Notulen raadsvergadering 22 februari 2022
Tekst van het document
NOTULEN VAN DE GEMEENTERAAD VAN SCHIEDAM op dinsdag 22 februari 2022 te 20.00 uur in het Stadskantoor
Voorzitter: de burgemeester, de heer C.H.J. Lamers Raadsgriffier: de heer J.W. Scherpenzeel Aanwezig zijn 32 raadsleden, te weten B. Badri (PvdA), S.T.E. Beenhakker (VVD), R.M.M. Berns (CU-SGP), A.N. Biekman (D66), H.C.E. Bruggeman (AOV), Ş. Dokgöz (DENK), D.A. Ergin (DENK), H.J.A. Feelders (VVD), S.F. Hamerslag (PS), T.R. Janssen (VVD), C. Kahramanoğlu (DENK), R. Karens (GroenLinks), A.J. Kuin (D66), P.D.R. van Kraaij (OPS), A.G. Lepidis (CDA), J.R.A. Lourens (D66), A.M. Mantingh (GroenLinks), J.M.P. Maris (PS), A.P. Mostert (VVD), J. Pegtel (CDA), G. Polat (DENK), J. Post-den Heijer (fractie-Post), M.R. Reuderink (OPS), M. Rotteveel (LOS), J. van Sliedregt (D66), A.J. Villerius (LOS), B. Voortman (GroenLinks), G.C. de Vries-van de Giessen (AOV), T. Wijmans, A.E.I. Wilton (VVD), A.W. van Wingerden (SLV) en P.M.E. Zwang (PvdA). Tevens zijn aanwezig de wethouders M.J.C. Houtkamp, P. van Aaken, A.J.M. Laan, en D.C.G. Ruseler, alsmede de gemeentesecretaris C.E. Bos. Afwezig zijn de leden S.Y. van Dijk-van Leeuwen (fractie-Van Dijk), C.F. de Jong (AOV) en O.P. Spek (VVD). 01.
Opening en vaststelling agenda
De Voorzitter opent de vergadering van de gemeenteraad en heet de deelnemers, alsmede degenen die de vergadering via het internet volgen, van harte welkom. Hoewel er nog een officiële afscheidsvergadering is dit naar spreker opmerkt de laatste vergadering met een gewone agenda. Het is waarschijnlijk ook de laatste vergadering met Coronaregels, want de uitgang, aanstaande zaterdag, is in zicht. Je weet nooit of er nog een zesde of zevende golf komt maar vooralsnog houdt een en ander in dat er nog één keer wordt vergaderd met de woordvoerders in de zaal. De niet-woordvoerders zitten op de publieke tribune of in de Hagazaal. Als er komend weekend verder wordt versoepeld, kan zowel de afscheidsvergadering als de installatievergadering op de gebruikelijke manier in deze zaal plaatsvinden en is alles weer normaal. Na afhandeling van agendapunt 4 gaan spreker en mevrouw Beenhakker kort in op het overleg dat afgelopen vrijdag door een afvaardiging van het college is gevoerd met de leden van de raadswerkgroep Geweld hoort nergens thuis. Spreker stelt vast dat de raad instemt met de agenda. 02.
Spreekrecht voor aanwezigen Hiervoor hebben zich geen sprekers gemeld.
03.
Vaststelling notulen De notulen van de vergaderingen van 1 februari 2022 worden vastgesteld.
1
04.
Lijst van mededelingen en ingekomen stukken
A
Afdoening moties en toezeggingen: 01 Advies agendacommissie over de afdoening van moties en toezeggingen; Dit advies wordt voor kennisgeving aangenomen.
B
Van het college van burgemeester en wethouders, dan wel de burgemeester, dan wel collegeleden brieven van: 02 16 december 2021: Afdoening motie Speelplaatsen en openbare sportvoorzieningen; 03 30 december 2021: Voortgang project Renovatie Sint Jacobsgasthuis; 04 13 januari 2022: Resultaten Subsidie Regeling Reductie Energiegebruik; 05 17 januari 2022: Uitleg uitkomsten decembercirculaire 2021; 06 18 januari 2022: Afdoening motie Universele Schiedamse kinderpas; 07 20 januari 2022: Ontwerpbestemmingsplan Harreweg 63; 08 25 januari 2022: Voortgang Hoogstraat Plus; 09 27 januari 2022: IUPB-programma 2022; 10 28 januari 2022: Deelname VRR aan de stichting expertisebureau risicobeheer Vastgesteld wijzigingsplan Polderweg 260; Brieven en documenten van derden: 11 Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond 11 november 2021: Monitorbrief oktober 2021; 12 Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond 16 december 2021: Monitorbrief november 2021; 13 Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond 13 januari 2022: Monitorbrief december 2021; 14 Rijkswaterstaat 14 december 2021: Omgevingswet en rol RWS bij onteigeningen; 15 Provincie Zuid Holland 21 december 2021: Voortgangsrapportage Programma Beter Bestuur 2021;
Zonder beraadslaging of stemming wordt besloten de stukken vermeld onder 2 t/m 15 voor kennisgeving aan te nemen. C
Brieven en documenten van derden: 16 Nederlandse Stichting Water- & Zwemveiligheid 31 december 2021: Zwemonderwijs vrijstellen van coronatoegangsbewijs; 17 W. Binkhorst 23 januari 2022: Nota sport- en speelplekken; Zienswijze omgevingsvergunning Burg. Honnerlage Gretelaan 57.
Zonder stemming wordt besloten deze stukken in handen te stellen van het college, dat de raad zal informeren over de afdoening. D
Leesmap
Zonder beraadslaging of stemming wordt besloten de stukken die zich in de leesmap bevinden voor kennisgeving aan te nemen. Mevrouw Zwang herhaalt de opmerking van haar fractie in de commissie dat zij er bezwaar tegen maakt dat de motie over de kinderpas ook wordt afgedaan, want het financiële onderzoek op dat punt is niet volledig. De Voorzitter merkt op dat dit wordt genoteerd.
2
Vervolgens blikt spreker met de volgende woorden terug op het gesprek van afgelopen vrijdag tussen een delegatie van het college en de raadswerkgroep Geweld hoort nergens thuis. “Drie weken geleden stonden we in de commissie en in de raadsvergadering stil bij het proces van Geweld hoort nergens thuis. De aanleiding daarvoor was het Uitvoeringsprogramma Zorg en veiligheid. De raadswerkgroep die dat proces heeft begeleid, zag de aanbevelingen uit dat proces onvoldoende terug in het uitvoeringsprogramma. Het college heeft, gehoord de discussie tijdens de commissievergadering, het uitvoeringsprogramma teruggenomen. Er werd afgesproken dat er nog overleg zou plaatsvinden tussen het college en de raadswerkgroep, want dat overleg had nog niet plaatsgevonden. In de raadsvergadering van 1 februari diende de raadswerkgroep tien moties in om ervoor te zorgen dat er ook in de volgende raadsperiode aandacht blijft voor dit belangrijke onderwerp. Afgelopen vrijdag hebben wethouder Van Aaken en ik een open en constructief gesprek gehad met vijf leden van de raadswerkgroep, en enkele betrokken medewerkers. We hebben met elkaar kunnen delen hoe we wederzijds de afgelopen tijd hebben ervaren. Het college wilde de raad snel en voortvarend voorzien van een uitvoeringsprogramma en voelde zich overrompeld door de reacties in de commissie en de vele moties in de raadsvergadering.
De raadswerkgroep had het gevoel dat de belangrijkste aanbevelingen die de afgelopen maanden waren opgehaald vanuit de stad niet de plek hadden gekregen die ze verdienden. Terugkijkend, zien we dat het beter zou zijn geweest om de werkgroep te betrekken bij het proces van het uitvoeringsprogramma, ondanks de beperkte tijd, ieder in zijn eigen rol. Het met elkaar delen van deze terugblik afgelopen vrijdag was erg belangrijk, ook voor mij als Voorzitter van raad en college. Het zorgt wederzijds voor begrip en erkenning. We kijken met een goed gevoel op dit gesprek terug en hebben vertrouwen in het vervolg. Dat geldt voor de raadswerkgroep, voor beide collegeleden, en voor de betrokken ambtelijk medewerkers. Zoals bekend, wordt het uitvoeringsprogramma herschreven. Er is afgesproken dat de raadswerkgroep daarbij wordt betrokken. De aanbevelingen van de werkgroep zullen een herkenbare plek krijgen in het programma. Het is goed om te ervaren dat we uiteindelijk allemaal het beste voor onze Schiedammers willen. Soms verplaatst de inhoud zich naar de achtergrond en dan is het belangrijk om weer de verbinding met elkaar te maken en in alle rust de tijd te nemen voor een openhartig gesprek. Dat is afgelopen vrijdag mogelijk gebleken. Dank daarvoor aan de leden van de raadswerkgroep.
We gaan samen weer verder met dit belangrijke traject.” Mevrouw Beenhakker: “Afgelopen week heeft het gesprek plaatsgevonden tussen de werkgroep, de burgemeester en wethouder Van Aaken. De reden van dit gesprek was dat de werkgroepleden op basis van het Uitvoeringsprogramma Zorg en Veiligheid niet het vertrouwen kregen dat de algemene aanbevelingen die in de stad waren opgehaald, zouden worden opgevolgd in de nieuwe raadsperiode. Tegelijkertijd waren er vanuit het college zorgen dat de raadswerkgroep op de stoel van de portefeuillehouders en zelfs van de organisatie wilde gaan zitten. Duidelijk was dat er over en weer sprake was van miscommunicatie, onder andere over hoe we elkaar in de laatste fase zouden betrekken bij de te zetten stappen om tot borging van de resultaten te komen. In het gesprek is toegelicht dat de algemene aanbevelingen ook zullen landen in de Kadernota sociaal domein, het Uitvoeringsprogramma Jeugd en Veiligheid, dan wel in het reguliere werk of in het veld. Ons gesprek heeft geleid tot begrip voor elkaars gezichtspunt en tot betere procesafspraken voor nu en mogelijk soortgelijke trajecten in de toekomst. Het naar elkaar uitspreken van verwachtingen en het met elkaar in gesprek blijven, zullen misverstanden in de toekomst helpen te voorkomen.
Belangrijk voor u als raad is te weten dat bij de volgende versie van het uitvoeringsprogramma vooraf wordt getoetst of de werkgroepleden de aanbevelingen daarin herkennen. Het gaat daarbij om het rechtdoen aan het werk dat door zoveel partners in de stad is verricht, samen met de ambtenaren, om als partners samen verder te komen.
3
Het was afgelopen jaar een spannend, maar ook heel waardevol traject, waar wij veel van hebben geleerd. Het was een succesvol traject, maar het samen stappen zetten in het tegengaan van huiselijk geweld is het allerbelangrijkste. Dat krijgen we alleen maar samen voor elkaar. Graag bedanken wij de Schiedammers, onze beschermpartners, de ambtenaren, en de raad voor het vertrouwen om op deze manier aan de slag te gaan met dit belangrijke thema. We vinden het belangrijk om als raad gezamenlijk tijdens deze raadsvergadering deze conclusie te delen.” De Voorzitter dankt mevrouw Beenhakker voor haar bijdrage en constateert vervolgens dat de raad kennisneemt van deze twee verklaringen. Er wordt vanaf nu schouder aan schouder en eensgezind de toekomst ingegaan. 05.
Actualiteitendebat De Voorzitter zegt dat hiervoor geen melding is binnengekomen.
06.
Raadsvoorstel Vaststelling Bestemmingsplan Verzamelherziening 2022
07. Raadsvoorstel Technische wijziging verordening grootstedelijke problematiek Schiedam 2019 08.
Raadsvoorstel Verordening nadeelcompensatie gemeente Schiedam 2022
09.
Raadsvoorstel Aanvraag bijdrage uit de bommenregeling
Deze voorstellen worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen. 10 . Raadsvoorstel Herbenoeming 2 leden Raad van Toezicht Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam (OSVS) 11. Raadsvoorstel Benoeming wethouder Houtkamp als plaatsvervangend lid van het algemeen bestuur van de Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond (DCMR) De Voorzitter meldt dat over de agendapunten 10 en 11 stemming moet plaatsvinden en constateert vervolgens dat mevrouw Anne van Delft en mevrouw Miranda Josephine Adelmund Hannewijk bij acclamatie zijn herbenoemd als lid van de raad van toezicht van de Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam en dat de heer Houtkamp is benoemd als plaatsvervangend lid van het algemeen bestuur van de Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond (DCMR). 12.
Raadsvoorstel 1e technische aanpassing Begroting 2022 De Voorzitter geeft gelegenheid tot het afleggen van een stemverklaring.
De heer Van Kraaij deelt mee dat de fractie van de OPS geacht wenst te worden tegen het raadsvoorstel te hebben gestemd. Het voorstel wordt zonder stemming aangenomen, onder de aantekening dat de leden van de fractie van de OPS geacht wensen te worden ertegen te hebben gestemd. 13.
Raadsvoorstel Meerjarenperspectief Vastgoed 2021-2022
De Voorzitter merkt op dat dit onderwerp al uitgebreid in de commissie is behandeld. Daar zijn feitelijke en beleidsmatige vragen gesteld, dus nu kunnen de raadsleden zich
4
vooral concentreren op het voorstel, de besluitvorming en de afronding van de meningsvorming. De heer Kahramanoğlu herhaalt de stelling van DENK in de raadscommissie dat de gemeente telkens weer achter de feiten aanloopt. Steeds zijn er weer tekorten, achterstallig onderhoud, of andere zaken die niet goed op orde zijn. Met het nieuwe MPV moet daar verandering in komen maar je krijgt pas verandering als je eerst goed kijkt of er sprake is van een realistisch plan waarvoor voldoende middelen zijn gereserveerd. Om de achterstanden in te halen, moet je verder kijken dan de komende twee jaar maar in het nieuwe MPV wordt juist naar die twee jaar gekeken. Daarom roept spreker de wethouder nogmaals op een volledige planning te maken van de verkoop van gemeentelijk vastgoed. Er worden overal financiële plannen voor gemaakt. Er wordt overal geld voor geserveerd, behalve voor het Schiedamse vastgoed. Gelden rollen zo maar de Algemene Reserve in om er weer aan te worden onttrokken als dat nodig is. Daardoor heeft de raad geen overzicht en grip op deze kwestie. Spreker verzoekt de wethouder ook nogmaals om de gelden die uit de verkoop van panden worden gegenereerd in een aparte pot te stoppen en om dat geld vervolgens te investeren in panden die de gemeente in haar bezit wil houden. Immers, goede en realistische plannen horen ook financieel onderbouwd te zijn.
De heer Pegtel merkt namens zijn fractie op dat er bij de behandeling van het raadsvoorstel in de commissie vorige week ook is stilgestaan bij de verbouwing van het Sint Jacobs Gasthuis tot een gebouw waar een stichting met een museale collectie kan worden gehuisvest. Die verbouwing werd in 2019 met stoom en kokend water door de raad geloodst maar vervolgens bleef het maanden stil. Er wordt nu gezegd dat een deel van de overschrijding van €600.000 te wijten is aan vertraging. De heer Lepidis heeft het vorige week al gezegd: het CDA stond in januari 2019 niet te juichen bij het voorstel voor een verbouwingskrediet. Dat doet de fractie nog steeds niet. De renovatie kost meer maar dat kon de fractie het college destijds al op een briefje geven. Dat je bij een langlopende verbouwing tegen kostenstijgingen aanloopt, is niet zo gek. Daar had dus rekening mee kunnen worden gehouden. Dat vertragingen er ook niet aan bijdragen om binnen het budget te blijven en dat de plek voor een koelinstallatie bij nader inzien niet de beste oplossing was, was voor de heer Berns reden genoeg om in de commissie te vragen welke les het college trekt uit de renovatie. Dat was een heel terechte vraag.
De wethouder antwoordde “… dat het eraan heeft ontbroken om het aan de voorkant goed aan te vliegen.” In 2012 heeft de auditcommissie op aangeven van de Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen een checklist Grote Projecten vastgesteld. Die wens was gebaseerd op de desbetreffende activiteit uit het Verbeterplan Grondexploitaties. De checklist is destijds toegevoegd aan de bijlage bij het Handboek Projectmatig werken. Misschien kan deze lijst, als die tenminste niet in de vergetelheid is geraakt, ook bij moeilijke objecten, zoals de renovatie van een eeuwenoud pand, helpen een vluchtplan op te stellen om het aanvliegen te vergemakkelijken. Het is goed dat er nu een tweede versie van het meerjarenperspectief ligt. De daarin opgenomen verkoopambitie heeft de steun van de fractie. De fractie kan blijven miepen over de kosten van het Sint Jacobs Gasthuis, maar als zij niet instemt met het raadsvoorstel, kan zij met goed fatsoen ook niet volledig instemmen met de jaarstukken, waarin een en ander wordt verantwoord, althans als de kiezer de fractie wederom het vertrouwen geeft en haar de volgende raadsperiode opnieuw zitting laat nemen in de raad. De fractie wil die stukken echter graag onbevangen bestuderen, dus zij zal niet tegen stemmen. De heer Maris stelt de heer Pegtel gerust, want ook zijn fractie zal niet tegenstemmen. Zij zal dus voor het voorstel stemmen.
Wel moet het de fractie van het hart dat zij nog steeds te weinig ambitie ziet wat de verkoop van het vastgoed van de gemeente aangaat. De wethouder is daar meermalen op bevraagd, maar hij wil niet verder kijken dan twee, drie jaar. Schiedam heeft heel veel panden, dus spreker hoopt dat het college verder in de toekomst wil kijken. Het is niet onlogisch dat er voor het Sint Jacobs Gasthuis sprake is van een budgetoverschrijding. Het zijn Coronatijden, dus heel veel is duurder geworden. Dat geldt
5
ook voor de verbouwing. Tussen 2010 en 2018 heeft spreker er meermalen voor gepleit om beter te begroten en risico’s beter in te schatten. De heer Hamerslag vroeg in de commissie hoe het zat met het risico en de Post Onvoorzien. De wethouder noemde toen de 7,5%, maar desondanks is er nog steeds sprake van een heel forse overschrijding. Spreker verzoekt de wethouder nogmaals om de risico’s beter in te schatten en de bandbreedte in dat opzicht wat te vergroten. Je kunt in de toekomst beter geld overhouden bij een project, dan dat je naar de raad moet voor extra geld. De heer Mostert stemt namens zijn fractie voor het raadsvoorstel maar wel met kanttekeningen. De fractie is het met andere fracties eens dat er sprake is van een gebrek aan ambitie. De wens dat de volgende wethouder vastgoed de zaken ambitieuzer aanpakt dan tot nu toe is gebeurd, gaat niet ver genoeg. De volgende wethouder vastgoed krijgt van de raad daarom nu al de opdracht om dat daadwerkelijk te doen. De aanpak tot nu toe van het gemeentelijk bezit, waartoe in 2010 al een eerste aanzet is gegeven, twaalf jaar geleden dus, verdient niet de schoonheidsprijs. Er moet ook worden geïnvesteerd in mankracht en de aansturing door het college moet ook meer gas krijgen. Om die ambitie op voorhand al wat duidelijker te krijgen, zou de Schiedamse VVD graag zien dat er een tijdsplanning wordt opgesteld.
Het eventuele antwoord van de wethouder dat hij afhankelijk is van de markt is niet voldoende. Er moet iets beters te bedenken zijn. De vraag wanneer de resterende panden, zo’n 97, worden verkocht, moet ook worden beantwoord. Lukt dat al in de volgende collegeperiode? Dat is een wens van de VVD, dus spreker is benieuwd hoe realistisch dat is. Uit een dergelijke planning spreekt ook ambitie. Dat is in ieder geval de boodschap die aan de volgende wethouder vastgoed wordt meegegeven. In de commissie is nog gevraagd hoeveel panden er de afgelopen vier jaar zijn verkocht en hoeveel dat heeft opgeleverd. Het antwoord op die vraag is blijven hangen. Decennia geleden is het pand van het Sint Jacobs Gasthuis aangewezen voor een museale functie, al was het pand er toen absoluut niet geschikt voor. Dat is het eigenlijk nog steeds niet. Dat betekent dat je meer dan gebruikelijk in de buidel moet tasten om het gebouw zodanig toe te rusten dat de kostbare museale collectie er kan worden ondergebracht. Niet alleen nu, maar ook in de toekomst zal daar dus geld in moeten worden gestopt, want een gebouw blijft een gebouw. Dit besluit is in de jaren vijftig met de beste bedoelingen genomen, maar met de kennis van nu is het een dom besluit geweest. In het raadsvoorstel wordt gesproken over een bedrag van meer dan €900.000 vanuit de algemene reserves.
De fractie was blij dat er werd gesproken over reserves, want zij dacht dat er alleen maar een enkelvoudige reserve bestond. Kennelijk zijn er meer reserves. Er wordt bijna 1 mln. afgestort om de kapitaallasten af te dekken, maar spreker moet dan denken aan de moeilijke discussies over de kosten die met allerlei voorstellen waren gemoeid, de afwegingen en de keuzen die zijn gemaakt. Het kan niet zo zijn dat de rekening van een en ander, in dit geval betrekking hebbend op het kolossale vastgoed van de gemeente, met soms bijzondere functies, iedere keer opnieuw op deze vrij gemakkelijke manier op de algemene reserves wordt afgeboekt. Er moet constructief worden nagedacht over hoe dit beter kan. Een handleiding Grote Projecten, waar de heer Pegtel aan refereerde, kan daarbij van dienst zijn. Met het CDA heeft de VVD-fractie onvoldoende gezien dat het college enig besef had van het bestaan van dat document. Dat is eens, maar nooit meer. Er zal ongetwijfeld nog vaker geld naar het pand van het Sint Jacobs Gasthuis moeten maar de nieuwe VVD-fractie die per maart aantreedt, zal niet meer akkoord gaan met het eenvoudig afboeken van dit geld op de algemene reserves. De fractie van de heer Badri constateert met voldoening dat er met dit MPV structuur wordt aangebracht in het onderhoud van het gemeentelijk vastgoed. De gemeente kan immers geen huisjesmelker zijn van dat eigen vastgoed.
Tegelijkertijd is er over de beleidsarme periode voor de gemeenteraadsverkiezingen afgesproken dat er dan geen stukken van dergelijke aard zouden worden behandeld. De PvdA vindt namelijk dat dit MPV allesbehalve beleidsarm is, want het gaat om veel geld, meer dan een miljoen, ook voor duurzaamheidsmaatregelen. Bovendien zijn er al eerder, maar ook nu weer, zorgen geuit over het toekomstperspectief wat betreft het afstoten van het gemeentelijk vastgoed. Ook spreker heeft daar en-
6
kele weken geleden al aandacht voor gevraagd. Er moet een realistische planning worden opgesteld van hoe het vastgoed kan worden afgestoten, zonder dat er sprake is van wishful thinking. Daar komt bij dat het beleidsterrein onderhoud van het vastgoed indirect verband houdt met andere politiek gevoelige onderwerpen. Er is dus genoeg reden om aan te nemen dat deze kwestie geen beleidsarm onderwerp is. De PvdA zal daarom tegen het voorstel stemmen. De heer Berns constateert namens zijn fractie dat het college de raad vraagt om in te stemmen met een achttal deelbesluiten, het Meerjarenperspectief Vastgoed 2021-2022 betreffende. Het is goed om in een structureel budget voor het beheer van het gemeentelijk vastgoed te voorzien. De ambities tot verkoop van het overige, overbodige, gemeentelijk bezit zijn echter niet in overeenstemming met wat de raad wil en heeft uitgesproken. De aanpak van en het perspectief voor het beoogde herstel van ‘t Koetshuis kan de fractie niet overtuigen. Waartoe dient deze investering als er geen goed plan aan ten grondslag ligt? Het college lijkt voor dit rijksmonument niet echt zijn verantwoordelijkheid te willen oppakken maar dat graag bij een ander neer te leggen.
Welke hobbyist gaat echter met de gemeente in zee? Het college vraagt de raad ook in te stemmen met een extra investering van €600.000 ten behoeve van de afronding van de renovatie van het Sint Jacobs Gasthuis. In de verantwoording komt naar boven dat de signalen van een dreigende budgetoverschrijding al media 2021 zijn afgegeven. De projectleiding is al eerder terechtgewezen als het gaat om de projectafspraken en het ondernemersrisico. De wethouder is naar eigen zeggen van de budgetoverschrijding op de hoogte gebracht, zes dagen na de behandeling van de begroting 2022. De ambtenaren zaten er naar zijn zeggen echter bovenop. Spreker twijfelt daar niet aan. De procesbewaking van dit soort grote projecten is de afgelopen jaren verbeterd en functioneert naar behoren. Daarom kan de wethouder daar geen nieuwe lessen uit trekken, behalve de les dat er aan het begin van dit traject meer tijd voor de planvorming had moeten worden genomen. Het laatste is een verkapt verwijt aan de gemeenteraad die achteraf bezien meer tijd had moeten bedingen voor een kritische herziening van een inhoudelijk verder goed plan. De raad heeft daar in zijn bestuurlijke rol echter noch de positie noch de expertise voor. Daarom concludeert spreker dat de wethouder zelf niet op de bal zat en hier pas zes dagen na de begrotingsbehandeling van wilde weten.
Had dit echter bij de begrotingsbehandeling op tafel gelegen, dan was er raadsbreed een andere afweging gemaakt. De fysieke omgeving eist een onevenredig groot aandeel in de begroting op. Daarom heeft de fractie van de CU-SGP tegengestemd. De balans met de sociale opdracht van Schiedam raakt meer en meer zoek. Met de stijgende inflatie neemt de armoede toe. Vanwege diezelfde inflatie wordt echter wel extra geld vrijgemaakt voor de lopende fysieke projecten, terwijl er constant naar bezuinigingen wordt gezocht in het sociaal domein. Spreker hoopt dat de nieuwe raad bij de discussies over de komende Zomernota en de begroting 2023 de balans opnieuw zal weten te vinden. Voor nu stemt de fractie niet in met de beslispunten vijf, zes en zeven. De ambitie van een cultureel Schiedam moet in de pas blijven lopen met wat de stad wil en financieel kan dragen. De fractie van de heer Van Sliedregt heeft vorige week in de commissie al aangegeven hoe zij denkt over dit meerjarenperspectief vastgoed en in het bijzonder de brief over het Sint Jacobs Gasthuis. De discussies daarover gaat de nieuwe raad voeren. D66 zal het raadsvoorstel wel steunen. Dat zal geen verrassing zijn na het gestelde vorige week. Dan een persoonlijke noot. Spreker constateert dat dit de laatste reguliere vergadering van deze raad is en zijn laatste bijdrage in eerste termijn in deze raadsperiode.
Hij maakt daarom van de gelegenheid gebruik zijn dank uit te spreken aan het college en de collegaraadsleden. Het waren vier bewogen jaren, voor de stad, voor de raad en voor de coalitie. Er waren enorme onderlinge verschillen in de raad, maar op bepaalde punten heeft men elkaar toch altijd kunnen vinden. Dat is heel waardevol, want iedereen doet het voor het mooie Schiedam. Nogmaals dank daarvoor. Tegen degenen die hebben besloten te stoppen met het raadswerk, zegt spreker: Het ga u goed!
7
Mevrouw De Vries dankt het college namens haar fractie voor deze eerste stap naar inzicht in de kosten van het gemeentelijk vastgoed. De gemeente Schiedam kan, gelet op haar begrotingspositie, onverwachtse negatieve financiële verrassingen niet meer opvangen. Inzicht in de beheerskosten op korte en lange termijn is daarom noodzakelijk. Met dit meerjarenperspectief vastgoed is de aanzet naar een plan gestart. Het AOV mist in dit meerjarenperspectief echter inzicht in de huidige stand van zaken. Dat kan de fractie niet terugvinden. Zo wordt er een verkoopdekkingsplan gemist met een duidelijke tijdslijn en doelen. Net als bij een VvE zou het AOV graag inzicht willen krijgen in de kosten van nu en die van de toekomst om de controlerende taak van de raad goed uit te kunnen oefenen. De fractie denkt daarbij aan onderhoud en kosten van duurzaamheid. Ook schoolgebouwen en sportcomplexen, voor zover die gemeentelijk eigendom zijn, zouden in dit plan moeten worden opgenomen. Het college moet meer ambitie laten zien wat dit betreft. Als er ontwikkelingen zijn die effect hebben op de bijgaande eerste aanzet tot een meerjarenperspectief vastgoed, wil de fractie daar tijdig van op de hoogte worden gebracht. Deze eerste aanzet bevat wat het AOV betreft nog niet de instrumenten om de taken goed uit te kunnen voeren en de fractie ziet daar graag verandering in.
Ook voor de heer Karens is dit zijn laatste bijdrage in eerste termijn in deze raadsperiode. Dat geldt in elk geval ook voor de komende jaren. Spreker heeft de commissievergadering helaas gemist omdat hij in quarantaine zat, maar hij heeft die wel teruggekeken. Het was af en toe vermakelijk, af en toe ergerlijk, maar hij heeft er een aantal onderwerpen uitgehaald, ten eerste de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed. Als er één onderwerp is dat de afgelopen vier jaar maar niet wilde opschieten, dan is het de verduurzaming van het Schiedamse gemeentelijk vastgoed. Elke keer valt er in begrotingen, in MPV’s en in andere stukken te lezen dat er plannen worden gemaakt, dat er routekaarten komen en dat er werkprogramma’s worden gemaakt. Is het misschien een idee om nu echt te beginnen met het verduurzamen van het vastgoed? Misschien is het dan ook goed om in kaart te brengen wat de kosten zijn als dat niet gebeurt. Er zijn kosten verbonden aan het verduurzamen maar er zijn zeker en hogere kosten gemoeid met het niet verduurzamen. Het is daarom mooi dat Nieuwe energie voor Groenoord in elk geval de mogelijkheid biedt om het gemeentelijk vastgoed in Groenoord op een heel efficiënte manier te verduurzamen.
Wat betreft het afstoten van gemeentelijk vastgoed deelt de fractie de wens van veel partijen om daar meer ambitie te laten zien, met name omdat het jammer zou zijn als er de komende tijd niet van de huidige gunstige marktomstandigheden gebruik kon worden gemaakt om van veel panden af te komen. Dat kan op een heel zorgvuldige manier worden gedaan door de panden pas te verkopen als ze 30% minder waard zijn, maar spreker ziet liever dat dit een beetje quick en dirty wordt gedaan, zodat er een stuk meer voor kan worden gevangen. Spreker roept de wethouder dus op om wat dit betreft op te schieten. De fractie vond de uitleg van de wethouder in de commissie over het Sint Jacobs Gasthuis, een van de grote discussiepunten de laatste jaren in de raad, logisch en duidelijk. Schiedam onttrekt zich niet aan de landelijke trend. Kostenstijgingen en schaarste van materialen hebben ook hier effect. Misschien voelt het beter als er even naar de buren wordt gekeken. Ook in Rotterdam wordt momenteel een museum verbouwd. Het gaat daar over iets minder bescheiden bedragen dan in Schiedam en ook de overschrijdingen zijn van een heel andere orde, maar als je die verbouwingen naast elkaar zet, zou je bijna denken dat men in Schiedam goed bezig is. Het is een ander perspectief maar spreker vindt al met al dat het wel meevalt.
Partijen die echter altijd al tegen investeringen in de binnenstad en in de culturele functie van het museum zijn geweest, zijn natuurlijk ook tegen dit soort investeringen. Dat is na vier raadsjaren geen verrassing. De partij van de heer Mostert is er daar een van. Spreker daagt die partijen overigens wel uit om eens na te denken over wat een andere functie van het Sint Jacobs Gasthuis zou kunnen zijn. Als het geen museum is, wat is het dan? Hoe voorkom je dat je blijft zitten met een rijksmonument dat veel geld kost maar niets oplevert? De heer Mostert vindt de vraag wat je anders met het gebouw moet volkomen hypothetisch. In de jaren vijftig is besloten om er een museale voorziening van enorme kwaliteit
8
en kostbaarheid van te maken maar het gebouw is ten enen male niet geschikt om het spul te herbergen. Er is toen een fout gemaakt en raad en college hebben nu te maken met de consequenties daarvan. De vraag wat je anders met het pand kan doen, is dus niet relevant. De VVD heeft aangegeven dat dit niet de laatste keer is dat er geld naar het Sint Jacobs Gasthuis gaat om de huidige functie te kunnen borgen. Naar de toekomst toe, maar dat heeft niets te maken met de positie van de VVD wat betreft het behoud van een museale functie of cultuur, moet je dus afspreken hoe dit soort extra uitgaven wordt bekostigd. Het simpelweg afboeken van bedragen van de algemene reserves kan volgens de VVD niet meer maar dat zegt niets over de positie van de VVD als het om cultuur gaat. De heer Karens is het met de VVD eens dat de wijze waarop dit soort kosten wordt gedekt op een nettere manier kan. De stelling dat het gasthuis geen museum had moeten zijn en dat de vraag wat het anders zou moeten zijn hypothetisch is, is gratis bier. In het pand zit nu een prachtig museum, met een geweldige functie voor Schiedam en de binnenstad. De suggestie dat dat er een betere oplossing is, zonder dat je die hebt, is spreker van deze VVDfractie niet gewend. Hopelijk begint de nieuwe VVD-fractie daar niet mee. De heer Houtkamp dankt de sprekers voor hun bijdrage en splitst zijn beantwoording in tweeën.
Hij gaat eerst in op de opmerkingen over het meerjarenperspectief vastgoed en daarna op het gestelde over het Sint Jacobs Gasthuis. De heer Ruseler gaat vervolgens nog in op een aantal opmerkingen van financiële aard. Aan de orde is de tweede versie van het meerjarenperspectief vastgoed, nadat de raad bijna exact een jaar geleden de eerste versie heeft vastgesteld, met als pijlers, ook van het gemeentelijk vastgoedbedrijf: goed beheer, planmatig onderhoud en verduurzaming, verantwoord gebruik en succesvolle verkoop. Ook al is er inmiddels een jaar mee gewerkt, dat is te kort om nu al conclusies te kunnen trekken over vooral de effectiviteit ervan. Tegen het eind van het jaar wordt het MPV geëvalueerd, op weg naar een nog sterker en robuuster meerjarig programma met een stabiele cadans. Daarin moet niet de indruk worden gewekt dat er nog moet worden gekeken hoeveel het onderhoud gaat kosten. Nee, met behulp daarvan moet er meerjarig inzicht kunnen worden opgedaan. Het is niet zo dat dit nu helemaal niet kan, maar gelet op het totaal van het vastgoed moet dat inzicht wel worden versterkt. Het motto voor de verkoop is wat spreker betreft: van 140 naar 40! Dat zijn ongeveer de aantallen waar het om gaat. Bijna de gehele raad is van mening dat het college meer ambitie moet tonen bij de verkoop van gemeentelijk vastgoed. Dat heeft het college goed gehoord.
Spreker begrijpt dat ook, want het perspectief dat vorig jaar werd geschetst, is niet gehaald, terwijl het perspectief voor dit jaar dat in het MPV wordt aangegeven, minder is dan vorig jaar werd gedacht. Dat heeft onder andere met de planning te maken, want die zit niet altijd mee, maar het beeld naar buiten zou inderdaad ambitieuzer kunnen. Het college is daarom voornemens om op relatief korte termijn te komen met een tastbare planning voor de komende drie tot vier jaar. Nog verder kijken is een beetje lastig, omdat elk vastgoed-verkoopdossier op zichzelf staat, zijn eigen merites heeft en om een eigen aanpak vraagt. Je kunt van tevoren niet aangeven wanneer een of ander pand is verkocht, want het gaat altijd om een bandbreedte van overwegingen, beslissingen en andere factoren. Desondanks kan het ambitieuzer. Als de planning is opgesteld, wat zo snel mogelijk gebeurt, wordt die vervat in een raadsbrief. In dezelfde brief wordt ingegaan op het aantal verkochte panden, maar het is niet zo dat er nog helemaal niets is verkocht. De afgelopen ruim vijf jaar, van 2015 tot in 2021, zijn 36 panden verkocht en zes grondreserveringsovereenkomsten gesloten, met daarin panden en gronden om door te ontwikkelen. De verkoop staat dus bepaald niet stil. Er zijn prestaties geleverd.
Het is een goede ambitie om deze lijn door te trekken met hetzelfde volume, maar misschien kan het iets sneller. Daar gaat het college aan werken. De heer Mostert vraagt of de wethouder het ermee eens is dat het maken van een planning ook inhoudt dat je een bepaalde prioritering aanbrengt. Het is niet zo belangrijk dat je exact aangeeft in welke maand je tot vervreemding van een pand overgaat, maar een prioritering dwingt je om na te denken over een bepaald tempo.
9
De heer Houtkamp wijst op de uiteindelijke opgave om 74 panden te verkopen. Geen 97, want 23 panden hebben een dusdanig incourant karakter dat het de vraag is of die prioriteit moeten hebben. De 74 panden hebben wel prioriteit, maar niet allemaal dezelfde. Niet elk pand of object verkeert in een zodanige conditie dat je dat maandag in de verkoop kunt doen om dat volgende week verkocht te hebben. Er is sprake van aanzienlijke verschillen. Het stellen van prioriteiten is echter noodzakelijk, en dan moet je niet weglopen voor de moeilijke objecten. Maar in de tijd moet je een en ander redelijk verdelen. De heer Badri is het met de heer Mostert eens, want je rekent altijd met de opbrengst van de verkoop van de panden. Het is dus van belang die opbrengst zo goed mogelijk te kwantificeren, zodat je een en ander vervolgens kunt monitoren. De VVD wil terecht ook meer prioritering, want je wil dit jaar natuurlijk niet, zoals in 2021 wel het geval was, worden geconfronteerd met de mededeling dat er afgelopen jaar niets is verkocht, om welke reden dan ook. De heer Houtkamp is dat met de heer Badri eens. Er moet dit jaar meer worden verkocht dan men vorig jaar dacht te doen. Ook bij verduurzaming wordt een stukje ambitie gemist.
De term als zodanig zal wel niet zo vaak zijn opgeschreven maar als je naar de voorgestelde besluiten kijkt en als je de tekst van het voorstel erop naslaat, kun je wel degelijk constateren dat verduurzaming al enige jaren een doel is bij gemeentelijk vastgoed. Wel zijn er keer op keer kredieten nodig om die verduurzaming te realiseren. Dit jaar wordt daarom aan de hand van een scan van alle panden van het gemeentelijk vastgoed die daarvoor in aanmerking komen, met name vastgoed dat de gemeente wil behouden, een werkprogramma gemaakt, een routekaart verduurzaming vastgoed. Dat programma wordt ook dit jaar vastgesteld. Dan is het wellicht dit jaar nog mogelijk voor het college om voorstellen te doen voor het aanpakken van panden. De heer Karens begrijpt dat verduurzaming al jaren een doel in het vastgoedprogramma is maar toch wordt er ook al jaren niet veel aan gedaan. Hopelijk komt er in relatie met het werkprogramma nu ook een budget om deze kwestie daadwerkelijk te gaan uitvoeren. De heer Houtkamp deelt wat dat betreft mee dat de raad investeringsvoorstellen tegemoet kan zien over de verduurzaming van een aantal individuele vastgoedobjecten.
Spreker proefde een beetje uit de woorden van de heer Berns als zou er bewust voor zijn gekozen om pas na de behandeling van de gemeentebegroting vorig jaar op zoek te gaan naar overschrijdingen bij het project Sint Jacobs Gasthuis en dat de wethouder pas na die begrotingsbehandeling zijn oren open deed. Die suggestie is niet juist. Spreker heeft vorige week in de commissie gezegd, in antwoord op de vraag wanneer hij het vermoeden kreeg van de overschrijding van €600.000, dat dit begin november is geweest. Er is toen ook gesproken over de vertragingen in de zomer, waarover de raad op 4 oktober ook een brief heeft gekregen. Op het moment van het schrijven van die brief -- daar is heel nadrukkelijk naar gekeken -- was er nog geen aanwijzing dat er tegen een dergelijke budgetoverschrijding zou worden aangelopen. Het was wel spannend, dat staat ook letterlijk zo in de brief, maar de daadwerkelijke omvang van de overschrijding werd pas begin november duidelijk. Naarmate de rekeningen binnenkwamen, vooral voor het gebruik van materialen of geleverde materialen, werd duidelijk dat de overschrijding groter zou worden. Er is dus niet bewust gestuurd op het later informeren van de raad op dit punt. Dat zou ook totaal geen zin hebben gehad. Er moet nu hard worden gewerkt aan de oplevering van het Sint Jacobs Gasthuis, want die is nabij. Daarna wordt het project geëvalueerd.
De vraag wat er beter had gekund, qua voorbereiding, qua uitvoering en misschien ook qua verantwoording, komt dan uiteraard aan de orde. Vervolgens worden er lessen getrokken. De heer Ruseler zegt dat vorig jaar met het eerste MPV is geprobeerd een van oudsher bestaande traditie in Schiedam te doorbreken, wat betekent dat de raad meer inzicht heeft in wat er met het gemeentelijk vastgoed gebeurt, hetgeen te danken is aan wethouder
10
Houtkamp en diens voorganger op dat vlak. Thans ligt een tweede proeve ter tafel, waarin staat dat moet worden geëvalueerd en dat de volgende raad moet gaan kijken hoe dit op de lange termijn moet worden gefinancierd. Spreker realiseert zich dat het verleidelijk is de verkoop van vastgoed als een soort van hoorn des overvloeds voor het onderhoud van de gemeentelijke panden te gebruiken. Na verkoop van een aantal panden is het echter klaar. Er is geen sprake van een onuitputtelijke bron, wat betekent dat dit op een andere manier moet worden beoordeeld. Door de manier waarop het in het MPV is geregeld, moet de raad nu geld op tafel leggen, overigens niet de € 900.000. Voor het reguliere onderhoud moet de raad nu regulier gaan boeken. In de toekomst zou dat beter binnen de P&C-documenten, dus gewoon bij de begroting, kunnen worden gedaan. Aangezien het een vrij nieuwe methode is, is in eerste instantie voor dit verhaal gekozen en daarom komt deze ook nu pas in de raad. Het is een verandering die door het college is ingevoerd en de raad moet daarmee leren omgaan. Naar spreker hoopt weet de nieuwe raad daarin meer rust te creëren. Wat betreft de € 900.000, waaronder het St. Jacobs Gasthuis, kan de raad op blz. 8 van het raadsvoorstel lezen dat het een soort van voorfinanciering is voor achterstallig onderhoud en incidenteel onderhoud aangaande duurzaamheidsinvesteringen.
Het is dus geen regulier budget dat ieder jaar terugkomt en het kan dus ook incidenteel worden afgedekt. Het enige probleem is dat geen verkopen van vastgoed hebben plaatsgevonden. Bij de laatste TA in december heeft de raad vastgesteld, dat 1,3 mln. extra geld nodig was omdat de verkopen nog niet liepen. In deze nota staat dat via de verkopen 4 mln. moet worden teruggestort in de algemene reserve omdat een aantal voorfinancieringen zijn gedaan, waaronder deze € 900.000. Gaan de verkopen eenmaal lopen – dit jaar zullen in ieder geval een aantal panden worden verkocht – dan komt het geld weer terug. Spreker wenst de raad dan toe dat deze het reguliere onderhoud dat plaatsvindt – het reguliere onderhoud was bijvoorbeeld bij het museum aan de orde – straks in de P&C-documenten vindt. Hij gaat ervan uit dat de opvolgers dan wel de raadsleden die daarvoor belangstelling hebben daaraan in de evaluatie voldoende aandacht besteden. De heer Berns neemt de woorden van de wethouder voor waar aan en veronderstelt dat hij een verkeerde conclusie kon trekken. Hij had graag vorige week gehoord dat er nog lessen te trekken zijn. Hij vindt het mager als dit de gang van zaken blijft. Hij is benieuwd hoe, als de raad de € 600.000 voor de begrotingsbehandeling voor ogen had gehad, de discussie zou zijn geweest met betrekking tot de voorgestelde bezuinigingen op het sociaal domein.
Daarmee wil hij slechts aangeven hoe gevoelig een en ander ligt. Naar zijn gevoel wordt hiermee gemakkelijk omgegaan in vergelijking met datgene wat op het sociaal domein gebeurt en hij zou het op prijs stellen indien de raad hierin een meer gebalanceerde afweging kon maken. Hij hoopt van de wethouder een reflectie horen. Spreker blijft erbij dat hij tegen het voorstel stemt omdat hij consequent wil zijn. Hij heeft ook tegen de begroting gestemd en aangegeven dat hij niet kan instemmen met de beslispunten 5, 6 en 7. Hij wijst er overigens op dat dat daarna een sprong naar 9 plaatsvindt. Ook daar zal hij tegen stemmen. Naar hij aanneemt dient dit te worden gewijzigd in 8. Hij zal tegen het gehele voorstel stemmen. De Voorzitter zegt dat het in zijn versie 8 is. De heer Ruseler zou het prettig vinden dit filosofische debat zo meteen nog even bij een kop koffie met de heer Berns te voeren. Het risico bestaat dat beiden in hun zwanenzang de hele vloer in bezit nemen, wat niet de bedoeling is. Hij wijst erop dat het om heel verschillende dingen gaat. Op voorspraak van de VVD is in de zomer van 2019 de Enschede-methode gebruikt om na te gaan wat de afgelopen jaren de druk van het sociaal domein ten opzichte van het fysieke domein is.
Daarbij bleek dat er heel veel geld bij is gekomen voor het fysieke domein maar dat dit met name in het sociaal domein is uitgegeven, wat betekent dat het een prioriteitsafweging wordt. Spreker legt dat terug bij de raad. Natuurlijk heeft de inflatie een effect op armoede en hij begrijpt dat de heer Berns de hele begroting van 350 mln. aan één
11
stuk verbindt. Dat valt ook niet te ontkennen. Je moet echter ook de dingen doen die je behoort te doen, in dit geval achterstallig onderhoud, iets waar het college achter staat. Zo’n schuld moet je oplossen en dat gebeurt hier. Zoals spreker afgelopen week heeft gezegd moet er meer geld vanuit Den Haag komen voor het sociaal domein. Als dat gebeurt, behoeven dit soort lastige discussies niet meer te worden gevoerd en worden deze domeinen niet meer zo snel met elkaar verbonden. De Voorzitter constateert dat de beslispunten op het eerste blad netjes 1 t/m 8 worden genummerd, terwijl zij in het ontwerpbesluit van 1 t/m 7 naar 9 gaan. Uiteraard zal dit worden gecorrigeerd. De heer Reuderink streeft niet zoals de heer Berns naar consistentie maar is wel tegen alles wat met Groenoord van gas los te maken heeft. Zijn fractie zal dus tegen het voorstel stemmen. De heer Van Wingerden zal voor het voorstel stemmen maar heeft nog steeds grote moeite met beslispunt 6, de zes ton voor het St. Jacobs Gasthuis, met name de € 150.000 die is besteed aan het niet één op één kunnen verplaatsen van de installatie voor de koelsystemen. Hij vindt het zeer vreemd dat men dit niet van te voren kon inschatten.
Het voorstel wordt zonder stemming aangenomen, onder de aantekening dat de leden van de fracties van de PvdA, LOS en de OPS geacht wensen te worden tegen het voorstel te hebben gestemd en het lid van de fractie van CU-SGP tegen de punten 5 t/m 8. De heer Reuderink is van oordeel dat je alleen voor of tegen een voorstel kunt zijn en herinnert eraan dat hierover al eens eerder is gesproken. De Voorzitter bestrijdt dat. Als de raad geen stemming verlangt, wordt een voorstel zonder stemming aangenomen maar noteert de voorzitter wel de aantekeningen die raadsleden in het kader van de stemming wensen te maken. Dat biedt de fractie van CU-SGP de gelegenheid tegen onderdelen van het dictum te stemmen en de heer Reuderink de gelegenheid tegen het gehele voorstel te stemmen. De heer Karens valt de heer Reuderink in die zin bij dat hij de nieuwe gemeenteraad adviseert eens goed naar het stemmen te kijken. Als er niet wordt gestemd, kun je natuurlijk ook niet tegenstemmen. De Voorzitter herhaalt dat de Gemeentewet en het RvO het mogelijk maken dat raadsleden hun stemmotivatie vastleggen als onderdeel van de besluitvorming. Zo gaat het al eeuwen. Hij geeft toe dat de raad er de laatste jaren wat scherper op is. Had de raad hoofdelijke stemming gevraagd dan had dit niet gekund, omdat je dan slechts de keuze hebt tussen voor en tegen. Nu dat niet is gebeurd, kan het op deze manier. is. is.
14.
De heer Karens zegt dat het feit dat het al eeuwen zo gaat niet wil zegen dat het goed Dat geeft de Voorzitter toe maar hij herhaalt dat het geen ongebruikelijke methode Terugkoppeling uit besturen van gemeenschappelijke regelingen
De Voorzitter meldt dat de technische vragen die de VVD-fractie rondom de commissievergadering heeft gesteld inmiddels zijn beantwoord en dat de antwoorden op Notubox staan.
12
Mevrouw Wilton zegt dat zij tien dagen geleden laat in de middag op vrijdag werd gebeld door griffier, die meedeelde dat hij een ambtelijk stuk had ontvangen dat nog in de raadscommissie moest worden behandeld. Als lid van de agendacommissie en voorzitter van die commissievergadering heeft zij op dat moment evenals de andere leden van de agendacommissie geoordeeld, dat het belangrijk was deze stukken niet pas in mei te krijgen maar toch nu al te behandelen. Naar zij opmerkt ging het om de terugkoppeling van de gemeenschappelijke regeling en de kwartaalrapportage van Veilig Thuis. Zij meldde de griffier dat het in de rede lag voor de raad de mogelijkheid van technische vragen open te houden. Die technische vragen heeft zij dan ook namens de Schiedamse VVD nog voor de raadscommissievergadering en rechtstreeks bij de wethouder ingediend. Zij acht het bekend dat de meeste VVD’ers overdag werken, wat ook geld voor haar fractiegenoten, zodat de voorbereiding voor de raadsvergadering uiterlijk zondagavond klaar was. De antwoorden op de technische vragen waren op dat moment nog niet beschikbaar. Maandag 17.15 uur werden de stukken met de raad gedeeld en pas vandaag om 14.00 uur kregen de raadsleden deel 2, met het typerende antwoord: Om deze vraag goed te beantwoorden is nadere duiding nodig.
Spreekster vraagt of de wethouder een week nodig had om dat antwoord te formuleren en of een telefoontje dan niet meer op zijn plaats was geweest. Het ging in de vraag om de vraag welke klantgroepen bij Stroomopwaarts in beeld waren en hoeveel het er waren. Naar spreekster hoopt kan de wethouder nog voor zijn vertrek een antwoord leveren. Naar haar overtuiging moet het voor Stroomopwaarts niet moeilijk zijn om die informatie beschikbaar te stellen. Zoals gezegd kwam de beantwoording van de vragen erg laat en bood zij geen ruimte meer voor een goede bespreking in de fractie wat erg jammer is. Spreekster verzoekt de wethouder te duiden waarom de terugkoppeling gemeenschappelijke regeling niet op tijd is aangeleverd en waarom de technische vragen niet op tijd zijn beantwoord. Nog afgezien van het voorgaande maakt de Schiedamse VVD zich grote zorgen over de continuïteit in het sociaal domein als, naar nu blijkt, de wethouder in december in de raadsvergadering stelde niet op de hoogte te zijn van stukken van het dagelijks bestuur van de GRJR en uit de antwoorden blijkt dat de wethouder pas op 21 december op de hoogte werd gesteld van de brief over POAH (?) via het AB en de wethouder in de afgelopen periode geen kans heeft gezien de aanbesteding voor jeugdzorg tot een goed einde te brengen.
De Schiedamse VVD heeft moeite met het gevoel niet in control te zijn in het zo complexe dossier van het sociaal domein, met name op het gebied van de jeugdzorg, niet in de laatste plaats omdat de raad er in deze vier jaar heel veel aandacht aan heeft besteed en zijn uiterste best heeft gedaan continu in gesprek te zijn met de wethouder over de grote problemen die samenhangen met zowel de gemeenschappelijke regelingen als de bizarre bezuinigingen die op het gemeentelijk pad komen. Spreekster wijst erop dat het hier gaat om Schiedammers in een buitengewoon kwetsbare positie die de gemeentelijke zorg en aandacht heel hard nodig hebben. Er is voor haar een reden om haar zorg zo te uiten. De Voorzitter wijst erop dat de VVD door haar spreektijd heen is. Hij merkt op dat de terugkoppeling uit besturen van gemeenschappelijke regelingen een kwartaalrapportage is die altijd vier of vijf weken na het sluiten van het kwartaal wordt aangeboden. Het college heeft niet aangedrongen op versnelde behandeling. Die actie is vanuit de griffie terecht naar de agendacommissie gegaan, die zelf die keuze heeft gemaakt. Het college respecteert dat maar mevrouw Wilton moet daar het college niet in eerste instantie op aanspreken, dat overigens vervolgens wel zijn best deed om de vragen te beantwoorden. Spreker geeft toe dat de reactietermijn voor de fracties al was gepasseerd.
De afweging was dat als men dat liet gebeuren een bypass moest worden gemaakt, of dat men het liet liggen tot de eerstvolgende werkvergadering van de gemeenteraad, eind mei, wat weer te lang zou zijn. Op zich vindt spreker de keuze van de agendacommissie begrijpelijk maar zij heeft deze wel zelf gemaakt. Spreker geeft wethouder Ruseler het woord voor een inhoudelijke behandeling van de vragen die afgelopen week schriftelijk zijn beantwoord. De heer Ruseler wijst erop dat sprake is van een vrij uitgebreid proces en herinnert eraan dat vorige week in de commissie ook al over de Nota verbonden partijen is gesproken naar aanleiding van vragen van mevrouw Zwang. De vraag is of dit nu het instrument is, of
13
het op tijd komt en hoe men dit doet. Spreker betoogt dat men zich moet realiseren dat hier tientallen ambtenaren op diverse beleidsterreinen bij zijn betrokken. De informatie die zij aanleveren moet worden gebundeld en afgestemd met alle portefeuillehouders van het college. Daarna moet het door het collegeproces heen om uiteindelijk bij de raad te belanden. Doordat er ook nog een kerstvakantie tussen zat kon pas in de tweede week van januari de informatie worden opgehaald, wat een monnikenklus is. Ook voor de afdeling financiën die het allemaal verzamelt is het een behoorlijke taak om het voor elkaar te krijgen. Spreker geeft de verzekering dat de wens er was om de raad dit in ieder geval nog voor 16 maart te doen toekomen maar het is wel normaal dat vaak pas in de tweede of zelfs de derde maand na het kwartaal met deze rapportage op de proppen kan worden gekomen gezien de grootte van de klus. Zoals spreker mevrouw Wilton al telefonisch heeft meegedeeld ging het wat betreft Stroomopwaarts aan de kant van de gemeente even de mist in inzake de zelfredzaamheidsmatrix ten aanzien van de uitkeringscijfers. Wat betreft de klantgroepen deed zich de vraag voor hoe moest worden gereageerd op hetgeen men zag. Naar hij aanneemt heeft hij daarbij niet dicht genoeg op de bal gezeten, anders had de raad het antwoord al gehad.
Als het goed is heeft mevrouw Wilton vanmiddag antwoord gehad op drie van haar vragen. Spreker zal er zijn uiterste best voor doen dat de raad de uitsplitsing van de cijfers voor volgende week dinsdag ontvangt. Het lijkt hem niet zinvol die cijfers hier op te lepelen. Mevrouw Wilton acht het het beste het hierbij te laten. Mevrouw Van Aaken memoreert dat de VVD eerder vragen heeft gesteld over de hervormingsagenda. Die betroffen een bijeenkomst waar zij zelf niet bij aanwezig was geweest. De door de VVD gevraagde terugkoppeling is gegeven. Mevrouw Wilton duidt nu op een brief die het college na een gesprek met het AB heeft geschreven en die met name het coalitieakkoord betrof, waarin een flinke landelijke bezuiniging op de jeugdzorg was opgenomen. Het AB achtte het noodzakelijk hierover een statement te maken in de richting van het Rijk. Het vond het proces van de hervormingsagenda al twijfelachtig en daar kwam die bezuiniging nog eens bovenop. In het AB is besproken hoe met 15 gemeenten tegenover het kabinet een vuist kon worden gemaakt waarin werd aangegeven dat het wel over de hervormingsagenda wil praten, mits dat goed gebeurt en het daarbij aan tafel kan zitten. Overigens is alleen besproken dat de brief zou worden geschreven en was deze toen nog niet af. Op 21 december is hij schriftelijk voorgelegd met de vraag of dit het statement was dat men wilde maken.
Dankzij deze brief wordt de regio, de grootste jeugdhulpregio in Nederland, nu serieus genomen en is deze in gesprek met VNG en minister. De regio zit nu echt aan tafel en de vraag is hoe verder wordt gegaan met de opgave aan de jeugdzorgkant en met de opgave inzake de hervormingsagenda. Spreekster hoort wel statements over control maar wijst erop dat men tot nu toe heel zorgvuldig geweest in het proces, ook in het MVS-inkooptraject. Zij kan niet uitweiden over het feit dat dit is gebeurd maar geeft de garantie dat er zal worden geëvalueerd, ook met de nieuwe raad. De gemeente is nogal wat overkomen maar zij zit ook nog steeds in het traject. Mevrouw Wilton dankt de wethouder voor haar antwoord, dat meer duiding geeft. De Voorzitter zegt dat de algemene ledenvergadering van de VNG onlangs heeft besloten de gesprekken over de hervormingsagenda op rijksniveau stop te zetten in afwachting van nadere stappen van het kabinet. De bal ligt nu bij het kabinet. Zonder stemming wordt besloten de rapportage voor kennisgeving aan te nemen. 15.
Afscheid wethouder Ruseler De Voorzitter spreekt de volgende woorden:
Graag sta ik even stil bij het afscheid van Duncan Ruseler, die per 1 maart functioneel, dus niet als inwoner, zijn geboortestad gaat verlaten om gemeentesecretaris in Woudenberg
14
te worden, een stap die wij hem van harte gunnen maar die wel inhoudt dat wij een wethouder kwijt raken. Beste Duncan. Op 15 januari 2019, iets meer dan drie jaar geleden, begon je als wethouder van de gemeente Schiedam. Je kende de organisatie al maar dan vanaf de andere kant, de kant waar je weer naar teruggaat, de ambtelijke kant. Je had al eerder als ambtelijke bestuursadviseur en ook nog als fractie-assistent gewerkt. De wethouder die je adviseerde is in de zaal aanwezig en keert als lijsttrekker bij de gemeenteraadsverkiezingen weer terug. Later heb je in Haarlem en Den Helder dezelfde functies vervuld, een goede ervaring die je meenam in je werk als wethouder. Je hebt je het vak dan ook heel snel eigen gemaakt. Toen je “binnenkwam”, was het college al een half jaartje op stoom maar toch had je meteen al een duidelijke visie op wat je wilde. Je sloot eigenlijk heel snel aan bij het team dat al een beetje was ingewerkt. In jouw portefeuilles financiën, cultuur en dienstverlening was je snel zichtbaar aanwezig. Later kwam daar ICT bij en nog later zelfs de ook in onze ogen grote portefeuille werk en inkomen bij. Zichtbaar was je voor de collega-bestuurders, voor de gemeentelijke organisatie maar zeker ook voor de stad en voor de raad. Je hebt niet voor niets een groot netwerk opgebouwd binnen de culturele sector.
Ieder daarbinnen wist jou te vinden en jij wist hen te vinden. Dat hielp. Je was aanspreekbaar en kon daarom gericht meedenken over de richting die je op wilde met je portefeuille. Je had wel ambities en plannen die je wilde realiseren. Dat gold ook voor de andere vakgebieden: de ICT en de ontvlechting met Vlaardingen om maar eens wat te noemen, een klus die je met visie hebt geklaard. Financieel staat Schiedam er beter voor dan bij je komst. Je was als wethouder van financiën degelijk maar niet van staal. Waar nodig bewoog je prettig mee met het college maar vooral ook met de raad. Je was heel gevoelig en had een antenne voor het gevoelen in de raad. Waar nodig bewoog je prettig mee maar een hoogtepunt in die drie jaar was natuurlijk de oprichting van het SchuldenLab, een raadsinitiatief – ik kijk nadrukkelijk naar de indieners van het initiatiefvoorstel – dat jij als wethouder mocht afronden. Natuurlijk was het hoogtepunt dat je met Koningin Maxima de openingshandeling mocht verrichten. Ook jij kreeg uiteraard te maken met de coronacrisis. Daarin heb je meegedacht over oplossingen in plaats van problemen, wat onder andere resulteerde in lokale steunpakketten voor de Schiedamse culturele sector, waarvan dankbaar en intensief gebruik is gemaakt. Als een van de weinige gemeenten heeft Schiedam een coronareserve gevormd, iets waar wij nog steeds blij mee zijn.
Uit die reserve hebben wij veel nuttige zaken voor de stad kunnen bekostigen. Wij gunnen jou en Cynthia deze mooie stap in je carrière. Je hebt je de afgelopen jaren het vak van wethouder snel eigen gemaakt maar wij vinden het ook jammer om een ervaren bestuurder te verliezen. Ik noem je niet voor niets ervaren. Dat ben je, ondanks je jonge leeftijd. Grijze haren moeten wij natuurlijk zoeken maar je bent op dit moment wel het jongste lid van het college. Gelukkig blijf je tot 1 maart om je werk aan de collegetafel in deze periode goed af te maken. Daarvoor heb je ook bewust gekozen, daarmee borg je de continuïteit en maak je het mogelijk dat wij in deze samenstelling de raadsperiode min of meer kunnen afmaken. Ik ben blij dat je je vertrek tot vandaag hebt kunnen uitstellen, ook van de raad netjes afscheid kunt nemen en een groot deel van de continuïteit hebt kunnen borgen. Ik wens je veel succes in je nieuwe baan en jou, Cynthia en de kinderen veel succes in jullie verdere leven. Ik overhandig je graag een nieuw traditioneel wethouderscadeau. Je hebt het al een keer gezien toen wij het aan wethouder Bregman overhandigden. De titel is heel belangrijk want die spreekt jou aan: Together we are the source of inspiration, samen zijn wij de bron van inspiratie. Dat betekent dat je het alleen maar samen kunt doen. Een symbolische verbinding van heel veel mensen en handen.
De bol is een eenheid omdat zij elkaar vasthouden en het samen doen. Ik denk dat dit een beetje de symboliek is van de gemeenteraad van Schiedam maar misschien nog meer van de werkwijze van Duncan Ruseler. Dank je wel. De burgemeester overhandigt de heer Ruseler het afscheidsgeschenk. Mevrouw De Vries: Beste Duncan. Wij van het AOV willen je bedanken omdat je drie jaar geleden, toen wij als AOV in behoorlijk zwaar weer zaten, bereid was onze wethouder te
15
worden. Je hebt ons geheel met je eigen identiteit tot een stevige partner gemaakt binnen de coalitie. Behalve dat je samen met ons hebt gestreden tegen Groenoord heb je zorg gedragen voor een gedegen financieel beleid, je ingezet voor de cultuursector in de lastige coronatijd en het armoedebeleid en een SchuldenLab opgezet. De laatste periode heb je ook nog de portefeuille werk en inkomen overgenomen. Je hebt duidelijk getoond hart voor de stad te hebben. Je bent bereikbaar voor iedereen en veel mensen in Schiedam hebben door jou de gemeente weer kunnen vinden. Als fractie hebben wij dankbaar gebruik kunnen maken van jouw kennis en kunde. Samen met jou hebben wij als AOV veel kunnen bereiken in deze raadsperiode. Het AOV is er supertrots op dat jij onze wethouder wilde zijn. Wij wensen je veel succes in je nieuwe baan en je verdere leven. (Applaus) Mevrouw De Vries overhandigt de heer Ruseler een boeket. De heer Berns: Beste Duncan. Je stelde na je sollicitatiegesprek in Woudenberg een nagesprek op prijs. Dat nagesprek kreeg je in de uitnodiging voor vervolggesprekken en je aanstelling als gemeentesecretaris. Je gaat nu in een andere rol leiding geven aan collegaambtenaren, een functie die naar mijn waarneming bij je past. Je was toegewijd en loyaal aan je huidige rol, zelfs in onmogelijke situaties.