Notulen raadsvergadering 21 april 2022

NOTULEN VAN DE GEMEENTERAAD VAN SCHIEDAM op donderdag 21 april 2022 te 20.00 uur in het Stadskantoor

Voorzitter: de burgemeester, de heer C.H.J. Lamers Raadsgriffier: de heer J.W. Scherpenzeel Aanwezig zijn 35 raadsleden, te weten M. Bakker (GroenLinks), D. van Belle (PvdA), A.N. Biekman (D66), H.C.E. Bruggeman (AOV), I.A.W.M. Coenradie-Maris (PS), Ş. Dokgöz (DENK), D.A. Ergin (DENK), H.J.A. Feelders (VVD), Y.J. Haan (GroenLinks), S.F. Hamerslag (PS), M. Janssen (AvS), T.R. Janssen (VVD), C.F. de Jong (AOV), C. Kahramanoğlu (DENK), M.K.C. Keverling (D66), S. Kiliçkaya (GroenLinks), P.D.R. van Kraaij (OPS), W.E. de Leeuw (PvdA), J.M.P. Maris (PS), J.H.J. Meesters (LOS), J. Pegtel (CDA), M.R. Reuderink (OPS), M.M. Rodenberg (OPS), M. Rotteveel (LOS), C.S.P. Schoondermark (GL), J. Silva (PvdA), J. van Sliedregt (D66), O.P. Spek (VVD), S. Timmers (VVD), M. Ben Touhami (DENK), J. Trouborst (AvS), Y. Tuncer (CDA), Y. Volkman (VVD), A.E.I. Wilton (VVD) en P.M.E .Zwang (PvdA). Tevens zijn aanwezig de wethouders P. van Aaken, M.J.C. Houtkamp en A.J.M. Laan, alsmede de gemeentesecretaris C.E. Bos, mw. N. Gouweleeuw en mw. E. van Dijk (griffie). 01. Opening en vaststelling agenda De Voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen alsmede degenen die de vergadering via internet volgen welkom. Hij wijst erop dat het om een bijzondere vergadering gaat die is belegd in het kader van het verkennings- en formatieproces inzake het college.

De verkenner, die is aangezocht door de VVD, heeft met instemming van de fracties verzocht om op donderdag 21 april in een extra raadsvergadering in de gelegenheid te worden gesteld verslag uit te brengen. Spreker verzoekt de leden voor het maken van interrupties gebruik te maken van de interruptiemicrofoon die in het midden van de raadszaal is geplaatst overeenkomstig de daartoe eerder naar voren gekomen wens, zodat voor de aanwezigen en de kijkers en niet het minst voor hem duidelijk is wie de interruptie plaatst. In de agendacommissie is afgesproken dat zal worden nagegaan of en, zo ja, welke regels nodig zijn voor een prettige en nette manier van interrumperen. Spreker feliciteert het voormalig raadslid Sun van Dijk mede namens de raad met de Joke Smit Prijs die zij gisteren in ontvangst heeft mogen nemen van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. (Applaus). De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 02. Beëdiging commissieleden/opvolgers De Voorzitter merkt op dat van de gelegenheid gebruik wordt gemaakt om de inmiddels door een aantal fracties aangewezen commissieleden/opvolgers te beëdigen, wat betekent dat zij meteen kunnen meedraaien.

Twee fracties denken nog na over de aanwijzing van commissieleden/opvolgers en twee kandidaten, de heer Voortman van GroenLinks en de heer Rietkerken van het AOV, zijn vanavond helaas afwezig en zullen op een ander moment worden beëdigd. Degenen die wel aanwezig zijn en kunnen worden beëdigd, zijn de heer De Kaper voor OPS, de heer Van Baekel voor D66, de heer Mannee voor Alles voor Schiedam, de heer Boender voor de PvdA, mevrouw De Bruijn voor de VVD, de heer Van Oorschot voor PS en de heer Van der Zwan voor LOS. De heer D.E. van der Zwan legt in handen van de Voorzitter de bij de wet voorgeschreven eed van zuivering en van trouw af en mevrouw N.Y. de Bruin en de heren P. de Kaper, K. van Baekel, M. Mannee, W.H. Boender en D. van Oorschot de voorgeschreven verklaring van zuivering en belofte van trouw.

1

De Voorzitter feliciteert hen met hun beëdiging, waardoor zij de raadsleden van hun fracties enorme ondersteuning kunnen bieden. (Applaus) 03.

Introductie advies van de verkenner en gelegenheid tot vragen aan de verkenner.

De Voorzitter nodigt de verkenner, mevrouw Gouweleeuw, en haar ambtelijk secretaris uit plaats te nemen aan de collegetafel. Spreker geeft allereerst mevrouw Gouweleeuw gelegenheid haar advies te introduceren en toe te lichten, waarna de raad gelegenheid krijgt haar ter verduidelijking vragen te stellen. Met het oog op de iftar zal tegen 21 uur worden geschorst. Daarna krijgt de raad gelegenheid over het advies meningen en standpunten naar voren te brengen en met elkaar in gesprek te gaan. Spreker stelt vast dat de raad zich kan verenigen met deze gang van zaken en nodigt mevrouw Gouweleeuw uit het woord te nemen. Mevrouw Gouweleeuw voelt zich zeer vertrouwd op de plaats achter de collegetafel. Spreekster stelt vast dat zij vanavond een paar bijzondere weken afsluit en herinnert eraan dat zij een maand geleden het vererende verzoek ontving de verkenning naar een nieuwe coalitie te leiden. Zij vond het fijn het Stadserf weer binnen te lopen, in het oude stadhuis te zijn en vertegenwoordigers van de fracties te spreken over alles wat hen bindt, in casu Schiedam. Het was spreeksters taak als verkenner als eerste stap na de verkiezingen te onderzoeken welke coalitie de beste mogelijkheid zou bieden voor een stabiel bestuur voor de komende vier jaar en daarna advies uit te brengen over de vraag met welke partijen het formatieproces zou dienen te worden gestart.

Het proces is gestart met een collectieve startbijeenkomst. Daarbij konden de raadsfracties haar hun inbreng inzake het verkenningsproces meegeven. Zij vond dat een zeer prettige, heldere en open start met aangepaste afspraken. Deze collectieve afspraken, de openheid en het vertrouwen zijn voor haar leidend geweest. Daarna heeft spreekster 11 gesprekken met de 11 fracties gevoerd en de uitkomst van deze gesprekken is het vertrekpunt geweest voor haar advies. Deze gesprekken hadden als rode draad dat er unaniem behoefte is aan goede, zo men wil betere samenwerking met de stad en in het gemeentebestuur. Wat haar werd aangereikt in de gesprekken dient als input voor de formatieonderhandelingen. Dat varieert van woningbouw tot financiën en van armoede tot veiligheid. De analyse van de door de fracties aangereikte punten is te lezen in het advies. Spreekster heeft vervolgens de uitkomst van de gesprekken gewogen aan de hand van een aantal criteria, de verdeling van de raad op basis van de voorkeur van de Schiedamse kiezers en nagegaan of inhoudelijke aansluiting, een meerderheidscoalitie en stabiliteit mogelijk waren. Dat betekent dat zij de representativiteit in links, midden en rechts en de balans tussen landelijke en lokale partijen heeft meegewogen.

Een belangrijk uitgangspunt voor spreeksters uiteindelijke advies is dat Schiedam een stabiel stadsbestuur verdient dat klaarstaat voor alle vraagstukken van deze tijd en dat doet wat goed is voor de stad. Zij adviseert daarom de fracties van VVD, DENK, D66, PS en Alles voor Schiedam te laten starten met het formatieproces. In de gesprekken is spreekster aangereikt in het collegeakkoord ruimte te maken voor de partijen die niet deelnemen aan de coalitie, hun inbreng mee te nemen en de vraagstukken te benoemen die vragen om een breed draagvlak. Daarnaast hebben de fracties aangegeven samen te willen werken aan een politiek klimaat van vertrouwen en te streven naar synergie in plaats van polarisatie in een tijd dat dit niet vanzelfsprekend is. Spreekster uit haar dank voor de positieve gesprekken, de prettige sfeer en de openheid daarin. Zij dankt ook de griffie en de gemeentesecretaris voor de ondersteuning vanuit de organisatie. Met dit advies rondt zij haar verkenning af. Zij wenst de raad vertrouwen en openheid in de volgende fase en de komende vier jaar toe. De Voorzitter geeft de raad gelegenheid mevrouw Gouweleeuw vragen te stellen. De heer Ergin zegt in het advies het progressief initiatief te missen en hij is benieuwd naar de reden waarom dit ontbreekt.

Spreker constateert dat de verkenning een ingewikkeld proces is, zeker gelet op de verkiezingsuitkomst Hij vraagt waarom de verkenner niet heeft gekozen voor een variant met een stabiele meerderheid. Hij wijst erop dat verkenners elders bij ingewikkelde situaties als in Schiedam een tweede of derde optie aangeven en is benieuwd waarom de verkenner daar niet voor heeft gekozen. Zijns inziens had zij dan meer ruimte gehad om het progressief initiatief, dat wordt gevormd door DENK, de PvdA, GroenLinks en Progressief Schiedam, mee te nemen in de verkenning.

2

Mevrouw Zwang dankt de verkenner en de ondersteuning vanuit de griffie voor al het werk dat is verzet. Zij vraagt waarom de PvdA buiten de coalitieonderhandelingen wordt gehouden, gelet op het feit dat deze partij flinke winst heeft geboekt bij de verkiezingen, te meer waar de verkenner zegt dat zij heeft geluisterd naar de signalen uit de stad. Ook spreekster mist het progressief initiatief. De heer Van Sliedregt vraagt, gelet op het feit dat de verkenner een coalitie voorstelt die steunt op één zetel meerderheid, in hoeverre zij heeft onderzocht of er coalities met een iets ruimere meerderheid mogelijk zijn. De heer Maris vraagt of de verkenner heeft gekeken naar een coalitie met het progressief initiatief en, zo ja, welke coalities zijn bekeken en wat de argumentatie was om die combinatie niet te adviseren. Voorts vraagt hij wat de achterliggende gedachte is om met een advies te komen waarbij de coalitiepartijen slechts een minimale meerderheid hebben en of deze meerderheid volgens de verkenner voldoende is voor een stabiele coalitie. Verder is hij benieuwd waarom D66 wordt genoemd als mogelijke coalitiepartner als deze partij zelf heeft aangegeven niet in een coalitie van 18 te willen stappen. Tot slot hoort hij graag waarom de zogenaamde linkse partijen, d.w.z. PvdA en GroenLinks, niet in het advies zijn opgenomen terwijl zij juist winst hebben geboekt.

De heer De Jong is sprakeloos en zegt niets. De heer Pegtel vraagt of het advies gaat helpen het geschonden vertrouwen van de Schiedammers in het gemeentebestuur te herstellen. Mevrouw Gouweleeuw beaamt dat er qua zeteltallen verschillende mogelijkheden zijn. Bij de gezamenlijke start is aangegeven dat niet het tellen van zetels alleen een coalitie vormt. De vraag is hoe inhoud sluit en niet uitsluit, of samenwerking tot versterking leidt en hoe verbinding kan worden gemaakt in de thema’s die de raad haar heeft meegegeven als het gaat over samenwerking en vertrouwen in de richting van de stad en met elkaar. Die zaken zijn naast het tellen van zetels meegewogen. Let je alleen op zeteltallen, dan zijn er meer mogelijkheden. Spreekster heeft echter alle 11 gesprekken langs deze lijn gelegd, niet langs één criterium maar langs meerdere criteria die met elkaar zorgen voor stabiliteit, inhoudelijke aansluiting en doen wat goed is voor de stad, zoals haar ook door de raad is aangereikt. Het volstaat als een groep met elkaar de samenwerking aankan, als een raad die de vraagstukken kan aanpakken die ook gaan over de wijze waarop de samenwerking wordt vormgegeven, bijvoorbeeld in de vorm van een coalitieakkoord, zoals is aangegeven.

De verschillende mogelijkheden zijn niet alleen gewogen aan de hand het tellen van het aantal zetels maar ook op een breed spectrum van criteria, die spreekster gedeeld heeft in de startbijeenkomst en in het advies. In de verkenning zijn verschillende partijen gewogen op bestuurlijke achtergrond en lengte van de geschiedenis in deze stad. Spreekster heeft de partijen niet alleen individueel maar ook in samenhang gewogen. Dat alles heeft geleid tot een advies dat resulteert in een groep die staat voor de stad en die gezamenlijk de vraagstukken aankan en vertrouwen kan wekken. Daarbij is zij uitgegaan van hetgeen zij heeft ervaren in de gesprekken en van datgene wat haar is aangereikt, bijvoorbeeld als het gaat om datgene wat volgens de partijen in de stad nodig is. Het advies is een brede afweging die niet alleen is gebaseerd op zeteltallen maar ook op datgene wat qua inhoud en samenwerking nodig is in de stad. Spreekster heeft vertrouwen in het gemeentebestuur en de samenwerking van de partners met de stad. De beantwoording van de vraag van de heer Pegtel wat dit betekent voor zijn vertrouwen en de samenwerking laat zij over aan de duiding in het gesprek dat straks plaatsvindt. Daarover moet de raad oordelen. Zij heeft de gesprekken als mooi ervaren.

De fracties hebben zaken meegegeven waaruit duidelijk blijkt dat zij er iets mee willen in een wereld die verhardt en met politiek die polariseert. Alle fracties hebben aangegeven dat zij zoeken naar verbinding, elkaar beter willen leren kennen en elkaar ook informeel meer willen treffen en ruimte willen bieden aan partijen die geen deel uitmaken van de coalitie. Spreekster ziet daarin mooie aanknopingspunten voor de raad en in de richting van de stad. Zij heeft er alle vertrouwen in dat de heer Pegtel in de gesprekken daarover zijn visie naar voren kan brengen. De heer Pegtel zegt dat zijn vraag niet zozeer was of hij vertrouwen had in zijn collega’s als wel dat de mensen geen vertrouwen hebben. De vraag is in hoeverre het advies helpt om dat vertrouwen te herwinnen.

3

Mevrouw Gouweleeuw weet niet op wie de heer Pegtel doelt met “de mensen” maar denkt dat hij doelt op de Schiedammers in de breedte en op hun visie op het gemeentebestuur en wellicht zelfs de hele gemeente. Zij heeft van hem opmerkingen meegekregen die daarover gaan. Zelf heeft zij geen suggesties ingebracht over verbetering van de samenwerking. In wat in het advies staat over samenwerking met de stad zitten belangrijke opmerkingen over de vertegenwoordigende rol van de raad en over zichtbaarheid. Haars inziens heeft de raad een dubbele taak. Wat in de wereld, op landelijk politiek gebied en hier gebeurt, draagt de raad in zijn rol als volksvertegenwoordiger mee. Het zou haars inziens vrij arrogant zijn als zij in haar antwoord oplossingen zou aanreiken voor de bedreiging van de wereldvrede en de verharding in de maatschappij. Zij is geraakt door de wijze waarop de fracties spraken over wat zij hier met elkaar willen en wat daarin de mogelijke vormen zijn en zij roept hen op dienovereenkomstig te leven en daarover het gesprek aan te gaan. Spreekster merkt aan het adres van de heer Maris op dat zij de uitkomst van de gesprekken die zij heeft gevoerd heeft gewogen en dat in die gesprekken geen blokkades zijn genoemd. Andere bronnen, uitspraken die onderling zijn gedaan, zullen niet voor de analyse en de duiding gebruikt worden.

De heer Maris meent in de gespreksverslagen te hebben gelezen dat D66 aangaf liever niet in een coalitie te stappen met een minimale meerderheid. De Voorzitter denkt dat de heer Van Sliedregt deze vraag beter kan beantwoorden dan de verkenner, die heeft opgeschreven wat zij heeft gehoord. Mevrouw Gouweleeuw komt dan bij het initiatief dat er zou zijn inzake een samenspel van een aantal partijen. Ook wat dat betreft heeft zij aan de voorkant aangegeven dat er allerlei initiatieven, “kopjes koffie”, brieven en berichten in de media zijn geweest. Zij heeft, zoals aan de voorkant afgesproken, gewogen wat haar is aangereikt in de gesprekken. Daarbij zijn inzake allerlei thema’s voorkeuren uitgesproken. De weging heeft zij verricht op basis van de elementen die zij heeft genoemd. De fracties waren haar bron als het gaat om inhoud, samenwerking, wensen en voorkeuren. De heer Haan kan zich nog heel goed herinneren wat hij heeft gezegd in het gesprek met de verkenner, onder meer dat er een progressief initiatief was. Hij heeft haar zelfs een brief overhandigd van het progressief initiatief waarin dat ook wordt gezegd en hij vraagt of mevrouw Gouweleeuw nu ontkent dat dit is gebeurd. Mevrouw Gouweleeuw ontkent noch bevestigt iets, omdat zij heeft beloofd dat zij wat in de gesprekken is gezegd door de raadsleden niet naar buiten zou brengen.

Zij doet er dus het zwijgen toe over wat de heer Haan tegen haar heeft gezegd en zij tegen de heer Haan. Zij houdt zich aan de door haar toegezegde vertrouwelijkheid. Er zijn haar zaken meegegeven aangaande voorkeur, inhoud, samenwerking en coalities en die heeft zij gewogen. Alle andere zaken zijn zoals afgesproken bij de gemeenschappelijke start niet meegewogen. Welke brieven haar ook zijn overhandigd, zij doet er geen uitspraken over en die zijn ook niet meegewogen. De Voorzitter wijst erop dat, of er nu een initiatief is of niet, de behoefte bestaat om een bepaald blok als een van de varianten in de verkenning naar voren te laten komen. Naar hij aanneemt kan mevrouw Gouweleeuw daar qua inhoud nog iets over zeggen. Mevrouw Gouweleeuw wijst erop dat er 11 partijen zijn en dat zij de initiatieven qua blokken en samenwerking buiten de verkenningen om niet heeft meegenomen of geduid. Voor haar waren er elf gesprekspartners waarmee zij bij de collectieve start afspraken heeft gemaakt over het proces, over de vragen die zouden worden gesteld, de zaken die men haar kon meegeven en de zaken die zouden worden gewogen. Zij houdt zich aan het vertrouwen en de openheid die haar zijn geschonken.

De heer Reuderink vraagt of hij moet begrijpen dat mevrouw Gouweleeuw ter bescherming van de privacy van de heer Haan bevestigt noch ontkent dat deze heeft gesproken over een progressief initiatief, terwijl hij zelf zegt dit te hebben gedaan. Het lijkt hem een heel ruime interpretatie van de AVG. De Voorzitter denkt dat het weinig met de AVG te maken heeft. Mevrouw Gouweleeuw herhaalt dat afspraken zijn gemaakt over de wijze waarop de gespreksverslagen zouden worden geleverd. Daarbij ging het onder meer over de volgorde waarin stuk-

4

ken zouden worden verstrekt en over openbaarheid en vertrouwelijkheid. Aangezien gespreksverslagen vertrouwelijk zijn, wil zij nu niet reageren op opmerkingen of vragen over iets wat in de gesprekken is gebeurd. Anders schendt zij het vertrouwen. De Voorzitter constateert de behoefte aan een reactie van de kant van mevrouw Gouweleeuw. Of het nu in gesprekken dan wel publiekelijk aan de orde is gekomen, een aantal fracties willen graag weten of de vier partijen die de gelederen hebben gesloten, gemeenschappelijk willen optrekken en zich tot een links blok rekenen als blok onderdeel hebben uitgemaakt van een mogelijke coalitie. Mevrouw Gouweleeuw heeft de representativiteit van de raad als een van de uitgangspunten genomen. Zij heeft niet gekeken naar blokken maar naar de samenstelling van de raad die is voortgevloeid uit het stemgedrag van de Schiedamse kiezers. Die heeft zij geduid. Aan de hand van de criteria zijn talloze mogelijkheden onderzocht. Ook zijn partijen die geen initiatief hadden aan de criteria getoetst. Haar conclusie is dat de partijen die zij als mogelijke coalitie noemt elkaar wat betreft de inhoud niet uitsluiten, met elkaar en met de raad de samenwerking kunnen aangaan en gezamenlijk staan voor een stabiel bestuur, een coalitie die deze stad nodig heeft. Dat en geen initiatieven op zich heeft zij gewogen.

De heer Van Sliedregt vraagt in hoeverre is gezocht naar een combinatie met een wat grotere meerderheid. Zoals ook naar voren komt in het gespreksverslag zou hij een coalitie met een grotere meerderheid dan één zetel beter vinden voor de stabiliteit. Hij heeft niet gezegd dat D66 niet in een coalitie zou stappen met een meerderheid van slechts één zetel. Mevrouw Gouweleeuw zegt dat het aantal zetels voor de meerderheidscoalitie een van de criteria was. Zij staat achter het advies dat zij heeft uitgebracht omdat zij vertrouwen heeft in deze coalitie en mogelijkheden ziet elkaar erin te vinden. De opmerking van de heer Van Sliedregt heeft zij zeker gewogen, zoals zij vele aandachtspunten heeft gewogen. Mede op grond van andere criteria is zij gekomen tot een coalitie die rust op 18 zetels en zij heeft er vertrouwen in dat nu het formatieproces kan worden gestart. Zij wenst de partijen daarbij heel veel succes, openheid en vertrouwen in elkaar. De Voorzitter dankt mevrouw Gouweleeuw voor haar inzet en werkzaamheden, waarbij zij is ondersteund door de griffie. De vergadering wordt enige tijd geschorst. De heer Spek dankt de verkenner, Nathalie Gouweleeuw, die de afgelopen twee weken veel werk heeft verricht en gesprekken heeft gevoerd, natuurlijk met Els van Dijk van de griffie, die ervoor heeft gezorgd dat alles in goede banen werd geleid, waarvoor hij haar dankt.

De Schiedame VVD denkt dat er een goed en doordacht advies ligt dat recht doet aan de verkiezingsuitslag: een brede coalitie die de hele stad vertegenwoordigt en niet alleen het linkse blok. Een dergelijke brede coalitie is wat de stad verdient. De Schiedamse VVD zou dan de gesprekken met de genoemde partijen willen aangaan om te kijken of tot onderhandelingen kan worden gekomen. Het eerste gesprek staat in het teken van de samenstelling en de bereidwilligheid van de partijen om inhoudelijk verder te gaan. Het is de start, de basis, het motorblok van de toekomstige coalitie. Spreker acht het vanzelfsprekend dat niet alles in beton is gegoten. Natuurlijk hoort er in het verdere traject een formateur bij die de onderhandelingen kan leiden, die gezag heeft en ervaring met zulke trajecten en die balans en verbinding kan zoeken en dit ook kan benoemen bij de onderhandelingen om tot een goed resultaat te komen. Hij nodigt de genoemde partijen dan ook uit om het eerste gesprek te voeren. Wat zijn fractie betreft kan de formateur snel starten als alle mogelijke coalitiepartijen na de eerste bijeenkomst akkoord zijn. Schiedam moet vooruit en daarom doet hij de oproep niet kinderachtig te doen, het advies serieus te nemen en die stap te zetten. De heer Ergin stelt vast dat het langer duurde dan gehoopt maar nu kan dan toch het advies van verkenner Gouweleeuw worden behandeld.

Hij dankt Nathalie voor haar inzet en de tijd die zij aan de opdracht heeft besteed. DENK heeft het gesprek met haar als prettig ervaren en heeft in alle openheid zijn punten kunnen inbrengen. Helaas zijn zij niet allemaal teruggekomen maar dat doet geen afbreuk aan de dank van de fractie. In die dank betrekt spreker ook mevrouw Van Dijk voor haar ondersteuning van het verkenningsproces. Spreker is verrast door dit advies, allereerst omdat DENK überhaupt wordt genoemd. Naar hij aanneemt weet iedereen dat vier jaar terug de vlag er voor DENK anders bij hing. De partij kwam met een monsterzege de gemeenteraad in maar werd zonder pardon aan de kant geschoven. De redenering

5

van een groot deel van de raad was dat DENK nieuw was en geen bestuurservaring had. Die mening is kennelijk maar terecht veranderd. Wat betreft DENK is het deel van advies waarin de fractie voorkomt het resultaat van vier jaar lang constructief politiek bedrijven en verantwoordelijkheid nemen in het belang van de stad. Daar is spreker trots op. De volgende verrassing uit de verkenning betreft de combinatie VVD/DENK/D66/PS/AvS, een coalitie met een nipte meerderheid. In het advies geeft de verkenner aan dat stabiliteit een van de uitgangspunten is en spreker vraagt zijn collega’s in hoeverre een coalitie met een nipte meerderheid stabiel is. Deze delicate vraag moet zeker in een vroeg stadium worden gesteld. Naar hij betoogt behoort bij besturen stabiliteit. Schiedam verdient inderdaad een stabiel stadsbestuur. In de periode 20182022 was dat niet altijd het geval. Besturen is vooruitzien en hij herinnert eraan dat de vorige coalitie de race begon met een coalitie van 21 zetels en met vrij veel moeite de finish haalde met 15 zetels. Zo snel kan het dus gaan. Als een coalitie wordt gevormd die steunt op een meerderheid met één zetel kan een afsplitsing al desastreus zijn. Het belangrijkste punt is voor spreker het progressief initiatief, waarvan DENK met de PvdA, GroenLinks en PS deel uitmaakt.

Deze vier partijen hebben aan de verkenner en later ook aan de raad duidelijk gemaakt dat het uitgangspunt van het initiatief is de toekomstige coalitie samen te vormen. Hun boodschap is dat zij elkaar vasthouden en niemand uitsluiten. Ook wat dit betreft heeft de verkenner spreker verrast. Zij heeft het initiatief namelijk links laten liggen en dat betreurt hij. Naar hij betoogt moet de stad hoe dan ook worden bestuurd, liefst zo snel mogelijk, aangezien de uitdagingen er niet om liegen. DENK is zich ook bewust van het feit dat vertrouwen het grootste goed van het gemeentebestuur is, zeker in tijden waarin het vertrouwen in de politiek almaar afneemt, zoals pijnlijk bleek uit de dramatisch lage opkomstcijfers bij de gemeenteraadsverkiezingen. Zoals aangegeven is DENK zeer verrast door dit advies. Bij de fractie leven zeer veel vragen over stabiliteit, recht doen aan de verkiezingsuitslag en vooral de vraag waarom het progressief initiatief niet terugkomt in het advies. Daarom staat DENK niet te popelen om deel uit te maken van de voorgestelde coalitie. Er ligt een advies maar de verkenning is wat DENK betreft niet geslaagd.

De heer Haan merkt op dat er oorlog is in Oekraïne, crisis op de woningmarkt, dat de zon schijnt ook als het regent, dat er een klimaatcrisis is, dat Schiedam stadsrechten kreeg op 18 maart 1275, de inflatie hoog is, het lente is en de opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen laag was. D66 verloor een zetel, het AOV twee, de VVD en het CDA, LOS en DENK bleven gelijk, GroenLinks, PS en OPS wonnen een zetel en de PvdA en Alles voor Schiedam wonnen er twee. Vier partijen namen het initiatief om samen op te trekken in de coalitieonderhandelingen. Dit zijn allemaal feiten, die je kunt ontkennen of negeren, maar die daarmee niet verdwijnen. Spreker betoogt dat een verkenner onderzoekt welke onderwerpen belangrijk zijn, welke partijen met elkaar willen en welke partijen niet. Een verkenner houdt rekening met de verkiezingsuitslag en de verhoudingen in de raad en doet op basis van de feiten een voorstel voor een te vormen coalitie. De verkenner verzekert zich van de bereidheid van de partijen om deel te nemen aan die coalitie, althans meestal. Spreker had veel vertrouwen in de door de VVD aangezochte Nathalie Gouweleeuw. Haar kennende dacht hij erop te kunnen vertrouwen dat gedegen werk zou worden geleverd, dat naar de feiten zou worden gekeken, dat rekening zou worden gehouden met de verkiezingsuitslag en dat zou worden geluisterd naar de inbreng van zijn fractie.

Hij is evenwel teleurgesteld. Er wordt geen recht gedaan aan de uitspraak van de kiezer, noch aan de verhoudingen in de raad of een initiatief van vier partijen om samen op te trekken. Het progressief initiatief is een feit, zoals de vier partijen duidelijk hebben gemaakt in een brief aan de verkenner en in hun gesprekken met de verkenner. Door het initiatief niet te noemen in het advies ontkent de verkenner een feit en door twee van de vier partijen in het voorstel voor een coalitie op te nemen negeert zij een feit, maar daarmee verdwijnt het feit niet. Het progressief initiatief is een feit en de vier partijen houden elkaar vast. Zij doen samen mee in een coalitie of zij voeren samen oppositie. De verkenning is mislukt, dat is ook een feit. Mevrouw Zwang stelt vast dat de verkiezingsavond al weer ruim vier weken geleden is en dat de Schiedammer twee duidelijke signalen heeft afgegeven, wat betekent dat bouwen aan vertrouwen niet alleen een mooie verkiezingsslogan is maar ook een opgave, niet alleen voor de raad en de ambtenaren maar zeker ook voor het nieuwe college. De VVD is opnieuw de grootste partij in Schiedam maar de kiezer heeft ook een duidelijke voorkeur uitgesproken voor een linkse component in de raad en het college. GroenLinks en PS zijn immers met een zetel gegroeid en de PvdA heeft haar zetelaantal verdubbeld.

Dit rechtvaardigt haars inziens het progressief initiatief.

6

Spreekster merkt dat thans sprake is van een turbulente tijd. De woningmarkt is ontploft, het land maar zeker ook de stad is nog maar net gestart met het herstellen van de gevolgen van de coronacrisis, de oorlog in Oekraïne raakt veel Schiedammers, niet alleen via de ontplofte energieprijzen. Het voedsel, ja alles wordt duurder. Deze opgaven vragen een stevig en stabiel college dat als een team in gezamenlijkheid deze uitdagingen oppakt, samen met de raad en de Schiedammers als belangrijke partners. De PvdA vindt dat het advies van de verkenner geen recht doet aan de signalen die de stad, de kiezer heeft afgegeven, noch aan de opgave waarvoor het gemeentebestuur staat. Zoals de betrokken partijen de afgelopen dagen al meermaals hebben gezegd laat het progressief initiatief elkaar niet los. De heer Van Sliedregt dankt ook Nathalie Gouweleeuw en Els van Dijk voor hun werk en het prettige gesprek dat D66 met hen heeft gevoerd. De uitkomst van de verkenning was voor de fractie engszins positief maar anderzijds kwam er een coalitie uit die al min of meer beantwoordde aan hetgeen hij hier op 29 maart in de raad heeft bepleit: een coalitie waarin heel veel Schiedammers van verschillende achtergronden en politieke kleuren zich herkennen.

In die zin staat hij er positief tegenover en wil hij de gesprekken aangaan, al erkent hij dat een coalitie met een meerderheid van slechts één zetel risico’s met zich kan brengen voor de stabiliteit. In positieve zin kan hij opmerken dat een coalitie die steunt op zo’n kleine meerderheid automatisch wordt gedwongen altijd goed in contact en overleg met de rest van de raad te blijven. Spreker merkt op dat de partijen een verantwoordelijkheid tegenover de stad hebben. Hij hoorde zojuist heel grote woorden, zoals bouwen aan vertrouwen belangrijke ontwikkelingen in de wereld, en hij stelt vast dat de verkenner met de uitkomst van de verkiezingen en de gesprekken aan de slag is gegaan en daarvan zijns inziens een goed verhaal heeft gemaakt. Na de startbijeenkomst werd hij overigens overvallen met de mededeling dat er een links blok was gevormd dat elkaar ging vasthouden. Tijdens de startbijeenkomst werd daarover niets gezegd. Dat nu wordt gezegd dat dat blok een feit is, wil niet zeggen dat het netjes en correct is. Spreker roept de partijen van het linkse blok op om open te staan. Hij geeft mevrouw Zwang toe dat de kiezer bij de verkiezingen heeft aangegeven dat er een linkse component is. Zijns inziens kan die ook in een coalitie naar voren komen die misschien niet uit alle partijen van het linkse blok bestaat.

Hij vindt het nogal aanmatigend dat de vier partijen van dat blok zeggen dat zij elkaar vasthouden en dat de rest maar moet aanschuiven. D66 staat er althans op dit moment niet voor open. De heer Reuderink wil niet verhelen tijdens deze vergadering een aantal toetsen na te kijken. Drie weken lang is door de VVD rondgelummeld waarna er een verslag is uitgebracht waarvan hij zich afvroeg of hij er nog iets over moest zeggen. Als echter iedereen het doet, is het ook weer lullig om het niet te doen. Hij constateert dat in het advies drie winnaars worden buitengesloten en dat de voorgestelde coalitie kennelijk de toekomst is. Of de feiten nu netjes zijn of niet, het is volgens hem politiek. Als de VVD een vacuüm creëert, is het volstrekt logisch dat anderen doen waarvoor zij zijn ingehuurd, namelijk politiek bedrijven, en dat het vacuüm wordt gevuld. Wat de OPS betreft, is alles dusdanig mislukt dat hij voorstelt het hierbij te houden. Dan lukt het hem vast nog om in deze vergadering alle toetsen na te kijken. De Voorzitter gaat ervan uit dat de heer Reuderink voor de volle 100% zijn raadslidmaatschap vervult, ook tijdens de vergaderingen. De heer Maris merkt namens zijn fractiegenoot Frans Hamerslag op dat de raad zich de ogen uit zijn kop moet schamen.

Deze wil het vertrouwen van de kiezers uit de stad, er wordt een afspraak gemaakt en binnen een uur ligt het stuk bij de journalisten. Degene die dat gedaan heeft, heeft sprekers vertrouwen verspeeld. Vervolgens wordt twee keer ten onrechte gesproken van het linkse blok. Het is echter een progressief blok. Zijn fractie heet Progressief Schiedam en zij staat ook meer in het midden dan links. Er zitten wel linkse partijen bij het progressieve blok maar DENK zit ook veel meer in het midden. Hij verzoekt dan ook te spreken van een progressief initiatief. Spreker uit waardering voor het vele werk dat mevrouw Gouweleeuw en mevrouw Van Dijk hebben gestoken in de gesprekken, de verslaglegging en het opstellen van het verkenningsrapport. Hij heeft het gesprek en de communicatie als prettig ervaren. Dat niet is ingegaan op het verzoek om één gesprek te voeren met het progressief initiatief, de samenwerking tussen GroenLinks, DENK, de PvdA en Progressief Schiedam, vond hij jammer maar hij heeft wel begrip voor de argumentatie die de verkenner hiervoor had, zodat iedere partij afzonderlijk het gesprek is aangegaan. Dat neemt niet weg dat het advies voor spreker een complete verrassing was. De puzzel lijkt gelegd: vijf partijen zijn genoemd

7

die het samen zouden moeten gaan doen. Volgens de onderbouwing is rekening gehouden met de zetelverhouding van lokale en landelijke partijen en de klassieke links-rechts-midden-verhouding maar spreker kijkt iets anders tegen deze verhouding aan. Lokale partijen zijn ondervertegenwoordigd, zij het minimaal. Kijkend naar de klassieke links-rechtsverdeling constateert hij dat links zwaar ondervertegenwoordigd, terwijl juist winst is geboekt, wat geen recht doet aan de verkiezingsuitslag. Alles voor Schiedam en de VVD noemen zichzelf rechts, DENK en D66 zijn middenpartijen. Dan kan het niet anders dan dat de verkenner PS links noemt. Gaat spreker voor dit moment even mee in de gedachtegang van de verkenner, dan zijn er drie zetels op links, zeven in het midden en acht op rechts, in totaal 18 zetels. Hij vindt dat geen stabiele meerderheid. Wordt deze verdeling acceptabel genoemd, dan had het advies wat hem betreft beter het progressief initiatief aangevuld met de VVD kunnen zijn. Dan had je links acht zetels, in het middel zeven en rechts zes zetels gehad, vijf partijen die samen 21 zetels hebben met een mooie verdeling tussen links, rechts en midden. Het mag duidelijk zijn dat PS niet staat te springen om in de beoogde coalitie te stappen. Wat spreker betreft is de verkenner niet geslaagd met dit advies.

Om tot een beter advies te komen, dient spreker samen met GroenLinks, de PvdA, de OPS, het AOV en het CDA een motie in. De Voorzitter deelt mede dat door de leden Maris, Haan, Zwang, Reuderink, De Jong en Pegtel de volgende motie wordt voorgesteld: De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op 21 april 2022 ter bespreking van het rapport van de verkenner, gehoord de beraadslagingen; constaterende dat het voorstel van de verkenner onvoldoende draagvlak heeft in de gemeenteraad van Schiedam; overwegende dat Schiedam zo snel mogelijk een nieuwe coalitie verdient om kansen te benutten en uitdagingen aan te pakken; verzoekt de fractie van DENK een verkenner aan te stellen met als opdracht het onderzoeken van een coalitie die recht doet aan de verkiezingsuitslag en een stabiele meerderheid heeft, en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nummer 1. De heer M. Janssen dankt allereerst de verkenner, mevrouw Gouweleeuw, en Els van Dijk van de griffie voor de manier waarop zij de verkenning zijn aangegaan en voor de tijd en energie die zij erin hebben gestoken. Spreker heeft met groeiende verbazing naar de verkenning gekeken, met name naar het gemak waarmee afspraken die gezamenlijk waren gemaakt werden gebroken. Zo kreeg hij uit het niets te maken met in zijn optiek politieke kartelvorming van een links progressief blok.

Ook wil hij de snelheid waarmee alle informatie op straat kwam te liggen niet onderbelicht laten, terwijl alle gespreksverslagen bol staan van woorden als vertrouwen en samenwerking. Wellicht is hij hierin een beetje naïef maar hij wil niet verhelen dat het niet de stijl van Alles voor Schiedam is. Het is ook een van de redenen waarom hij en zijn fractiegenoot de lokale politiek in zijn gegaan. Als zij iets afspreken, houden zij zich er ook aan. Op deze manier zal het vertrouwen van de kiezer niet worden teruggewonnen. Over het linkse progressieve initiatief kan spreker kort zijn: het doet zijns inziens geen recht aan de stem van de kiezer, aangezien alles wat niet links van het midden heeft gestemd niet wordt vertegenwoordigd. In tegenstelling tot de begeleidende mail dankt hij dat dit juist leidt tot polarisatie. In die zin respecteert hij ook het advies van mevrouw Gouweleeuw, aangezien daarin het gehele politieke spectrum – rechts, midden en links – naar voren komt. Indien de raad ervoor stemt, is Alles voor Schiedam ook bereid deel te nemen aan de coalitiebesprekingen. Daaraan voegt hij wel toe dat het zinvol moet zijn. Schiedam is erbij gebaat dat er snel een stabiele coalitie wordt gevormd en daarom is het gewenst geen tijd te verliezen.

Zoals de heer De Jong al eerder heeft aangegeven was hij helemaal sprakeloos over wat hem is voorgelegd en daarom had hij eigenlijk helemaal niets willen zeggen. Desondanks dankt hij Nathalie Gouweleeuw en Els van Dijk hartelijk voor de plezierige gesprekken die het AOV met hen heeft gevoerd.

8

Zoals spreker heeft aangegeven wilde het AOV met de OPS een soort van bond vormen. Maarten Reuderink heeft eigenlijk alles al verteld, behalve dat hij eigenlijk geen toetsen heeft om na te kijken. In de rest van diens woorden kan hij zich wel vinden. Het AOV moet zich volgens spreker nederig opstellen en dat doet het dan ook. Spreker stelt vast dat er allerlei is gezegd over verhoudingen, iets waar hij ook niet echt voor is. Met puzzelstukjes heeft hij altijd al moeite gehad, zelfs als het er maar zes waren. Hij kan zich dan ook voorstellen dat het vormen van een coalitie een moeilijk verhaal wordt. Spreker constateert dat het AOV nergens in het verhaal wordt genoemd, wat hem zich doet afvragen wat hij hier in vredesnaam staat te doen. Hij weet niet of hij het al dan niet eens is met het rapport van de verkenner. Hij kan zich voorstellen dat er ook andere voorstellen zijn en in die zin kan hij ook meegaan met de motie. Om die reden staat zijn handtekening er ook onder. De Voorzitter zegt dat de heer De Jong niet moet onderschatten wat deze hier doet. De gemeenteraad doet keuzen en ook de AOV-fractie met twee van de 35 zetels speelt daarbij een rol, ook al wordt zij niet genoemd. De heer Pegtel dankt ook mevrouw Gouweleeuw en de ondersteuning voor het vele werk dat is geleverd en het uitbrengen van het rapport.

Wat het laatste betreft sluit hij zich aan bij de woorden die de heer Maris heeft uitgesproken over het in de raadsleden geschonden vertrouwen. Degene die daarvoor verantwoordelijkheid draagt zou er juist aan doen even op te staan maar hij vreest dat dit niet zal gebeuren. Het is soms een nadeel als een van de laatsten het woord te voeren maar dit keer niet. Spreker heeft de een na de ander mogen aanhoren en af en toe een aantekeningetje kunnen maken over wat is gezegd en wat hij zelf wil zeggen. Naar hij betoogt wordt in de aanhef van het rapport terecht gezegd dat deze verkenning heeft plaatsgevonden in een context van brede maatschappelijke ontwikkelingen, zoals de oorlog in Oekraïne. Daarover wordt in het rapport verder echter met geen woord gerept. Zoals het CDA ook in het gesprek kenbaar heeft gemaakt, is het van oordeel dat het nieuwe college met de gevolgen van deze verschrikkelijke situatie voor Schiedam rekening moet houden, gevolgen voor het sociale domein, zoals hogere prijzen voor mensen die het al niet breed hebben, de opvang van vluchtelingen, hulp bij traumaverwerking bij de vluchtelingen maar ook gevolgen voor het onderwijs, toestroom van leerlingen enz. Zoals mevrouw Zwang al opmerkte vraagt dit om een stabiel college.

Niet voor niets heeft spreker moeten aangeven dat de directie van Frankeland de bouw van de Havenveste heeft stil moeten leggen vanwege de almaar oplopende bouwkosten, deels misschien ook wel gekoppeld aan de opleving van de economie na de coronamaatregelen. De vraag dient zich ook aan wat de consequenties van de oplopende bouwkosten zijn voor de op stapel staande bouwlocaties in Schiedam om maar niet te spreken van de stijging van de hypotheekrente. Spreker durft hierover op dit moment geen uitspraken te doen maar de gemeenteraad en het college hebben er wel mee te maken en het college zal het voortouw moeten nemen om plannen te ontwikkelen om de eerder genoemde gevolgen het hoofd te bieden. Net doen alsof er niets aan de hand is, is geen optie, wat echter wel gebeurd is in het advies. Het bouwen van meer woningen is nodig maar het moet wel worden gezien in het licht van het vorenstaande. Als het college er geen rekening mee houdt, is er gelukkig het CDA om het erop te wijzen. Als het college wordt gevormd zal het CDA dat wellicht voor sommige mensen tot vervelens toe blijven doen. De lage opkomst bij de verkiezingen is volgens velen een gevolg van gebrek aan vertrouwen bij de Schiedammers. Bij de partijen die de coalitie moeten vormen dient er volgens spreker onderling vertrouwen te zijn om het vertrouwen van de Schiedammers terug te winnen.

Op de noodzaak van een stabiel college werd gewezen door de heer Ergin en mevrouw Zwang en hij onderstreept dat dit voor Schiedam nodig is. Hij vindt het rapport te mager om er een college op te bouwen en dat is ook de reden waarom hij de motie die de heer Maris heeft ingediend heeft ondertekend. Mevrouw Rotteveel heeft niets toe te voegen aan hetgeen is gezegd. Wel dankt zij mevrouw Gouweleeuw en mevrouw Van Dijk. De Voorzitter stelt vast dat opvattingen kenbaar zijn gemaakt maar niet alle oplossingen. Het lijkt erop dat er twee voorstellen op tafel liggen. De heer Spek heeft zich bereid verklaard het advies van de verkenner te volgen en het initiatief te nemen om de desbetreffende partijen uit te nodigen, hoewel naar hij begrijpt twee partijen daar niet aan toe zijn. In motie nr. 1 wordt echter geconstateerd dat er onvoldoende draagvlak is voor het advies van de verkenner en wordt de fractie van DENK, in grootte de tweede fractie, uitgenodigd het initiatief te nemen en een verkenner aan te stellen met als opdracht het onderzoeken van een coalitie die recht doet aan de verkiezingsuitslag en een stabiele meerderheid heeft. Hij stelt voor dat de fracties in een tweede termijn hun voorkeur uitspreken voor

9

een van de twee varianten. Aangezien de heer Ergin de motie niet heeft ondertekend maar in de motie wel een verzoek aan hem wordt gedaan, nodigt hij hem uit allereerst het woord te voeren. De heer Ergin zegt dat ook de conclusie van DENK was dat de verkenning niet was geslaagd. Daarom zal de fractie de motie steunen. Is er een meerderheid voor de motie, dan zal DENK het initiatief nemen en zo snel mogelijk een nieuwe verkenner aanwijzen. De heer Spek handhaaft het aanbod van de VVD maar hij voorziet dat daarvoor geen meerderheid is. Bij wat zich nu voordoet komen bij hem woorden als vertrouwen en achterkamertjespolitiek op. Het linkse verbond mocht zoals de heer Ergin aangaf niet verkend worden en is toen naar buiten gekomen. Kennelijk was het niet de bedoeling dat het linkse verbond naar buiten zou treden. Spreker vindt dat niet netjes. Spreker doet de oproep elkaar geen mietje te noemen en niet te spreken van een verkenning maar van een formatie. Wederom verkennen helpt niet en duurt te lang. Laat de heer Ergin lekker gaan formeren. De heer Van Sliedregt constateert dat tijdens de twee weken durende verkenning opeens een stukje politieke kartelvorming naar voren komt van vier partijen die los van elkaar de verkiezingen zijn ingegaan en afzonderlijk de gesprekken voeren met de verkenner maar vervolgens wel zeggen dat zij gezamenlijk de coalitie ingaan.

Hij vindt dat niet netjes. Mevrouw Zwang vraagt terecht waarom de PvdA niet is uitgenodigd voor een coalitie terwijl haar partij zetels heeft gewonnen maar hij wijst erop, dat zij tijdens de verkenning wel de deur heeft opengehouden voor het verlaten van het linkse blok, wat bij hem de vraag oproept in hoeverre zij daar nu nog voor openstaat. Spreker stelt vast dat de raad vanavond zit te navelstaren. Wat hier gebeurt, doet het aanzien van de Schiedamse politiek geen goed. Van dit soort spelletjes houdt D66 niet. Spreker voorziet dat de motie een meerderheid haalt maar dat zal niet dankzij zijn fractie zijn. Mevrouw Zwang verklaart dat zij heeft gezegd dat de PvdA altijd wil samenwerken en het gesprek aangaan met alles en iedereen en niemand uitsluit. Zoals zij in het verkenningsgesprek heeft gezegd, zou zij als er een ander voorstel zou komen er geen ja en geen nee tegen zeggen maar zou zij aan het progressief initiatief de vraag voorleggen hoe daarmee zou dienen te worden omgegaan. De heer Van Sliedregt vindt dit antwoord afdoende. De heer Maris maakt bezwaar tegen de term kartelvorming voor het progressief initiatief. Hadden de betrokken partijen voor een meerderheid gekozen, dan hadden zij de raad buiten spel gezet. De hele raad had de vier partijen buitenspel kunnen zetten omdat er nog 20 zetels te verdelen zijn.

DENK, PS, GroenLinks en de PvdA hebben elkaar gevonden op inhoud. Het was geen stiekem bondje. Het initiatief is op een gegeven moment ontstaan en toen is mevrouw Gouweleeuw verzocht de vier fracties als progressief initiatief, als één blok, te woord te staan aangezien hun programma’s aardig overeenkwamen. Dat werd evenwel geweigerd en toen hebben de partijen besloten het initiatief niet naar buiten te brengen omdat anders het proces dat mevrouw Gouweleeuw had ingezet zou worden verstoord. Helaas heeft een ander raadslid het wel naar buiten gebracht. PS zal de motie, die spreker zelf heeft ondertekend, van harte steunen. Volgens de heer M. Janssen zetten partijen die mede hebben afgesproken samen het proces in te gaan de raad voor het blok als zij besluiten elkaar met gezamenlijk 15 zetels vast te houden. Eigenlijk kun je zonder met die vier partijen samen te werken niet tot een coalitie komen. Hij acht de term kartel dan ook gerechtvaardigd. De heer Maris wijst erop dat er een advies ligt voor een coalitie steunend op 18 zetels. Buiten het progressief initiatief resteren er 20 zetels, zodat er buiten hen een meerderheid is te vinden voor een coalitie. De Voorzitter krijgt via non-verbale signalen de indruk dat raadsleden deze rekensom niet kunnen volgen.

De heer Maris wijst erop dat het progressief initiatief bestaat uit 15 zetels, terwijl de gemeenteraad 35 zetels telt, zodat 20 zetels geen onderdeel uitmaken van dat blok. Er resteert dus altijd nog een meerderheid van 18 zetels, precies de meerderheid die in het advies als acceptabel wordt gezien.

10

Het progressief initiatief doet dus niet aan kartelvorming. De vier partijen willen gezamenlijk deel uitmaken van een coalitie en als dat niet lukt, blijven zij buiten de coalitie. De heer M. Janssen concludeert dat samenwerking met de vier partijen van het progressief initiatief in een coalitie alleen mogelijk is als zij daar gezamenlijk deel van kunnen uitmaken. Hij kan dit alleen tweedeling en een polariserende opstelling noemen. De heer Van Sliedregt stelt vast dat de heer Ergin een nieuwe verkenner gaat zoeken. Hij vindt de opstelling van het linkse blok een vorm van machtspolitiek en hij is benieuwd welke stappen dit gaat zetten om die te doorbreken, welke opdracht de nieuwe verkenner krijgt en hoe de heer Ergin voor elkaar krijgt dat gebeurt wat mevrouw Gouweleeuw niet is gelukt, namelijk het voorstellen van een stabiele coalitie die voor elkaar krijgt waar de Schiedammer op 19 maart voor heeft gekozen. De heer Ergin wijst erop dat, zoals in de motie staat, de verkenner de opdracht krijgt de mogelijkheid van een coalitie te onderzoeken die recht doet aan de verkiezingsuitslag en een stabiele meerderheid heeft. Hij heeft geen lijstje van kandidaten en gaat rustig op zoek naar een verkenner die het vertrouwen geniet van de gemeenteraad en opnieuw gesprekken gaat voeren.

De heer Spek zegt dat meerdere partijen door het hoepeltje zijn gesprongen en dat de situatie duidelijk is. Hij vraagt waarom de heer Ergin niet gaat formeren. Dat bespaart heel veel ellende en tijd. De heer Ergin heeft heel vragen gesteld en heel veel punten aangedragen op basis waarvan DENK van oordeel is dat deze verkenning niet is geslaagd en elementen ervan niet begrijpt. Hij begrijpt dat het voor de heer Spek heel aanlokkelijk is om DENK aan tafel te krijgen en hij sluit ook niet uit dat dat de uitkomst is van het vervolgproces. Aan de hand van de uitslag van de stemming over de motie zal hij met de raad op zoek gaan naar een manier om de nieuwe coalitie te vormen. De Voorzitter wijst erop dat de motie niet is ingediend door de heer Ergin, zodat de heer Spek zijn vraag eigenlijk moet stellen aan de heer Maris. Hij begrijpt de vraag van de heer Spek. Het initiatief van de VVD leidt niet tot het resultaat dat in de eerste verkenningsfase leek te ontstaan en er wordt via de motie overgeschakeld naar een tweede lijn. Als onafhankelijk adviseur adviseert hij ook een tweede verkenning en nog niet over te gaan tot een formatie. Naar aanleiding van de opmerkingen van de heer Maris roept hij op in de raad niet tot blokvorming in politieke zin over te gaan. Mevrouw Zwang heeft er bezwaar tegen dat de Voorzitter iedere keer het woord blok hanteert.

De Voorzitter verontschuldigt zich daarvoor. Hij moet het echter doen met de informatie uit de pers, wat iets zegt over het proces van de verkenner, met wie het progressief initiatief zijn informatie heeft gedeeld, die niet op het bureau van de pers heeft gelegen, waardoor hij een informatieachterstand heeft en de terminologie niet kent. De heer Van Sliedregt herinnert aan het gezegde if it walks like a duck and talks like a duck it’s a duck. Als wordt gezegd dat als een van de vier partijen de coalitie ingaat de rest dat ook doet is volgens hem sprake van een blok. Hij roept hen op dat dan ook gewoon te zeggen. Volgens de Voorzitter is dat taalkunde. Zijn advies als vrijblijvende neutrale voorzitter is eerst een verkenning te doen. De vier partijen met hun 15 zetels hebben ook andere partijen nodig om aan een stabiele meerderheid te komen. Het is ook een illusie te menen dat de resterende 20 zetels een alternatief met een stabiele meerderheid vormen, aangezien het geen hechte groep is zoals de vier partijen in het progressief initiatief het kennelijk wel willen zijn. De gemeenteraad moet zijn eigen keuzen kunnen maken en er zijn meerdere partijen nodig om een stabiele meerderheid te realiseren.

Spreker zou de heer Ergin bij aanvaarding van de motie het ongeschreven amendement willen meegeven dat niet alleen moet worden gestreefd naar vertrouwen in de politiek maar ook naar vertrouwen tussen bestuurders, een essentieel element. Er moet een college komen dat elkaar niet de tent uitvecht maar de stad verder brengt, omdat Schiedam een stabiel college nodig heeft en stabiliteit wordt verdiend met vertrouwen. Verkrijgt de motie geen meerderheid, dan stelt spreker overeenkomstig het aanbod van de heer Spek voor om de gesprekken te starten met de partijen die in het advies van de verkenner voor een coalitie worden genoemd. Spreker sluit de beraadslaging en brengt motie nr. 1 in stemming.

11

De heer Van Sliedregt zegt dat D66 de motie niet zal steunen. Hij is heel erg ongelukkig met de gang van zaken deze avond. Hij heeft ook het idee dat het voor de uitslag niet veel uitmaakt of de fractie voor of tegen de motie stemt. Hij legt zich erbij neer dat er een nieuwe verkenner komt. D66 zal zich constructief blijven opstellen. De Voorzitter brengt motie nr. 1 in stemming en constateert dat de leden van de fracties van DENK, het AOV, GroenLinks, het CDA, de PvdA, PS en de OPS ervoor hebben gestemd en de leden van de facties van de VVD, D66, LOS en AvS ertegen, zodat zij met 22 tegen 13 stemmen is aangenomen. Spreker nodigt de heer Ergin uit met zijn partij het initiatief te nemen voor een verkenning conform de motie. Hij krijgt de faciliteiten die daarvoor nodig zijn. 04.

Sluiting

De Voorzitter spreekt zijn dank uit aan verkenner Nathalie Gouweleeuw. Hij realiseert zich dat het resultaat van haar werk niet is wat zij heeft geadviseerd. Met dit resultaat heeft zij de gemeenteraad echter wel in staat gesteld zich een mening te vormen en uit te spreken, wat men er ook van vindt. Spreker wijst erop dat in de Floris van Henegouwenzaal op informele wijze afscheid wordt genomen van de vertrekkende griffier en sluit te 22.00 uur de vergadering.

Vastgesteld in de openbare vergadering van de gemeenteraad van 31 mei 2022.

de plv. griffier,

de voorzitter,

E. van Dijk

C.H.J. Lamers

12