Notulen raadsvergadering 11 november 2025

Notulen van de vergadering van de gemeenteraad van Schiedam op dinsdag 11 november 2025 te 19.00 uur Voorzitter: de burgemeester, de heer H.M. Bergmann Wnd. Raadsgriffier: mevrouw M. Pe Aanwezig zijn 34 raadsleden, te weten K. van Baekel (D66), D. van Belle (PvdA), W.H. Boender (PvdA), K.M. Bresjer (VVD), H.C.E. Bruggeman (AOV), I.A.W.M. Coenradie-Maris (PS), H.J.A. Feelders (LOS), Y.J. Haan (GroenLinks), A. Hekman (CDA), M. Janssen (AvS), T.R. Janssen (VVD), C.F. de Jong (LOS), M.K.C. Keverling (D66), S. Kiliçkaya (GroenLinks), F. Kondu (DENK), P.D.R. van Kraaij (OPS), W.E. de Leeuw (PvdA), J.M.P. Maris (PS), J.H.J. Meesters (LOS), D. van Oorschot (PS), S. Özgören (DENK), M.R. Reuderink (OPS), M.M. Rodenberg (OPS), M. Rotteveel (LOS), C.S.P. Schoondermark (GroenLinks), M. Siljee (GroenLinks), J. Silva (PvdA), J. van Sliedregt (D66), O.P. Spek (VVD), M. Ben Touhami (DENK), J. Trouborst (AvS), Y. Tuncer (CDA), W.J. van Wijk (VVD) en A.E.I. Wilton (fractie Wilton). Tevens zijn aanwezig de wethouders A.N. Biekman (tot agendapunt 06), S.F. Hamerslag, C. Kahramanoğlu, J.R.A. Lourens (vanaf agendapunt 6), Y. Volkman, en P.M.E. Zwang, alsmede de gemeentesecretaris C.E. Bos. Afwezig is het lid Ş. Dokgöz (DENK).

01 Opening en vaststelling agenda De Voorzitter opent de vergadering en heet de raadsleden, de wethouders, en de medewerkers van harte welkom, in het bijzonder de dames, heren en jongeren op de publieke tribune en in de Hagazaal, maar ook iedereen die thuis kijkt en luistert. Er zijn vanavond een aantal mooie onderwerpen te bespreken, waaronder de begroting, maar er volgen ook nog een afscheid van en de installatie van een wethouder. Maar dat is pas later op de avond. Het lid Dokgöz van DENK is verhinderd. De heer Ben Touhami komt iets later. Spreker stelt vast dat de raad zich met de agenda kan verenigen. 02

Mededelingen

Er zijn geen mededelingen. 03

Raadsvoorstel Concept-begroting 2026

04

Raadsvoorstel Fiscale tarieven 2026

De Voorzitter stelt voor de agendapunten 3 en 4 gelijktijdig te behandelen en constateert dat de raad daarmee instemt. De begroting 2026 is recent op een aantal onderdelen gewijzigd. De raadsleden zijn daar afgelopen vrijdag per mail over geïnformeerd. Dit is de laatste begroting van deze bestuursperiode. Dat maakt deze begrotingsbehandeling extra bijzonder. Het gaat vanavond vooral om een bredere beschouwing over de voorliggende begroting. Tijdtechnisch wordt er voor de vergadering vier uur uitgetrokken, inclusief 30 minuten voor pauze en interrupties. Elke fractie heeft voor de eerste en tweede termijn in

1

totaal twaalf minuten spreektijd, het college iets meer dan 60. De griffie zal straks nog een stemmingslijst regelen. Als eerste komt de heer T. Janssen van de VVD aan het woord. De heer T. Janssen is tevreden met de vele zaken die in deze bestuursperiode zijn gerealiseerd. Zo is er fors doorgebouwd, geïnvesteerd in een schonere stad, op nascheiding overgestapt en de hondenbelasting is afgeschaft. Ook zijn er besluiten genomen, waardoor er nu snel een modern zwembad in Groenoord kan worden gebouwd, de Staatsliedenbuurt eindelijk kan worden opgeknapt en bij Schieveste binnenkort de eerste paal in de grond wordt geslagen als start van de bouw van 3.000 woningen. De afgelopen jaren hebben de gemeenten het in het hele land zwaar gehad door teruggevallen inkomsten van het Rijk. In Schiedam is besloten de financiële problemen niet door te schuiven, maar aan te pakken. De ombuiging van miljoenen is voor het grootste deel aan de uitgavenkant gerealiseerd. Beleidsambities zijn bijgesteld en de gemeente heeft kritisch naar zichzelf gekeken en flink gesneden in de gemeentelijke organisatie. De Schiedamse VVD is blij dat, anders dan in veel andere gemeenten, de lokale lasten komend jaar gemiddeld met niet meer dan de inflatie stijgen. De financiële degelijkheid wordt geborgd en de inzet is om de lokale lasten voor Schiedammers beheersbaar te houden.

Spreker is trots dat Schiedam, zoals te lezen viel in het AD, van de VNG het cijfer negen krijgt voor het financiële huishoudboekje. Dat is een mooi compliment voor het college en de coalitie. In de afgelopen raadsperiode zijn ontzettend veel bouwprojecten in gang gezet. Denk aan de Nieuwe Kethelpoort, de Glasbuurt en s’MAAK. Dat is te danken aan het uitstekende werk dat dit college heeft verricht en aan de politieke moed die is getoond door de coalitiepartijen. De coalitiepartijen zijn namelijk de enige partijen die vóór deze drie bouwplannen hebben gestemd. Maar het is wel zaak dat het bouwtempo wordt volgehouden en dat vraagt om het schrappen van onnodige regels die de gemeente oplegt. Schiedam moet de hoogte in en accepteren dat woningvoorkeuren veranderen. Steeds meer mensen, jong en oud, willen graag in een kwalitatief goede en duurzame woning wonen die echt niet al te groot hoeft te zijn. Het bijbouwen van zulke woningen helpt ook voor de doorstroming op de woningmarkt. De huidige eisen aan de minimale woninggrootte, die deze raad praktisch heilig heeft verklaard, ondermijnen dit en hopelijk toont een volgende raad voortschrijdend inzicht, zodat de woningbouw op stoom kan blijven. De Schiedamse VVD staat aan de kant van de woningzoekenden en zal alles in het werk stellen om de volgende jaren zo voortvarend door te bouwen als de afgelopen tijd.

De heer De Leeuw hoort de heer Janssen een vlammend betoog houden over het versoepelen van de regels, maar deze coalitieperiode zijn in Schiedam prachtige gemengde wijken gerealiseerd, zoals de Glasbuurt, met woningen van 65 vierkante meter. Waarom moeten de regels dan nog soepeler, of waarom moeten die nog verder worden verruimd? Dan worden alle huizen nog kleiner, terwijl Schiedam de afgelopen periode juist heeft laten zien dat het mogelijk is om ruime woningen te combineren met sociale woningen. De heer T. Janssen wijst op de voorkeur van veel mensen voor een kwalitatief goede en duurzame woning. Die hoeft helemaal niet zo groot te zijn als de huidige regels voorschrijven. Het klopt dat de Glasbuurt deze raadsperiode in gang is gezet, maar spreker constateert ook dat het college en de coalitiepartijen met de rem erop hebben moeten opereren door dit soort wensen die vooral door de PvdA worden gepropageerd. Dat is jammer, want de woningnood zou veel sneller kunnen worden opgelost als je die wensen zou laten vallen. Ook de marktpartijen die deze woningen daadwerkelijk bouwen, want dat doen de overheid en de gemeente niet, geven aan dat dit soort woningen nodig is om de woningbouw te versnellen. De fractie vindt het jammer dat dit nog niet is gerealiseerd. De heer De Leeuw snapt dat, maar er zijn al genoeg kleinere woningen, ook in Schiedam.

Schiedam kent ook al veel uitzonderingen, voor studenten en voor ouderen, en er zijn alternatieve vormen van huisvesting. Die ruimte is er al, dus spreker begrijpt niet dat de heer

2

Janssen blijft roepen dat de regels nog verder moeten worden versoepeld. Dat is een opmerkelijk standpunt van de VVD. De heer Reuderink zou graag zien dat de heer Janssen de credits van het verzet tegen de kippenhokken die de VVD propageert niet alleen aan de PvdA geeft. Ook de OPS was daarbij betrokken. De heer T. Janssen constateert dat de heer Reuderink woningen waarvan veel mensen aangeven dat ze daar best in zouden willen wonen, betitelt als kippenhokken. Dat is een typische oude PvdA-reflex waar de heer Reuderink en de OPS af en toe ook nog aan lijden. Dat blijkt ook deze raadsvergadering weer. Het is inmiddels echter 2025 en de voorkeuren veranderen. Op dit moment is de behoefte van woningzoekenden anders dan toen de heer Reuderink zijn ideologische beeld vormde. De heer Reuderink wijst op het voordeel van ouder worden, al zijn er ook veel nadelen, namelijk dat je een wat langer geheugen hebt. De briljante plannen van de heer Horvath, van de beroemde weg, zijn in de jaren tachtig met maatschappelijk geld opgelost. Nu achter de waan van de dag aanlopen, is teleurstellend voor een partij die zich altijd heeft doen kennen als bestuurlijk, visionair en betrouwbaar. De heer T. Janssen heeft die woorden ook in de vorige raadsperiode gehoord toen de bouwplannen voor Schieveste werden besproken.

De OPS beklaagt zich enerzijds steeds over het woningtekort, maar anderzijds levert die partij keer op keer niet wanneer daarover beslissingen moeten worden genomen. Spreker is blij dat het standpunt van de heer Reuderink in de vorige raadsperiode, en ook nu niet de meerderheid vormt. Daardoor kan er nu eindelijk worden begonnen met het slaan van de eerste paal in de grond bij Schieveste, niet dankzij de OPS, maar dankzij partijen die de moed hebben getoond dit soort besluiten te nemen. De heer Reuderink constateert dat de heer Janssen nu wegkruipt achter de meerderheid, maar toen de meerderheid van de mensheid nog dacht dat de wereld plat was, klopte dat ook niet. Dat is dus niet altijd een sterk argument. De heer T. Janssen wijst erop dat die 3.000 woningen er in ieder geval niet komen door de OPS. Dat is erg jammer, want spreker had graag gezien dat een breder deel van de raad daar voorstander van was geweest. De Schiedamse VVD vraagt al sinds enige tijd aandacht voor de precaire situatie van de buitenruimte op sommige plekken in de stad. Tweemaal heeft de partij hierover schriftelijke vragen gesteld, in eerste instantie hoofdzakelijk over de toestand in Schiedam-Noord. Er zijn daar veel bruggen en paden die er bar slecht aan toe zijn en niet meer voldoen aan de gestelde eisen.

Naar aanleiding van de vragen zijn er maatregelen getroffen door de gemeente, maar het is nog lang niet genoeg. Spreker roept de Schiedammers op situaties te melden waar de staat van de buitenruimte onveilig is door gebrek aan onderhoud, zodat de gemeente deze zo snel mogelijk kan oplossen binnen bestaande budgetten. Aan de andere kant zijn er ook plekken waar de situatie zorgelijk is, maar waarbij de zogenaamde “minimale technische ondergrens” nog niet, maar wel bijna is bereikt. De Schiedamse VVD vindt het daarom cruciaal dat er snel inzicht komt in de staat van de buitenruimte, zodat de raad beter kan bepalen wat er nodig is om die te verbeteren en snel kan beslissen over de te nemen maatregelen. De fractie dient daarom een amendement in, waarmee geld beschikbaar wordt gesteld om een stadsbrede inventarisatie van de buitenruimte uit te voeren. Veiligheid wordt keer op keer genoemd door Schiedammers als hun grootste zorg. De Schiedamse VVD zegt niet voor niets al jaren: “Van veiligheid heb je nooit genoeg”. In het bijzonder de veiligheid van vrouwen is een onderwerp dat de laatste tijd veel aandacht krijgt en dat is meer dan terecht. De fractie is dan ook blij dat er, ondanks de lastige financiële situatie in gemeenteland, komend jaar toch een half miljoen wordt geïnvesteerd in veiligheid. De veiligheid van vrouwen is hierbij de topprioriteit.

Maar er moet spreker ook iets van het

3

hart. Toen hij deze week las dat GroenLinks binnenkort de actie “Schouwen met vrouwen” organiseert, waarbij wordt rondgelopen door Schiedam en wordt bekeken op welke plekken de veiligheid van vrouwen op straat kan worden verbeterd, verslikte hij zich even in zijn koffie. Vooropgesteld, het is een geweldig initiatief en spreker roept alle Schiedammers op, in het bijzonder vrouwen, om de gemeente, en dat hoeft echt niet via GroenLinks, te laten weten waar een andere inrichting van de buitenruimte het veiligheidsgevoel voor vrouwen kan versterken. Maar als spreker het huidige verkiezingsprogramma van GroenLinks bekijkt, kan hij zich niet aan de indruk ontkennen dat dit vooral een afleidingsmanoeuvre is en dat GroenLinks wil verhullen dat het weigert andere maatregelen te nemen die óók nodig zijn. Volgens de heer De Leeuw is de eerste actie Schouwen met vrouwen een actie van de PvdA, Groen Links, Progressief Schiedam en de Dolle Mina’s, dus van meerdere partijen. Het nieuwe verkiezingsprogramma is er echter nog niet. Spreker snapt dus niet waar de heer Janssen zijn aanval op baseert. De heer T. Janssen constateert dat, als hij GroenLinks aanvalt, er al snel op de bagagedrager wordt gesprongen. Dat gaat de komende maanden waarschijnlijk nog veel vaker gebeuren, maar spreker verwijst naar het huidige verkiezingsprogramma van GroenLinks.

In dat verkiezingsprogramma, onder de kop “Veiligheid”, staan een aantal prioriteiten die niet bijdragen aan de veiligheid van vrouwen op straat, maar deze juist ondermijnen. De eerste prioriteit, preventief fouilleren, noemt GroenLinks stigmatiserend voor de wijken waar het wordt toegepast en wordt de politie verdacht gemaakt, in plaats van tevredenheid te tonen met het feit dat met dit middel wapens waarmee vrouwen bedreigd worden van straat worden gehaald. Over de tweede prioriteit, cameratoezicht, wordt alleen gezegd dat dit slechts met grote terughoudendheid mag worden toegepast en niet dat met dit middel idioten die vrouwen lastigvallen sneller kunnen worden gepakt en bestraft. Cameratoezicht geeft criminelen immers een gezicht. Je vraagt je dan af of het nog gekker kan, en dan hoor je Progressief Schiedam in de raadzaal zeggen dat ze vinden dat de burgemeester überhaupt niet de bevoegdheid zou moeten hebben om preventief fouilleren toe te passen en daarmee wapens van straat te halen. De heer Maris constateert dat zijn fractie nu ook op de bagagedrager wordt gezet. Het Schouwen voor vrouwen heeft niets te maken met waar de heer Jansen het over heeft. Dat gaat namelijk over het onveiligheidsgevoel van vrouwen in de buitenruimte. Daar draagt een camera niet aan bij. Nee, zaken als verlichting en donkerte, dat soort enge punten, los je niet op met een camera.

Neem een verlichte brug waar je vanaf loopt en dan de donkerte inloopt. Sun van Dijk sprak daar vanochtend op Rijnmond nog over. Dan kan er wel een camera in het donker hangen, maar dat doet niets af aan het gevoel van onveiligheid van vrouwen. Dat is wat Schouwen voor vrouwen in kaart wil brengen. Het gaat niet over de vraag of er camera’s nodig zijn. Volgens de heer T. Janssen is dat precies wat hij op tafel legt. PS en GroenLinks zoeken een afleiding voor hun halsstarrigheid op dit onderwerp. Maar het is uiteraard goed dat onveilige plekken in kaart worden gebracht. De heer Maris maakt bezwaar tegen de term “afleiding”, want dat is zeker niet het geval. De fracties komen op voor hun vrouwen. Dat is geen afleiding. Het is eigenlijk walgelijk dat de heer Janssen dat op die manier zegt. Volgens de heer T. Janssen zijn de maatregelen die de heer Maris zojuist noemde ontzettend belangrijk voor de veiligheid van vrouwen. Daarom ondersteunt zijn fractie het initiatief van harte, maar als er moet worden geleverd met maatregelen waar de raad ook over beslist, zoals preventief fouilleren en cameratoezicht, zijn PS en GroenLinks niet thuis. Spreker vermoedt dat veel vrouwen het met hem eens zijn als hij stelt dat vrouwen daar ook onder lijden. Het punt is namelijk dat vrouwen door de halsstarrigheid van die partijen

4

minder veilig zijn, want daders zijn moeilijker te pakken als er niet preventief mag worden gefouilleerd en als er geen camera’s hangen. Spreker betreurt dat. De heer Maris zegt tegen de heer Janssen dat hij nog een uitnodiging krijgt om ook mee te lopen met de schouw en adviseert hem: Loop mee, spreek met de vrouwen en kom daarna op de kwestie terug, want het lijkt er nu op dat de heer Janssen niet weet waar hij het over heeft. De heer Haan vindt het heel interessant om het verkiezingsprogramma van GroenLinks van bijna vier jaar geleden onder de loep te nemen, maar het is veel belangrijker je nu te concentreren op de behandeling van deze begroting, op wat er nu voor de mensen in Schiedam kan worden geregeld. Belangrijker is ook of de VVD en GroenLinks daar samen achter kunnen staan. Nu dus geen campagne, want de verkiezingen zijn er nog niet. De campagnekriebels zijn misschien groot, maar de Schiedammer is nu meer geïnteresseerd in wat de raad nu voor hen kan doen. De heer T. Janssen vindt ook dat het nu om de begroting moet gaan en dus ook om het geld dat er beschikbaar wordt gesteld voor veiligheid. Maar veel partijen, waaronder GroenLinks, willen niet alle maatregelen nemen om het veiligheidsgevoel van Schiedammers, in het bijzonder vrouwen, zoveel mogelijk te vergroten. Spreker vindt dat jammer. Het is ook belangrijk dat hij in deze zaal kan zeggen.

De heer Haan heeft er moeite mee dat spreker het verkiezingsprogramma van GroenLinks van vier jaar geleden erbij pakt, maar dat onderstreept dat dit een afleidingsmanoeuvre is. Het is jammer dat de heer Haan dat ook benoemt. De heer Haan laat zich niet verleiden om het verkiezingsprogramma van de VVD erbij te halen en aan te geven hoeveel daarvan in strijd is met wat er nu in de begroting staat, onder leiding van een wethouder Financiën van de VVD. Concentreer je nu gewoon op de begroting en niet op de verkiezingsprogramma’s. De heer Reuderink constateert dat de verkiezingen er toch aan komen, dus iedereen is in campagnemodus. Ook het college is wat dat betreft alvast begonnen. Dat geeft niks, maar dan moet je niet ineens over de begroting beginnen, als dat je uitkomt, of je eigen verkiezingsverhaal houden, als de begroting er even niet toe doet. Heeft de heer Janssen het verkiezingsprogramma van de OPS overigens ook gelezen? De heer T. Janssen kwam daar moeilijker doorheen, want hij vindt inhoudelijk van alles van dat programma, maar optisch zag het er mooi uit. De heer Reuderink constateert dat, als er maar plaatjes in staan, het al goed is voor de heer Janssen. Volgens de heer T. Janssen staat er bij de komende gemeenteraadsverkiezingen rondom veiligheid echt iets op het spel.

Schiedammers, in het bijzonder vrouwen, verdienen boter bij de vis van de politiek als het gaat om veiligheid en het linkse blok levert die duidelijk niet. De Schiedamse VVD heeft grote zorgen dat in de volgende periode een linkse meerderheid in de gemeenteraad of een college met een linkse grootste partij de bevoegdheden van de burgemeester wat betreft de veiligheid van Schiedammers razendsnel wil afpakken en hem wil opzadelen met een enorme bureaucratie voor het toepassen van cameratoezicht. Het moge duidelijk zijn dat Schiedamse VVD naast een zorgvuldige afronding van deze bestuursperiode uitkijkt naar de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar. Schiedammers staan dan voor een belangrijke keuze. Zij bepalen of ze de stabiele liberale koers van de afgelopen jaren willen voortzetten of de voorkeur geven aan experimenten met onbewezen samenwerkingen of partijen zonder enige bestuurservaring, waarvan het maar de vraag is of zij ook de bestuurskracht kunnen leveren die nodig is om de gemeente te kunnen besturen.

5

De Voorzitter zegt dat door de leden Spek, Ben Touhami, Van Belle, Haan, Wilton, Van Baekel, en Bruggeman het amendement Verder aan de slag met de buitenruimte wordt voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op dinsdag 11 november 2025, bij de behandeling van de begroting 2026, constaterende dat: • de buitenruimte in Schiedam wordt onderhouden op basis van een minimale technische ondergrens; • op diverse locaties in Schiedam de minimale technische ondergrens praktisch is bereikt of zelfs overschreden; • in een aantal gevallen, bruggen worden afgezet omdat ze wegzakken, planken zijn weggerot, verf afbladdert, wegen vol gaten zitten, en fietspaden door worteldruk nauwelijks nog veilig te gebruiken zijn; • dit niet alleen leidt tot gevaarlijke situaties, maar ook tot een zichtbaar verloederend straatbeeld; • het essentieel is om inzicht te krijgen in waar dit speelt om gericht te kunnen handelen; wijzigt het raadsvoorstel Concept-begroting 2026 (25VR064) door aan de tabel op pagina 3 onder G. Financiën een rij als volgt toe te voegen onder 'Besluitvorming na zomernota met financieel effect' en de rij 'Totaal Begroting 2026' (begrotingssaldo) in overeenstemming daarmee aan te passen. Stadsbrede scan onderhoudsstatus buitenruimte

-25

2026 2027 2028 2029 -

wijzigt het besluit behorend bij het raadsvoorstel als volgt: aan het besluit onder 2.a. wordt toegevoegd: "met inbegrip van het beschikbaar stellen van €25.000 ten behoeve van het uitvoeren van een stadsbrede scan om in kaart te brengen waar de minimale technische ondergrens in de buitenruimte bijna is bereikt dan wel overschreden en de resultaten van de scan, inclusief een toelichting van voorgenomen of reeds uitgevoerde herstelwerkzaamheden en inzicht in eventueel benodigde extra financiering, uiterlijk voor het einde van de huidige raadsperiode aan de raad te presenteren.” Dit amendement krijgt het nummer A1. De heer Haan merkt op dat nu het einde van de raadsperiode nadert de neiging groot is om met weemoed terug te kijken. Het is niet alleen de laatste begrotingsbehandeling in deze raadsperiode maar ook de laatste waarin GroenLinks inbreng zal leveren. Er komt een einde aan een periode en aan een tijdperk. Een partij die 35 jaar geleden ontstond uit een samenwerking gaat op in een nieuwe samenwerking. Het geluid van deze fractie is altijd nadrukkelijk aanwezig geweest, soms vanuit de oppositie maar niet minder nadrukkelijk vanuit de coalitie. Spreker wil echter niet weemoedig doen. Men moet vooruit. Gedachten dwalen ook al vaak af naar 18 maart. Er worden lijsttrekkers gekozen, kandidatenlijsten samengesteld en programma’s geschreven.

De heer Reuderink vraagt of de heer Haan zeker weet dat hij het alleen over de begroting heeft. Hij kondigt overigens aan dat hij dat ook niet zal doen. De heer Haan zegt dat hij zijn zin had willen afmaken met de opmerking dat hij de eerste campagnekriebels voelt maar dat die niet hier horen, omdat men het nu moet hebben over de begroting.

6

Spreker memoreert dat je in Schiedam subsidie kunt aanvragen voor een activiteit die bijdraagt aan de subsidiedoelen en dat de raad die doelen met de begroting vaststelt. Om voor subsidie in aanmerking te komen moet worden voldaan aan allerlei vereisten, onder andere verwoord in de algemene subsidieverordening. Een van de vereisten is dat een aanvraag voor een jaarlijkse of meerjarige subsidie vier maanden voor aanvang van het subsidietijdvak moet zijn ingediend. Het college beslist uiterlijk één dag voor de aanvang van het subsidietijdvak. Gelukkig wacht het college meestal niet tot het laatste moment maar in de praktijk komt een beschikking vaak pas in december, wat het werken voor de subsidieaanvragers erg lastig maakt. Zij moeten net als de gemeente de begroting op tijd rond hebben en activiteiten kunnen voorbereiden. Een besluit op het laatste moment leidt tot onzekerheid en zelfs tot het schrappen van activiteiten. Daarom stelt de fractie met een motie voor om te onderzoeken of voortaan 1 november als uiterste beslisdatum kan worden gehanteerd. Spreker zegt dat de scoutingverenigingen in Schiedam bijdragen aan de subsidiedoelen op het terrein van sporten en bewegen. Omdat scoutingverenigingen echter niet worden gezien als sportvereniging komen zij niet in aanmerking voor die subsidies. Hij vindt dat niet eerlijk.

Scoutingverenigingen dragen bij aan de doelen en dan moeten zij ook voor die subsidies in aanmerking komen. Daarom dient GroenLinks een motie in om scoutingverenigingen voortaan als sportverenigingen te behandelen. Voor een aantal instellingen is een deel van de subsidie die zij ontvangen een tegemoetkoming in de huurlasten. Een deel van die instellingen huurt van de gemeente. Over de discrepantie tussen de door de gemeente opgelegde huurverhoging en de stijging van de subsidies is gediscussieerd toen de raad een noodfonds voor cultuur instelde. Opvallend in die discussie was dat er geen duidelijk beeld is hoeveel subsidiegeld terugvloeit in de gemeentekas als huurpenningen. Daarom dient hij een motie in om die geldstromen inzichtelijk te maken opdat een beter beeld wordt verkregen van de financiële positie van de instellingen en de gemeente. Spreker releveert dat de afgelopen veel tijd en energie zijn gestoken in het bundelen van de krachten rond natuur- en duurzaamheidseducatie. De raad steunde die inspanningen door de subsidie voor natuur- en milieueducatie niet ineens volledig te schrappen. De raad amendeerde de begroting om ervoor te zorgen dat dit jaar € 50.000 beschikbaar was en onderstreepte ook het belang van overleg tussen gemeente en Code Groen educatie om te bepalen welke middelen nodig zijn om de activiteiten te kunnen voortzetten.

Er is volgens spreker dit jaar opnieuw veel inzet gepleegd om vanaf volgende jaar volledig op eigen benen te kunnen staan. In een brief pleit naar hij betoogt Code Groen voor het alsnog ontwikkelen van een visie op natuur- en duurzaamheidseducatie, voor het behoud van de website Parels van Schiedam, voor het voortzetten van het lidmaatschap van de Vereniging van gemeenten voor duurzame ontwikkeling en voor een duwtje in de rug. Dat laatste gunt spreker Code Groen graag. Daarom dient hij het amendement Ondersteuning Natuur- en Duurzaamheidseducatie in. Of er nu geld beschikbaar wordt gesteld of niet, een visie op natuur- en duurzaamheidseducatie hoort naar sprekers mening onderdeel te zijn van het natuur- en duurzaamheidsbeleid van de gemeente. Hij hoort graag of het college er ook zo tegen aankijkt. In de nieuwe cultuurvisie is de subsidiëring van culturele instellingen herzien. Die herziening dreigt voor kleinere instellingen en initiatieven nadelig uit te pakken. Over de gevolgen worden zij pas in december geïnformeerd, waardoor er onvoldoende tijd is om te anticiperen op de nieuwe situatie. Deze kleinere instellingen en instellingen zijn van groot belang voor culturele diversiteit en wijkgerichte programmering voor participatie van Schiedammers en bovendien dragen zij bij aan de levendigheid, betrokkenheid en sociale samenhang.

Er is een gewenningsperiode nodig om te voorkomen dat waardevolle culturele activiteiten verloren gaan als gevolg van en in strijd met de Cultuurvisie. Spreker hoort graag van het college of de gevolgen van het nieuwe toewijzingsbeleid voor de kleinere instellingen uitpakken zoals verwoord door een cultuurcoalitie. Hij vraagt of er in de begroting totaal geen ruimte is om problemen te voorkomen en wat de wethouder gaat doen om een slagveld te voorkomen. Afhankelijk van de beantwoording overweegt hij in tweede termijn een

7

amendement in te dienen. Voor de zuiverheid van de discussie deelt hij het concept vast met het college. De gang van zaken rond de Cultuurvisie laat volgens spreker zien hoe belangrijk goede communicatie is. Hoe noem je dingen, wat zeg je, hoe zeg je het en wanneer zeg je het? Communicatie en participatie gaan in Schiedam te vaak niet goed. Schiedammers voelen zich niet gehoord en slecht geïnformeerd. Naar spreker betoogt moeten zij worden betrokken, moet naar hen worden geluisterd en moet de gemeente hen goed, duidelijk en begrijpelijk informeren. Bij de begrotingsbehandeling in 2018 verzocht de raad het college unaniem om teksten namens de gemeente voortaan in begrijpelijke taal te schrijven. Sindsdien heeft de gemeente samen met de taalambassadeurs hard gewerkt aan het ambitieplan Taalvaardig Schiedam, dat geregeld wordt geactualiseerd. Naar spreker opmerkt liegen de cijfers er niet om. In 2018 was sprake van 20% laaggeletterdheid en in het jongste ambitieplan gaat het over 32% van de Schiedammers die moeite heeft met lezen, schrijven, rekenen of digitale vaardigheden. De ambities zijn goed en de inzet is erg nodig. D66 en GroenLinks vullen die inzet graag aan met een nieuw instrument. Arnhemmers mogen brieven met onbegrijpelijke taal terugsturen. De ambtenaar die de brief schreef heeft tien dagen de tijd om met een verbeterde brief te komen.

Uit een eerste evaluatie blijkt dat de terugstuurservice waardevolle en leerzame reacties oplevert. Achter de schermen deden D66 en Schiedam al het voorwerk en nu dienen zij samen een motie in om ook in Schiedam een terugstuurservice te starten. Een werkgroep uit de raad werkt volgens spreker samen met ambtenaren aan participatiebeleid en een participatieverordening. Aan het einde van de vorige raadsperiode werd het beleid vastgesteld en aan het begin van deze periode de verordening. Een participatieverordening is naar hij opmerkt een andere manier van werken en proces inrichten en een andere manier van contact hebben met de inwoners. Je moet ervoor zorgen dat de andere werkwijze is ingebed in de ambtelijke organisatie. Ervaringen die je opdoet moeten worden geëvalueerd en gebruikt om de verordening bij te stellen. Te vaak ziet spreker nu nog dat communicatie rond allerlei projecten niet goed verloopt, wat leidt tot vertraging, ergernissen, verlies van vertrouwen en soms zelfs rechtszaken. In het participatiebeleid werd een evaluatie aangekondigd voor 2024. Spreker vraagt het college of en, zo ja, wanneer de raad die evaluatie mag verwachten. De uitvoering van de programma’s voor groen, buitenruimte en mobiliteit blijft naar sprekers mening horten en stoten.

Over uitvoeringsprogramma’s zoals voor de aanpak van huiselijk geweld en het Nationaal programma Nieuwland en Oost wordt de raad niet bijgepraat of niet zo regelmatig als afgesproken. Kleine succesjes dienen als bewijs dat er wat gebeurt en ondertussen worden grote dingen doorgeschoven. De afgelopen acht jaar zijn ruim 2000 bomen verdwenen en niet herplant. Steeds meer speeltuinen worden afgekeurd en tegelijkertijd worden speeltuinen die nog prima in orde zijn vervangen. Steeds meer fietsen voetpaden zijn in slechte staat en bruggen onveilig. Er komen steeds meer klachten over de afhandeling van meldingen die bijvoorbeeld via de Buiten Beter app worden gedaan. De aandacht voor geweld tegen vrouwen lijkt soms te verslappen. Drie jaar na de start van het Nationaal programma moet het eerste jaarverslag nog komen. De visies zijn er, de ambities zijn groot maar de uitvoering gaat niet altijd goed. Daarin moet naar sprekers oordeel verandering komen. Er moet goed worden begroot en de focus moet op het aanpakken en oplossen van problemen worden gehouden. De meeste Schiedammers zijn helemaal nog niet bezig met verkiezingen maar met alledaagse problemen, bijvoorbeeld of zij het einde van de maand halen, waar zij hun auto parkeren en hoe het moet met de nieuwe erfpachtcanon.

Daarom doet spreker de oproep de verkiezingsretoriek buiten te laten en te bewaren voor de campagne, de verkiezingsdebatten en de verkiezingsflyers en als raad hier gewoon zijn werk te doen. Dat is wat de stad en de Schiedammers naar sprekers mening verdienen. De Voorzitter zegt dat door de leden Haan, Boender, Coenradie-Maris, Van Sliedregt en Bruggeman het amendement Ondersteuning Natuur- en Duurzaamheidseducatie wordt voorgesteld:

8

“De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op 11 november 2025, wijzigt het raadsvoorstel Concept-begroting 2026 (25VR064) door aan de tabel op pagina 3 onder G. Financiën een rij als volgt toe te voegen onder 'Besluitvorming na zomernota met financieel effect' en de rij 'Totaal Begroting 2026' (begrotingssaldo) in overeenstemming daarmee aan te passen. 2026 2027 2028 2029 Ondersteuning Natuur- en Duurzaamheidseducatie

- 11

-

-

-

wijzigt het besluit behorend bij het raadsvoorstel als volgt: aan het besluit onder 2.a. wordt toegevoegd: "met inbegrip van het beschikbaar stellen van €10.550 in 2026 voor Natuur- en Duurzaamheidseducatie en het hiervoor benodigde bedrag ten laste te laten komen van het begrotingssaldo na bestemming". Toelichting Er is de afgelopen jaren veel tijd en energie gestoken in het bundelen van de krachten met betrekking tot natuur- en duurzaamheidseducatie (NDE) in de Stichting Code Groen Educatie. De raad steunde de inspanningen door de subsidie voor natuur- en milieueducatie niet ineens volledig te schrappen. De raad amendeerde de Conceptbegroting 2025 (24VR087) om te zorgen dat in 2025 €50.000 beschikbaar is. In dat amendement onderstreepte de raad het belang van overleg van de gemeente met Code Groen Educatie om te bepalen welke middelen benodigd zijn om ook na 2025 de activiteiten te kunnen voortzetten. Er is dit jaar opnieuw veel inzet gepleegd om vanaf volgend jaar volledig op eigen benen te kunnen staan. Dat blijkt ook uit de brief die Code Groen Educatie op 21 oktober jl. aan de raad stuurde. In de brief pleit de stichting voor het alsnog ontwikkelen van een visie op NDE, voor het behoud van de website 'Parels van Schiedam', voor het voortzetten van het lidmaatschap van de vereniging van Gemeenten voor Duurzame Ontwikkeling (€550) en voor een 'duwtje in de rug'.

Uit overleg met de stichting blijkt in 2026 nog €10.000 euro nodig te zijn om het ingezette traject verder voort te kunnen zetten.” Dit amendement krijgt het nummer A2. De Voorzitter zegt dat door de leden Siljee, Van Belle, Coenradie-Maris, Bruggeman, Wilton, M. Janssen en Haan de motie Tijdige bekendmaking subsidie wordt voorgesteld: De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op 11 november 2025 ter bespreking van het raadsvoorstel concept-begroting 2026 (25VR064), constaterende dat: • maatschappelijke instellingen in Schiedam in belangrijke mate afhankelijk zijn van gemeentelijke subsidie; • deze instellingen hun begrotingen, personeelsplanning en activiteiten tijdig moeten kunnen voorbereiden; • in de huidige praktijk de subsidiebeschikkingen (te) vaak pas in december voorafgaand aan het subsidiejaar worden verzonden; overwegende dat: • een late subsidiebekendmaking leidt tot onzekerheid bij instellingen en kan leiden tot het uitstellen of schrappen van activiteiten;

9

• het wenselijk is dat instellingen vóór het nieuwe kalenderjaar duidelijkheid hebben over het subsidiebedrag waarop zij kunnen rekenen; verzoekt het college: • te onderzoeken op welke wijze instellingen die structureel subsidie ontvangen voor 1 november voorafgaand aan het subsidiejaar schriftelijk kunnen worden geïnformeerd over het voorgenomen subsidiebedrag; • en de raad uiterlijk in het eerste kwartaal van 2026 te informeren over uitvoerbaarheid en knelpunten, en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nummer M1. De Voorzitter zegt dat door de leden Siljee, Wilton, Bruggeman en M. Janssen de motie Scouting behandelen als sportvereniging wordt voorgesteld.

“De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op 11 november 2025 ter bespreking van het raadsvoorstel concept-begroting 2026 (25VR064), constaterende dat: • scoutinggroepen in Schiedam een breed aanbod bieden aan lichamelijk, sociaal en mentaal uitdagende activiteiten voor kinderen en jongeren; • de activiteiten van Scouting - zoals hiken, klimmen, kanoën, teamspelen en oriëntatietochten - vergelijkbaar zijn met en vaak overlappen met sportieve en buitenschoolse activiteiten die plaatsvinden bij reguliere sportverenigingen; • scouting bijdraagt aan fysieke en mentale gezondheid, samenwerking en persoonlijke ontwikkeling van kinderen en jongeren, net als sportverenigingen doen; • scoutingorganisaties momenteel niet structureel gebruik kunnen maken van gemeentelijke sportvoorzieningen, subsidies of ondersteunende regelingen die beschikbaar zijn voor sportverenigingen; overwegende dat: • de gemeente belang hecht aan gelijke behandeling van verenigingen die bijdragen aan een gezonde en actieve leefstijl; • het onderscheid tussen "sport" en "scouting" in de praktijk vaak kunstmatig is, aangezien beiden bijdragen aan dezelfde maatschappelijke doelen; • andere gemeenten reeds succesvol beleid voeren waarin scoutingorganisaties onder sport(gerelateerde) regelingen vallen, verzoekt het college: • scoutingorganisaties voortaan gelijk te stellen aan sportverenigingen bij het

toekennen van gemeentelijke ondersteuning; • de relevante beleidsregels en subsidieregelingen hierop aan te passen of hieraan een bepaling toe te voegen waarin scoutingorganisaties expliciet worden opgenomen; • de raad voor het eind van de collegeperiode te informeren over de wijze waarop deze gelijkstelling wordt doorgevoerd, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M2. De Voorzitter zegt dat door de leden Siljee, Van Belle, Maris, Van Baekel, Wilton, Bruggeman, Haan en M. Janssen de motie Transparante huurstromen gesubsidieerde instellingen wordt voorgesteld.

10

“De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op 11 november 2025 ter bespreking van het raadsvoorstel concept-begroting 2026 (25VR064), constaterende dat: • in de gemeentelijke begroting middelen worden opgenomen voor subsidies aan culturele, maatschappelijke en sportinstellingen; • een deel van deze instellingen gevestigd is in gemeentelijk vastgoed; • een deel van het toegekende subsidiebudget terugvloeit naar de gemeente in de vorm van huurbetalingen voor gemeentelijke panden; overwegende dat: • het inzichtelijk moet zijn hoe subsidiegelden worden besteed; • transparantie bijdraagt aan beter inzicht in de financiële positie van zowel de instellingen als de gemeente; • momenteel niet eenduidig zichtbaar is welk deel van het subsidiebudget terugvloeit naar de gemeente als huurinkomsten, verzoekt het college: • de begroting en jaarrekening vanaf de eerstvolgende cyclus zodanig in te richten dat inzichtelijk wordt welk bedrag aan subsidies aan gesubsidieerde instellingen aantoonbaar terugvloeit naar de gemeente als huur voor gemeentelijk vastgoed; • deze informatie te presenteren in een overzicht per beleidsprogramma en/of relevante vastgoedcategorie, zodat de raad dit adequaat kan beoordelen, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M3.

De Voorzitter zegt dat door de leden Haan, Keverling, Özgören, Wilton en Bruggeman de motie Retour afzender wordt voorgesteld. “De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op 11 november 2025, ter bespreking van het raadsvoorstel concept-begroting 2026 (25VR064), constaterende dat: • de raad op 13 november 2018 unaniem de motie 'Begrijpelijke taal' aannam; • de raad het college destijds verzocht om teksten namens de gemeente aan bewoners in begrijpelijke taal te schrijven, bij voorkeur op niveau 81; • een op de drie Schiedammers moeite heeft met lezen en schrijven; • de gemeente desondanks nog altijd in veel teksten, zoals brieven, uitnodigingen, mededelingen, formulieren en (uitleg van) beleid moeilijke taal gebruikt; overwegende dat de zogenaamde 'terugstuurservice' van de gemeente Arnhem waardevolle en leerzame reacties heeft opgeleverd; spreekt als zijn mening uit dat de Arnhemse methode navolging verdient en 1-op-1 kan worden overgenomen; verzoekt het college: • het goede voorbeeld van de gemeente Arnhem te volgen en zo snel mogelijk te starten met een Schiedamse terugstuurservice; • na het eerste halfjaar een voorlopige evaluatie te doen en de raad daarover te rapporteren,

11

en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nummer M4. De heer Kondu roept het beeld op van een stad waar vuilniszakken verdwijnen uit het straatbeeld, kinderen spelen in opgeknapte speeltuinen en in de Glasbuurt een monument staat dat eer betoont aan de gastarbeiders die deze stad hebben opgebouwd, volgens hem niet zomaar een toekomstbeeld maar een beeld van een Schiedam waaraan de afgelopen jaren is gewerkt. De heer Reuderink vraagt of de heer Kondu wil zeggen dat de gastarbeiders deze stad in hun eentje hebben opgebouwd. De heer Kondu heeft dat absoluut niet gezegd, zoals de heer Reuderink maar al te goed weet. Spreker zegt dat het feit dat nu over de laatste begroting van deze raadsperiode wordt gesproken dit moment bijzonder maakt. Voor het eerst in de geschiedenis van Schiedam droeg DENK bestuurlijke verantwoordelijkheid in deze stad. Naar hij betoogt was dat niet zomaar een stap maar een stap van vertrouwen en van geloof dat meedoen ook echt verschil kan maken. Terugkijkend op deze periode voelt spreker vooral trots, trots op het feit dat DENK heeft mogen bijdragen aan een schoner, socialer en menselijker Schiedam. Het heeft mogen zien dat besturen niet alleen draait om cijfers en tabelletjes maar ook en vooral om mensen. Een van de resultaten waarop spreker trots is, is het uitvoeringsprogramma Schiedam Schoon.

Door meer ritten van Irado, het afschaffen van de afvalpassen en initiatieven als de grofvuiltrein is de stad echt schoner geworden. Spreker ziet een college dat alles op alles zet om bijplaatsingen te verminderen. Dat doet iets, want een schone stad is een stad waar mensen zich thuis voelen. Ook financieel heeft DENK zijn verantwoordelijkheid genomen. Ondanks forse bezuinigingen vanuit Den Haag is het gelukt lokaal de menselijke maat te behouden. Het heeft eraan meegewerkt dat de armoedereling in stand kon worden gehouden en lastenverzwaringen voor de inwoners tot een minimum werden beperkt. Volgens spreker is dat niet vanzelfsprekend maar het resultaat van kiezen vanuit het hart. Gelet op de fysieke ontwikkeling van de stad is Schiedam aan het groeien. Er wordt letterlijk en figuurlijk gebouwd aan de toekomst: in de Glasbuurt, in Schieveste, NieuwMathenesse en de Staatsliedenbuurt. Schiedam is in beweging en de Glasbuurt is daarvan een prachtig voorbeeld. Daar verrijst niet alleen een nieuwe wijk maar ook een plek van betekenis, een plek waar straks een monument komt dat herinnert aan de gastarbeiders die hier een toekomst opbouwden en daarmee de fundamenten van Schiedam hebben versterkt, een symbool van dankbaarheid en erkenning voor de mensen die de stad hebben gemaakt tot wat zij nu is. Ook in de Staatsliedenbuurt is verandering zichtbaar.

Jarenlang hebben bewoners daar geworsteld met schimmelwoningen en onzekerheid. Nu is het uitverhuizen begonnen en komt er perspectief. Daar draait het uiteindelijk om: mensen die weer uitzicht krijgen op een gezond en waardig thuis. Daarom vraagt spreker aan het college hoe het tijdpad voor de verdere ontwikkeling eruit ziet en wanneer de sloop van de huidige woningen en de bouw van de nieuwe woningen kunnen worden tegemoet gezien. Naar spreker betoogt behoort bij woningbouw ook duurzaamheid. Hij memoreert dat in de afgelopen jaren aan duizenden woningen energiebesparende maatregelen zijn getroffen, wat niet alleen goed is voor het klimaat maar ook voor de portemonnee van de Schiedammers. Bij wonen hoort volgens spreker ook zorg. In de begroting leest hij dat er een passend aanbod is voor aandachtsgroepen. Hij vindt dat belangrijk omdat niet iedereen zelfstandig kan wonen en hij vraagt wanneer de verdere uitwerking hiervan kan worden verwacht en welke eerste stappen al zijn gezet. Voor veel mensen is een passende woonzorgvoorziening namelijk cruciaal, reden waarom dit onderwerp bij sprekers fractie hoog op de agenda staat.

12

In Schiedam zijn de afgelopen jaren veel speeltuinen opgeknapt en is meer aandacht besteed aan de buitenruimte. Hij realiseert zich dat dit misschien klein lijkt maar acht het groot in betekenis, omdat een kind dat buiten speelt vrijheid, samenspel en vertrouwen leert, iets wat in deze tijd steeds uitdagender wordt. Juist het gevoel van vrijheid en beweging is belangrijk in wijken waar kansen niet vanzelfsprekend zijn. Buitenruimtes waar jongeren samen komen, sporten en elkaar ontmoeten zijn plekken waar zij even kunnen ontsnappen aan de druk van school of thuis. In het kader van het Nationaal programma Nieuwland en Oost is geïnvesteerd in de openbare ruimte en de vergroening van het straatbeeld. Wat daarop aansluit zijn de fitnesstoestellen die in mei zijn geplaatst. Schiedamse jongeren geven aan dat dit zorgt voor meer sociale cohesie en zelfs het veiligheidsgevoel in de wijk verbetert. Daarom dient DENK een motie in die ertoe strekt te onderzoeken of de fitnesstoestellen bij het metrostation Parkweg, die tijdelijk zijn geplaatst, permanent kunnen blijven staan. Spreker vraagt naar de toekomst van de plek waar nu zwembad Zuid staat. Hij memoreert dat de toezegging is gedaan dat daar speelvoorzieningen zouden komen. Hij is benieuwd naar de voortgang en vraagt welke stappen precies zijn gezet.

Hij wijst erop dat niet mag worden vergeten hoe belangrijk het is om te investeren in de gezondheid van jongeren. De antivapecampagne die Schiedam heeft opgezet is daarvan een mooi voorbeeld, een mooie en eigentijdse manier om jongeren zich bewust te maken van hun keuzen zonder vooroordelen. Op die manier wordt gebouwd aan een generatie die sterker en gezonder opgroeit. Spreker acht het duidelijk dat onderwijs daarin natuurlijk een sleutelrol speelt. Met de lokale agenda 2025-2030 is volgens hem eden stevige basis gelegd om ieder kind gelijke kansen te geven. Samen met scholen, kinderopvang en maatschappelijke partner wordt ervoor gezorgd dat kinderen zich veilig kunnen ontwikkelen, dat achterstanden worden verkleind en talenten ruimte krijgen. Schiedam heeft volgens spreker nog veel te doen. In 2026 wordt €500.000 extra uitgetrokken voor de veiligheid van Schiedammers, met speciale aandacht voor het bestrijden van femicide en het vergroten van de beleving van veiligheid in de stad. Zijns inziens is dat hard nodig, omdat veiligheid niet alleen de afwezigheid van gevaar is maar ook het gevoel dat je vrij kunt leven zonder angst. Ondanks alle uitdagingen is het gelukt een solide begroting te presenteren en naar sprekers oordeel verdient dat een groot compliment, zeker met het ravijnjaar in zicht. Toch blijft DENK waakzaam.

Structurele rijksmiddelen schieten nog steeds te kort en een behoedzaam financieel beleid blijft ook de komende jaren noodzakelijk. Daarom zal DENK geen moties of amendementen indienen die om grote structurele dekking in de begroting vragen. Volgens spreker is er overigens ook reden voor optimisme want het gemeentebestuur heeft laten zien dat deze stad veerkrachtig is. Er is geïnvesteerd in duurzaamheid in onderwijs, in jongeren en in gelijkere kansen. Samen met de Schiedammers is de 750-ste verjaardag van de stad gevierd, een jubileum dat liet zien wie de Schiedammers zijn en dat Schiedam een stad met een prachtige geschiedenis is, met leuke ideeën en vooral ook betrokken inwoners. Alles overziende ervaart spreker dankbaarheid voor de samenwerking met het college en met de andere fracties maar vooral met de Schiedammers zelf. Politiek bedrijven doe je niet alleen vanuit deze zaal maar op straat en in de buurten. Voor DENK is deze bestuursperiode een leerzame reis geweest, soms vol uitdagingen, soms met pijnlijke keuzen maar altijd met één doel, namelijk recht doen aan de mensen van deze stad. Hij doet dan ook de oproep dit het begin te laten zijn van een nieuw hoofdstuk waarin blijvend wordt gebouwd aan een Schiedam dat schoon, sociaal, veilig en vol kansen is, een stad waarin niemand wordt vergeten, waarin men elkaar blijft zien en ieder mens telt.

De Voorzitter zegt dat door de leden Ben Touhami, Silva, Coenradie-Maris en Siljee de motie Behoud van de buitensporttoestellen bij metrostation Parkweg wordt voorgesteld. “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 11 november 2025, gelezen het raadsvoorstel concept-begroting 2026 gehoord de beraadslaging, constaterende dat:

13

• sinds mei bij metrostation Parkweg tijdelijk acht fitnesstoestellen zijn geplaatst op het pleintje aan de Burgemeester Honnerlage Gretelaan; • deze toestellen oorspronkelijk tot 8 augustus 2025 zouden blijven staan, maar wegens succes inmiddels twee keer zijn verlengd tot 28 november 2025; • de toestellen intensief worden gebruikt door buurtbewoners en sportliefhebbers, uit een teller bleek dat ze duizend keren zijn gebruikt; • de toestellen bijdragen aan beweging, ontmoeting en vitaliteit in de wijk; overwegende dat: • de toestellen in overleg met bewoners zijn geplaatst en dus breed gedragen worden; • de locatie nabij het metrostation goed bereikbaar is en uitnodigt tot laagdrempelig bewegen in de openbare ruimte; • buitensportvoorzieningen passen binnen de ambities van de gemeente Schiedam op het gebied van gezondheid, sportstimulering en leefbare wijken; • continuïteit belangrijk is om inwoners te stimuleren structureel te blijven bewegen; verzoekt het college: • om de tijdelijke plaatsing van de fitnesstoestellen te verlengen voor maximaal 1 jaar; • in de verlengde periode te onderzoeken of de toestellen permanent kunnen blijven; • de raad over de uitkomsten hiervan te informeren vóór afloop van de verlengde periode, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M5.

Volgens de heer Reuderink is de Zomernota het moment waarop het college zijn plannen presenteert. Dan worden de algemene beschouwingen gehouden. De vaststelling van de begroting zou dus louter moeten gaan over de vraag of de Zomernota en de Novembercirculaire goed in de begroting zijn verwerkt, met een korte discussie tussen de leden van de Auditcommissie en dan voorwaarts, maar spreker weet het: Wie neemt hij dan in de maling, want in de praktijk zijn er tegenwoordig gewoon twee keer algemene beschouwingen. De vorige griffier noemde dat met enig gevoel voor ironie: De wet van het behoud van klets. Geef een raadslid spreektijd en een microfoon en het wordt vanzelf laat, ook voor de tribune. Laat men zich daar maar op voorbereiden… Het doet de heer Maris deugd dat hij nu kan doen wat de heer Reuderink graag doet: Het gaat waarschijnlijk om de Septembercirculaire en niet om de Novembercirculaire. De heer Reuderink dankt de heer Maris. Je kunt je voornemen enige terughoudendheid te betrachten, maar nu dit college deze laatste begroting heeft gebruikt om zichzelf nog een keer ongegeneerd een veer in het achterwerk te steken, staat het de oppositie ook vrij om deze begroting als start van de verkiezingscampagne te zien. Spreker begint met een algemeen beeld van dit college. Het college paste voor alles op de winkel, wat overigens niet slecht hoeft te zijn.

Terughoudendheid en geen plannen zijn altijd nog beter dan slechte plannen. Het vorige college heeft de raad opgezadeld met Groenoord van gas los en het toekomstige beheerplan Schieveste, maar dit college heeft het niet aangedurfd om daarmee te stoppen. Waanzin heeft dus soms zijn eigen dynamiek. Warmtenetten mogen overal mislukken, Schiedam ploegt tegen gezond verstand en ervaringen van andere gemeenten in, gewoon dapper door. Heeft dit college dan iets bereikt? Zeker, duur en klein bouwen. Dit college dat, als het erop aankwam, meeliep met de VVD en dus de wensen van projectontwikkelaars, heeft Schiedam opgezadeld met veel kleine woningen, die nu absoluut de droom zijn van iedere belegger.

14

De heer T. Janssen heeft een simpele vraag. De heer Reuderink doet woningen nu af als louter een belegging, maar wat zegt de OPS tegen al die Schiedammers die nu in huizen wonen die zijn gebouwd in het kader van bouwplannen waar de OPS tegen heeft gestemd? De heer Reuderink zegt tegen al die Schiedammers dat ze een betere woning hadden gehad als er meer naar de PvdA en de OPS was geluisterd. Dan hadden ze geen kleine huurwoning gehad. Dan was er gebouwd voor eigenaren in plaats van voor beleggers. Over dit onderwerp worden de VVD en de OPS het niet eens, maar de heer Janssen moet niet de woorden “slap populisme” en “dan wonen ze in een tent” gebruiken. Nee, dan hadden die mensen in een behoorlijk huis gewoond, die ook nog vaak van henzelf was geweest. De winsten waren dan niet afgeroomd door beleggers, want dat is iets heel anders. De heer T. Janssen denkt eerder aan de term “demagogie”, want daar is de heer Reuderink mee bezig. Die Schiedammers wonen nu in een huis, maar anders hadden ze daar niet in gewoond door de regels die de OPS voorstaat, waardoor er gewoon niet wordt gebouwd. Het feit dat er jarenlang te veel regels waren, is de hoofdoorzaak van het grote woningtekort, want daardoor gingen projecten vaak niet door. Spreker begrijpt niet dat de OPS zijn verantwoordelijkheid wat dat betreft niet neemt.

De heer Reuderink herinnert de heer Janssen aan het kabinet Rutte-Samson, want daar zat het probleem en niet zozeer bij de regels. De heer Janssen weet heel goed dat dat kabinet is gekomen met de verhuurdersheffing, die met name de corporaties in de ellende heeft gebracht. De heer Janssen moet dus niet over regels beginnen. Hij moet eerst naar zijn eigen partij kijken. De voormalige voorman van de heer Janssen heeft de corporaties in 2008 gebruikt om zijn begroting rond te krijgen. De heer Janssen kan zijn verhaal overal kwijt, maar niet bij spreker. De heer Haan constateert dat de heer T. Janssen steeds zegt dat de regels strenger zijn gemaakt door het amendement dat de PvdA, samen met GroenLinks en de OPS, indiende bij de behandeling van de Omgevingsvisie, maar dat amendement maakte de regels soepeler ten opzichte van de huidige regels. Zodra de nieuwe Omgevingsvisie van kracht wordt, kunnen er kleinere woningen worden gebouwd, maar die fracties wilden de regels niet volledig schrappen, iets dat de VVD wel graag wil. Er moet dus nog wel aan een minimale maat worden voldaan. Volgens de heer T. Janssen is de realiteit, al worden de regels wat soepeler, mede dankzij de inzet van de VVD, dat er nog steeds sprake is van een rem op de woningbouw en dat is heel jammer.

Er zou meer kunnen worden gebouwd, juist ook in het kleinere segment, maar door halsstarrigheid van de linkerkant van deze zaal lukt dat niet. De heer De Leeuw ervaart die woorden van de heer Janssen als een rode lap, maar als een projectontwikkelaar alle kansen van de wereld zou krijgen om zijn ideale woning te bouwen, wordt dat een huis van 35, 40 vierkante meter. Die kom je in Amsterdam en Den Haag tegen, maar dat zijn blokkendozen. Ter linkerzijde, overigens met steun van heel veel partijen, ook aan de rechterzijde, is vervolgens in meerderheid besloten dat er sprake moet zijn van minimale vereisten voor woningen. De VVD stelde voor om sociale huurwoningen een omvang te geven van 55 vierkante meter, terwijl vrijesectorwoningen veel groter zouden kunnen worden. Links, met hulp van een aantal rechtse partijen, heeft toen gezegd: Nee, trek dat aantal meters gelijk en zorg voor een aantal minimale eisen op het gebied van kwaliteit en oppervlakte van woningen. De heer Janssen maakt daar een gotspe van met zijn schets van de woningbouwsituatie en hoe de sector daartegenaan kijkt. De raad was in meerderheid van mening dat er safeguards moesten komen en dat deze kwestie niet alleen moest worden overgelaten aan de marktpartijen. De heer T.

Janssen constateert dat de heer De Leeuw met zoveel woorden aangeeft dat het niet per se de vrije sector is waar nu de rem op wordt gezet, maar de bouwers van

15

corporatiewoningen. Een ironisch gevolg van dat amendement van de PvdA en het besluit van de linkerkant van deze zaal is dat er vooral in de sociale sector minder kan worden bijgebouwd, simpelweg als gevolg van de berekeningen. Volgens de heer De Leeuw worden de feiten nu verdraaid. In de Woonvisie is afgesproken dat het aantal sociale huurwoningen in absolute zin gelijk blijft. Door de plannen voor de Glasbuurt en de Staatsliedenbuurt worden de sociale huurwoningen die in Nieuwland en de Staatsliedenbuurt worden afgebroken in kwalitatieve zin beter teruggebouwd. Dat komt door de minimale eisen, waardoor die woningen groter en beter worden. Dat is een grote verdienste van de politiek en daar moet je ongelooflijk trots op zijn. De VVD wil sociale huurwoningen die kwalitatief achterblijven echter slopen om er vervolgens een blok huizen van 40 vierkante meter voor terug te bouwen. Dat is de politiek waar de VVD voor staat. De heer T. Janssen vindt dat flauwekul. Spreker is het eens met de heer De Leeuw dat je in Schiedam binnen de sociale sector wat hoger moet gaan zitten, maar dat dit nog niet is gebeurd, is een gevolg van het tot nu toe gevoerde beleid. Dit gaat overigens niet over de plannen waarover al overeenstemming is bereikt, want daar is spreker heel blij mee. Het gaat hem vooral om de toekomst. De heer Maris vraagt zich af of de VVD nu een draai maakt.

De heer Janssen stelde eerst dat er te weinig woningen zijn gebouwd door al die plannen, maar hij refereert nu opeens aan de toekomst. De heer T. Janssen constateert dat er een rem op de bouw is gezet door het amendement van de PvdA. Daardoor kwam er ook geen versoepeling van de regels, wat eerst wel het plan was. Dat vertraagt de bouw van woningen, maar dat is onnodig. De partijen die hiervoor hebben gestemd, dragen daarvoor de verantwoordelijkheid. Volgens de heer De Leeuw groeit Schiedam naar een stad van bijna 100.000 inwoners. Er wordt hier als een tierelier gebouwd. Kijk naar Schieveste en de Glasbuurt. In Nieuwland wordt er vernieuwd en ook in de Staatsliedenbuurt. Kijk naar de Nieuwe Kethelpoort. Er is een rits van bouwprojecten, waarbij ook afspraken zijn gemaakt over de oppervlaktevereisten. Spreker snapt de heer Janssen wat dat betreft niet. Schiedam is een van de steden in Zuid-Holland waar volop wordt gebouwd en die vol bijdraagt aan het oplossen van het woningprobleem. De heer Reuderink zegt nog iets over de bouw van ouderenwoningen, een speerpunt van de OPS. Die moeten iets bredere gangen krijgen, een tweede lift, gemeenschappelijke ruimten, en iets andere parkeernormen, maar dat zijn zaken waar projectontwikkelaars en dus ook de VVD niet aan willen. Ook het college liep daar niet warm voor in verschillende politieke settingen.

Dat was altijd moeilijk, moeilijk, moeilijk. Bij navraag in de markt bleek dat het plan voor de zuidelijke helft van het Bachplein niet haalbaar was vanwege de parkeernorm. Maar als de gemeente ergens over gaat, dan is het wel over de buitenruimte. De gemeente had hier dus wel degelijk rol bij kunnen spelen. Zo er in de begroting überhaupt nog over ouderen wordt gesproken, vormen die altijd onderdeel van andere programma’s, met vooral als doel om kosten te besparen. Dit is overigens niet de opmaat naar 87 moties en amendementen, zie Vlaardingen. De fractie heeft de begroting gescand op het onderwerp ouderen, maar dat heeft niet zoveel opgeleverd. Duur bouwen en een sneue discussie over het Schiedamse niet bestaande slavernijverleden vormen een povere conduitestatus van het college. De fractie heeft geamuseerd gekeken hoe een aantal gesubsidieerde instellingen draaiden, misschien wel kronkelden, om aan de waandenkbeelden van bepaalde leden van dit college te voldoen. De fractie gaat echter nadrukkelijk niet zover dat zij die instellingen, met al hun gebreken, hun ondergang zomaar gunt. Laat dat duidelijk zijn. De motie van GroenLinks om de kleine culturele instellingen ten minste een jaar de kans te geven, wordt gesteund. Want

16

als het fout gaat, moet je het fatsoen hebben om de instellingen de kans te geven zich daarop voor te bereiden. Ze mogen wat dat betreft niet worden overvallen. Dat vindt de fractie belangrijk. Er is al een motie over ingediend, maar hopelijk communiceert het nieuwe college wel fatsoenlijk met alle instellingen. Een laatste zorgpunt is het onderhoud van het Stadskantoor. Het plan loopt ongeveer tot 2030, maar spreker hoopt van ganser harte dat dit niet de Schiedamse versie van de Stopera wordt, want als je eenmaal bent begonnen, blijkt altijd dat er meer mis is. Dan heb je er geen greep meer op. Er is nu sprake van een minimaal programma, maar een herhaling van de Stopera en het Chassé Theater wil de fractie niet. Spreker sluit positief af. Is het allemaal rampzalig? Zeker niet. Het college heeft ook goede dingen gedaan. Het college heeft in tijden van zwaar weer, en dat was geen sinecure, zijn begroting redelijk rond gekregen, terwijl er achteruit werd geboerd. Het college is er ook in geslaagd om de afgelopen vier jaar een redelijk armoedebeleid overeind te houden. Compliment daarvoor, want ook dat was geen sinecure. Toch ziet de fractie al met al geen reden om voor de begroting te stemmen. De heer De Leeuw zegt dat het ook voor de PvdA de laatste keer is dat zij als zelfstandige fractie deelneemt aan de begrotingsbehandeling.

Helaas is de begroting dit keer geen cadeautjesregen maar een nuchtere doorrekening in tijden van schaarste. Hij ziet echter een sluitende meerjarenbegroting met een structureel positief saldo en dat is iets om blij mee te zijn, omdat de gemeente voorzichtig moet zijn met de onzekere rijksbijdrage en de openeindeproblematiek inzake onder andere de jeugdzorg. Toch wil spreker beginnen met datgene waar Schiedam wel voor kiest, waar het gemeentebestuur de stad de afgelopen drieënhalf jaar vooruit heeft geholpen. Hij memoreert dat zijn fractie drieënhalfjaar geleden met de belofte van bouwen aan vertrouwen in de coalitie is gestapt, omdat zij geloofde dat dingen echt anders kunnen en konden in de stad. Zijns inziens heeft dit college laten zien dat als je kiest voor mensen en hen centraal stelt in beleid je echt impact kunt maken op de kwaliteit van leven van inwoners. Door solidariteit onderdeel te maken van het beleid in alle afwegingen die je maakt, kun je ervoor zorgen dat niemand wordt achtergelaten en de stappen kunnen worden gezet die nodig zijn voor de stad en haar inwoners. Naar zijn overtuiging is heel veel bereikt. Welzijn is tegenwoordig met impact. Er zijn criteria en er wordt voor gezorgd dat geld doelmatig en goed wordt besteed en uitgegeven aan de welzijnsorganisaties die het geld het hardste nodig hebben, zodat geld op de juiste plek komt en impact kan maken.