Notulen raadsvergadering 1 april 2026

Notulen van de vergadering van de gemeenteraad van Schiedam op woensdag 1 april 2026 te 19.30 uur. Voorzitter: burgemeester, de heer H.M. Bergmann Raadsgriffier: mevrouw M. Pe Aanwezig zijn 37 raadsleden, te weten E. Allart (PvdD), D. Bouts (VVD), P. Blonk (VVD), H.C.E. Bruggeman (OPS), I.A.W.M. Coenradie-Maris (GROENLINKS-PvdA-PS), S.Y. van Dijk (GROENLINKS-PvdA-PS), M.M. Feddema (D66), C. de Groot (50Plus), Y.J. Haan (GROENLINKS-PvdA-PS), A. Hekman (CDA), M. Hekman (CDA), L. Isufi (GROENLINKSPvdA-PS), M. Janssen (AvS), T.R. Janssen (VVD), C. Kahramanoğlu (DENK), H. KaraaslanAdal (DENK), P. van Katwijk (LMV) , M.K.C. Keverling (D66), S. Kiliçkaya (GROENLINKSPvdA-PS), R.O. Koek (FvD), F. Kondu (DENK), W.J. Koning (LMV), W.E. de Leeuw (GROENLINKS-PvdA-PS), J.M.P. Maris (GL-PvdA-PS), M. Mannee (AvS), B.Q. den Ouden (VVD), M.R. Reuderink (OPS), M. Rotteveel (LOS), J. Silva (GROENLINKS-PvdA-PS), M. Ben Touhami (DENK), J. Trouborst (AvS), Y. Tuncer (CDA), N.J.P.Verduijn (AvS), M.R. Verspeek (LMV), F. van der Vooren (FvD), J.J. van der Voorden (D66) en A.E.I. Wilton (AvS). Tevens zijn aanwezig de wethouders S.F. Hamerslag, C. Kahramanoğlu, J. Lourens en P.M.E. Zwang, alsmede de gemeentesecretaris C.E. Bos. 01 Opening en mededelingen De Voorzitter opent de vergadering en heet alle aanwezigen alsmede degenen die de vergadering thuis volgen van harte welkom.

In het bijzonder noemt hij de nieuwe raadsleden en hun familie, vrienden en kennissen. Hij vindt het fijn dat zij bij deze ceremoniële aangelegenheid aanwezig zijn. Vandaag is een belangrijke dag voor de democratie omdat de benoemde raadsleden officieel worden beëdigd. 02 Beëdiging en installatie van de leden van de raad De Voorzitter memoreert dat gisteravond in de raadsvergadering is besloten dat alle gekozen raadsleden kunnen worden beëdigd als raadslid van de gemeente Schiedam. Zij hebben aan alle formele eisen van toelating voldaan. Voor zij hun functie als raadslid kunnen uitoefenen, moeten zij overeenkomstig artikel 14 van de Gemeentewet in handen van de Voorzitter de eed of de verklaring en belofte afleggen. De leden E. Allart, D. Bouts, P. Blonk, H.C.E. Bruggeman, L.A.W.M. Coenradie-Maris, S.Y. van Dijk, M.M. Feddema, Y.J. Haan, L. Isufi, M.J. Janssen, T.R. Janssen, C. Kahramanoğlu, H. Karaaslan-Adal, P. van Katwijk, M.K.C. Keverling, S. Kilickaya, R.O. Koek, F. Kondu, W.J. Koning, J.M.P. Maris, M. Mannee, B.Q. den Ouden, M.R. Reuderink, M. Rotteveel, J. Trouborst, M. Ben Touhami, J.P. Verduijn, M.R.Verspeek, F. van der Vooren, F.J. van der Voorden en A.E.I. Wilton leggen in handen van de Voorzitter de bij de gemeentewet vereiste verklaring van zuiverheid en belofte van trouw af en de leden C. de Groot, A. Hekman, M. Hekman, W.E. de Leeuw, J. Silva en Y.

Tuncer de eed. De Voorzitter verklaart dat de benoemden hiermee als lid van de gemeenteraad zijn geïnstalleerd. Hij feliciteert hen van harte met hun benoeming en wenst hen buitengewoon veel geluk, veel sterkte en inzet voor het bestuur van Schiedam. Vervolgens spreekt hij de volgende woorden: Vanaf vandaag vormt u met elkaar de nieuwe gemeenteraad van onze en uw stad. Ik wens u veel wijsheid en succes bij de invulling van uw

1

raadslidmaatschap. De inwoners van Schiedam hebben hun stem uitgebracht en hebben gekozen. Om precies te zijn: zij hebben u gekozen. Vanaf vandaag telt de gemeenteraad 37 raadsleden, van wie 19 van u voor het eerst zijn gekozen, nieuwkomers dus. Ik heet u van harte welkom. Bijna 28.000 inwoners van Schiedam kwamen naar de stembus. Vergeleken met vier jaar geleden was de opkomst iets hoger maar hij was nog laag ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Er is dus werk aan de winkel voor ons allen. Desondanks was het een positief resultaat, want het laat zien dat meer burgers zich bij het wel en wee van onze stad betrokken voelen. U hebt er allen in de verkiezingscampagne aan bijgedragen en dat is een gezamenlijke winst. Onze inwoners vertrouwen erop dat hun stem in deze raadszaal, het huis van de democratie, zal worden gehoord. De wijze waarop u aan uw functie invulling geeft is dus van grote invloed op het vertrouwen dat onze inwoners in de lokale politiek hebben. Zoals bekend komt vertrouwen te voet maar gaat het te paard. Weest u zich daarom te allen tijde bewust van uw positie en functie die u vanaf nu vervult. Integriteit is nu meer dan ooit aan de orde en die meetlat van zuiverheid geldt nu ook voor u. Het is een soort van glazen huis waarin u zich nu bevindt.

U hebt een voorbeeldfunctie maar u moet alle ruimte nemen om zonder last of ruggenspraak de komende vier jaar de gewenste invulling te geven aan de rol van volksvertegenwoordiger. Ik wil u meegeven dat de gemeenteraad drie belangrijke functies heeft. Allereerst vertegenwoordigt hij de inwoners van Schiedam en u bent volksvertegenwoordiger van onze stad en uw stad en u bent dat niet alleen voor de mensen die hebben gestemd maar ook voor allen die niet hebben gestemd. U vertegenwoordigt met zijn allen zo’n ruim 82.000 inwoners. Ieder van hen wil zich graag herkennen in wat u doet. U, als volksvertegenwoordiger, onderhoudt contact met hen en met vele maatschappelijke organisaties, de hele samenleving dus. Aan u is de schone taak om al die meningen en visies en de vele emoties die in de stad leven op uw eigen wijze hier, in het hart van de democratie, in deze raadszaal, te vertalen en aan de orde te stellen. Problemen oplossen is mooi maar het uitdragen van wat goed gaat, is eveneens belangrijk. Een tweede functie is die van kaders stellen, kaders van het gemeentelijk beleid. U stelt de financiële kaders vast en bepaalt de koers voor de komende raadsperiode, de stip aan de horizon. Samen bepaalt u waar wij als stad naartoe gaan.

Daarnaast moet u zich ervan bewust zijn dat het een zaak voor het nog nieuw aan te treden college is als het erom gaat wat in de praktijk van alledag moet gebeuren. Het uitvoeren van gemeentelijk beleid is weliswaar een samenspel tussen de uitvoerders, het college, en hen die in de raadszaal de samenleving vertegenwoordigen, de gemeenteraad. Het is een spel waarin ieder zijn of haar eigen verantwoordelijkheid en plaats kent en zich er ook naar gedraagt. Willen wij het spel tot een goed einde brengen dan hebben wij elkaar nodig. Het vraagt van ons allen geven en nemen. Ik wil daarbij meegeven dat geven voor nemen komt. Debatten moeten niet uitblinken in een spel om het spel met als doel de ander te bekeren of een hak te zetten. Daar zou Schiedam weinig aan hebben en het wordt ook niet verwacht door onze inwoners. Een derde en laatste functie van uw raad is naar ik denk de belangrijkste. Uw bestaansrecht is het controleren van het college van burgemeester en wethouders. Uw taak is erop toe te zien dat uw college binnen de door u aangegeven kaders opereert. U als raad moet nagaan of de afgesproken doelen worden bereikt en de gekozen aanpak daarvoor ook effectief is. Leden van de raad van Schiedam. Deze bestuursperiode zullen wij nog meer dan voorheen ambtelijk en bestuurlijk ons erop moeten blijven richten om met de inwoners van Schiedam gericht te werken.

Het is er wel maar het kan nog voortvarender. Dat heet burgerparticipatie. Daarmee vraag ik tegelijkertijd aan onze inwoners zich positief op te stellen en nog vaker dan voorheen het initiatief te nemen om samen met u Schiedam verder te brengen. Dat is wel een blijvend leerproces, voor u als raad, voor het college en voor mij en ook het ambtelijk apparaat. Wij geven al snel mee om te zeggen dat wij het initiatief aan de bewoners laten maar als het erop aankomt neigen wij met zijn allen niet zelden naar centrale sturing. Schiedam komt voor op vele lijstjes die in de regio en Nederland rondgaan, soms niet gewenst in de top en op andere lijsten doen wij het goed. Schiedam is een aantrekkelijke stad en staat in de belangstelling. Het is een stad waar het aantrekkelijk is om te wonen, te

2

ondernemen en te recreëren. Daarom is het ook onze gezamenlijke taak om die uitstraling vast te houden en dat wij in de komende jaren in de goede richting blijven en sturen. Schiedam maakt onderdeel uit van een regio die constant aandacht van ons vraagt. Dat betekent dat wij voortdurend moeten schakelen tussen de kleine schaal en de grote schaal. Samenwerken maakt daarvan onlosmakelijk onderdeel uit. Samenwerking is geen doel op zich maar als Schiedam hebben wij in vele vormen van samenwerking in de regio en daarbuiten een belangrijke rol te spelen. Wij moeten ons daarbij constant inleven en verplaatsen in wat onze bewoners beweegt. Tegelijkertijd moeten wij ons ook positioneren als een stad in de regio, een stad waarin het prettig vertoeven en investeren is, waar goed wordt bestuurd en waar wij een prachtig cultureel klimaat hebben. Als laatste geef ik u graag nog mee dat wij regels hebben in deze raad en wijs u op het belang daarvan. Wij beginnen stipt om 19.30 uur en in beginsel eindigt uw raadsvergadering rond 22.30 uur. Daarna is er een gezamenlijk drankje met een hapje, enerzijds om stoom af te blazen en anderzijds om met elkaar in gesprek te blijven maar vooral ook voor de gezelligheid. Debatteren doen wij met respect voor elkaar. Wij spelen de bal niet op de mens en u richt het woord tot de Voorzitter.

Verder hoop ik voor u dat u voldoende tijd zult overhouden voor de contacten met onze inwoners en bedrijven. Onze inwoners vragen meer en meer contact van u. Leden van de gemeenteraad. De komende vier jaar vertegenwoordigt u de inwoners van Schiedam en u hebt vanaf nu op u genomen dit uit liefde en betrokkenheid voor onze stad en voor iedereen die er woont te doen. Het raadslidmaatschap is een eervolle taak maar ook een met uitdagingen, zoals blijkt uit de eed of de verklaring en belofte die u zojuist hebt afgelegd. Wij zijn allemaal trots op onze stad Schiedam. Ik wens u allen, de 37 raadsleden, heel veel succes bij het vervullen van uw taak. Aan de griffier, de organisatie en mij zal het niet liggen. Op ons kunt u altijd rekenen. (Applaus) 03 Vaststelling agenda De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. De Voorzitter stelt vast dat de raad daarmee zijn eerste besluit heeft genomen. Hij schorst de vergadering om gelegenheid te bieden voor het feliciteren van de nieuwbenoemde raadsleden en om familieleden en vrienden in de gelegenheid te stellen hen een hart onder de riem te steken voor de komende vier jaar. De vergadering wordt enige tijd geschorst. De Voorzitter heropent de vergadering en constateert dat de sfeer er goed inzit. Als dit een voorbode is van de komende vier jaar, dan mag de stad zich gelukkig prijzen. 04

Advies van de verkenner, de heer A.J. Hoekstra

De Voorzitter geeft het woord aan de verkenner, de heer Hoekstra, die een toelichting zal geven op het advies in zijn eindrapport. Daarna mogen de raadsleden hem vragen stellen, al is het niet de bedoeling om er een debat van te maken. De heer Hoekstra: “Voorzitter, leden van de raad! Het is een geweldige eer om hier te mogen staan, maar het was ook al een geweldige eer gevraagd te worden om deze vers beëdigde gemeenteraad verder te helpen bij de eerste belangrijke stappen die moeten worden gezet. Het was een eer om dat te mogen doen. Ik ben onafhankelijk, dus niet gebonden aan een partij hier in de raad vertegenwoordigd. Ik vond het ook leuk om een en ander op een objectieve manier te mogen beoordelen. Natuurlijk heb ik een politieke achtergrond, maar ik hoop en ik heb het idee dat het mij is gelukt om die achter mij te laten en echt te kijken naar welke boodschap de stemmers, de Schiedammers, de inwoners die net naar de stembus zijn geweest, hebben afgegeven en hoe zij het beste tegemoetgekomen kunnen worden de komende vier jaar.

3

Zorgvuldigheid en oprechtheid in zo’n proces zijn het allerbelangrijkste. Ik kan me heel goed voorstellen dat iedereen supergemotiveerd is. Als partij, als fractie, als individuele aankomende raadsleden hebben jullie maanden hard gewerkt aan het opstellen van een verkiezingsprogramma en kandidatenlijsten en het voeren van een campagne. Daarna wil je echt aan de slag, maar dat vraagt eerst om een beetje rust, een pas op de plaats in zo’n proces. Want je moet niet alleen zenden, al is iedereen dat in de campagne gewend, benoemen waar je voor bent. Nu moet je vooral eerst naar elkaar luisteren. Dat is belangrijk voor zo’n proces. Het gaat er niet alleen om tot een coalitie en een college te komen, kijk ook naar de verhoudingen in de gemeenteraad en hoe je als raad de komende vier jaar met elkaar omgaat. Er zijn genoeg voorbeelden in het land waar juist dat proces van coalitievorming een verkeerde start is geweest dat tot gemankeerde verhoudingen heeft geleid. Mijn oproep is dus om in dit proces met elkaar in gesprek te gaan en naar elkaar te blijven luisteren. Neem de tijd die daarvoor nodig is. Ik heb, en dat is ook in het verslag te lezen, in eerste instantie naar de verkiezingsuitslag gekeken. Wat is de verkiezingsuitslag en wat kunnen we daaruit ophalen? Je kunt de uitkomst op verschillende manieren interpreteren.

Het ligt er maar net aan van welke partij je bent hoe je de verkiezingsuitslag interpreteert. Ik heb inmiddels de ervaring dat het altijd mogelijk is om een verlies als winst uit te leggen. Het is ook heel goed mogelijk een positief resultaat in die zin te benoemen dat het nog beter had gekund. Zoiets is niet objectief te bepalen, maar de cijfermatige uitslag is natuurlijk wel duidelijk. Hoeveel zetels zijn er verdeeld? Dat is essentieel voor het uiteindelijk vormen van een meerderheid. Ik heb in drie avonden met een afvaardiging van alle fracties gesproken. Dat waren heel prettige gesprekken, in die zin dat ik echt het idee heb gekregen dat iedereen in de raad met de beste bedoelingen en een positieve en constructieve houding de verkiezingen is ingegaan, niet uit eigenbelang, maar uit een intrinsieke motivatie om het beste voor de Schiedammers te doen. En wat dan het beste is, daarover kun je uiteraard van mening verschillen, maar iedereen zit erin met een positieve grondhouding. Het waren leuke gesprekken. Ik heb veel meer van de partijen en de politici meegekregen en geleerd dan wanneer ik alleen naar de verkiezingsuitslag en de partijprogramma’s zou hebben gekeken.

Ik heb ook gehoord, gezien en gevoeld wat volgens jullie belangrijk is als het gaat om hoe jullie met elkaar om willen gaan, wat belangrijke waarden zijn en wat jullie dadelijk van het college en de coalitie verwachten. In hoeverre nemen jullie de hele raad, inclusief de oppositie, de stad en haar inwoners mee bij de besluiten die moeten worden genomen? Het waren zeer verhelderende gesprekken. De lijsttrekker van de grootste partij heeft in de brief en uitnodiging aan mijn adres een aantal vragen en onderwerpen meegegeven om met elkaar over te spreken. De verschillende onderwerpen zijn in alle gesprekken die minimaal een halfuur hebben geduurd, aan de orde geweest. Ik dank de griffie in het bijzonder voor het ondersteunen en faciliteren van dat proces, want het was een klus om in zo korte tijd zoveel partijen te spreken. Dus dank aan de griffie voor alle hulp. Er zijn uiteraard verschillen, maar er zijn ook heel veel overeenkomsten tussen de partijen die ik heb gesproken. Jullie hebben allemaal de behoefte om bruggen te slaan, om verbinding te maken. En er is een wens tot stabiliteit. Of dat nu wordt veroorzaakt door ervaringen uit de afgelopen periode, of door zorgen over de komende periode, ik hoor vrijwel iedereen zeggen dat er voor een brede meerderheid moet worden gezorgd.

Je kunt ook voor een heel krappe meerderheid kiezen, of zelfs voor een minderheid, zie de Tweede Kamer, maar dat is kwetsbaar, zeker op het moment dat het spannend wordt, bijvoorbeeld als individuen van partij wisselen. De meeste fracties willen daarom stabiliteit in de komende periode. Er zijn ook veel gedeelde thema’s, zoals wonen, veiligheid, mobiliteit, parkeren, bereikbaarheid, openbaar vervoer, participatie en hoe de inwoners de komende vier jaar bij het beleid worden betrokken, en leefbaarheid. Die thema’s heb ik in vrijwel alle gesprekken gehoord, dus dat is in ieder geval een overeenkomst. Ga je op die zaken doorvragen, dan moeten er uiteraard verschillen worden overbrugd. Kijkend naar de rekenkundige realiteit zijn er minimaal negentien zetels nodig om een meerderheid te vormen, maar de voorkeur is minimaal twintig, als het kan meer vanwege die stabiliteit en continuïteit. Als ik naar die basis kijk en vervolgens luister naar wat de partijen

4

aangeven, dan staat het buiten kijf dat de basis zou moeten bestaan uit GL-PvdA-PS en AvS. Ik heb daar weinig discussie over gehoord. Iedereen is het erover eens dat dit een logische startpositie is. Als dat niet zo is, hoor ik dat nog graag, maar dat is in ieder geval mijn afdronk. Dat zijn de grootste partijen. Een en ander is ook representatief, want zowel landelijk als lokaal. En representatief in de zin dat er in het hele spectrum sprake is van een balans tussen links, progressief, sociaal en rechts. Dat is een goede weerspiegeling van de uitslag van de verkiezingen. Maar het vraagt wel om een bepaalde mate van overbrugging, zeker als je kijkt met welke partijen de basis moet worden aangevuld om tot een stabiele meerderheid te komen. Daar kun je verschillende keuzen in maken. Ik heb ook een analyse gemaakt van welke partijen je dan zou kunnen kiezen, want er zijn meerdere combinaties denkbaar die een meerderheid van minimaal twintig zetels opleveren. De partijen met de sterkste onderhandelingspositie, GL-PvdA-PS en AvS, hebben wat dat betreft zelf ook een duidelijke voorkeur, maar die komt natuurlijk niet voor 100% overeen. Ook in die zin zul je elkaar moeten vinden, want niemand hier heeft de absolute meerderheid, dus iedereen zal water bij de wijn moeten doen op het moment dat je iets voor elkaar moet krijgen. Dat is ook het mooie van de parlementaire democratie.

Ik kom tot de conclusie, en dat heeft u kunnen lezen, dat de basis het beste kan worden aangevuld met DENK en de VVD. Dan kom je uit op een meerderheid van eenentwintig zetels, een ruime meerderheid. Als iemand een keer ziek is en niet aanwezig kan zijn, hoeft er niet direct paniek in de tent te zijn. Bij tussentijdse wisselingen kun je ook stabiel door. Er is dan ook een goede balans tussen links en rechts. Iemand kan zeggen: “Jij bent benaderd door een linkse partij, een progressieve, sociale partij, dus dat is vooral je uitgangspunt.” Maar ik ben nu eenmaal onafhankelijk, dus dat was niet mijn uitgangspunt. Mijn uitgangspunt was: Zoeken naar een goede, representatieve balans. Dat is een balans tussen links en rechts, met alle termen die je er verder aan kunt verbinden, want het politieke spectrum is inmiddels een stuk complexer dan alleen links of rechts. Wat mij betreft doet dit recht aan de uitslag. Mijn oproep is nu: Ga met elkaar in gesprek. Die oproep is vooral gericht aan de zojuist genoemde partijen, want we zijn er nog lang niet. Er zijn verschillen te overbruggen. Zoek naar vertrouwen en kijk ook naar de partijen die ik nog niet heb genoemd.

Iedereen in deze zaal heeft zich constructief opgesteld, dus kijk ook hoe je de toekomstige oppositiepartijen bij het beleid kunt betrekken, want dan verbreed je het draagvlak, niet alleen voor de komende dagen of weken, maar voor de komende vier jaar. Over de bestuurscultuur heb ik ook een advies gegeven. Dat heb ik vooral gebaseerd op wat ik van jullie heb gehoord. Betrouwbaarheid, collegialiteit en transparantie zijn superbelangrijk, in de raad, in de coalitie, maar ook in het college en in de onderlinge verhoudingen naar elkaar toe. Een respectvolle omgang wordt door vrijwel iedereen genoemd als belangrijke basisvoorwaarde. Je moet daarover met elkaar in gesprek en je spreekt elkaar aan op het moment dat je het gevoel hebt dat je niet respectvol wordt behandeld. Want de opvatting over wat wel of niet respectvol met elkaar omgaan is, verschilt ook van persoon tot persoon. Het is dus een kwestie van luisteren naar elkaar. Dit is een verkenning, maar dat is slechts een eerste stap. Ik ben benieuwd of jullie vragen hebben. Ik ben zeer bereid om die te beantwoorden, maar ik ben vooral benieuwd of de raad van dit advies zegt: Ja, daar kunnen we mee verder, dit advies willen we de kans geven, op basis van dit advies willen we verder met elkaar in gesprek. De bal ligt nu bij de gemeenteraad en daarna bij de leider van de grootste partij.

Zij moet een informateur benaderen en aanstellen die de raad verder gaat helpen bij het proces. Ik heb er vertrouwen in dat u dat gaat lukken, ik heb er vertrouwen in dat het u gaat lukken om een college en een stabiel bestuur te vormen. Daarom wens ik u daar heel veel succes mee. Ik ben erg benieuwd naar uw reactie. Dank u wel.” De Voorzitter dankt de heer Hoekstra voor zijn eindrapport als verkenner en voor zijn toelichting, met name op het advies. Vervolgens geeft spreker als eerste het woord aan mevrouw Van Dijk van GROENLINKS-PvdA-PS.

5

Mevrouw Van Dijk feliciteert alle raadsleden met hun zetel in de Schiedamse gemeenteraad. Een speciale felicitatie aan alle nieuwe partijen en de winnaars van de verkiezingen. Ondanks een kleine stijging van de opkomst, is het signaal duidelijk dat iedereen in de raadzaal zich moet inzetten om de opkomst bij een volgende verkiezing echt hoger te laten zijn. Maar de Schiedammers die wel naar de stembus zijn gegaan, hebben gekozen en hun keuze laat nu een veranderend politiek landschap zien. Als grootste partij mocht GROENLINKS-PvdA-PS de leidende rol bij het proces van de verkenning nemen. De fractie heeft bewust gekozen voor een verkenner die geen binding heeft met de politieke partijen hier in Schiedam en daardoor volledig onafhankelijk kon opereren. Spreekster kwam daarom uit bij Arnout Hoekstra. Ze dankt de heer Hoekstra voor zijn bijdrage en inzet bij het op zich nemen van de verkenning. Hij heeft in korte tijd veel gesprekken gevoerd met alle partijen en de fractie heeft de gesprekken als zeer prettig ervaren. Fijn dat de heer Hoekstra ook vlot en zorgvuldig te werk is gegaan. Hij kon afgelopen maandag zijn advies al presenteren. Maar om eerlijk te zijn: De fractie had dit advies na de eerste gespreksronde niet verwacht. Spreekster begrijpt evenwel de onderbouwing van de heer Hoekstra en waarom hij tot zijn advies is gekomen.

De verkiezingsuitslag is de uitslag en het is duidelijk dat er sprake is van een verschuiving naar rechts. Dit advies doet recht aan de uitslag en daarmee aan de wens van de Schiedammers. Met twaalf partijen in de raad is het nodig om de samenwerking te blijven zoeken. Wil je de verdeeldheid die er soms in de stad is, verkleinen, dan moet de politiek het goede voorbeeld geven. Alleen zo kun je met elkaar werken aan het vergroten van het vertrouwen in de politiek. De fractie zoekt daarom de verbinding en de samenwerking op en zal zich hiervoor blijven inzetten. Gl-PvdA-PS gaat met een open houding het gesprek met de voorgestelde partijen aan en zal zich volledig inzetten om samen met AvS, de VVD en DENK tot een coalitieakkoord te komen. De heer Van der Voorden dankt de heer Hoekstra voor zijn verslag. De fractie heeft daar kennis van genomen. Er zijn vier partijen uitgenodigd om met elkaar te gaan praten. D66 is heel benieuwd naar de uitkomst ervan. De fractie staat ervoor open om in een later stadium mee te doen. De heer Hoekstra is op pad gestuurd met de opdracht om een progressieve coalitie te vormen. De fractie was daar blij mee, dus is zij heel benieuwd hoe de heer Hoekstra nu kijkt naar dat progressieve profiel. Ook de heer Verspeek dankt de verkenner, de heer Hoekstra, voor zijn rapport. De fractie heeft zich verbaasd over een passage daarin.

Die luidt: “Daarbij is het relevant om te melden dat veel partijen LMV niet als mogelijke coalitiegenoot zien, omdat de inhoudelijke verschillen als onoverbrugbaar worden gezien of als niet voor de hand liggend.” Daar gaat het dus al mis in dit proces. Tussen andere partijen, die nu voor liggen, is ook sprake van fundamentele verschillen, maar die krijgen in de volgende ronde wel de kans om met elkaar te praten en te kijken of er bruggen kunnen worden gebouwd. Maar voor LMV wordt bij voorbaat een muur opgetrokken, nog voordat er één serieus gesprek over de inhoud met LMV is gevoerd. Dat voelt niet als een open verkenning. Het is het overnemen van een anoniem politiek veto. In het kader van transparantie en het respectvol met elkaar omgaan, benoemt spreker daarom de olifant in de raadzaal. Daarover heeft hij een duidelijke vraag. De heer Hoekstra schrijft anoniem over veel partijen, maar de fractie is voor transparantie in de richting van haar kiezers, dus zij wil weten welke partijen tegen de heer Hoekstra hebben gezegd dat zij de samenwerking met de Lijst Mark Verspeek uitsluiten. De fractie is in de raad gekozen om een helder geluid te laten horen. Je hoef het niet met LMV eens te zijn, maar in een democratie ga je daarover met elkaar in gesprek. Je sluit elkaar niet bij voorbaat anoniem uit.

Omdat dit advies bijna 2.500 Schiedammers zonder eerlijk gesprek buitenspel zet, stemt de fractie tegen het advies. De heer Reuderink vraagt of dit gold als maidenspeech van de heer Verspeek.

6

De Voorzitter zegt dat dit voor iedereen hier geldt. Het is een reactie op wat de heer Hoekstra heeft gezegd. Daar gaat het de heer Reuderink niet om. Hij herinnert eraan dat het de gewoonte is om bij maidenspeeches niet te interrumperen. De Voorzitter lijkt het verstandig elkaar bij deze gelegenheid niet te interrumperen. De heer Reuderink zegt dat het advies getalsmatig heel logisch is. De grootste winnaar is ondanks het grootste verlies toch nog steeds de grootste fractie. De ideologische verschillen lijken hem boeiend. Sprekers fractie past bescheidenheid. Hij feliciteert alle winnaars nadrukkelijk. Het advies is getalsmatig heel veilig. Hij wil wedden dat de genoemde fracties allemaal graag willen en vertrouwt erop dat zij er uiteindelijk toch gewoon uitkomen. De heer T. Janssen dankt de heer Hoekstra voor het prettige gesprek dat zijn lijsttrekker de heer Bouts en hij de afgelopen week met hem hebben mogen voeren. Het rapport dat de verkenner heeft gepresenteerd is wat hem betreft goed te volgen en de conclusie is helder. Er wordt gezien de verkiezingsuitslag en de wens om een coalitie met een stabiele meerderheid te vormen voorgesteld dat GroenLinks-PvdA-PS, AvS, DENK en de VVD de komende tijd in gesprek gaan over de vorming van een coalitie. Zoals Schiedammers van de Schiedamse VVD gewend zijn, neemt zij graag verantwoordelijkheid in het stadsbestuur.

De fractie is dan ook zeer bereid met de drie andere genoemde fracties het gesprek aan te gaan en aan de slag te gaan om tot een goed akkoord te komen waarin belangrijke prioriteiten van de Schiedamse VVD naar voren komen. De 12 partijen in de raad, dus ook de vier partijen die met elkaar het gesprek zullen aangaan, verschillen in hun opvattingen, zowel rondom wereldproblematiek als over Schiedamse kwesties. Dat is helemaal niet erg, want in het mooie Schiedam leven ook zeer verschillende opvattingen over al deze zaken. Gelukkig behoeft men zich in dit huis niet bezig te houden met landelijke of wereldproblematiek maar wel met de vele dingen die de gemeenteraad voor de vele Schiedammers kan betekenen. Daarom markeert hij tot slot graag dat in de Schiedamse gemeenteraad een mooie traditie leeft van samenwerking tussen fracties met uiteenlopende opvattingen om besluiten te nemen om Schiedam elke dag een stukje mooier te maken. De Schiedamse VVD hoopt dan ook van harte dat die mooie traditie ook deze raadsperiode wordt voortgezet. De heer Trouborst merkt op dat het feit dat hij namens AvS het woord voert en niet de fractievoorzitter te maken heeft met privéomstandigheden van Marvin Janssen. Hij is blij dat deze desondanks vandaag toch aanwezig is. Alles voor Schiedam is trots op het feit dat het vanavond met vijf zetels als de tweede grote partij in de gemeenteraad plaatsneemt.

Spreker ziet dat als een beloning voor het consistente, constructieve en realistische lokale geluid dat de fractie de afgelopen vier jaar heeft laten noteren. Blijkbaar heeft de roep van AvS om een schoner, leefbaarder en veiliger Schiedam in deze stad gehoor gevonden bij de ruim 3200 kiezers die een rood bolletje hebben ingekleurd bij een van de kandidaten van AvS op de kieslijst. Spreker is enorm dankbaar voor dat vertrouwen. Kijkt hij naar de algehele uitslag dan ziet hij vooral dat er vrij verdeeld is gestemd. Zowel geheel over links als geheel over rechts is het moeilijk tot een stabiele meerderheid te komen. Dat maakt de puzzel voor de verkenner wel wat moeilijker. Spreker merkt op dat kort na de verkiezingsuitslag de eerste verkenningsgesprekken plaatsvonden. De gesprekken met verkenner Arnold Hoekstra heeft de fractie als prettig ervaren. Zij zijn in goede harmonie verlopen en de fractie heeft haar wensen en afwegingen open en transparant kunnen delen en het verslag geeft een goede weergave van hetgeen is besproken. Zij heeft onder andere aangegeven dat zij graag bestuurlijke verantwoordelijkheid wil nemen. Zij heeft de afgelopen jaren na een stormachtig begin hard gewerkt aan de volwassenheid van de partij en wat haar betreft is AvS daar dan ook klaar voor.

Spreker snapt ook dat het initiatief voor de verkenning bij Lijst 1 lag, aangezien die partij de grootste is geworden. AvS heeft ook aangegeven dat het wat haar betreft goed is om te kijken naar een mogelijke coalitie waarin zowel AvS als Lijst 1 vertegenwoordigd is. Hij vindt

7

het dan ook fijn om te lezen in het verslag van de verkenner dat dit een algemeen gedragen opvatting is. AvS heeft hierbij echter wel direct aangegeven dat het niet als enige rechtse partij in een linkse coalitie zal deelnemen, omdat het voor haar geen goede afspiegeling zou zijn van de verkiezingsuitslag. Ten slotte heeft AvS ook aangegeven dat het als partij sowieso niemand zal uitsluiten. In de landelijke politiek ziet spreker steeds meer een tendens ontstaan waarin partijen worden buitengesloten, waarmee zijns inziens een flink aantal kiezers buitenspel wordt gezet. Zijn fractie heeft wel aangegeven dat het niet aannemelijk is dat zij in een coalitie terechtkomt met DENK, omdat die partij ideologisch het verst van haar vandaan staat. Hij denkt dat dit een goede en stabiele basis voor samenwerking erg ingewikkeld kan maken. Dat, in combinatie met de nadrukkelijk uitgesproken wens van Lijst 1 voor een zo progressief mogelijke coalitie, maakt dat AvS het uiteindelijke advies als zeer verrassend heeft ervaren. Dit had niet zijn originele voorkeur. Hij ziet behoorlijk wat beren op de weg. De afgelopen vier jaar heeft AvS zich als oppositiepartij constructief opgesteld. Die constructieve houding is voor haar ook erg belangrijk. Zij is een partij die zegt wat zij doet maar ook doet wat zij zegt.

Zij is in ieder geval bereid om met elkaar in gesprek te gaan en sluit op voorhand niemand uit. In de vervolggesprekken zal moeten worden verkend of het vormen van een coalitie met deze partijen mogelijk is. Het doel is er met elkaar uit te komen. Of het lukt, zal moeten blijken. In het begin van zijn betoog sprak hij over vertrouwen vanuit zijn partij en vanuit de kiezers. Hij wil er eerlijk en transparant over zijn dat de fractie ervoor zal moeten zorgen dat vertrouwen niet te beschamen. Mevrouw Rotteveel dankt haar trouwe achterban die wel het vertrouwen in Lokaal Onafhankelijk Schiedam heeft behouden, de mensen die hebben gezien wat de partij de afgelopen acht jaar voor de inwoners van Schiedam heeft betekend. Spreekster heeft kennis genomen van het verrassende advies van de informateur. Zij dankt Arno Hoekstra voor zijn inzet. Zij hoopt dat de combinatie van partijen die hij voorstelt constructief, wijs, eerlijk en open het gesprek aangaat. In haar gesprek met de informateur heeft zij aangegeven dat LOS geen van de fracties uitsluit, met iedereen wil samenwerken en op verschillende onderwerpen water bij de wijn wil doen. Op het dossier asiel valt met haar echter niet te onderhandelen. Zij zal te allen tijde vasthouden aan haar eigen inzicht en dat van de achterban.

Zij hoopt dan ook dat AvS, winnaar van de verkiezingen, die zij daarmee van harte feliciteert, als enige lokale partij in het advies rechtvaardig en stevig de onderhandelingen zal ingaan en dat het wanneer deze partijen daadwerkelijk een college zullen gaan vormen geen ondergeschoven kindje zal worden. Deze stad verdient een raad en een college die het belang van de inwoners en Schiedam vooropstellen. Zij wenst de vier fracties bij de onderhandelingen veel wijsheid toe. LOS wacht geduldig af wanneer de witte rook verschijnt. Na enige teleurstelling na de verkiezingen is LOS nu weer positief gestemd. Zoals men van deze partij gewend is, zal zij strijdbaar, eerlijk en met opgeheven hoofd haar derde termijn ingaan en daar waar zij kan het beste voor de inwoners en Schiedam bewerkstelligen. Met of zonder snor gaat zij door. De heer Kahramanoğlu dankt de kiezers die opnieuw vertrouwen hebben gegeven aan DENK. Gebleken is dat DENK een stabiele factor is in de gemeenteraad. Hij merkt op dat Schiedam een intensieve verkiezingsperiode achter de rug heeft, een periode die van iedereen veel heeft gevraagd. Juist daarom is hij trots op en uiterst tevreden over hetgeen het team van DENK heeft neergezet. Drie keer op rij heeft DENK vier volledige zetels behaald in de gemeenteraad van Schiedam.

Spreker feliciteert de partijen die zijn gegroeid, ook de partijen die nieuw of opnieuw in de raad zijn gekomen met hun resultaat. De afgelopen tijd is de heer Hoekstra bezig geweest met de verkenning naar een coalitie die de komende vier jaar het stadsbestuur zou kunnen vormen. Spreker dankt hem voor diens inzet en werk in deze fase. Het vertrouwen dat DENK heeft gekregen ziet hij terug in het rapport van de verkenner, waarin het belang van een stabiel en inclusief bestuur wordt benadrukt. DENK zet zich in voor een stad waarin gelijke kansen, bestaanszekerheid en een sterke leefomgeving centraal staan. Vanuit die verantwoordelijkheid gaat de fractie

8

constructief het gesprek aan met de voorgestelde partijen. Zij is bereid bestuurlijke verantwoordelijkheid te blijven nemen en samen te werken aan een stabiel bestuur dat recht doet aan alle Schiedammers. De heer Hekman dankt de heer Hoekstra voor zijn inzet. Het CDA heeft de rapportage van de verkenner met aandacht gelezen. Er zijn goede dingen over te zeggen, maar ook kritische. De fractie begrijpt de rekenkundige opbouw, maar ze constateert wel dat de vier partijen die nu het gesprek aangaan niet direct als politieke partners worden gezien. Was er dus wel een verkenner nodig, of was een rekenmachine ook voldoende geweest? Het advies doet een beetje denken aan de vorige raadsperiode. Alleen liggen de vier genoemde partijen inhoudelijk nu zelfs verder uit elkaar. Wat het CDA betreft had in deze gepolariseerde gemeenteraad beter vanuit het midden kunnen worden gewerkt om een brug naar beide kanten te kunnen slaan. Het leek alsof het CDA in een bepaald rechts hokje werd geplaatst, maar dat herkent spreker niet. Kijk naar de inzet van de fractie op zorg, goedkoop wonen voor Schiedamse jongeren en het tegengaan van femicide. Er had dus meer waarde moeten worden gehecht aan de partijen die hebben gewonnen, maar het is duidelijk dat de vier partijen het verdere proces eerst met elkaar willen verkennen. Na de inbreng van AvS is spreker daar overigens niet zo zeker meer van.

Het CDA vindt dat het politieke debat in de gemeenteraad thuishoort en collegiaal bestuur in het college. Met een opkomst van net 40% moet de raad echt laten zien dat hij ertoe doet. Dat gebeurt niet als de raad zich niet laten horen. Spreker mist het echte debat in de raad, waardoor politieke verschillen duidelijk worden. Het CDA wenst de vier partijen succes, zeker ook DENK, maar de fractie neemt de telefoon op als het nodig is. De heer Koek dankt de verkenner voor zijn rapport en het prettige gesprek. De conclusies in het rapport zijn goed volgbaar. Spreker feliciteert de raadsleden met hun zetel. Hij heeft drie vragen voor de verkenner. Er wordt in het verslag steevast gesproken over GL, PvdA en PS, terwijl die drie fracties met één lijst de verkiezingen hebben gewonnen. Graag een reflectie van de verkenner daarop, evenals op de fusie tussen die partijen. Spreker vraagt de heer Hoekstra ook om de gespreksverslagen met de individuele partijen alsnog openbaar te maken. Een aantal partijen was blijkbaar een beetje verrast door de verkiezingsuitslag. Heeft de verkenner nagedacht over eventuele alternatieven, mocht zijn advies niet worden opgevolgd? Mevrouw Allart is dankbaar voor alle donkergroene stemmen, want daardoor komt de PvdD voor het eerst in de Schiedamse raad, en feliciteert alle gekozen raadsleden.

Spreekster hoopt er gezamenlijk iets moois voor Schiedam van te maken de komende vier jaar. Dank aan de heer Hoekstra voor de snelle en prettige verkenning. Hij adviseert een coalitie van GL-PvdA-PS, AvS, DENK en de VVD. Dat is niet de voorkeurscoalitie van haar fractie, maar spreekster begrijpt deze keuze. Ze steunt de volgende fase. De PvdD blijft zich als haas in de marathon inzetten, in de zin van het aanjagen van een progressieve verandering. De fractie vindt het belangrijk dat er een zo ambitieus mogelijke koers wordt ingezet, met concrete stappen op het gebied van klimaat, natuur, dier en inclusie. Daarom roept spreekster de onderhandelende partijen op om juist op die thema’s ambitie te tonen en stappen te zetten. De PvdD kiest voor een constructieve en controlerende rol in de oppositie: meewerken waar het kan en kritisch waar het moet. Zo blijft de fractie zich inzetten voor een groener, socialer en diervriendelijker Schiedam. De fractie van mevrouw De Groot zit ook voor het eerst in deze raad. Daar is ze heel blij mee. Spreekster dankt haar kiezers voor hun inzet, want anders had 50PLUS deze positie niet kunnen innemen. Ze feliciteert haar mederaadsleden met hun verkiezing. Ze hoopt op een goede samenwerking. Ook haar fractie heeft de heer Hoekstra een ander advies gegeven dan wat er nu op papier staat. Daarom is zij heel benieuwd wat eruit gaat komen.

50PLUS is een kleine partij, maar misschien wel een cruciale partij als er soms dingen moeten worden geregeld. De fractie mist tot nu wel een passage over het ouderenbeleid, een kwestie die wel degelijk thuishoort in het lijstje dat in de volgende fase aan de orde komt. Daar vraagt

9

spreekster aandacht voor. Ze hoopt ten slotte dat de vier partijen constructief met elkaar aan de slag gaan. De Voorzitter geeft het woord aan de heer Hoekstra voor een reactie op de opmerkingen vanuit de raad. De heer Hoekstra: “Voorzitter! Ik dank de woordvoerders voor hun reactie op en duiding van het advies, al waren de diverse opmerkingen vooral aan elkaar gericht. Ik vond het wel interessant om dat te horen. De heer Van der Voorden stelde dat ik op pad ben gestuurd met de opdracht om een progressief college te vormen, maar dat was mijn opdracht niet. Zo staat het niet in de brief, die ook alle lijsttrekkers hebben ontvangen. Feit is wel dat de partij die mij de opdracht heeft gegeven zelf de voorkeur had en heeft voor een zo progressief mogelijk college. Die voorkeur heb ik net zo goed gewogen als de andere voorkeuren. Ik heb dat niet gezien als een opdracht in die zin. Het lijkt mij goed dat even helder te hebben, want daar mag geen misverstand over bestaan. Dan de vraag van de heer Verspeek over het gestelde in mijn advies dat de Lijst Mark Verspeek niet als mogelijke coalitiegenoot wordt gezien omdat de inhoudelijke verschillen als onoverbrugbaar worden gezien, of niet voor de hand liggend. Dat geldt voor meer partijen. In de desbetreffende alinea ga ik heel specifiek in op de partijen in en op de uitwisselbare combinaties.

Dat is ook een beetje de vraag van FvD over de alternatieven. Uitgaande van het eerste blok en de twee grootste partijen heb ik een voorkeur aangegeven voor de variant met DENK en de VVD, maar die is cijfermatig uitwisselbaar met D66, het CDA en de Lijst Mark Verspeek, in verschillende combinaties. Maar in die context ligt een variant met de LMV volgens mij niet voor de hand, omdat diverse partijen de onderlinge verschillen onoverbrugbaar vinden of niet voor de hand liggend. De suggestie dat er een muur om de LMV wordt geplaatst, wil ik snel wegnemen, want dat is geenszins het geval. Dat is in ieder geval niet zo bedoeld door die partijen. Er is gewoon sprake van een bepaald politiek spectrum, met de daarin vertegenwoordigde partijen, waarbij sommige partijen nu eenmaal dichterbij elkaar staan, terwijl de afstand tot andere partijen groter is. Dat heb ik althans geconstateerd en daarom lijkt het mij goed dat partijen de komende tijd met elkaar in gesprek gaan over al die zaken waarover kennelijk zo verschillend wordt gedacht. Ook daarom stelde ik in mijn inleiding dat de partijen met elkaar in gesprek moeten gaan en naar elkaar moeten luisteren. Want als je niet direct in de coalitie komt, als je niet direct een wethouder kunt leveren, wil dat niet zeggen dat je vier jaar buitenspel staat.

Je moet niet uitsluiten dat welke partij dan ook de komende tijd voorstellen indient, moties, amendementen of initiatiefvoorstellen, op basis waarvan je elkaar wel degelijk vindt. De desbetreffende opmerking in mijn advies moet je dus niet lezen als: U staat volledig buitenspel en er staat een muur om u heen. Ik vind het zonde als die indruk is gewekt. Maar als ik zou benoemen welke partijen de verschillen onoverbrugbaar of te groot vinden, ben ik bang dat ik dan een soort tegenstelling creëer, terwijl ik er juist toe oproep vooral de verbinding met elkaar te zoeken. De heer Koek vraagt om een reflectie op de fusie tussen GL, PvdA en PS, maar dat was niet mijn opdracht en dus heb ik daar niet naar gekeken. Het is vooral aan de partijen om daar een mening over te hebben. Ik heb echter niet het idee, of een partij nu deel uitmaakt van een fusie of niet, uit een wat korter of verder verleden, dat dit als zodanig van invloed is op het vraagstuk dat hier speelt. Ik kies er ook niet voor de gespreksverslagen met de individuele partijen openbaar te maken. Dat heb ik in mijn verslag ook onderbouwd. Als je van tevoren weet dat een verslag openbaar wordt, gaan partijen hun woorden heel zorgvuldig kiezen. Een puntsgewijs verslag, een opsomming van allerlei zaken -- wat voor deze verslagen geldt -vraagt echter altijd om nuance. Als je dat openbaar maakt, is dat vragen om ellende.

Als je dat wilt voorkomen, moet je voor woordelijke verslaglegging kiezen, maar daar is niet voor gekozen. Het openbaar maken van die verslagen heeft volgens mij ook geen meerwaarde. Een partij kan dat zelf wel doen, maar ik zie die ruimte niet, omdat ik daar niet voor heb gekozen. Ik vind ook niet dat je met elkaar in gesprek moet aan de hand van verslagen. Ga gewoon face to face, in real life, met elkaar om de tafel. Dat leidt tot veel meer begrip en betere resultaten.

10

De alternatieven zijn min of meer wel in mijn verslag te lezen. Er zijn partijen die cijfermatig uitwisselbaar zijn en inhoudelijk zou je andere keuzen kunnen maken, maar in mijn advies ga ik uit van een bepaalde balans. Wil je een andere richting uit, dan kun je op basis van mijn advies concluderen met welke partijen dat zou kunnen. Voorzitter, dat was het.” De heer Koek verduidelijkt zijn vraag over de fusie. Waarom heeft de heer Hoekstra het in zijn verslag steeds over GL, PvdA en PS, maar helemaal niet over lijst 1? De Voorzitter verduidelijkt dat de naam GL, PvdA en PS op de verkiezingslijst staat en daarom wordt die naam in principe de komende vier jaar gebruikt. Spreker constateert vervolgens dat de heer Hoekstra een verhaal heeft gehouden waar een ruime meerderheid van de raad iets van vindt, maar hij heeft ook aangegeven hoe daarmee aan de slag kan worden gegaan. Dat gebeurt echter in de volgende fase. Spreker dankt de heer Hoekstra ten slotte hartelijk voor zijn inzet en het vlot opleveren van het eindrapport. Vervolgens overhandigt de Voorzitter de heer Hoekstra een mooie bos bloemen en een zakje paaseitjes, met het oog op de komende Paasdagen. (Applaus) De heer Hoekstra spreekt zijn dank uit voor de presentjes. Hij blijft de voortzetting van dit proces om te komen tot een nieuw college vanuit Vlaardingen met veel belangstelling volgen.

De Voorzitter constateert vervolgens dat mevrouw Van Dijk bereid is om met haar fractie te gaan kijken naar een onafhankelijk derde die als informateur de volgende fase voor zijn rekening kan nemen. 05

Sluiting

De Voorzitter verzoekt de raadsleden nog even te blijven zitten, want er wordt nog een foto gemaakt. Ten slotte dankt hij iedereen voor zijn of haar inzet en aandacht en sluit te 21.00 uur de vergadering. Vastgesteld in de openbare vergadering van de gemeenteraad van 12 mei 2026. de griffier,

de voorzitter,

mr. M. Pe MEC

mr. H.M. Bergmann

11