Notulen raadsvergadering 10 december 2024

De heer Maris ziet de motie als verbindend. Er is veel polarisatie tussen de twee bevolkingsgroepen op dit moment in Nederland en dus ook in Schiedam. Maar er zijn inderdaad meer groepen, zoals de heer Hekman aangeeft. Hij betrok het op religie, maar spreker wijst bijvoorbeeld op de Regenbooggemeenschap in Schiedam. Een jaar geleden is er een discussie met DENK gevoerd over het feit dat scholen geen rol mochten spelen bij en geen dialoogsessies zouden moeten organiseren over seksualiteit. Er werd zelfs gesproken over regenboogdwang, terwijl er wel degelijk wordt gediscrimineerd op basis van religie en seksualiteit. Hoe verhoudt het gestelde door DENK toen zich met de motie om nu wel dialoogsessies in te zetten? Waar zit het verschil? Volgens de heer Kondu gaat het om het aansporen van Schiedamse schooldirecties en -besturen om dit soort initiatieven, die als doel hebben om de maatschappelijke dialoog te bevorderen, de ruimte te geven. Je hoeft niet een hele week te spreken over een bepaald onderwerp, of om bepaalde zaken te introduceren waarover heel lang kan worden stilgestaan. In de motie wordt het college gewoon verzocht om dialoogsessies te organiseren. Het initiatief Deel de Duif komt op verschillende plekken, op scholen, maar ook op tv krijgt het een platform.

Dat is iets dat bespreekbaar moet worden, zodat de taboes rond dit onderwerp, waar tot nu toe heel weinig over wordt gesproken, ook met de desbetreffende groep, kunnen worden geslecht. Op die manier kan de dialoog samen worden gevoerd.

De heer Maris vindt dat geen antwoord op zijn vraag. De heer Kondu vertelt nogmaals wat hij met de motie wil bereiken. Stel dat PS met een vergelijkbare motie komt, waarin het college wordt verzocht om scholen te vragen de dialoog over de Regenbooggemeenschap aan te gaan. Zou de heer Kondu die dan steunen? De heer Kondu gaat niet in op alsdan-scenario's. Als de heer Maris een dergelijke motie wil indienen, omdat hij daar redenen voor heeft, dan moet hij dat vooral doen. Spreker ziet een bepaalde trend als het gaat om antisemitisme en moslimhaat en daarover wil hij de dialoog voeren met behulp van deze motie. Het is uiteraard prima om de discussie breder te voeren, maar dan schiet je het doel van deze motie voorbij. Dit is namelijk het moment om te spreken over antisemitisme en moslimhaat. De heer Trouborst heeft nog een technische vraag voor de heer Kondu. In de constateringen in de motie wordt gesproken over een toename van het antisemitisme met 48%, vergeleken met 2023, en voorts wordt gesteld dat 55% van de moslims discriminatie heeft ervaren en meer dan gemiddeld discriminatie ervaren. Spreker onderschat dat percentage uiteraard niet, maar dat is niet per se een trend, wat wel het geval is bij antisemitisme.

Waarom heeft de heer Kondu als het gaat om moslimhaat andere indicatoren gebruikt? De heer Kondu heeft in zijn interruptie bij de indiening van de motie van mevrouw Wilton aangegeven dat dezelfde trend is waar te nemen bij moslimhaat. De cijfers van het Meldpunt.Online Discriminatie wijzen uit dat dit als het gaat om moslimhaat niet voor 24% geldt, maar voor 15%. In die zin is er wel degelijk sprake van een bepaalde trend. Van alle moslims in Nederland voelt 55% zich gediscrimineerd. Je moet niet onderschatten wat dat betekent, want dat zijn honderdduizenden mensen. De heer Trouborst heeft gezegd dat hij moslimhaat niet onderschat, op geen enkele manier. De heer Kondu wilde aangeven waarom DENK voor deze constateringen heeft gekozen. De motie had wat dat betreft nog veel langer kunnen zijn, want veel onderzoeken wijzen uit dat het aantal meldingen van discriminatie door antisemitisme en moslimhaat zorgwekkend is toegenomen sinds oktober 2023. Volgens mevrouw Wilton heeft de raad deze kwestie al eerder besproken, maar toen heeft de toenmalige burgemeester met de raad afgesproken wereldproblemen buiten de raad te houden. Dat geldt eigenlijk ook voor de Haagse bubble. Maar nu wordt er toch iets naar binnen getrokken waar het wat spreekster betreft niet over gaat.

Nu wordt moslimhaat tegenover antisemitisme gezet in een dialoogsessie, maar volgens spreekster gaat het veel meer om het praten met elkaar, in verdraagzaamheid en verbinding, en met tolerantie voor van alles en nog wat, dus ook voor de Regenbooggemeenschap. Het zou goed zijn als de heer Kondu zijn motie in die zin uitbreidt. De heer Kondu betreurt de opmerking van mevrouw Wilton, want hij heeft tijdens de begrotingsbehandeling nota bene een handreiking gedaan richting mevrouw Wilton om haar motie breder te trekken, omdat er sprake is van een heel zichtbare trend over moslims en joden. Het is absoluut niet zo dat DENK deze twee groepen tegenover elkaar zet. Ze worden naast elkaar gezet, want de dialoog voer je met elkaar. Dialoog zorgt er in dit geval voor datje juist de verbinding opzoekt. Mevrouw Wilton moet echt een keer kijken naar initiatieven, zoals Deel de Duif en Bekend maakt Bemind. Dan ziet zij wat spreker bedoelt. De heer Haan wil niet al te veel woorden vuil maken aan hoe erg discriminatie, racisme, en uitsluiting zijn, want ze zijn allemaal erg. Daarom heeft de raad de inclusieagenda die het college heeft voorgelegd breed gesteund. Inmiddels is het wachten op het

uitvoeringsprogramma. GroenLinks interpreteert de motie als een aanmoediging om vaart te maken met het uitvoeren van de plannen uit de inclusie-agenda en om alvast te beginnen met iets wat nu volop in de aandacht is, namelijk antisemitisme en moslimhaat. Maar vergeet niet dat ook alle andere vormen van discriminatie moeten worden aangepakt. Alle vormen van inclusie moeten worden bevorderd. De heer Kondu had dit niet beter kunnen verwoorden. De afweging van de heer Van Sliedregt bij de motie is dat de Nederlandse samenleving steeds verder polariseert. Steeds vaker worden acties van enkelen een hele groep aangerekend. Het wegzetten van een hele groep mensen om wie ze zijn, kan grote gevolgen hebben. Hier in Schiedam kan worden geprobeerd om tegenwicht te bieden, simpelweg door met elkaar in gesprek te gaan en naar elkaar te luisteren, elkaar te leren kennen en te begrijpen. Daartoe roept de motie op en dat is hard nodig. De motie had breder kunnen worden getrokken, maar spreker sluit zich aan bij wat de heer Haan stelde. D66 steunt de motie als een belangrijke stap naar meer acceptatie en verdraagzaamheid. De heer Boender vindt de motie mooi en verbindend. Uiteraard is de PvdA tegen discriminatie in elke vorm. De fractie is ook heel erg voor het tegengaan van polarisatie.

De heer Kondu heeft de discussie echter verbreed naar meer groepen dan die in de motie van mevrouw Wilton worden genoemd. Het lijkt daarom een goed idee de motie nog verder te verbreden en ook andere groepen erbij te betrekken. Waarom is de Regenbooggemeenschap niet meegenomen? Is de heer Kon du bereid om wat dat betreft een vergelijkbare handreiking aan te nemen? De heer Kondu heeft al duidelijk antwoord gegeven op die vraag. Het gaat spreker nu vooral om de zorglijke trend die hij heeft gesignaleerd. Het college is uiteraard bereid om discriminatie aan te pakken en komt daarom binnenkort met het uitvoeringsprogramma, maar de kwestie die spreker heeft opgebracht, heeft nu prioriteit. Die moet nu worden aangepakt. Zorg ervoor dat je nu de verbinding en de dialoog opzoekt en dat je de kwestie bespreekbaar maakt. Uiteraard is spreker tegen alle vormen van discriminatie. Dat staat ook in het collegeakkoord, waar de handtekening van DENK onder staat. Deze motie is de ideale gelegenheid om samen de dialoog te voeren. De heer Boender signaleert ook dat de discriminatie van joden en islamieten toeneemt, maar dat is ook het geval bij de lhbti-gemeenschap en andere minderheidsgroepen, ook in Schiedam. Het is jammer dat de heer Kondu de handreiking niet aanneemt, al blijft de motie heel mooi. De heer Reuderink heeft vorige keer voor de motie van mevrouw Wil ton gestemd.

Toen ging het alleen over antisemitisme. Ook toen ging de discussie over wel of niet verbreden, maar dat heeft de fractie er niet van weerhouden om voor te stemmen. Nu zal de fractie dus ook voor deze motie stemmen, al vindt spreker wel dat de motie klunzig en teleurstellend wordt verdedigd door de woordvoerder van een club die inclusiviteit blijkbaar alleen ziet weggelegd voor moslims en, gelukkig, het joodse volk. Daardoor is het enthousiasme van de fractie wel verminderd. De heer Kondu zegt dat hij heel duidelijk is, maar het enige wat duidelijk is, dat is dat hij het niet uit zijn mond kan krijgen om een motie te steunen over de rechten van de lhbti-gemeenschap. Dat is jammer. Spreker is dat met de heer Boender eens. Het zou een doorbraak zijn als DENK dit probleem iets ruimer interpreteert. De heer Kondu adviseert de heer Reuderink het collegeakkoord erop na te slaan. Daaruit blijkt dat DENK tegen discriminatie is.

20

De heer Maris constateert dat de heer Kondu nu tot twee keer heeft gesproken over een handtekening van zijn fractie, maar DENK heeft ook een handtekening gezet onder een ander document. De heer Kondu verwijst naar het uitvoeringsprogramma, waar zijn fractie heel enthousiast over is. Daarin wordt discriminatie in de breedste zin benoemd. Daar staat DENK volledig achter. Volgens de heer Kahramanoglu is er sprake van een boeiend debat, dat je terugziet in de samenleving. Er zijn groepen met een andere mening, maar toch wordt er gezocht naar verbinding. Er is in ieder geval brede steun voor de inclusie-agenda voor de stad waar in deze raadsperiode mee is gestart. Nog niet zo lang geleden heeft de raad input kunnen geven voor de concept Agenda Samenleven in een kleurrijk Schiedam. Binnenkort komt de definitieve versie in de raad. In de inclusie-agenda worden acties en activiteiten opgenomen die heel concreet zijn, al is er ook sprake van bepaalde doelen waarvoor nog geen concrete acties voor zijn opgenomen. Het college ziet de motie van DENK als een motie die het beleid van de gemeente op dit punt ondersteunt, net als de motie van mevrouw Wilton. Beide moties ondersteunen de ambities en de doelen van de inclusie-agenda. Het college omarmt de motie dus. De heer Hekman wijst op het gestelde over een verbreding van de motie.

Gaat het college ook voor die verbreding? Is deze motie dan niet beperkend? Volgens de heer Kahramanoglu zoomt de inclusie-agenda in op alle vormen van discriminatie. De gemeente zal zich de komende jaren wat dit betreft veel breder inzetten. Dat staat ook in de agenda Samenleven. Overigens is Schiedam ook een Regenbooggemeente. Met behulp van de motie kan echter gericht worden geacteerd op wat er op dit moment in de maatschappij speelt, namelijk antisemitisme en islamofobie. Daarom wordt die omarmd. De heer Hekman stelt dat er nog veel meer in de maatschappij speelt. Het college omarmt de motie, maar eigenlijk is die overbodig, want in het actieplan wordt sowieso op deze kwestie teruggekomen. De heer Boender constateert dat het college gericht aandacht gaat geven aan grote maatschappelijke problemen. Antisemitisme en islamofobie vallen daaronder, maar de steeds toenemende intolerantie ten opzichte van mensen van de Regenbooggemeenschap is ook een groot probleem. Als spreker een motie indient met precies dezelfde strekking, waar ook de lhbti-gemeenschap deel van uitmaakt, wordt die dan ook omarmd? Volgens de heer Kahramanoglu is die kwestie al onderdeel van de Schiedamse agenda Samenleven. Spreker adviseert die ter lezing aan. Als de raad vindt dat het daarin gestelde niet voldoende ver gaat, kan daarover een motie worden ingediend en het college omarmt die dan.

De heer Boender struikelt over het gestelde dat Schiedam zich op de problemen moet richten die nu spelen. Wat nu ook speelt, is een grotere intolerantie richting mensen van de Regenbooggemeenschap. Maar als dit terugkomt in de agenda Samenleven, dan is dat prima. De heer Reuderink hoort voor het eerst voor de bühne een dagelijks bestuurder van DENK-signatuur zeggen dat hij de problemen van de lhbti-gemeenschap serieus neemt, al krijg hij dat nog wat moeilijk uit de keel, net als zijn achterban, maar de wethouder heeft het nu wel gezegd. In 2018 weigerde DENK nog om een initiatief op dit punt mede te ondertekenen. Dus complimenteert spreker de wethouder met dit hernieuwde inzicht. Hopelijk krijgt de wethouder zijn fractie daarin mee.

De heer Van Sliedregt zegt nu iets persoonlijks, wat hij overigens al vaker heeft gezegd, niet alleen als D66'er, maar ook als lid van de lhbti-gemeenschap. Spreker werkt nu met DENK in de coalitie, maar in de vorige periode als lid van de coalitie en DENK als oppositie. Hij heeft nooit iets gemerkt vanuit DENK van aversie richting zijn persoon. Sterker nog, in de vorige periode was er een raadslid van SGP-ChristenUnie die op een bepaald moment zeer kwetsende opmerkingen maakte over mensen uit de lhbti-gemeenschap. Spreker is toen zo ongeveer ontploft. Degene die hem op dat moment een hart onder de riem stak, dat was zijn buurman in de raad, namelijk Dogukan Ergin. (Geroffel op de bankjes) De heer Kahramanoglu dankt de heer Van Sliedrecht voor zijn steunbetuiging. Ook spreker hecht veel waarde aan de prettige samenwerking die hij tot op de dag van vandaag ervaart met D66. Het is daarom stuitend dat er wordt geprobeerd om hem en zijn fractie bepaalde woorden in de mond te leggen. Daar neemt hij afstand van. DENK is een Schiedamse partij, een partij voor alle Schiedammers. DENK is tegen alle soorten discriminatie, het maakt niet uit van welke aard dan ook. De Voorzitter wijst de heer Kahramanoglu erop dat hij nu als wethouder aan het woord is en niet als vertegenwoordiger van de DENK-fractie.

De heer De Leeuw verzoekt om een korte schorsing, zodat zijn fractie even de koppen bij elkaar kan steken. De Voorzitter schorst de vergadering voor enkele ogenblikken. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. De Voorzitter heropent de vergadering en constateert dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. Vervolgens stelt hij de besluitvorming aan de orde, maar eerst is er gelegenheid tot het afleggen van een stemverklaring. De fractie van de heer Maris zal verdeeld stemmen. Voor de een telt verbinding wat zwaarder en voor de ander dat DENK toch verschil lijkt te blijven maken als het gaat om de dialoog op school over religie en seksualiteit. Dat vindt een deel van de fractie jammer. Er zijn handreikingen gedaan, maar daar wordt ook niet op ingegaan. Een deel van de fractie vindt dat niet passend en zal daarom tegen stemmen. De heer Trouborst stemt tegen de motie, enerzijds omdat die overbodig is door de aanstaande visie, anderzijds omdat de fractie het jammer vindt dat de handreikingen worden afgeslagen en het nu voelt alsof er moet worden geprioriteerd voor een bepaalde vorm van discriminatie, alsof de ene erger is dan de andere. Daar kiest de fractie niet voor. De heer Reuderink stemt voor de motie, ondanks de meer dan onhandige verdediging door de heer Kondu. Spreker houdt zich vast aan de tekst, want die spreekt hem aan.

De heer Hekman constateert dat het college nog met iets komt. Wat hem betreft wordt daarop gewacht. Hoe sympathiek de motie ook is, het CDA stemt ertegen, want zij is te beperkt. De fractie van de heer De Leeuw gaat ook verdeeld stemmen. Als reden verwijst spreker naar het gestelde door de heer Maris. De Voorzitter brengt motie M4 in stemming en constateert dat de aanwezige leden van de fractie van D66, DENK Schiedam, GroenLinks, de OuderenPartij Schiedam, een lid van Progressief Schiedam en drie leden van de PvdA voor de motie hebben gestemd en de

aanwezige leden van de overige fracties ertegen, zodat zij met 17 tegen 15 stemmen is aangenomen. 21

Sluiting

De Voorzitter wenst iedereen heel fijne feestdagen. Denk aan elkaar, maar ook aan anderen die misschien minder vaak worden gezien. Schiedam heeft dat nodig. Dank voor de inzet in het afgelopen jaar, voor sprekers' installatie, waar hij nog elke dag van geniet en waardoor hij hier met plezier woont. Tot dadelijk bij de borrel, ergens deze weken in Schiedam of anders bij de Nieuwjaarsreceptie begin januari. Alle goeds! Vervolgens sluit spreker de vergadering om 22.04 uur.

Vastgesteld in de openbare vergadering van de gemeenteraad van 4 februari 2025 .

. Tobeas

23