Notulen raadsvergadering 22 november 2022
Tekst van het document
NOTULEN VAN DE GEMEENTERAAD VAN SCHIEDAM op dinsdag 22 november 2022 te 20.00 uur in het Stadskantoor
Voorzitter: de burgemeester, de heer C.H.J. Lamers Raadsgriffier a.i.: de heer M.A.J.R. Hermans Aanwezig zijn 32 raadsleden, te weten K. van Baekel (D66), D. van Belle (PvdA), W.H. Boender, H.C.E. Bruggeman (AOV), I.A.W.M. Coenradie-Maris (PS), H.J.A. Feelders (VVD), Y.J. Haan (GroenLinks), T.R. Janssen (VVD), C.F. de Jong (AOV), C. Kahramanoğlu (DENK), M.K.C. Keverling (D66) S. Kiliçkaya (GroenLinks), F. Kondu (DENK), P.D.R. van Kraaij (OPS), W.E. de Leeuw (PvdA), J.M.P. Maris (PS), J.H.J. Meesters (LOS), D. van Oorschot (PS), J. Pegtel (CDA), M.R. Reuderink (OPS), M.M. Rodenberg (OPS), M. Rotteveel (LOS), C.S.P. Schoondermark (GroenLinks), J. Silva (PvdA), J. van Sliedregt (D66), O.P. Spek (VVD), S. Timmers (VVD), M. Ben Touhami (DENK), J. Trouborst (AvS), Y. Volkman (VVD) en A.E.I. Wilton (VVD). Tevens zijn aanwezig de wethouders A.N. Biekman, D.A. Ergin, S.F. Hamerslag, A.J.M. Laan en P.M.E. Zwang, alsmede de gemeentesecretaris C.E. Bos. Afwezig zijn de leden M. Bakker (GroenLinks), Ş. Dokgöz (DENK) en Y. Tuncer (CDA). 01.
Opening en vaststelling agenda
De Voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen welkom. De fractie van Alles voor Schiedam heeft verzocht om een motie vreemd aan de orde van de dag over de vrijstelling van giften voor bijstandsgerechtigden te mogen indienen. Spreker constateert dat de raad daarmee instemt. Die kwestie komt aan het eind van de agenda als agendapunt 11 terug. De gewijzigde agenda wordt vastgesteld. 02.
Spreekrecht voor aanwezigen Hiervoor heeft zich niemand aangemeld.
03.
Vaststelling notulen De notulen van de vergadering van 18 oktober 2022 worden vastgesteld.
04.
Lijst van mededelingen en ingekomen stukken
A Brieven van het college van burgemeester en wethouders, dan wel de burgemeester, dan wel collegeleden: 01 5 oktober 2022: Informatiepakket voorziene aandelenemissie Stedin Holding N.V.; 02 6 oktober 2022: Omgevingsvergunning Cocky Gastelaarshof; 03 7 oktober 2022: Update nr. 4 Opvang Oekraïense vluchtelingen; 04 13 oktober 2022: Voortgangsrapportage nr. 5 Nieuwe Energie voor Groenoord; 05 13 oktober 2022: Aanwijzingsbesluit Veiligheidsrisicogebieden; 06 Aangehouden tot 13 december 2023: 13 oktober 2022: Begrotingswijziging rogplus.
1
De Voorzitter deelt naar aanleiding van een verzoek in de raadscommissie mee dat deze begrotingswijziging wordt aangehouden tot de commissiecyclus van 6 en 13 december. 07 13 oktober 2022: Voortgang motie Gewoon Geld Geven; 08 14 oktober 2022: Uitvoeringsprogramma woonoverlast 2022 -2023; 09 18 oktober 2022: Start draagvlakmeting betaald en vergunninghoudersparkeren Schiedam; Brieven en documenten van derden: 10 Stichting Gemeenschapsfonds Schiedam, 28 september 2022: Jaarverslag 2021; 11 Staatsbosbeheer, 28 september 2022: Jaaroverzicht Coöperatie Groengebieden MiddenDelfland (CBG); 12 Stichting Drugsbeleid, 28 september 2022: Steun voor een Nationaal Burgerberaad over Drugsbeleid; 13 rogplus, 29 september 2022: Tweede begrotingswijziging 2022. Zie reactie van het college onder nummer 06; 14 Stichting Scoren doe je Samen, 30 september 2022: Afschrift brief aan de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening over het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid; 15 Meldpunt rookoverlast, 9 oktober 2022: Verbranden van afval in houtkachels; 16 F. Griffioen, 14 oktober 2022: Open brief over RTHA. B
Leesmap
Zonder beraadslaging of stemming wordt besloten de stukken 01 t/m 16 alsmede de stukken die zich in de leesmap bevinden voor kennisgeving aan te nemen. 05.
Actualiteitendebat Dit agendapunt heeft geen inhoud.
06. 07.
Raadsvoorstel Plan van aanpak doelgroepenvervoer MVS-gemeenten Raadsvoorstel Ruimtelijk Raamwerk Nieuwland Deze voorstellen worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen.
08.
Raadsvoorstel Ruimtelijk en economisch raamwerk Havens De Voorzitter geeft gelegenheid tot het afleggen van een stemverklaring.
De heer Pegtel stemt namens zijn fractie in met de intentie van het raadsvoorstel, maar niet met de wijze waarop het besluit redactioneel is vormgegeven. Wellicht is hij een pietje precies of een zeurpiet, al misstaat dat niet in deze tijd van het jaar, maar dat zij dan maar zo. De Voorzitter wijst erop dat je alleen maar voor of tegen een voorstel kunt zijn. Andere smaken zijn er niet. De heer Pegtel meldt dat zijn fractie dan moet worden geacht tegen het voorstel te hebben gestemd. Dat is hopelijk een waarschuwing voor het college om voortaan goed te kijken naar de redactie van een voorstel, opdat deze situatie in de toekomst wordt voorkomen. De Voorzitter heeft een andere oplossing: Hij constateert dat het voorstel met algemene stemmen is aangenomen, met de aantekening dat de leden van de fractie van het CDA eigenlijk een aantal redactionele wijzigingen had willen aanbrengen.
2
09.
Raadsvoorstel Participatieverordening 2022
Mevrouw Schoondermark heeft speciaal voor deze gelegenheid een warme , feestelijke trui aangetrokken, want zij had het de vorige keer heel koud. Maar misschien is het vanavond ook al een graadje minder. De Voorzitter constateert dat de trui ook groen is. Mevrouw Schoondermark had die trui al voordat zij bij GroenLinks kwam. Bijzonder lang was zij een meisje zonder stem. Ze was als kind en puber erg verlegen. Ze durfde alleen in kleine, veilige groepen te zeggen wat ze vond. Ze wilde ook niemand tot last zijn door een duidelijke voorkeur uit te spreken. Wat wil je drinken? Maakt me niets uit, doe maar wat open is (en dat op zijn Drents, want ze had een Drents accent in die tijd). Op haar 21ste veranderde dat. Het was heerlijk om er in een collegezaal de gekste analyses en ideeën uit te floepen, in plaats van elke vraag net zo lang te herformuleren -- haar studiegenoten zaten allang bij een ander onderwerp -- tot ze eindelijk klaar was om die te stellen. Een doorslaggevende reden voor spreekster om de politiek in te gaan, was dat zij het belangrijk vindt om een stem te geven aan mensen die net als zij vroeger stil aan de zijlijn staan, Schiedammers bij wie de communicatie van de gemeente niet aankomt. Inwoners van wie 26,5 % laaggeletterd is of het Nederlands nog te weinig machtig zijn.
Inwoners die stil blijven, omdat zij alle energie nodig hebben om het hoofd boven water te houden, door geldzorgen, een schimmelige woning of psychische problemen. Inwoners die het vertrouwen in de mensen die hen vertegenwoordigen, hebben verloren. Jongeren die nog niet mogen stemmen en het gevoel hebben dat er niemand namens hen spreekt. Gelukkig is spreekster raadslid geworden in een tijd waarin overheidsbreed het grote belang van participatie wordt gezien om te voorkomen dat nog meer mensen afhaken. Maar of dat tot de participatie leidt die inwoners doet voelen dat er echt naar hen wordt geluisterd, daarvoor zijn waarschijnlijk meer lef en meer geld nodig. De raad stemt vanavond over de nieuwe Participatieverordening 2022, een vertaling en concretisering van het participatiebeleid “Samenwerken in Schiedam”, dat ongeveer een jaar geleden door de raad is vastgesteld. Spreekster dankt de wethouder voor het overnemen van haar voorstel dienaangaande. Daardoor is de versmalde begripsomschrijving van het uitdaagrecht weer vergroot tot: het recht van ingezetenen en lokale maatschappelijke partijen om een verzoek bij het bevoegde bestuursorgaan in te dienen om de feitelijke uitvoering van een gemeentelijke taak (deels) over te nemen, als zij denken deze taak slimmer, beter, goedkoper of anders uit te kunnen voeren. Is spreekster nu tevreden? Niet helemaal.
Samen met de heer Pegtel zou zij nog graag een overzicht krijgen, waarin staat op welke punten wel en op welke niet voor participatie wordt gekozen en op basis waarvan. De wethouder spreekt steeds over een fasering. De verordening gaat over de eerste stappen, maar in het beleid voor 2022 staat een aantal zaken waarop nu wordt gefocust, terwijl die zaken niet in de verordening staan. Kan de wethouder aangeven of er een PAT, een participatie-adviesteam, is opgezet en of de participatiekalender al bestaat, of in ontwikkeling is? Wat betreft de planning is spreekster benieuwd wanneer de raad een voorstel kan verwachten over het burgerberaad, waarover in de commissievergadering van 13 september is gesproken. Hoe gaat de wethouder meetbaar maken of de Schiedammers voelen dat er naar hen wordt geluisterd? In de stukken staat dat er misschien wel niet genoeg lef is om ook voor variant 4C te kiezen. Dat is de variant waarin het bestuursorgaan de adviezen van de participanten overneemt. Anderzijds klinken in spreeksters hoofd nog de woorden van de wethouder door dat participatie weliswaar erg belangrijk is, maar dat zij er moeite mee heeft niet budgetneutraal te werk te gaan nu er zoveel Schiedammers in armoede leven.
Spreekster is van mening dat participatie geen luxe maar broodnodig is, juist in een maatschappij waarin een groot deel van de mensen in armoede leeft, of het gevoel heeft slechter af te zijn dan de ander. Compe-
3
tenties en ingangen geven aan mensen die nu nog niet goed kunnen meepraten, is van het allergrootste belang. Spreekster zou graag zien dat veel van het prachtigs dat in het vastgestelde participatiebeleid staat vlug in de praktijk wordt gebracht. De Voorzitter feliciteert mevrouw Schoondermark met haar eerste optreden in de gemeenteraad, al heeft zij zo ongeveer de gehele spreektijd van de fractie van GroenLinks opgesoupeerd. (Applaus). De fractie van de heer Pegtel juicht het toe als mensen zelf verantwoordelijkheid nemen, voor elkaar en voor de samenleving. Dat sluit nauw aan bij haar denkbeelden over de verantwoordelijke participatiesamenleving. Daarom wil zij ruimte geven aan bijvoorbeeld burgerinitiatieven en het burgerberaad. De bestuursstijl die daarbij past, is er een van openheid, maar meer nog van vertrouwen in de samenleving. Het CDA is van mening dat goede participatie het vertrouwen in de gemeente en in elkaar versterkt. De gemeente is er voor haar inwoners. Dat is een reden te meer om de inwoners mee te laten denken over oplossingen voor vraagstukken die in de directe omgeving spelen en ook inbreng te laten leveren voor conceptbeleidsnota’s. De fractie wil de denkkracht, daadkracht en betrokkenheid van inwoners maximaal benutten. Daarbij moet ook nadrukkelijk worden gezocht naar mogelijkheden om inwoners die zich minder laten horen te bereiken.
Dat kan misschien door hen uit te dagen. Alleen is het uitdaagrecht nog niet opgenomen in de verordening. Aan de ene kant is dat jammer maar anderzijds ook wel begrijpelijk, mede gelet op het voorbereidend onderzoek voor het wetsvoorstel Versterking participatie op decentraal niveau door de vaste Commissie voor Binnenlandse Zaken van de Tweede Kamer. Die commissie heeft op 17 november jongstleden verslag uitgebracht van haar bevindingen en daarin veel vragen gesteld, ook over het uitdaagrecht. Het is te hopen dat er snel antwoorden komen op die vragen, zodat ook Schiedam daarmee verder kan. Tijdens de vergadering van de raadscommissie heeft spreker ook vragen gesteld en die leven niet alleen bij hem. Waarom is niet even de moeite genomen om bijvoorbeeld enkele oud-raadsleden die in de vorige periode in de Klankbordgroep zaten, te vragen wat ze van de conceptverordening vinden? Spreker moet zich heel sterk vergissen als de twee leden die hij voor ogen heeft dat zouden hebben geweigerd. Men had ook een delegatie van het Kennisnetwerk kunnen vragen om aan dat gesprek deel te nemen. Volgens spreker waren er dan slechts een, hooguit twee gesprekken nodig geweest, en dan had men naar alle waarschijnlijkheid nu al met een drankje in de hand gestaan.
Gedane zaken nemen geen keer, maar wat kun je doen met niet gedane zaken? Hoe het ook zij, deze verordening is een grote stap in de goede richting in vergelijking met de Inspraakverordening 2005. Tijdens de raadscommissie heeft spreker de raads- en commissieleden gevraagd om na te denken over het instellen van een commissie Participatie, bestaande uit raadsleden en inwoners van Schiedam. Dat was een van de redenen om het voorstel als B-stuk aan te merken. De taak van een dergelijke commissie is om systematisch informatie te verzamelen over de wijze waarop participatieprocessen zijn georganiseerd, de rolinvulling door gemeenteraad en college en de belangrijkste ervaringen met en de werking van de participatieverordening. Zij kan daarmee ook een bron zijn voor de periodieke evaluatie van de verordening. Wat zou het antwoord op die vraag zijn? Spreker hoeft dat nu nog niet te weten, want hij wil eerst de leden van de raadswerkgeroep Lokale democratie vragen om zich over het antwoord op die vraag te buigen wanneer zij het onderwerp participatie en de rol van de raad gaat bespreken. De griffier bracht spreker op dit idee.
Dan nog een citaat uit een brief van het Haagse college aan de raad van Den Haag, een brief van bijna een jaar geleden: “Een goed participatieproces is niet een proces waarbij iedereen zijn zin krijgt, maar een proces waarin ieders belang serieus wordt genomen, waarbij duidelijke afspraken zijn gemaakt over wie waarover hoeveel invloed krijgt op de besluitvorming, waarbij deelnemers achteraf positief zijn over het proces, ook als ze ontevreden zijn over de uitkomst. Daarbij streven we niet naar consensus, of waar iedereen het eens is met de uitkomst, maar eerder naar consent waarbij alle belangen en bezwaren serieus worden mee-
4
gewogen om te komen tot een goed afgewogen besluit.” Deze tekst is spreker uit het hart gegrepen. Het is een tekst om bij de implementatie en de uitvoering van het participatiebeleid in gedachten te houden. De heer Maris stemt in met het raadsvoorstel. Een vraag van hem uit de commissie is echter nog niet beantwoord. In het stuk staat dat eenmaal per bestuursperiode een evaluatie zal plaatsvinden maar zijn fractie zou graag zien dat dit ten minste eenmaal per vier jaar werd, aangezien er anders tussen de evaluaties zeven jaar zou kunnen zitten. Mevrouw Zwang vindt het fijn dat mevrouw Schoondermark heeft gezien dat haar opmerkingen in het voorstel zijn verwerkt. Evenals de heer Pegtel ziet spreekster de verordening als een enorme stap vooruit, al realiseert zij zich dat daarmee het eindpunt nog niet is bereikt. Zij is blij dat Schiedam van de inspraakverordening 2005 af is. Spreekster vindt het prima eenmaal per vier jaar te evalueren. Zij zegt ook toe ieder jaar een tussenevaluatie te doen plaatsvinden. Dat zal geen groots en meeslepend traject zijn: er zal kort worden gekeken wat is gebeurd en of er opvallende zaken zijn die nopen tot een interventie of aanpassing. Spreekster zegt dat het participatieadviesteam is gestart en het afgelopen jaar heeft gefunctioneerd.
Dit team is voor de Schiedammers onzichtbaar omdat het vooral met de projectleiders en de beleidsmedewerkers aan de slag is. Op het moment dat een traject wordt gestart, houdt het een sessie waarbij onder meer wordt nagegaan welke participatie nodig is en welke niet, wat de beste vorm is, waarop moet worden gelet en wat de belangrijkste spelers zijn. Naar spreekster meedeelt is de kalender in de planning. Op de vraag of er een overzicht is van wanneer participatie plaatsvindt en wanneer niet antwoordt zij, dat dit heel ingewikkeld is omdat participatie maatwerk is. Bij ieder traject wordt bekeken wat nodig is. Aangezien het om heel veel trajecten gaat, zou het maken van een overzicht tot heel veel administratieve rompslomp leiden. Die tijd steekt spreekster liever in de participatie. Beantwoording van de vraag of men vindt dat er geluisterd is, is een complexe aangelegenheid. Bepalend daarvoor is niet dat je gelijk hebt gekregen. Alle trajecten, zekere de grotere, worden geëvalueerd. Jaarlijks wordt ook nagegaan hoe de Schiedammers naar de stad kijken en in hoeverre zij zich ondersteund voelen. Volgens spreekster is afgesproken dat burgerberaad een van de instrumenten is die met betrekking tot participatie in het koffertje zitten. Op het moment dat de stad vindt dat een burgerberaad op zijn plek is kan het te voorschijn worden gehaald.
Mevrouw Schoondermark vraagt of mevrouw Zwang al kan aangeven wanneer de kalender komt, aangezien is aangegeven dat die in 2022 het licht zal zien. Mevrouw Zwang antwoordt dat deze is gepland voor december. Het voorstel wordt zonder stemming aangenomen. 10.
Terugkoppeling uit besturen van gemeenschappelijke regelingen Dit agendapunt heeft geen inhoud.
11. Motie vreemd aan de orde van de dag Harmonisering MVS-beleid vrijstelling giften bijstandsgerechtigden De heer M. Janssen memoreert dat hij in de vergadering van 8 heeft opgemerkt dat hem het gevoel bekroop dat moties van oppositiepartijen een andere status hadden dan moties van de coalitiepartijen en dat het woord samen in “Samen verder voor een kleurrijke stad” interpretabel was. Hij werd daarop aangesproken door een aantal raadsleden, waarop
5
hij antwoordde dat hij benieuwd was naar de stemming over de 18 ingediende moties. De uitslag van de stemming bevestigde zijn gevoel. Op basis van een aantal feiten neemt spreker de raad daarin kort mee. Hij stelt vast dat in 100% het advies van het college is gevolgd, dat 100% van de moties ingediend door coalitiepartijen is aangenomen en dat 86% van de moties ingediend door oppositiepartijen is verworpen. Hij merkt op dat AvS altijd constructief in de wedstrijd heeft gezeten en dat de fractie dit vooralsnog blijft doen. Het gevoel van samen verder voor een kleurrijke stad kan hij op deze manier gevoelsmatig nog niet helemaal omarmen. Vandaag dient spreker opnieuw een motie in, die volgens hem eigenlijk helemaal niet had behoeven te worden ingediend. Aanvaarding van de vorige motie, Vrijstelling giften bijstandsgerechtigden, werd ontraden door het college en de motie werd verworpen door de coalitie. De belangrijkste reden daarvoor was volgens de wethouder dat Schiedam streeft naar een geharmoniseerd MVS-beleid en daarvan niet wil afwijken. Een dag later werd een motie van dezelfde strekking wel aangenomen in Vlaardingen, ondanks het feit dat aanvaarding van die motie ook door het college werd ontraden. In ieder geval heeft D66 als coalitiepartner daar wel zijn sociale kant laten zien door voor die motie te stemmen.
Nu het belangrijkste argument om tegen te stemmen in Vlaardingen is verdwenen, dient spreker samen het CDA, GroenLinks, het AOV, de OPS en LOS een nieuwe motie in, getiteld Harmonisering MVS-beleid vrijstelling giften bijstandsgerechtigden. Met het oog op constructiviteit heeft spreker ook gesproken met een aantal coalitiepartners teneinde te vernemen wat zij nodig hadden om de motie te kunnen steunen. Hij vindt het belangrijk dat de raad de inwoners van Schiedam in de bijstand een signaal geeft, een groep mensen die voor de uitdaging staan om de eindjes aan elkaar te knopen, veroorzaakt door de hoge inflatie en de enorm gestegen energiekosten. Hij acht het van groot belang dat de gemeente uitstraalt dat het goed is elkaar in moeilijke tijden te helpen en dat men niet wordt bestraft door korten op zijn of haar uitkering, dat wordt gekeken naar wat wel kan in plaats van wat niet kan. Samen voor elkaar en met elkaar. De Voorzitter zegt dat door de leden M.
Janssen, Kilickaja, Rotteveel, De Jong, Pegtel en Reuderink de motie Harmonisering MVS-beleid vrijstelling giften bijstandsgerechtigden wordt voorgesteld: De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op 22 november 2022, constaterende dat: gemeenten beleidsvrijheid hebben om de grens van giften te bepalen voor bijstandsgerechtigden alvorens zij gekort kunnen worden op hun uitkeringen; in de gemeenteraad van de gemeente Vlaardingen onlangs een motie is aangenomen om de vrijstellingsgrens te bepalen op € 2.250,- per jaar; de gemeente Vlaardingen net als Schiedam onderdeel is van de MVS-gemeenten, waarbij Stroomopwaarts centraal uitvoering geeft aan dit beleid; overwegende dat: we het niet wenselijk vinden dat inwoners van Schiedam in de bijstand op hun uitkering gekort kunnen worden door het ontvangen van giften zoals boodschappen en andere goederen gericht op het dagelijks leven, en giften ten behoeve van verjaardagen en feestdagen; veel inwoners te kampen hebben met uitzonderlijke financiële uitdagingen ingegeven door de torenhoge inflatie en de energiecrisis en het zodoende voor de inwoners die gebruik maken van deze voorziening een welkome verlichting kan zijn; een dergelijke vrijstelling een passend signaal is voor deze doelgroep in deze lastige tijden; de uitvoeringskosten voor de invoering van dit beleid in ieder geval met de gemeente Vlaardingen
gedeeld kunnen worden en gestreefd kan worden naar een geharmoniseerd MVS beleid;
6
verzoekt het college: - te onderzoeken of de kosten van het verhogen van de vrijstelling giften van bijstandsgerechtigden tot € 2.250,- per jaar een reden zijn om deze niet op korte termijn in te kunnen voeren en dit uiterlijk aan de raad voor te leggen tijdens de raadsvergadering van 13 december 2022, indien hier sprake van is; dan wel: in het beleid op te nemen om bijstandsgerechtigden in Schiedam zo spoedig mogelijk een vrijstelling van giften te geven tot € 2.250,- per jaar, gelijk aan het beleid van de Gemeente Vlaardingen; samen met de wethouder van Vlaardingen op te trekken om de gemeente Maassluis te informeren over het besluit en te onderzoeken of we dit beleid MVS breed kunnen invoeren, en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nummer M1. Mevrouw Biekman bevestigt dat een motie van gelijke strekking is aangenomen in de raad van Vlaardingen. Zij begrijpt dat daardoor het beeld is ontstaan dat de MVS-gemeenten niet streven naar een geharmoniseerd beleid. De bestuurders van de MVS-gemeenten hebben echter afspraken gemaakt over het beleid. Dat de gemeenteraad van Vlaardingen een afwijkend besluit heeft genomen is zijn verantwoordelijkheid. Spreekster wijst erop dat aan dit besluit bij uitvoering een fors prijskaartje hangt. Stroomopwaarts moet namelijk voor Vlaardingen maatwerk gaan leveren. Hoeveel dat gaat kosten is echter nog onduidelijk.
Zoals het college bij de begrotingsbehandeling heeft aangegeven is het verhogen van de giftengrens tot €.2250 niet wenselijk. In december 2021 heeft het dagelijks bestuur van Stroomopwaarts vooruitlopend op landelijk beleid uit een oogpunt van menselijke maat de giftengrens al verhoogd tot €.1200. Zoals spreekster al heeft aangegeven zijn aan de verhoging ook hogere uitvoeringskosten verbonden. Alle giften die cliënten van Stroomopwaarts krijgen, moeten namelijk handmatig worden ingevoerd. Naarmate het bedrag van de giften hoger is, betekent het meer werk voor de medewerkers. De maatwerkkosten vergen ook extra inzet van Stroomopwaarts, dat zoals bekend ook al een behoorlijke klus heeft aan de energietoeslagen. Voorts wijst spreekster erop dat Schiedam structureel meer investeert in het armoedebeleid dan Vlaardingen, namelijk €.300.000 per jaar extra. Dit bedrag komt bovenop de 10 mln. die Schiedam al extra uitgeeft. De gemeente heeft daarin dus een andere keuze gedaan dan Vlaardingen, dat thans voor kortetermijnoplossingen kiest, terwijl Schiedam voor een structurele oplossing kiest om Schiedammers te helpen. Ook heeft de wethouder armoede al aangegeven dat de gemeente de regelingen die het kent extra onder de aandacht van de Schiedammers zal brengen. Spreekster geeft de heer Janssen de verzekering dat het college er voor de armen is.
Het college heeft naar spreekster betoogt de nadrukkelijke ambitie mensen naar werk te helpen. Die worden structureel het beste geholpen als zij worden ingezet en hun talenten worden benut. Alleen door het vinden van goed en structureel werk voor hen helpt de gemeente Schiedammers. Spreekster zou de motie kunnen omarmen indien het dictum wordt beperkt tot het eerste punt en voert zij dit bij aanvaarding ook uit. De fractie van de heer Reuderink vond het gestelde door de wethouder dat er alleen in Vlaardingen maatwerk moet worden geleverd en dat dit extra geld kost ijzersterk. Maar als de motie hier en in Maassluis ook wordt aangenomen, net als in Vlaardingen, dan is de zorg over die meerkosten dus weggenomen. In die zin is dat argument van de wethouder een pleidooi om de motie aan te nemen. Spreker begreep het tweede deel van de stelling van de wethouder echter niet. Dat klonk een beetje als: Als de motie wordt aangenomen, zet het college in op het aan het werk krijgen van mensen. Maar dat is toch al heel lang het streven van Stroomopwaarts? In die zin is dat toch een continuering van het beleid? Ben je alleen bang
7
voor extra kosten vanwege het benodigde maatwerk door Vlaardingen, dan is dat een extra argument om de motie aan te nemen. Mevrouw Keverling, de raad voor het eerst toesprekend, en dan direct over een gevoelig onderwerp, staat hier voor alle Schiedammers. Vanuit haar rol als raadslid gaat zij haar uiterste best doen voor de stad. Maar ze staat hier ook namens D66, haar partij en haar fractie. Ook D66 wil niemand laten vallen, al vraagt de fractie zich wel af of deze motie daarvoor de beste manier is. De kortetermijnverlichting voor veel mensen bij wie het water aan de lippen staat, is een voordeel. Maar waarschijnlijk geldt dat voor nog veel meer mensen dan alleen Schiedammers in de bijstand, en die worden met de motie niet bereikt, al hebben ze wellicht net zo hard ondersteuning nodig. D66 wil graag meedenken over hoe dit urgente probleem kan worden aangepakt, maar de fractie is bang dat het met deze motie water naar de zee dragen is. Dit is geen structurele oplossing en kost geld, terwijl het niet duidelijk is voor hoelang het duurt, want dat staat niet in de motie. Een en ander zou voorts moeten worden gefinancierd uit het budget voor het armoedebeleid. Dat gaat ten koste van andere activiteiten, maar het is nu ook nog niet duidelijk wat er dan niet kan worden gedaan. Het geld moet immers ergens vandaan komen.
Bovendien is het bekend dat Stroomopwaarts de administratieve lasten van de tegemoetkoming voor de gestegen energiekosten nu al nauwelijks kan dragen. Als dit er ook nog eens bijkomt, wordt die organisatie dan niet over de kling gejaagd? Dan heb je een nog groter probleem. Het gaat voorts niet alleen om de kosten die zijn gemoeid met deze gift, maar ook om de kosten voor de uitvoering door Stroomopwaarts en de beschikbare capaciteit die extra zou moeten worden geregeld. Dat kost ook tijd. De vraag is of die capaciteit überhaupt wel voorhanden is. Het meest belangrijke, inhoudelijke argument is echter dat hiermee de inzet op het toeleiden naar werk, zoals in het coalitieakkoord is afgesproken, wellicht wordt ondermijnd. Een inzet met een meer structurele aanpak op maat, vooral met het oog op een structureel resultaat, waarmee mensen een zekerder bestaan kunnen opbouwen, als uitweg uit onder andere de armoede richting meer sociale contacten, voor zover men die niet heeft, en een betere gezondheid. Spreekster hoopt in dat kader op korte termijn een uitvoeringsprogramma tegemoet te zien, met stimulerende prikkels om die stappen te zetten, voor de Schiedammers, voor wie men dit allemaal doet, maar ook met stimulerende prikkels voor werkgevers. De fractie denkt niet dat de route via deze motie de beste is. Dat is geen echte oplossing, hoe goedbedoeld ook.
D66 wil echter wel graag met een brede afvaardiging in de raad meedenken over dit urgente vraagstuk, waarbij wellicht ook partners en mede-Schiedammers kan worden gevraagd om mee te denken en wie weet mee te doen. Want waarom zou dit vraagstuk alleen op het bordje van de gemeente moeten liggen? De fractie steunt de motie dus niet. De Voorzitter feliciteert mevrouw Keverling met haar maidenspeech, al heeft de raad inmiddels mogen genieten van haar voorzitterschap van de raadscommissie, hetgeen al een soort maidenoptreden was. (Applaus). De heer De Leeuw vindt het jammer dat het debat een beetje verhit raakt, want het gaat hier om de basis, namelijk een verhoogde vrijstelling voor mensen die aan de onderkant van de maatschappij leven, in de bijstand, bijvoorbeeld met het oog op de tas boodschappen die ze krijgen. Nu mogen die mensen geen wasmachine van de buren krijgen. Als dat de basis is en als niet langer gebruik kan worden gemaakt van het argument dat Schiedam als enige afwijkt van de lijn die Vlaardingen en Maassluis volgen, ziet spreker geen reden om de motie niet te steunen. In die zin is dit een vrij simpele discussie. Er is een nieuwe situatie ontstaan en er is een nieuwe werkelijkheid. Dus is dit een heel reëel voorstel. De PvdA steunt de motie. De fractie van de heer Kahramanoğlu blikt even terug op wat de heer M.
Janssen van Alles voor Schiedam aan het begin en aan het eind van zijn betoog stelde. Deze gaf een aantal cijfers waaruit een bepaalde boodschap naar voren zou komen over de verhouding tus-
8
sen coalitie en oppositie, maar hij eindigde met de constatering dat er in gesprek met de coalitiepartners toch iets kan worden bereikt. Spreker is blij dat Alles voor Schiedam dat inziet. Iedereen is hier namelijk bezig voor de Schiedammers. Wat DENK betreft doet het er dan niet toe of je in de oppositie of in de coalitie zit. Deze motie lag er een aantal weken geleden ook al, maar toen heeft de fractie die niet gesteund, omdat de kwestie MVS-breed ingevoerd zou moeten worden, hetgeen financiële consequenties zou kunnen hebben. In de motie van vandaag wordt het college gevraagd de financiële consequenties in kaart te brengen. Om die reden is dit een sympathieke motie. De fractie kan zich erin vinden het college de opdracht te geven te kijken naar de financiële consequenties maar is benieuwd hoe de fractie van Alles voor Schiedam daarin staat. De heer Maris constateert dat de raad bijna een maand na de vorige raadsvergadering een vergelijkbare motie behandelt maar zegt dat zijn fractie dit keer anders stemt. De vorige keer heeft zij tegen de motie gestemd, omdat de kwestie toen nog MVS-breed ingevoerd zou moeten worden. Na de gemeenteraadsvergadering van Vlaardingen is er echter sprake van een andere werkelijkheid. Politiek gezien wil de fractie ook voor de armen opkomen en wordt hun een hogere giftengrens gegund.
De fractie was daar de vorige keer al voor, maar zij wilde toen niet het stoutste jongetje van de klas zijn. Nu kan zij dat gelukkig corrigeren. Er is momenteel sprake van heel veel armoede, een energiecrises en inflatie. Daarom wordt degenen aan de onderkant van samenleving dit extraatje gegund. Wat betreft het gestelde dat er sprake moet zijn van een prikkel tot werken en dat die mensen nu al meer geld hebben: Progressief Schiedam is niet voor het beleid om mensen zo min mogelijk geld te geven opdat ze gaan werken. De fractie gunt haar inwoners, maar zeker de mensen met het minste geld, iets extra. De fractie stemt met de motie in, omdat er eerst een onderzoek volgt naar de haalbaarheid. Mocht blijken dat de motie niet kan worden uitgevoerd, is dat ook een werkelijkheid. De motie kan dus voorwaardelijk worden uitgevoerd. Spreker gaat niet op de woorden van de heer M. Janssen in, want zijn fractie heeft bij dezen het tegendeel bewezen. De Voorzitter constateert dat de fractie van PS het eerste deel van de motie steunt. De heer Maris deelt mee dat zijn fractie de gehele motie steunt. De heer T. Janssen onderschrijft wat de wethouder in haar eerste termijn heeft gezegd. De VVD staat voor de bestuurlijke afspraken die hierover in MVS-verband zijn gemaakt. De fractie ziet geen reden om daar nu ad hoc van af te wijken.
Het is goed dat de wethouder nog eens heeft benoemd dat Schiedam een zeer ruimhartig armoedebeleid voert, waarmee een groter budget is gemoeid dan in Vlaardingen. Dat wordt in de discussie soms vergeten. De VVD is tevens voor een structureel armoedebeleid, gericht op het oplossen van problemen. De motie past niet in dat beleid. Daarom zal de fractie daartegen stemmen. De wethouder sprak ook nog over de uitvoeringsproblematiek. De raad moet daar als volksvertegenwoordigend orgaan ook rekening mee houden. Op landelijk niveau is al gebleken tot wat voor problemen het kan leiden wanneer volksvertegenwoordigende organen met allerlei ad-hocwensen komen die voor uitvoeringsorganisaties praktisch onuitvoerbaar zijn. Veel raadsleden hebben daar in het verleden terecht de mond van vol gehad. Als ook de wethouder dat zegt, kun je dat gegeven niet zo makkelijk naast je neerleggen. De Voorzitter vraagt de heer M. Janssen hoe de raad de motie moet zien. Alles voor Schiedam kan de raad in ieder geval niet vragen om twee besluiten te nemen die in zichzelf tegenstrijdig zijn. Het is of het een of het ander. Als deze kwestie wordt onderzocht, kan dat als conclusie opleveren dat de motie niet wordt uitgevoerd, maar dan kun je nu niet instemmen met het tweede deel van het besluit. De heer M. Janssen verzoekt om een korte schorsing. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
9
De heer M. Janssen is niet onder de indruk van de argumenten die zijn aangevoerd tegen de motie. Het argument dat de motie het moeilijker zou maken mensen aan het werk te krijgen komt erop neer dat je wordt gestraft en geen giften mag aannemen omdat je niet werkt, terwijl je misschien niet kunt werken. Hij wijst erop dat het gaat om ondersteuning in het voorzien in het primaire levensonderhoud. Het argument dat Stroomopwaarts niet te veel mag worden belast, raakt zijns inziens kant noch wal. Als het college kan aantonen waarom de motie niet kan worden uitgevoerd, staat hij daarvoor open, zoals ook in het eerste punt van de motie staat. De opmerking over “dan wel” en “zo niet” ontgaat spreker. Hij heeft er geen bezwaar tegen de woorden “dan wel” te schrappen. De Voorzitter wijst erop dat het eerste lid van het dictum strekt tot het instellen van een onderzoek waarover zou moeten worden gerapporteerd. In het tweede lid komt echter al een keuze naar voren. Wordt de motie in deze vorm aangenomen, dan heeft het instellen van een onderzoek geen zin, omdat het besluit is genomen waarop het tweede lid slaat. De indieners van de motie kunnen de raad geen tegenstrijdige besluiten laten nemen. De woorden “dan wel” kunnen worden vervangen door “of” c.q. “anders”. De heer M. Janssen denkt dat veel mensen het daarmee niet eens zijn.
De Voorzitter zegt dat het de uitleg is die hij als raadsvoorzitter geeft. Volgens hem moet de raad het daar even mee doen. Gezien het feit dat in lid 1 van het dictum wordt gesteld dat de raad op 13 december een rapportage vraagt, verneemt spreker graag wat er dan op 13 december gebeurt. Hij neemt aan dat de raad dan zou moeten besluiten om de vrijstelling van giften al of niet in te voeren. In dat geval is het tweede lid van het dictum niet nodig. De heer M. Janssen is er gelet op de discussie die hij zo-even met 20 leden heeft gevoerd niet van overtuigd dat hij de raad twee tegenstrijdige besluiten voorlegt. De Voorzitter wijst erop dat hij er als voorzitter voor moet zorgen dat de raad ordentelijke en uitvoerbare besluiten neemt en dat duidelijk moet zijn wat het besluit is. Volgens de heer Maris staat in de motie dat een onderzoek moet worden ingesteld en dat, als daaruit blijkt dat verhoging van de vrijstelling giften financieel haalbaar is, het gestelde in de volgende twee leden van het dictum moet worden uitgevoerd. Blijkt dat het financieel niet haalbaar is, dan worden deze niet uitgevoerd. De heer M. Janssen is het daarmee eens.
De Voorzitter stelt de indieners voor in een korte schorsing de motie op dit punt te herschrijven, opdat voor de Schiedammers duidelijk is wat de raad besluit, namelijk het instellen van een onderzoek met de intentie de uitkomst, die dan in december bekend zou moeten zijn, uit te voeren. Mevrouw Biekman zou kunnen instemmen met het eerste lid van het dictum maar zij zou hetgeen in de twee overige leden staat niet kunnen uitvoeren. Zij herhaalt dat met deze motie een beslag wordt gelegd op de capaciteit van Stroomopwaarts. Zij weet ook niet of zij kan waarmaken dat het resultaat van het onderzoek op 13 december aan de raad wordt voorgelegd. De medewerkers van Stroomopwaarts hebben hun handen al vol aan de uitbetaling van de energietoeslagen. De heer Reuderink denkt dat het laatste woord aan de indiener is. Hij kan zich voorstellen dat de Voorzitter de wethouder om redenen van zorgvuldigheid nog even de kans geeft
10
nog even iets te zeggen over de vorm van de motie maar hij constateert dat zij die gelegenheid sneaky gebruikt om nog een keer over de inhoud te praten, wat niet de bedoeling is. De Voorzitter zegt dat de heer Reuderink beter zou moeten weten. De indiener van de motie en de vertegenwoordiger van het college hebben altijd de gelegenheid om nog een repliek te geven. Spreker zegt dat de griffier bereid is de heer Janssen bij te staan bij een nadere redactie van de motie. Wellicht heeft de griffier een tekstvoorstel dat het probleem oplost. De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst. De Voorzitter deelt mee dat motie nr. 1 in die zin is gewijzigd dat deze na “verzoekt het college” als volgt komt te luiden: 1.
te onderzoeken of de kosten van het verhogen van de vrijstelling giften van bijstandsgerechtigden tot € 2.250,- per jaar een reden is om deze niet op korte termijn in te kunnen voeren en dit uiterlijk aan de raad voor te leggen tijdens de raadsvergadering van 13 december 2022; 2 indien het onderzoek tot een positieve reactie leidt in het beleid op te nemen om bijstandsgerechtigden in Schiedam zo spoedig mogelijk een vrijstelling van giften te geven tot € 2.250,- per jaar gelijk aan het beleid van de Gemeente Vlaardingen; 3 samen met de wethouder van Vlaardingen op te trekken om de Gemeente Maassluis te informeren over het besluit en te onderzoeken of we dit beleid MVS breed kunnen invoeren, en gaat over tot de orde van de dag. De heer T. Janssen vraagt wie die positieve reactie moet geven. De Voorzitter is van mening dat hij de motie niet behoeft uit te leggen, omdat zij niet van hem is. De heer T. Janssen constateert dat het er niet duidelijker op wordt. De heer M. Janssen denkt dat de reactie van het college moet komen, waarbij de raad volgend is. De Voorzitter zegt dat als er op 13 december een positieve conclusie wordt getrokken, wordt overgegaan tot hetgeen in de leden 2 en 3 van het dictum wordt gesteld. De heer Kahramanoğlu heeft de heer Marvin Janssen gevraagd wat deze vond van het voorstel van mevrouw Biekman maar hij heeft daarop geen antwoord gekregen.
Vallen de financiële consequenties van uitvoering van de motie positief uit, ook naar de mening van de wethouder, dan kan deze worden uitgevoerd. Zo leest hij de gewijzigde motie. De heer Maris had de motie al gelezen met de strekking die deze nu heeft. Inhoudelijk is zij wat hem betreft niet veranderd. Hij vindt de gewijzigde motie prima. Mevrouw Biekman is van mening dat de motie er niet duidelijker op is geworden. Bovendien acht het college het niet haalbaar de raad voor de vergadering van 13 december de uitkomst van het onderzoek aan te bieden. Zij blijft aanvaarding van de motie ontraden. De Voorzitter sluit de beraadslaging, brengt de gewijzigde motie nr. 1 in stemming en constateert dat de aanwezige leden van de fracties van DENK, GroenLinks, de PvdA, de
11
OPS, PS, AvS, het AOV, LOS en het CDA voor de gewijzigde motie hebben gestemd en de leden van de fracties van de VVD en D66 ertegen, zodat zij met 23 tegen 9 stemmen is aangenomen. Spreker wijst erop dat het aan het college is om te rapporteren over de wijze waarop het uitvoering geeft aan moties die zijn aanvaard. Spreker dankt eenieder voor zijn of haar inbreng en sluit om 21.12 uur de vergadering. Vastgesteld in de openbare vergadering van de gemeenteraad van 13 december 2022.
de griffier a.i.,
M.A.J.R. Hermans
de voorzitter,
C.H.J. Lamers
12