is er in de commissie gedebatteerd over het leggen van bevoegdheden bij burgers om controle uit te oefenen. Dat wilde de raad niet, maar op deze manier worden bevoegdheden desondanks bij de burgers, horecaondernemers, gelegd, terwijl ze in feite bij de overheid liggen. Je mag vragen naar iemands gezondheid, maar niemand is verplicht daarop te antwoorden. Dat is een persoonlijk gegeven. Daar hoef je niemand van in kennis te stellen. Daar wringt het voor spreker. De horeca heeft aangegeven liever de anderhalve meter afstand te handhaven dan de Coronapas te controleren. Dat element is echter uit de Tijdelijke Wet gehaald. Het doel was niet zozeer om besmettingen tegen te gaan, maar om de Coronapas door te voeren. De minister vond dat een betekenisvolle stap, maar uiteindelijk gaat het dus om het kunnen controleren van het Coronapastoegangsbewijs. Spreker vindt dat strijdig met de Grondwet, want dat is een discriminerende handeling.
Hij heeft zich afgevraagd of hij zijn functie in de raad nog kan vervullen, getrouw aan de Grondwet. Zijn mandaat op dat punt is hem echter op een andere wijze gegeven dan via de Tijdelijke Wet, maar spreker heeft hier wel moeite mee. Hij heeft het college daarom verzocht die kwestie te onderzoeken. Er loopt ook nog een kort geding. Spreker pleit er daarom voor te stoppen met de handhaving totdat de rechter hierover een uitspraak heeft gedaan. De heer Maris is het niet eens met mevrouw Rotteveel en de heer Berns, maar hij vindt het niet nodig om daar verder op in te gaan. Spreker vraagt wel aandacht voor de Schiedamse realiteit en die is dat ouderen momenteel worden geweigerd door SooS Blauwhuis omdat ze geen QR-code hebben. Mevrouw Zwang wijst erop dat veel Schiedammers geen mobiele telefoon hebben, of een telefoon zonder internet. Dan wordt een QR-code ook moeilijk. SooS Blauwhuis en de bieb gaan weliswaar helpen, maar het lijkt haar zeker zo belangrijk om beter te communiceren waar je hulp kan krijgen als je geen QR-code hebt. De Voorzitter meldt dat die communicatie al uitgebreid plaatsvindt, want de bibliotheek heeft er een enorme campagne voor opgezet.
De heer Reuderink merkt op dat ouderen, als ze willen worden geholpen, hun DigiD-code, pincode en wat dies meer zij aan de medewerkers van bieb moeten geven, maar die hebben daar reserves bij, want die willen die gegevens helemaal niet weten. Mevrouw Rotteveel verzoekt de voorzitter schriftelijk te reageren op haar statement. De Voorzitter ziet daar geen aanleiding toe. Hij heeft vorige week in antwoord op vragen van de fractie DENK heel duidelijk aangegeven hoe het college en hij als burgemeester in de handhaving zitten. Zijn reactie staat ook op Notubox. De term “coachend handhaven” wordt al vanaf pakweg mei vorig jaar gehanteerd vanwege de eerste versoepelingen. Ondernemers krijgen de ruimte om hun eigen verantwoordelijkheid te nemen. De gemeente helpt ze daarbij. Het kabinet heeft de gemeenten om die houding verzocht, omdat het vindt dat de ondernemers een stuk verantwoordelijkheid moeten dragen.
5
Die keus heeft het kabinet gemaakt, in overleg met de horecakoepel. Afgelopen weekend was er overigens sprake van een redelijk rustig beeld. Veel ondernemers hebben zich, al of niet con amore, aan de regels gehouden. 08.
Raadsvoorstel Raadsvoorstel Kadernota Sport- en beweegaccommodaties 2021
09 .
Raadsvoorstel Verordening Stimuleringslening Particuliere Woningverbetering
10 .
Raadsvoorstel Vaststellen ruimtelijk raamwerk Nieuw-Mathenesse fase 1
11 .
Raadsvoorstel Bestemmingsplan HavenVeste
12.
Raadsvoorstel Herbevestigen vaststelling bestemmingsplan ‘Sportplaza Harga’
13.
Raadsvoorstel 1e wijzigingsbesluit Havenverordening Schiedam 2020
14.
Raadsvoorstel Bestuursrapportage 2021 Deze voorstellen worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen.
17.
Raadsvoorstel APV actualisatie (juli 2021) De Voorzitter geeft gelegenheid tot het afleggen van een stemverklaring.
De heer Janssen meldt dat de Schiedamse VVD tevreden is met de aangepaste toelichting op twee wijzigingen. Daarmee is verduidelijkt waar het artikel over uitingen van verboden organisaties op toeziet. Het is goed dat de rechtsbescherming van burgers en bedrijven bij vergunningverlening is benoemd bij het niet van toepassing verklaren van de LSP. Ook de toelichting op de APV heeft juridische waarde en het is daarom goed dat deze is verhelderd. De fractie stemt met het voorstel in. De heer Badri is heel blij met de uitvoering van de motie van zijn fractie. Zij steunt het voorstel van harte. Het voorstel wordt zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen. 15a 15b
Raadsvoorstel Vaststelling bestemmingsplan Schieveste 2021 Raadsvoorstel Woonontwikkeling Schieveste
De heer Kahramanoğlu merkt op dat de crisis op de woningmarkt voorlopig niet verholpen lijkt te worden en alleen maar erger wordt. Volgens hem moet om de woningnood op te heffen op plekken waar extra woningen kunnen worden gebouwd direct aan de slag worden gegaan, dus ook op Schieveste. De beste manier om dit op deze locatie te doen is in de hoogte te bouwen, zoals het plan ook voorstelt. Hoewel deze locatie een toplocatie is voor ov-reizigers, vindt spreker de parkeernorm van 0,3 erg laag. Daarom is hij blij met de toezegging van de wethouder over de mogelijke uitbreiding van de parkeerhuizen. Hij vraagt wel wat deze uitbreiding in cijfers betekent en hoeveel parkeerplekken erbij kunnen komen. Tot slot vraagt hij wanneer het moment is om te besluiten om extra parkeerplekken te realiseren. Naar hij aanneemt is dat niet na de bouw. De heer Badri is van oordeel dat de raad in de commissie uitgebreid en goed heeft gedebatteerd over de plannen voor Schieveste. De zorgen met betrekking tot de ontwikkeling en realisatie van dit multimiljoenen plan die hij daarbij heeft geuit zijn na de commissievergadering van vorige week echter niet weggenomen. Hij maakt zich met name zorgen over de lopende trajecten, waarvan de uitkomsten en de gevolgen voor het plan nog niet altijd onduidelijk zijn.
Daarbij doelt hij onder andere op de grondverwerving - lees ProRail en de huidige bezitters - de plannen voor het parkeren, de verkeersontsluiting, de afvalverwerking, alsmede de rol en uitvoering van participatie door marktpartijen. Hij vraagt zich af of de raad niet in een fuik zwemt waar deze later niet meer uit kan ontsnappen als hij nu voor A stemt en later geen tot nauwelijks meer invloed heeft op de andere bouwvlakken. De PvdA is al met al nog niet helemaal gerustgesteld over deze belangrijke aspecten van het plan. Zij zal het debat en de antwoorden van de wethouder daarom met veel belangstelling volgen en laat haar stemgedrag daarvan afhangen.
6
Naar de heer Van Kraaij betoogt is de bedoeling van sociale woningbouw dat betaalbaar wonen voor meer Schiedammers bereikbaar wordt. Met Schieveste begeeft de gemeente zich naar de mening van de OPS echter op een hellend vlak. Hij constateert dat met dit plan woonruimte vanaf 22 m2 wordt beschouwd als sociale huur en meetelt voor de Schiedamse sociale huurnormen. Hij geeft toe dat dit huren voor minder dan €750 per maand is maar acht dit geen woonruimte waar Schiedammers voor langere tijd terechtkunnen. De OPS ziet het plan dan ook eerder als creatief gebruik van de normen dan als een serieuze bijdrage aan het oplossen van het gebrek aan betaalbare woningen voor Schiedammers. De fractie zal daarom tegenstemmen. De heer Karens staat positief tegenover het bestemmingsplan en het raadsvoorstel woonontwikkeling. Het is een goede stap op weg naar de ontwikkeling van een belangrijk gebied van Schiedam en levert een grote bijdrage aan de woonopgave en zorgt samen met de ontwikkeling van het stationsgebouw voor een betere verbinding tussen stad en station. Over twee onderwerpen heeft spreker nog wel zorgen en hij hoopt dat de wethouder die kan wegnemen. De uitgangspunten voor het kwaliteitsplan van de openbare ruimte zijn naar hij releveert vastgelegd in het contract met de ontwikkelaar maar niet in het bestemmingsplan opgenomen. Het bouw- en woonrijp maken gebeurt door de gemeente.
De wethouder heeft in de commissie toegezegd dat zij de raad t.z.t. zal informeren, opdat deze dit ook kan monitoren. Naar spreker opmerkt is de kwaliteit van de buitenruimte een sluitpost in projecten, waardoor het resultaat soms een stuk minder mooi is dan de ambitie was, iets waarvan Euroscoop en het gebied er omheen goede voorbeelden zijn. Hij acht de buitenruimte bepalend voor het woongenot maar ook belangrijk voor klimaatadaptatie en stedelijke verkoeling en wateropvang. Hij ziet dan ook graag de toezegging vastgelegd dat de raad over de uitvoering hiervan wordt geïnformeerd, opdat deze kan monitoren of dat volgens de eerder vastgestelde uitgangspunten gebeurt. Spreker is blij dat de zelfbewoningsplicht is opgenomen in de stukken maar constateert dat de boete voor het schenden van de zelfbewoningsplicht relatief laag is. Dat past misschien bij de vooral kleinere appartementen die nu worden gebouwd. Worden later in het project op andere bouwkavels echter grotere en duurdere huizen gebouwd dan is het de vraag of dit bedrag nog wel voldoende is. Spreker verzoekt de wethouder toe te zeggen dat in het boetebedrag in de toekomst wordt aangepast aan de verkoopprijs van de woningen. Mevrouw De Vries vindt Schieveste op dit moment een gebied waar je niet wilt verblijven. Het is een braakliggend, donker en onveilig terrein.
Met cofinanciering van het Rijk en een mooi grondbod krijgt Schiedam echter de mogelijkheid om dit gebied aan te pakken. Daarmee is het er nog niet. Voor een deel van de uitvoering van dit plan is het namelijk afhankelijk van derden. In de commissie is de raad verzekerd dat de gesprekken met derden constructief verlopen. Spreekster releveert dat in het bestemmingsplan door middel van planregels belangrijke punten uit het kwaliteitsplan zijn geborgd. Zo hebben alle woningen een gezonde geluidsluwe buitenruimte of een gemakkelijk bereikbare gemeenschappelijke gezonde geluidsluwe buitenruimte. Het AOV vraagt zich af hoe op het moment dat de fases 2 t/m 5 nog niet zijn gerealiseerd voor de bewoners van fase 1 een geluidsluwe buitenruimte wordt gecreëerd. De bebouwing van de fases 2 t/m 5 zou immers gaan fungeren als afscherming tegen uitlaatgassen en geluid. Het bestemmingsplan biedt volgens spreekster voldoende flexibiliteit en zij vraagt hoe flexibel zal worden omgegaan met parkeren. Wat dit betreft sluit zij zich aan bij de vragen die de heer Kahramanoğlu heeft gesteld. Mevrouw Laan zegt dat de heer Houtkamp zal ingaan op de vraag van de heer Kahramanoğlu over het parkeren. Zij is blij dat dat hij toegeeft dat het toevoegen van woningen hoog op de agenda staat en daarvoor waardering uitspreekt.
Spreekster stelt vast dat de heer Badri het college uitdaagt hem ervan te overtuigen dat het allemaal goed geborgd is en te bevestigen dat de raad betrokken wordt bij de komende besluiten over dit grote project. Wat betreft de bevoegdheden die de raad in dezen heeft, zit hij terecht als een bok op een haverkist. Zij betoogt dat de buitenruimte zal worden aangelegd door de gemeente. Zoals gebruikelijk is de raad bij de uitvoering van buitenruimteplannen via de geëigende instrumenten volledig aan zet. Mocht er discussie over zijn, dan komen raad en college daarover te zijner tijd te spreken. Dat zal vooral met haar als nieuwe portefeuillehouder buitenruimte en groen zijn. De kwaliteitsbeelden die de heer Badri voor ogen heeft kunnen daarbij worden meegenomen. Spreekster zegt dat dit project geen dorp in de stad wordt. Er komen geen aparte regels. Alles wat de gemeenteraad beslist, beslist deze ook bij Schieveste.
7
Spreekster stelt niet voor het eerst vast dat het beeld van de OPS afwijkt van dat van het college. Wat dat betreft geldt haars inziens: we agree to disagree. De heer Karens merkt op dat het boetebeding onderdeel uitmaakt van de geheime stukken maar spreekster kan wel zeggen dat het boetebeding voor niet-zelfbewoning in de toekomst altijd kan worden gerelateerd aan de vastgoedprijs van de woning, zodat er op een andere manier mee kan worden omgegaan dan nu is vastgelegd voor het onderhavige gedeelte. De heer Karens neemt aan dat de wethouder bedoelt te zeggen dat het boetebeding in de toekomst altijd zal worden gerelateerd aan de vastgoedprijs. Mevrouw Laan merkt op dat een volgend college er misschien helemaal anders in zit, zodat zij er niets over kan zeggen. Het is in ieder geval echter mogelijk op dat moment van gedachten te wisselen. Vindt de raad dat het dan moet, dan moet er in ieder geval over worden gepraat. Ontwikkelingen op de woningmarkt kunnen niet worden voorspeld. Mogelijk zakt de huizenmarkt in elkaar en dalen de prijzen. Dan moet er een ander gesprek worden gevoerd. De heer Karens begrijpt dat maar wijst erop dat het college het college blijft, ook al zitten er andere wethouders. Daarom verzoekt hij deze wethouder uit te spreken dat wat zij aangeeft nu de lijn is. Mocht een andere wethouder daarvan willen afwijken, dan moet deze de raad daarover informeren.
Zijn daarvoor goede redenen, dan kan de raad hem daarin volgen. Hij verzoekt de wethouder de gevraagde toezegging te doen. Anders komt het namelijk pas weer naar voren “op pag. 328 van de bijlagen bij het contract” en is de raad te laat. Mevrouw Laan begrijpt dat. Haar intentie is in ieder geval om ernaar te kijken. Zij vindt het een redelijk verzoek van GroenLinks om er op die manier mee om te gaan. Spreekster merkt aan het adres van mevrouw De Vries op, dat op Schieveste gewoon wordt voldaan aan de wettelijke luchtkwaliteits- en geluidsnormen. Inzake bouwvlak A heeft de ontwikkelcombinatie OCS het aanbod gedaan dat het onderdeel is van de geluidsafscherming langs de A20 voor de andere panden. In de eerste fase zal sprake zijn van een “dove gevel”, wat inhoudt dat de huizen zodanig worden gebouwd dat aan die kant geen geluid naar binnen kan komen. Zolang de andere panden er niet staan, vangt de perronoverkapping het geluid van het spoor af. Voor dit punt is dus voldoende aandacht. Als wethouder dient zij de wet te houden en dat geldt ook voor de woon- en leefkwaliteit van de mensen die daar komen te wonen.
De heer Berns memoreert dat er vorige week berichten waren volgens welke de gezondheidseffecten van luchtverontreiniging ernstiger zijn dan werd ingeschat, wat zou kunnen betekenen dat de normen binnenkort worden aangescherpt en dat de plannen daarop moeten worden aangepast. Hij merkt op dat de 80-kilometergrens op de snelweg nog geen gelopen race is. De Voorzitter wijst erop dat interrupties een vraag moeten behelzen. Mevrouw Laan herhaalt dat het college is aangesteld om de wet te houden en de plannen zal aanpassen als er een verandering in wetgeving komt. De heer Houtkamp constateert dat het snel kan gaan. Zo werd hij gisteren als “invalkracht” weer een paar portefeuilleonderdelen rijker, waaronder infrastructuur en mobiliteit, onderwerpen die hem zeer aanspreken omdat hij die in de vorige raadsperiode ook tot zijn portefeuille mocht rekenen. Spreker stelt vast dat de vragen van mevrouw De Vries en de heren Badri en Kahramanoğlu betreffende zijn portefeuille zich richten op de parkeernorm. Hij zal niet uitgebreid ingaan op hetgeen men in de veelheid van stukken heeft kunnen lezen maar wijst erop, dat de parkeernorm van 0,3 voor een project als dit in de stations-ov-omgeving met bebouwing op zichzelf verantwoord is. Het is een reële aanname die de raad ook heeft vastgelegd in de Mobiliteitsvisie.
Het college ziet dan ook geen reden om te anticiperen op kwantitatieve problemen die op dit moment niet bekend zijn. De parkeerhuizen die zijn voorzien in het project worden bouwtechnisch zo geconstrueerd dat zij kunnen worden uitgebreid. Een rekensom over de duim - er moet nog worden ontworpen en deels aanbesteed – rechtvaardigt de veronderstelling, dat 20% meer parkeerruimte in de parkeerhuizen kan worden aangelegd. Het is echter nog te vroeg om vast te stellen dat het, los van kosten en allerhande technische aangelegenheden, noodzakelijk is. Blijkt het noodzakelijk te zijn, dan kan na de bouw van de panden vrij eenvoudig worden ingespeeld op een grotere parkeerbehoefte. De heer Badri heeft behoefte aan een korte schorsing.
8
De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst. De heer Badri is van oordeel dat de Nederlandse woningmarkt is ontploft. De PvdA onderschrijft daarom het belang van zoveel mogelijk bouwen maar dat neemt niet weg, dat zij steeds kritisch moet zijn op de plannen. De beantwoording van de wethouder heeft haar niet overtuigd. De voorstellen bevatten nog veel open eindjes en zijn nog niet rijp voor besluitvorming, zodat de PvdA ertegen zal stemmen. Mevrouw Rotteveel is voorstandster van stadsontwikkeling en zeer zeker van nieuwe woonlocaties. Het bestemmingsplan Schieveste bevat nog veel haken en ogen. Zeker bij een megaproject als het onderhavige moet alles zo helder mogelijk zijn. LOS zal dan ook tegen het bestemmingsplan en het raadsvoorstel woonontwikkeling stemmen. De heer Wijmans steunt het bestemmingsplan Schieveste. Gezien de vele onzekerheden, financiele risico’s en de financiële situatie van Schiedam steunt hij echter niet het raadsvoorstel Woonontwikkeling Schieveste. De heer Van Wingerden zegt dat het SLV voorstel 15b niet zal steunen omdat het college er hem niet van heeft weten te overtuigen dat een parkeernorm van 0,3 voldoende en usance zou zijn. De fractie steunt wel raadsvoorstel 15a.
De voorzitter brengt raadsvoorstel 15a in stemming en constateert dat de leden van de fracties van de PvdA, de OPS en LOS ertegen hebben gestemd en de leden van de overige fracties ervoor, zodat het met 29 tegen 6 stemmen is aangenomen. Vervolgens brengt spreker het raadsvoorstel 15b in stemming en constateert dat de leden van de fracties van PvdA, de OPS, LOS, de SP en het SLV ertegen hebben gestemd en de leden van de overige fracties ervoor, zodat het 27 tegen 8 stemmen is aangenomen. 16. Raadsvoorstel Kadernota Integrale Veiligheid De Voorzitter draagt de leiding van de vergadering over aan de heer Hamerslag. Voorzitter: de heer Hamerslag De heer Berns merkt namens zijn fractie op dat vorige week in de commissie uitgebreid is gesproken over de Kadernota Integrale Veiligheid. Er werd ook gesteld dat het ongewenst is dat burgers worden ingeschakeld om de overheden daarop te controleren. De fractie van DENK uitte haar zorgen over de terugloop, met 35% zelfs, van het aantal politieagenten in het korps, vooral vanwege hun achtergrond. Die agenten voelen zich niet thuis in het korps, maar dat veroorzaakt de nodige spanningen. Spreker nuanceert het percentage van 35, want dat heeft allerlei oorzaken. De afgelopen jaren hebben zich ongeveer 80 incidenten voorgedaan met etnisch profileren. Die zijn allemaal bestudeerd.
Bij 40% van de incidenten waren allochtone politieagenten betrokken, terwijl slechts 10% van het aantal politieagenten allochtoon is. Dat percentage is representatief voor de Nederlandse samenleving, maar het verwerken van bepaalde situaties gebeurt in de ene groep anders dan in de andere. Spreker heeft daar geen oordeel over, hij constateert dit slechts. De vraag is wel hoe dit kan worden voorkomen. Je moet zoeken naar de balans. Spreker wil graag dat allochtonen zich beter profileren in de Nederlandse samenleving. Daarbij doet zich het probleem van laaggeletterdheid voor. Ook de fractie van DENK is daarvan op de hoogte. Het zou mooi zijn als men er samen voor kan zorgen dat ook allochtonen in de Schiedamse samenleving zich beter kunnen profileren. Dan worden zij ook geschikter om de functie van agent met plezier te vervullen. De heer Lourens meent dat het vertrouwen tussen inwoners en politie moet worden versterkt. Daar had de discussie in de commissie over moeten gaan. De fractie is overigens zeer tevreden over de kadernota. De onderdelen over jongeren en preventie, huiselijk geweld, en sociaal offensief worden van harte toegejuicht. Er is in de commissie terecht uitgebreid gediscussieerd over preventief fouilleren, want dit is een vergaande maatregel met een grote impact op mensen.
De burgemeester heeft aangegeven heel terughoudend te willen zijn met het inzetten van dat middel. Het is op zijn zachtst gezegd geen pretje als je niets vermoedend naar huis rijdt en opeens zonder tekst en uitleg tegen de muur wordt gezet. Stel dat
9
dan net buren langslopen. Die vragen zich toch af wat er aan de hand is. Je schaamt je kapot, ook al heb je niets te verbergen. Daarom ontkomt spreker er niet aan het onderwerp etnisch profileren toch te benoemen. De politie heeft inmiddels toegegeven dat dit voorkomt. Een uitspraak van de rechter in een zaak tegen de marechaussee houdt in dat etniciteit onderdeel mag zijn van de criteria om iemand te controleren. Daar maakt spreker zich zorgen over, want dat betekent dat iemands huidskleur een reden kan zijn om hem of haar te controleren. Het is van essentieel belang dat je hierover in dialoog blijft. Dat is de sleutel, maar dat kan alleen als de discussie plaatsvindt zonder oordeel, zonder direct in de verdediging te schieten, en door echt te luisteren en oprechte nieuwsgierigheid te tonen omdat je elkaar wilt begrijpen. Het gaat dus om de toon waarop dit gebeurt. Ook de politiek is schuldig aan het verharden van de maatschappelijke discussies, want er worden aannames gedaan, er wordt geoordeeld, er worden mensen in hoekjes gestopt, er worden politieke spelletjes gespeeld en er worden woorden verdraaid. Dat druist in tegen sprekers’ persoonlijke waarden. Samenleven doe je samen, ongeacht verschillen in opvattingen. Dat klinkt misschien als een cliché, idealistisch en naïef, maar spreker vertikt het om dat los te laten bij het bedrijven van politiek.
Schiedammers komen elkaar wekelijks tegen in de supermarkt. Sprekers’ zoontje gaat met allochtone kinderen naar school en daarna naar dezelfde sportvereniging. Hoe je het doet, doe je het, maar je moet een manier vinden om met elkaar samen te leven. Het college spreekt in de kadernota over vertrouwen tussen bewoners en politie. Dat is de enige manier om ontspannen met elkaar samen te leven. Preventief fouilleren heeft het tegenovergestelde effect, meer wantrouwen en traumatische ervaringen. Dat kan niet de bedoeling van dat middel zijn. Spreker kiest liever voor de weg van vertrouwen tussen bewoners en politie. Hij gelooft oprecht dat de meeste mensen deugen. Op die manier is hij ook opgevoed. Vertrouwen heb je totdat je het tegendeel laat zien. Dat geldt voor beide kanten, voor zowel de politie als de inwoners. Hoe versterk je het onderlinge vertrouwen? Door de dialoog overeind te houden, maar dan zonder oordeel, door oprecht naar elkaar te luisteren en te proberen elkaar te begrijpen. Dat moet ook transparant. Het moet duidelijk zijn wat er gebeurt, hoe het gebeurt en op welke manier er wordt omgegaan met de kaders. Ook de eventuele nazorg is belangrijk. Op basis van die zaken moet de dialoog worden aangegaan en moeten oplossingen worden bedacht.
Wat kan de burgemeester betekenen voor het versterken van de transparantie, de dialoog en het vertrouwen? De fractie van D66 is van mening dat politie en samenleving daarbij gebaat zijn. De fractie van mevrouw Zwang stelt dat veiligheid een onderwerp is waar elke Schiedammer een mening over heeft en ervaringen mee heeft. Er is daadwerkelijke veiligheid, gebaseerd op cijfers, en er is veiligheidsbeving. De PvdA is blij dat het laatste meer aandacht krijgt en dat cybercrime ook in de kadernota is opgenomen. Straffen heeft maar kort effect en geeft geen gedragsverandering. De PvdA gelooft in preventief handelen en investeren in de stad, want een veilige stad maak je samen. Het is goed dat het sociaal domein ook onderdeel is van de kadernota en ook het initiatiefvoorstel “Geweld hoort nergens thuis” gaat daarbij helpen, maar toch beslaat dit maar een beperkt deel van de kadernota. Een prominente rol voor de jongeren zelf en een steviger koppeling met het onderwijs had wel steviger aan de orde mogen komen. Er is sprake van een reeks van instrumenten op het gebied van handhaving en repressie, zoals preventief fouilleren. Wat de PvdA mist in de discussie is de wens om het beter te doen, te evalueren en bij te stellen. Dat geldt zowel voor de inzet van middelen als voor interventies.
De PvdA gaat ervan uit dat boa’s en politieagenten elke dag naar hun werk gaan om bij te dragen aan een veilige stad, voor alle Schiedammers. Maar dat is niet altijd het geval, zoals dat ook in andere beroepen niet altijd zo is. Daarom hebben de meeste beroepsgroepen controleurs en toezichthouders. Op die manier worden professionals geholpen en gedwongen om te kijken naar waarborgen in de systemen en gedegen procedures om ongewenste maatschappelijke effecten te neutraliseren of te minimaliseren. De inzet van waarnemers kan helpen, niet als controleur, omdat iemand het fout doet, maar steekproefsgewijs om successen te delen en verbeterpunten aan te pakken. De fractie van de heer Ergin sneed vorige week tijdens de commissie een drietal punten aan: aanpak huisjesmelkers, wapeninleveracties en preventieve fouilleeracties. Rotterdam voerde in 2019 een grootschalige campagne genaamd “Wapens de wijk uit” en dat leverde meer dan 200 messen, 60 vuurwapens en maar liefst 650 kg. munitie op. Ter vergelijking: in 8 jaar tijd zijn 9000 Schiedammers gefouilleerd en dat leverde 5 vuurwapens en 145 messen op. Als het gaat om wapeninleveracties, valt er dus nog veel te winnen in Schiedam. De burgemeester sprak tijdens de commissie echter heel spaarzaam over een grootschalige wapeninleveractie en stelde zelfs dat het vrij weinig opleverde; maar bij de buren dus wel.
Vandaar de vraag aan de burgemeester wanneer Schiedam een serieuze en grootschalige campagne om wapens in te leveren kan verwachten.
10
Er is ook een intensief debat gevoerd over preventief fouilleren. En dat gebeurt niet zomaar. Het gaat ergens over. Het gaat over Schiedammers die last hebben van het feit dat ze er keer op keer worden uitgepikt. Buren die elkaar minder vertrouwen, omdat de buurman telkens wordt gefouilleerd. Vaders die aan hun zonen moeten vertellen dat ze er vaker door de politie uitgepikt kunnen worden en wat ze moeten doen om weer snel verder te kunnen met hun leven. De raad kan niet doen alsof deze gevoelens niet bestaan. Die uitdaging moet serieus worden opgepakt. Je kunt dit niet afdoen met de constatering dat de politie niet wordt vertrouwd. Kritiek leveren op beleid en het controleren daarvan is de kerntaak van de raad. Daarom nogmaals de vraag aan de burgemeester of hij het inzetten van onafhankelijke waarnemers bij preventieve fouilleeracties wil toestaan. Bij de toeslagenaffaire is duidelijk geworden hoe etnisch profileren uit de hand kan lopen. Een paar jaar terug was de gedachte dat dit nooit zou gebeuren in Nederland en dat etnisch profileren door overheidsdiensten geen probleem was. Achteraf gezien is de conclusie echter: Hadden we de overheid maar extra gewantrouwd, hadden we maar extra waarborgen ingebouwd, hadden we maar goed geluisterd naar de vele signalen die de toeslagenouders van alle daken hebben geschreeuwd. Helaas is het te laat.
Te laat voor tienduizenden gezinnen die door de overheid kapot zijn gemaakt. Spreker hoopt daarom dat de raad wat deze kwestie betreft wel zijn verantwoordelijkheid neemt. Uit onderzoek is gebleken dat maar weinig politieagenten, slechts 4,2%, de vier basisprincipes van preventief fouilleren kunnen opnoemen. Dat is veel te weinig. Daarom mag van de burgemeester van Schiedam worden verwacht dat hij daar in zijn rol als burgervader iets mee doet. Tijdens de commissie gaf de burgemeester echter aan dat hij niet bekend was met het politieonderzoek. De fractie van DENK heeft de burgemeester hierover geïnformeerd en dus is de vraag opnieuw: wat vindt de burgemeester van dat lage percentage en hoe gaat hij ervoor zorgen dat dat in Schiedam omhoog gaat? Mevrouw De Vries heeft namens haar fractie tijdens de commissievergadering met groeiende verbazing geluisterd naar de beschouwingen over de kadernota. Met name het voorstel om neutrale waarnemers toe te voegen als er sprake is van preventief fouilleren riep bij de fractie vragen op.
Gaat het daarbij om vrijwilligers, of professionals? Krijgen zij betaald en zo ja, hoe staat het met de financiële dekking? Welke bevoegdheid krijgen deze mensen? En wie gaan de waarnemers weer controleren? Wordt er op die manier geen aanvullend probleem gecreëerd? Het AOV ziet meer in de door de regering toegezegde halfjaarlijkse rapportage inzake de procon-analyse van de politie. Het is beter die rapportage af te wachten en dan te bezien of er trends in etnisch profileren zichtbaar worden en waar. Tevens wordt deze kwestie momenteel uitgebreid besproken binnen de politie. Daar heeft het AOV het volste vertrouwen in. Het AOV is voor het plaatsen van camera’s, zeker als die kunnen helpen bij het houden van toezicht op de openbare orde. In de kadernota staat een overzicht van de voorgestelde maatregelen en activiteiten. Aandachtspunt voor de komende jaren is dat er op dit moment niet voor alle ambities structureel budget beschikbaar is. De kadernota heeft wel een dynamisch karakter, in die zin dat tussentijdse bijstellingen mogelijk zijn indien de omstandigheden daartoe aanleiding geven. Het AOV kan met de nota leven, al lopen theorie en praktijk vaak uiteen. Daarom is het belangrijk de theorie regelmatig aan te passen aan de ervaringen in de praktijk.
Het AOV vraagt zich af of Schiedam inderdaad veiliger is geworden, of dat er sprake is van schijnveiligheid door een vermindering van de aangiftebereidheid. Kijkend naar de cijfers, lijkt het erop dat de daling van het aantal traditionele misdrijven een feit is, maar een cijfer is slechts een optelsom van een aantal eenheden en zegt niets over de werkelijkheid. Is het mogelijk dat capaciteitsproblemen bij de politie en het Corona-effect hebben bijgedragen tot minder aangiftes en minder strafbare feiten? Of is er sprake van een verschuiving richting digitale veiligheid, waarbij men niet altijd bereid is om aangifte te doen? Het AOV realiseert zich dat de maatschappij aan het verharden is. Daarom moet de inzet zijn gericht op meer saamhorigheid, meer respect, minder eenzaamheid en meer omkijken naar elkaar. Het is een uitdaging om elkaar te betrekken bij de Schiedamse samenleving. Door nog beter met elkaar samen te werken, leer je elkaars bevoegdheden kennen en op de juiste wijze toepassen. De samenwerking tussen wijkagenten, wijkboa’s en toezicht en handhaving is hier een mooi voorbeeld van. Actieve en georganiseerde betrokkenheid op elkaars werk en het op de juiste manier communiceren hierover is een noodzakelijke voorwaarde om de bewoners duidelijk te maken wat een boa of een gemeentelijk toezichthouder aan bevoegdheden heeft.
Het AOV heeft wat dat betreft alle vertrouwen in de Schiedamse politie. De heer Karens, ook sprekend namens de fractie Van Dijk, stemt in met de kadernota. Zijn fractie is blij met de toevoeging van een hoofdstuk sociale veiligheid en de inzet van het PGA-team en stemt in met de voorgestelde scenario’s. Spreker wil wel de toezegging dat, als er extra gelden voor stedelijke vernieuwing beschikbaar komen, de raad wordt betrokken bij het bepalen aan welke scenario’s, op welke manier en op welk moment extra geld wordt toegekend.
11
Er is in de commissie lang gedebatteerd over etnisch profileren bij preventief fouilleren. De fractie zegt niet dat agenten kwade bedoelingen hebben en ook niet dat het altijd goed gaat. De situatie is als volgt: er is een richtlijn, een kader voor aselectief, preventief fouilleren. Te veel agenten zijn zich daar niet van bewust en passen dat onvoldoende toe. Er wordt niet uitgegaan van wantrouwen, maar het vertrouwen dat het altijd goed gaat, is er ook niet. De praktijk wijst namelijk het tegendeel uit. Etnisch profileren komt voor, niet altijd, maar ook niet nooit. Dat heeft desastreuze effecten voor individuen en groepen. Het heeft daarmee een negatief effect op de veiligheid in Schiedam, want het ondermijnt het vertrouwen in de politie. Het is zonde dat het gesprek hierover snel in extreme politieke tegenstellingen wordt getrokken, ook afgelopen donderdag in de commissie: je vertrouwt de politie helemaal of helemaal niet. Dat is echter te gemakkelijk. Het doel moet niet zijn het controleren van agenten, maar het inzichtelijk krijgen hoe preventief fouilleren wordt toegepast, zodat dit zware middel, waarmee gelukkig terughoudend wordt omgegaan in Schiedam, minder negatieve effecten heeft. Spreker is benieuwd hoe de burgemeester dit probleem wil aanpakken, niet vanuit wantrouwen, maar vanuit het doel om vertrouwen te versterken en waar nodig te herstellen.
Heeft de burgemeester de Kamerbrief hierover inmiddels gelezen en wat stelt hij ter zake voor, ook gehoord de discussie in de commissie? Nu al een motie hierover indienen, bevordert het gesprek niet. Spreker hoopt dat in elk geval een gesprek in deze zaal mogelijk is. De heer Maris stemt namens zijn fractie in met de kadernota, onder de voorwaarde dat er meer duidelijkheid komt over het toepassen van de richtlijnen bij preventief fouilleren en met de kanttekening dat zij geen voorstander is van verregaande maatregelen, zoals cameratoezicht en preventief fouilleren. De fractie is kritisch op het inzetten van cameratoezicht, omdat zij nog altijd geen echte evaluatie daarvan heeft gezien, waarin wordt aangetoond dat cameratoezicht daadwerkelijk bijdraagt aan de veiligheid en dat er geen sprake is van een waterbedeffect. De fractie realiseert zich dat de grote meerderheid van de Schiedammers wel blij is met cameratoezicht, maar ook een minderheid verdient een stem in de raad. Draagt preventief fouilleren daadwerkelijk bij aan de veiligheid? Inwoners worden gefouilleerd, er worden een wapen in beslag genomen en dan? Wordt er dan van uitgegaan dat de desbetreffende persoon niet binnen afzienbare tijd hetzelfde wapen opnieuw bij zich draagt? Preventief fouilleren is een middel dat juist polariserend kan werken, vooral als het niet conform de richtlijnen wordt ingezet.
De fractie zegt niet dat er bij preventief fouilleren stelselmatig regels worden overtreden, maar zij krijgt toch signalen dat dit soms riekt naar etnisch profileren. Daarom vroeg spreker in de commissie al hoe de raad kan controleren of er werkelijk sprake is van aselectiviteit tijdens het preventief fouilleren. Concreter: hoe garandeert het college dat er daadwerkelijk aselectief wordt gefouilleerd? Maar wat is aselectief eigenlijk? Gaat het dan uitsluitend over etnisch profileren? Spreker kan zich voorstellen dat de politie datagestuurd werkt, want er zijn databases met profielen over bepaalde misdrijven. Denk aan leeftijd, merk en type kleding, schoenen en dat soort zaken. Zijn dat profielen die mogen worden gebruikt? De fractie is geen voorstander van externe waarnemers, zoals in de media werd gesuggereerd. Zij wil bij de inzet van dat zware middel meer zekerheid over het volgen van de richtlijnen. Hoe gaat het college daarvoor zorgen? De burgemeester heeft toegezegd dat, zodra dat financieel mogelijk is, bij de jeugd kan worden geschakeld van scenario 2 naar scenario 3. Dat is fijn. Het is goed dat dit daarna ook geldt voor de woonoverlast. Wil het college dat vanavond ook toezeggen? De fractie van de heer Janssen steunt de kadernota van harte. Zij is blij dat de passencontroles worden hervat.
Door Corona stonden die een tijdje op een lager pitje, maar het is goed dat dit middel weer kan worden ingezet om illegaal verkregen spullen van criminelen af te pakken. Daarnaast is het goed dat de burgemeester in antwoord op de vragen van de VVD tijdens de commissie heeft aangegeven dat de aanpak van de problematiek bij Malmö in Schiedam-Noord een hogere prioriteit krijgt. Afgelopen weekend was de politie eindelijk zichtbaar aanwezig op het pleintje. De Schiedamse VVD zal de ontwikkelingen daar de komende tijd nauwlettend in de gaten houden. Een van de onderdelen van het veiligheidsbeleid is preventief fouilleren, een ingrijpend middel dat naar het oordeel van de fractie zorgvuldig en proportioneel wordt ingezet. De heer Maris vraagt hoe de heer Janssen weet dat dit middel zorgvuldig wordt ingezet, want daarover ging de discussie juist. De heer Janssen wijst erop dat de raad daarover op reguliere basis een uitgebreide rapportage van de burgemeester krijgt. Die wordt vervolgens beoordeeld. De fractie van de VVD is daarom van mening dat dit middel zorgvuldig en proportioneel wordt ingezet.
12
Daarnaast is preventief fouilleren een noodzakelijk middel. Inmiddels zijn als gevolg daarvan in Schiedam al 150 steekwapens en vijf vuurwapens aangetroffen. Een veelvoud van dat aantal komt naar boven bij reguliere controles. Sommige partijen suggereerden in de media dat deze aantallen vrij laag zijn, maar de VVD vindt dat die aantonen waarom het noodzakelijk is om dit middel in te zetten. De fractie van de heer Ergin is het van harte met de VVD eens dat de wapens de stad uit moeten. In Rotterdam is met dat doel een inleveractie gehouden die vele malen meer heeft opgeleverd dan acht jaar preventief fouilleren in Schiedam. Is het dus niet verstandiger meer in te zetten op inleveracties? De heer Janssen stelt, gegeven de ernst van de problematiek, dat het noodzakelijk is dat beide zaken gebeuren, dus inleveracties en preventief fouilleren. In Schiedam gebeurt dat en daar is de VVD erg tevreden over. De Schiedamse agenten zetten zich dag in dag uit in voor de veiligheid van alle Schiedammers. Ze lopen daarbij zelf ook grote risico’s. GroenLinks en DENK wantrouwen de politie echter zodanig dat ze het nodig vinden dat de Schiedamse agenten tijdens hun werk worden gecontroleerd door waarnemers. De heer Karens constateert dat er nu iets gebeurt wat wel vaker in de raad gebeurt. De VVD-fractie denkt dat GroenLinks iets gaat zeggen en bereidt zich daarop voor in de spreektekst.
GroenLinks zegt dat echter niet, maar dan wordt er in de bijdrage van de VVD toch van uitgegaan dat GroenLinks het wel heeft gezegd. Dit is de zoveelste keer, maar spreker heeft niet gezegd dat hij agenten wantrouwt. Hij verzoekt de heer Janssen dus om op zijn bijdrage van zojuist te reageren, op datgene wat hij echt heeft gezegd. De heer Janssen concludeert dat GroenLinks en DENK de politie wantrouwen op basis van hun bijdrage tijdens de raadscommissie. De heer Karens constateert dat de heer Janssen halverwege is. De heer Janssen heeft tijdens de raadscommissie dus geluisterd, maar is het te veel gevraagd om ook te luisteren tijdens de raadsvergadering? De heer Janssen vindt het knap dat de heer Karens tijdens zijn bijdrage de indruk wekt alsof hij een vrij gematigde positie inneemt namens zijn fractie. GroenLinks heeft echter in de commissie wel degelijk aangegeven Schiedamse agenten dusdanig te wantrouwen dat het goed zou zijn als ze worden gecontroleerd door onafhankelijke waarnemers. De heer Karens begrijpt het gestelde door de heer Janssen, want deze baseert zich op de commissie-inbreng, maar hij chargeert het wel. Spreker heeft echter nagedacht na de commissievergadering. Hij heeft gehoord wat de andere partijen zeiden en wat de burgemeester heeft gezegd. Na de vergadering heeft spreker ook contact gehad met collega’s van andere fracties.
Vervolgens heeft hij zich afgevraagd, gelet op de oordeelsvorming in de commissie, wat wijsheid is. Zijn bijdrage in de raad vanavond is daarom anders ingestoken dan die in de commissie. Het getuigt dan van weinig respect dat de heer Janssen daar niet naar luistert en zijn opmerkingen baseert op wat GroenLinks verleden week heeft gezegd. De heer Janssen laat die conclusie aan de heer Karens. Spreker heeft zelf ook nagedacht na de commissievergadering en zich verder laten informeren over de problematiek van het in het openbaar dragen van vuurwapens en steekwapens. Daar is hij nog meer van geschrokken. Gelet op die informatie staat de fractie van de VVD geen centimeter dichter bij het standpunt van GroenLinks. De heer Ergin ontkent dat zijn fractie heeft aangegeven geen vertrouwen in de politie te hebben. Echter: vertrouwen is goed, maar controleren is beter. In de democratie hier zijn daartoe waarborgen ingebouwd. Er zijn klank- en adviesgroepen in Schiedam en er zijn regelingen voor het indienen van klachten. Het is dus goed als er extra waarborgen worden ingebouwd in het bestaande systeem om ervoor te zorgen dat Schiedammers enigszins tegemoet worden gekomen als zij last hebben gehad van de politie. De heer Janssen herhaalt dat er volgens zijn fractie momenteel voldoende mogelijkheden zijn om een klacht in te dienen over het handelen van een ambtenaar of een agent.
DENK wil de controle dusdanig ver laten gaan dat er bij preventief fouilleren altijd een waarnemer aanwezig is. Dat getuigt van wantrouwen in de politie. Daar gaat de VVD geen centimeter in mee.
13
De heer Ergin constateert dat de heer Janssen geen correct beeld schetst van wat de fractie van DENK heeft aangegeven over waarnemers. Deze mensen zijn wat DENK betreft aanwezig tijdens een preventieve fouilleeractie en dan kijken ze van een afstand toe of er aselectief wordt gefouilleerd. De heer Janssen sprak ook over zorgvuldige procedures. Daartoe zijn vier basisprincipes vastgelegd. Uit onderzoek blijkt nu dat 4,2% van de agenten niet in staat is om die principes te noemen. Is dat zorgvuldig? Het lijkt de heer Janssen niet zo zinvol om in te gaan op een contextloos getal waar allerlei kanttekeningen bij te maken zijn. Verder zitten Schiedammers volgens hem totaal niet te wachten op deze door GroenLinks uit Amsterdam geïmporteerde gekkigheid. De Schiedamse VVD zal zich daarom blijven verzetten tegen de waarnemerswaanzin. De heer Karens constateert dat dit ook een reactie is op de bijdrage van GroenLinks in de commissie. Hij heeft vanavond niet gevraagd om waarnemers in te zetten, maar wat de burgemeester vindt van het feit dat het af en toe misgaat met het preventief fouilleren en welke oplossingen deze ziet. Hoe staat de VVD daar dan in? De heer Janssen concludeert dat de heer Karens niet van de VVD verwacht dat de bijdrage van GroenLinks in de commissie serieus wordt genomen. Verder heeft elke Nederlander voldoende mogelijkheden om te klagen over een individuele fout.
Spreker ontkent niet dat er fouten worden gemaakt. Die moet je benoemen, maar niet nog groter maken. In de Nederlandse rechtsstaat zijn er genoeg mogelijkheden om daarover te klagen. De heer Karens is blij dat de VVD erkent dat het wel eens fout gaat. Dat is een basis om het gesprek verder te voeren. De commissievergadering is bedoeld voor oordeelsvorming, zodat het debat in de commissie ergens toe leidt. Dat gebeurt helaas niet altijd. Spreker zou het fijn vinden als de VVD ook meedoet aan het vervolg van de discussie in de raad, zonder zich in te graven. De heer Janssen constateert dat de heer Karens diens eerder nogal merkwaardige standpunt over het inzetten van waarnemers bij preventief fouilleren van GroenLinks nu probeert weg te moffelen. De fractie van de heer Reuderink vond de kadernota eerst een goed stuk en wilde daarmee instemmen. Vervolgens ontstond er een discussie. Waarom accepteert de heer Janssen niet dat de heer Karens toegeeft dat hij zich heeft vergist en richting de VVD is opgeschoven? Dat is toch een compliment waard? De heer Janssen geeft toe dat de heer Reuderink een punt heeft. Alle bijdragen in de commissie moeten echter serieus worden genomen en dat heeft spreker gedaan. De heer Pegtel zal namens het CDA proberen de vraag te beantwoorden of veiligheid een voorwaarde is voor een fijne stad. Naar hij opmerkt heeft de overheid veiligheid als kerntaak.
100% Veilig zijn kan zij nooit garanderen maar zij moet wel alles in het werk stellen om zo dicht mogelijk in de buurt van die 100% te komen en te blijven. Veiligheid is complex en kent nauwe samenwerking met diverse domeinen en organisaties. De voorgestelde kadernota heeft naar de mening van het CDA een goede aansluiting op de prioriteit van de raad, de politie, de Veiligheidsregio en de Schiedammers, een aansluiting die het eerder genoemde percentage positief beïnvloedt. De fractie zal dan ook voor het voorstel stemmen. Spreker acht inzet van preventief fouilleren een zwaar middel maar zijn fractie is ervan overtuigd dat het moet gebeuren. Je doet het namelijk niet zo maar. Je wilt verboden wapens van de straat afhalen. Vooral het wapenbezit onder jongeren baart het CDA grote zorgen. De fractie heeft groot vertrouwen in het vakmanschap, de professionaliteit, de eerlijkheid en de neutrale opstelling van de politiemensen, die dagelijks hun veiligheid in de waagschaal stellen voor de stad. Gaat het toch een keer mis, dan zal het naar sprekers overtuiging in de driehoek worden meegenomen. Is het anders, dan hoort hij dat graag van de burgemeester. Spreker begon zijn bijdrage in de raadscommissie met de opmerking dat veiligheid van allemaal is. Veiligheid wordt echter ook met elkaar tot stand gebracht.