Lokale educatieve agenda 2025-2030 participatie

Voor de opvangpartners spelen de pedagogisch ondersteuners en de jeugdgezondheidszorg veelal deze rol. Voor deze samenwerkingen zijn binnen het onderwijs ondersteuningsroutes en –teams ingericht. Voor de voorschoolse periode zijn deze, in samenhang met de staande VVE routes, in ontwikkeling. Uitganspunt is het kind zo optimaal mogelijk deel te laten nemen en ook andere vormen van ondersteuning te ontwikkelen. Sommige kinderen en jongeren hebben, naast bovenstaande, soms aangewezen (tijdelijk) extra ondersteuning en/of een passende onderwijs en/of jeugdhulpplek nodig om zich optimaal te kunnen ontwikkelen. Dit komt voor tijdens alle ontwikkelfasen, binnen de kinderopvang, het regulier onderwijs of het speciaal onderwijs. Het is een complex vraagstuk om een passende plek, de juiste ondersteuning en goede aansluiting tussen kinderopvang-(passend) onderwijs-jeugdhulp te realiseren. Dit vraagstuk blijft de komende jaren aandacht vragen. In Schiedam werken we gezamenlijk met de gemeente, de samenwerkingsverbanden, het CJG, kinderopvang, scholen en jeugdhulp samen om ieder kind, zo thuisnabij mogelijk, de juiste ondersteuning te geven en een passende plek te bieden. Leerlingen maken een zo ononderbroken mogelijk ontwikkelingsproces door en krijgen daarbij de ondersteuning die zij nodig hebben (samenwerkingsverband).

Dit doen we door (jeugd)zorg op maat te bieden, schooluitval en het aantal ‘thuiszitters’ terug te dringen en een gezonde leefstijl te stimuleren. Onze gezamenlijke ambitie: Wij zorgen dat ieder kind mentaal en fysiek gezond op kan groeien door de juiste (jeugd)zorg op maat te bieden, schooluitval en het aantal ‘thuiszitters’ terug te dringen en een gezonde leefstijl te stimuleren.

30

Lokale Educatieve Agenda Schiedam 2025-2030

De situatie in Schiedam Cijfers over jeugdhulp Mevis In de bestuursrapportage van Mevis over de tweede helft van 2024 is te lezen dat, in december 2024, bijna 1700 Schiedamse kinderen jeugdhulp ontvangen van Mevis, via het wijkteam en/of de gecontracteerde verwijszorg.

Thuiszitters Mocht een leerling thuiszitten, dan is de school van inschrijving verplicht om actie te ondernemen. Echter, in sommige gevallen is een bredere aanpak nodig, waarbij ook andere partijen, zoals Leerrecht, een actieve rol spelen. Om op tijd actie te kunnen ondernemen, is het cruciaal dat alle thuiszitters in beeld zijn. Leerrecht werkt nauw samen met de samenwerkingsverbanden om dit te realiseren. In de rapportage van Leerrecht is te lezen dat in het schooljaar 2023/2024 het totale aantal thuiszitters in Schiedam licht is gedaald van 25 naar 22 leerlingen. 19 leerlingen zaten nu langer dan 3 maanden thuis, tegenover 15 leerlingen in het voorgaande schooljaar. Mentaal/fysiek welbevinden Uit de jeugdmonitor 2025 is gebleken dat in Schiedam 72% van de kinderen uit groep 7&8 zich uitstekend of goed voelt. Bij middelbare scholieren is dit percentage 67%, De 17-23 jarigen scoren hun gezondheid voor 70% goed of uitstekend.

3.1 (Jeugd)zorg op maat Kinderen kunnen om allerlei redenen behoefte hebben aan extra (jeugd)zorg en ondersteuning op maat, zoals logopedie of gedragsregulering. Het ontvangen van deze (jeugd)zorg, als aanvulling op de reguliere ondersteuning vanuit het onderwijs op het gebied van weerbaarheid, sociaal emotionele ontwikkeling, is een van groot belang voor de cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen die extra ondersteuning nodig hebben. Dit draagt eveneens bij aan een positief leerklimaat voor klasgenoten.

Gezamenlijke doelstelling voor de periode 2025-2030 We versterken de samenwerking tussen kinderopvang, onderwijs, jeugdgezondheidszorg en jeugdzorg. We bieden passend en toegankelijk onderwijs voor alle Schiedamse kinderen en jongeren.

31

Lokale Educatieve Agenda Schiedam 2025-2030



We streven naar inclusiever onderwijs.

Het doel van inclusiever onderwijs is dat kinderen met en zonder ondersteuningsbehoefte met elkaar naar school gaan en dat minder kinderen worden doorverwezen naar het gespecialiseerd onderwijs. Dit sluit aan bij de visie van de samenwerkingsverbanden in Schiedam. Voor bepaalde groepen kinderen en jongeren is het gespecialiseerd onderwijs juist nodig en biedt het een passende onderwijsomgeving. Het gespecialiseerd onderwijs beschikt over veel expertise van kinderen en jongeren met een ondersteuningsbehoefte. De gemeente bevordert uitwisseling van deze expertise en stimuleert kennisdeling over inclusief onderwijs.



We werken intensiever samen met partners.

Kinderopvang, onderwijs, jeugdgezondheidszorg en jeugdzorg werken intensiever samen. We dragen vanuit onze eigen rol en verantwoordelijkheid bij aan de jeugdhulp en dragen dit ook uit. Samen met kind, ouders, jeugdhulpprofessionals, huisartsen, instellingen, verenigingen en onderwijs zetten we ons in voor betere werkwijzen en initiatieven die er voor het kind en gezin toe doen. Integrale samenwerking vormt een belangrijk onderdeel binnen dit model, waarbij de verschillende partners vanuit eigenaarschap en expertise bijdragen in de eigen context van het kind. Hierdoor sluiten we optimaler aan en zetten we kinderen en hun gezinnen sneller en beter in hun kracht.



Het percentage kinderen dat in de eigen wijk naar school (blijven) gaan stijgt.

Aansluitend bij de visie van de samenwerkingsverbanden Onderwijs dat Past (po) en Nieuw Waterweg Noord (vo) zorgen we dat een groter percentage kinderen en jongeren in de eigen wijk, stad of regio naar school passend onderwijs krijgen. In ieder geval streven we naar een plek, zo thuisnabij mogelijk. Dit kan natuurlijk ook in de regio zijn daar waar we in de regio specifiek aanbod hebben georganiseerd. Het uitgangspunt is dat we adequate hulp en ondersteuning zo dichtbij mogelijk organiseren. Op die manier werken we aan een ononderbroken ontwikkelingsproces en een goede hechting en sociaal netwerk in de naaste omgeving.



De wachtlijsten voor het ontvangen van (jeugd)zorg worden korter.

We versterken samen met het onderwijs de interne zorgstructuur binnen de scholen en leren van elkaars ervaringen. Ook hierbij sluiten we, als er meer ondersteuning nodig is, aan bij het MVSjeugdmodel.



We zetten meer preventief in ter voorkoming van jeugdhulp.

Scholen en kinderopvang spelen een belangrijke rol in de signalering van problemen, in preventieve zorg en in (lichte) ondersteuning. We investeren vanuit ieders rol en expterise daarom in kwaliteit en expertise van preventie van leerkrachten op weerbaarheid, pedagogisch klimaat en klassenmanagement.

32

Lokale Educatieve Agenda Schiedam 2025-2030

3.2 Schooluitval Kinderen en jongeren die langdurig thuiszitten, missen niet alleen hun onderwijs maar ook cruciale sociale contacten en ontwikkelingskansen. Langdurig schooluitval kan leiden tot sociale isolatie, het missen van cognitieve en sociale ontwikkeling, en een verhoogde kans op mentale problemen (Niet thuisgeven, Kohnstamm Instituut, 2019). Tegelijkertijd zien we dat het aantal leerlingen dat langer dan drie maanden thuiszit en niet naar school gaat stijgt. Daarnaast zien we dat het aantal leerlingen dat zonder diploma of startkwalificatie voor hun 18e van school gaat – vroegtijdig schoolverlaters – toeneemt (Inspectie van Onderwijs, 2023). Deze jongeren lopen een verhoogd risico op werkloosheid, armoede, mentale gezondheidsproblemen en sociale uitsluiting (CBS, 2021; Herweijer, 2008; Nederlands Jeugd Instituut, 2023). Ongeveer 3% van de Schiedamse leerlingen verlaat voortijdig de school zonder startkwalificatie.

Gezamenlijke doelstelling voor de periode 2025-2030 

Het aantal thuiszitters in Schiedam daalt.

We sluiten aan bij het ondersteuningsplan van de samenwerkingsverbanden om het aantal thuiszitters in Schiedam te verlagen. Analyseren van thuiszitters en het opstellen en uitwerken van een regionale, preventieve aanpak uitwerken om thuiszitters te voorkomen. De thuiszittersaanpak wordt geïmplementeerd en gemonitord. Daarnaast werkt de gemeente met het CJG samen in het programma MAZL (Meer Aandacht Ziekgemelde Leerlingen). MAZL is een effectieve methode voor de aanpak van ziekteverzuim bij scholieren in het po, vo en mbo. Ook zijn de routekaarten Schoolverzuim afgelopen jaar herzien en aangepast naar de huidige situatie. Scholen in het po en vo zetten in op vroegsignalering en preventie.



Het aantal vroegtijdig schoolverlaters in Schiedam daalt.

Hoe zetten we hier vanuit de LEA extra op in?  De gemeente Schiedam werkt samen met het CJG in het programma MAZL (Meer Aandacht Ziekgemelde Leerlingen). MAZL is een effectieve methode voor de aanpak van ziekteverzuim bij scholieren in het po, vo en mbo.  Scholen in het vo zetten actief in op het voorkomen van voortijdig schoolverlaten.  Scholen, jeugd(gezondheids)zorg en de gemeente Schiedam werken samen om jongeren weer zo veel als mogelijk naar school te laten gaan. Ook op regionaal niveau werken we samen.

33

Lokale Educatieve Agenda Schiedam 2025-2030

3.3 Gezonde leefstijl Gezonde voeding en voldoende beweging zijn essentieel voor het welzijn en de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Onderzoek toont aan dat kinderen die onvoldoende bewegen en ongezond eten, vaker lichamelijke en mentale gezondheidsproblemen ervaren, zoals overgewicht, depressieve gevoelens en concentratieproblemen (Trimbos Instituut). Voldoende lichaamsbeweging en een gebalanceerd dieet dragen bij aan een beter in je vel zitten, meer energie, en betere schoolprestaties (Janssen & LeBlanc, 2010). In Schiedam ondervinden veel kinderen en jongeren beperkte toegang tot gezonde voeding en mogelijkheden voor lichamelijke activiteit. Dit kan leiden tot gezondheidsachterstanden en belemmeringen in hun ontwikkeling. Schiedamse scholen in het primair en voortgezet onderwijs zetten zich al in om een gezonde leefstijl te stimuleren, bijvoorbeeld door gezonde voedingskeuzes te bevorderen en bewegingsactiviteiten aan te bieden. Toch is het belangrijk dat deze inspanningen blijvend en versterkt worden om duurzame gedragsverandering te realiseren.

Gezamenlijke doelstelling voor de periode 2025-2030 

Het percentage kinderen en jongeren dat voldoet aan de beweegrichtlijn stijgt.

Bijna de helft van de Nederlandse kinderen en jongeren beweegt te weinig (Rijksoverheid). Enkele oorzaken daarvan zijn de digitalisering, verstedelijking en te weinig veilige speelplekken. We zetten in op het verhogen van het percentage kinderen en jongeren dat voldoet aan de beweegrichtlijn. Dit betekent dat kinderen (4 tot 18 jaar) minstens één uur per dag matig of zwaar intensief inspannen, minstens drie keer per week spier- en botversterkende activiteiten uitvoeren en teveel stilzitten wordt beperkt.



Een groter aantal kinderen en jongeren eet en drinkt gezond.

We besteden meer aandacht aan het maken van gezonde voedingskeuzes, zowel op school als thuis. Wanneer leerlingen leren hoe ze gezondere keuzes kunnen maken in wat ze eten en drinken, en ook ouders hierin meenemen, draagt dit bij aan een gezondere leefstijl en beter presteren op school. Waar mogelijk leggen we de verbinding met de activiteiten vanuit de nota Veerkrachtig meedoen zodat de persoonlijke financiën geen belemmering vormen om dit gestalte te geven.

Hoe zetten we hier vanuit de LEA extra op in? 

Scholen in het po en vo zetten in op voldoende beweging op school. Bijvoorbeeld door gymlessen, beweegpauzes en actieve onderwijsmethoden, maar ook door naschoolse aanbod aan te bieden die bewegen stimuleren.



In de wijk werken maatschappelijke organisaties samen om voldoende beweegaanbod voor kinderen en jongeren te stimuleren. De gemeente Schiedam stimuleert deze samenwerking. Ouders worden geïnformeerd over het belang van bewegen.

34

Lokale Educatieve Agenda Schiedam 2025-2030



De gemeente Schiedam zet de Brede Regeling Combinatiefuncties in voor sportactiviteiten op school, zowel binnen maar vooral buiten de reguliere schooltijden.



Scholen in het po en vo zetten in op het bevorderen van gezonde eetgewoonten. Bijvoorbeeld door het aanbieden van gezonde maaltijden in de schoolkantines of gratis schoolontbijt. Ook wordt in lesprogramma's ingezet op het bewust maken van gezonde eetgewoonten en het belang van goede voeding. Ook ouders worden betrokken bij en geïnformeerd over gezonde eetgewoonten thuis en tijdens schoolactiviteiten, zowel binnen maar vooral buiten de reguliere schooltijden.



De gemeente subsidieert het Jeugd Educatie Fonds, hiermee kunnen scholen bijvoorbeeld meedoen aan het programma ‘Maaltijden op school'.

35

Lokale Educatieve Agenda Schiedam 2025-2030

Referenties Binsbergen, M.H. van, Pronk, S., Schooten, E. van, Heurter, A. & Verbeek, F. (2019). Niet thuisgeven. Schooluitval vanuit het perspectief van leerlingen. Amsterdam, Kohnstamm Instituut. CPB (2019). De waarde van eindtoetsen in het primair onderwijs. CPB rapport. Elffers, L. (2022). Onderwijs maakt het verschil. Kansengelijkheid in het Nederlandse onderwijs. Walburg Pers. El Hadioui (2013). Hoe de straat de school binnendringt. Van Gennep. Epstein, J.L., Sanders, M.G., Simon, B.S., Salinas, K.C., Jansorn, N.R.& Van Voorhis, F. L. (2018). School, family and community partnerships. Your handbook for action. Corwin. Gelderblom, A., Bos, D., Diender, A., den Hartog, M., de Koning, J., van der Toorn, A. J., & de Vleeschouwer, E. (2023). LOB & kansrijke keuzes in het vmbo. SEOR. Hoff, S. (2017). Armoede onder kinderen - een probleemschets. Den Haag: SCP. Inspectie van het Onderwijs (2024). De kwaliteit van de vroegschoolse educatie. Rapport. Inspectie van het Onderwijs (2025). De Staat van het Onderwijs 2025. Janssen, I. & LeBlanc, A.G. (2010). Systematic review of the health benefits of physical activity and fitness in school-aged children and youth. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity 7(40). https://doi.org/10.1186/1479-5868-7-40 Leseman, P., Veen, A. (2022). Het pre-COOL cohort tot en met groep 8.

Ontwikkeling van kinderen en relatie met kwaliteit in de voor- en vroegschoolse periode. Amsterdam: Kohnstamm Instituut. Lusse, M. (2019). School en thuis. Succesfactoren voor het verbinden van twee leefwerelden. Uitgeverij Pica. Lusse, M. & Kassenberg, A. (2022). Omgaan met armoede op scholen. Handreiking voor po en vo. Den Haag: Ministerie van SZW, Ministerie van OCW. Lusse, M. & Van der Pluijm, M. (2023). Handvat samenwerken met ouders aan kansengelijkheid voor kinderen. Hogeschool Rotterdam Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (2021). Beleidsagenda tegen onderwijssegregatie. Geraadpleegd op 30 april 2025 van: http://gelijke-kansen.nl/actueel/segregatie

36

Lokale Educatieve Agenda Schiedam 2025-2030

NCJ (2025). Weerbaarheid. Geraadpleegd op 6 mei 2025 van: http://www.ncj.nl/onderwerp/weerbaarheid NJi (2018). Top tien beschermende factoren. Voor een positieve ontwikkeling van jeugdigen. Utrecht, NJi. NJi (2024). Cijfers over prestatiedruk. Geraadpleegd op 29 april 2025 van: http://nji.nl/cijfers/cijfers-over-prestatiedruk NJI (2025). Doorgaande lijn van voorschool naar school. Geraadpleegd op 30 april 2025 van: http://www.nji.nl/kansengelijkheid-in-het-onderwijs/doorgaande-lijn-van-voorschool-naar-school NJI (2025). Werken aan mentaal welbevinden van kinderen en jongeren. Geraadpleegd op 30 april 2025 van: http://www.nji.nl/welbevinden/werken-aan-mentaal-welbevinden-van-kinderen-enjongeren Pisa onderzoek PO-Raad (2025). Sociale veiligheid op school. Geraadpleegd op 7 mei 2025 van: http://www.poraad.nl/onderwijskansen/sociale-veiligheid-op-school Rijksoverheid (2025) Sporten en bewegen voor kinderen. Geraadpleegd op 21 mei 2025 van: http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/sport-en-bewegen-voor-kinderen. Sardes (2025). Doorgaande lijn. Geraadpleegd op 29 april 2025 van: http://www.sardes.nl/thema/school-en-omgeving/doorgaande-lijn SER (2021). Gelijke kansen in het onderwijs. Structureel investeren in kansengelijkheid voor iedereen. Den Haag, Sociaal-Economische Raad. TNO (2023). Gezonde, kansrijke en veilige nieuwe generaties: Position paper. Den Haag: TNO.

Trimbos Insituut (2025). Wat zijn de effecten van bewegen op de mentale gezondheid? Geraadpleegd op 19 mei 2025 van: http://www.trimbos.nl/kennis/mentale-gezondheidpreventie/expertisecentrum-mentale-gezondheid/bewegen-en-mentale-gezondheid/effecten Van der Pluijm, M. (2020) At home in language. Design and evaluation of a partnership program for teachers with lower-educated parents in support of their young children’s language development. {Doctoral dissertation]. Open Universiteit en Hogeschool Rotterdam.

37

Lokale Educatieve Agenda Schiedam 2025-2030

Colofon Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501, 3100 AE Schiedam 14 010 schiedam.nl

38