Initiatiefvoorstel 17 februari 2025 - Haal de burger naar de raad - VVD en GroenLinks
Tekst van het document
initiatiefvoorstel
Haal de burger naar de raad Onderwerp: Betrokkenheid bij de gemeentepolitiek vergroten Ingediend door: Youri Volkman (VVD), Yorick Haan (GroenLinks), Datum: 17 februari 2025
Aan de voorzitter van de gemeenteraad,
Samenvatting
Met het herintroduceren van "Gast van de Raad" en een jaarlijkse debatwedstrijd, creëren we structurele en laagdrempelige manieren voor inwoners van Schiedam om betrokken te raken bij de lokale politiek. Deze initiatieven bevorderen transparantie, participatie en een beter begrip van de politieke processen. Wij vragen de gemeenteraad van Schiedam dan ook om dit voorstel te steunen en daarmee de betrokkenheid van onze inwoners te vergroten.
Gevraagd besluit
1. Vast te stellen dat de herintroductie van “Gast van de Raad” en de jaarlijkse debatwedstrijd namens de gemeenteraad van Schiedam zal worden georganiseerd door de griffie en hiervoor opdracht te geven aan de griffie. 2. De griffie opdracht te geven een poule van 6 - 8 raadsleden samen te stellen die de activiteiten kunnen begeleiden. Fracties spannen zich in om geschikte kandidaten te leveren voor deze poule. 3. Het presidium mandaat te geven om, na onderbouwing door de griffier, te kunnen besluiten de fractiebudgetten eenmalig te verlagen en dit beschikbaar te stellen aan de griffie om de omschreven activiteiten uit te voeren. 4. De griffie opdracht te geven om vóór aanvang van de activiteit een evaluatiemodel uit te werken en vast te laten stellen door het presidium en hierin meetbare indicatoren, zoals aantal deelnemers en feedback scores op te nemen. 5. De griffie opdracht te geven om bij een positieve evaluatie een voorstel voor te bereiden om de activiteiten structureel in te voeren en vanaf 2026 in de begroting op te nemen.
Inleiding
De afgelopen twee jaar is het na het dramatische opkomstpercentage van de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 veel gegaan over vertrouwen in de politiek. De gemiddelde opkomst in Schiedam blijft laag en is ook structureel lager dan de landelijke opkomstpercentages. Verschillende oorzaken worden door de gemeenteraad benoemd: Vertrouwen in de politiek Landelijke tendens Weinig interesse in gemeentepolitiek Onvoldoende zichtbaarheid
initiatiefvoorstel – haal de burger naar de raad
1/5
Als volksvertegenwoordiger hebben we zelf een belangrijke rol in het zichtbaar zijn en het communiceren met de stad. Tegelijkertijd staat de gemeenteraad als geheel voor dezelfde uitdaging. Dit initiatiefvoorstel betreft twee oplossingen, waarmee de betrokkenheid van burgers kan worden vergroot en de gemeentepolitiek zichtbaarder kan worden in de stad.
Probleemstelling
De kloof tussen de politiek en de Schiedammer lijkt steeds groter te worden, terwijl burger participatie een belangrijk onderdeel is van een gezonde democratie. We horen vaak dat mensen zich onvoldoende gehoord voelen. De landelijke politiek stuurt vaak het gevoel van de inwoner, terwijl de lokale politiek anders in elkaar steekt en niet te vergelijken is met de landelijke. De vraag is of mensen weten op welk moment de raad invloed kan uitoefenen en waar de raad dan precies over gaat. Er ligt een belangrijke taak voor de gemeenteraad om dit beter uit te leggen.
Huidige situatie
Op dit moment zijn vanuit de gemeenteraad als geheel geen initiatieven om burgers structureel te informeren en te betrekken bij de processen rondom de gemeenteraad. Het is aan fracties en raadsleden zelf om in contact te staan met de stad.
Beoogde maatschappelijke effecten
Door actief uit te nodigen om gast te zijn van de gemeenteraad, krijgen Schiedammers de mogelijkheid om zich aan te melden en meegenomen te worden in de cyclus van de gemeenteraad. Het beoogde effect is dat beter begrepen wordt wat de gemeenteraad doet en waar hij besluiten over neemt. Daarnaast wordt beoogd dat een geïnformeerde burger de weg naar de raad beter weet te vinden. Jongeren zouden een belangrijke doelgroep moeten zijn. De jongere generatie kijkt anders naar de wereld, maar wij besluiten wel over hun toekomst. Met dit voorstel wordt beoogd om jongeren in de eindexamenklassen te betrekken bij de lokale politiek, omdat ze binnenkort mogen gaan stemmen, omdat ze mogelijk geïnteresseerd zijn om politiek actief te worden, of omdat ze dan beter weten waar lokale politiek zich mee bezig houdt. Ten derde zou het betrekken van Schiedammers bij de gemeenteraad moeten leiden tot een hogere opkomst bij de verkiezingen.
initiatiefvoorstel – haal de burger naar de raad
2/5
Wijze van aanpak/oplossingsrichting 1. Gast van de Raad
Als eerste herintroduceren we het fenomeen "Gast van de Raad". Dit houdt in dat iedere cyclus van de gemeenteraad een aantal mensen uitgenodigd wordt om als gast aanwezig te zijn bij een raadsvergadering. Dit geeft ze de mogelijkheid om van dichtbij te zien hoe besluitvorming plaatsvindt, om vragen te stellen en om ideeën te delen met raadsleden. Daarnaast nodigen we in iedere cyclus een groep eindexamenleerlingen uit voorafgaand aan de commissievergadering. Deze groep is aanwezig bij de discussieavond om van dichtbij te zien hoe we met elkaar in debat gaan over verschillende thema’s, zodat ze hiermee zelf ook op school aan de slag kunnen.
Uitwerking burgers
Vanaf mei 2025 worden iedere raadsvergadering vijf tot tien mensen uitgenodigd als "Gast van de Raad". De gasten krijgen een introductie over de werking van de gemeenteraad en gaan met de 2 raadsleden die de presentatie geven in gesprek over de onderwerpen van de betreffende avond. Deze raadsleden worden afwisselend gevraagd uit een poule van beschikbare raadsleden, zoals dit ook bij de voorzitters van de politieke avonden het geval is. Er is een moment waarop de gasten in een informele setting vragen kunnen stellen en feedback kunnen geven. De uitnodiging wordt breed gecommuniceerd via lokale media, sociale media en gemeentelijke kanalen, waaronder de gemeentelijke pagina in het stadsblad en de gemeentelijke website, waarna mensen zich kunnen inschrijven via de griffie. Ook de fracties kunnen mensen aandragen bij de griffie.
Uitwerking Jongeren
Een aantal keer zullen rondom de politieke avond eindexamenleerlingen van een middelbare school uit Schiedam worden uitgenodigd. De gasten krijgen vooraf een introductie over de werking van de gemeenteraad en gaan met de 2 raadsleden die de presentatie geven in gesprek over de onderwerpen van de betreffende avond. Deze raadsleden worden afwisselend gevraagd uit een poule van beschikbare raadsleden, zoals dit ook bij de voorzitters van de politieke avonden het geval is. Na afloop van de vergadering kunnen de leerlingen op school met elkaar in gesprek over het debat en hoe je een betoog vorm geeft, maar ook over hoe je de mening van een ander respecteert als die haaks staat op je eigen mening. De griffie wordt verzocht contact te zoeken met alle middelbare scholen om de uitnodiging te doen.
initiatiefvoorstel – haal de burger naar de raad
3/5
2. Jaarlijkse Debatwedstrijd
Omdat de gemeenteraad best wat zichtbaarder mag zijn in de stad, organiseren we een jaarlijkse debatwedstrijd als gemeenteraad. De onderwerpen zullen gerelateerd zijn aan de lokale politiek, waardoor men zich voor even raadslid voelt. Dit stimuleert de kennis over lokale vraagstukken en ontwikkelt de vaardigheden van inwoners om constructief deel te nemen aan het publieke debat.
Uitwerking
De debatwedstrijd vindt plaats in het najaar van 2025. Er zijn twee categorieën. Categorie één is voor scholieren, waarbij het idee is dat elke school één of meerdere teams afvaardigt. Categorie twee is voor alle inwoners van Schiedam. De jury bestaat uit gemeenteraadsleden, lokale experts en burgers. Voorafgaand aan de debatwedstrijd wordt een bijeenkomst georganiseerd waarbij een aantal raadsleden uitleg geeft over het debat en tips geven aan de deelnemers. De locatie van de debatwedstrijd is bij voorkeur bijvoorbeeld het theater. De winnende teams krijgen een symbolische prijs en de kans om hun ideeën te presenteren aan de gemeenteraad. Er wordt een lokale campagne, via gemeentelijke kanalen, gestart om het evenement te promoten en de griffie zoekt actief contact met de scholen om ze te laten deelnemen. Fracties dragen actief bij aan deze campagne. Indien in de stad al een debatwedstrijd voor scholieren wordt georganiseerd, wordt geprobeerd om samenwerking te zoeken. Andere samenwerkingen zijn mogelijk als dit leidt tot efficiëntere en betere activiteiten. Samenwerkingen moeten wel budgetneutraal zijn.
initiatiefvoorstel – haal de burger naar de raad
4/5
Financiën
De initiatieven in dit voorstel kunnen, als de griffie op volle sterkte is, worden uitgevoerd binnen de reguliere werkzaamheden van de griffie. Door gebruik te maken van bestaande gemeentelijke middelen en vrijwilligers waar mogelijk, worden de kosten beperkt gehouden. Voor de activiteiten is wel een aanvullend budget nodig. Het betreft een bedrag van ongeveer € 10.000,- Hiervoor stellen de indieners voor om, voor zover dit niet past binnen het reguliere budget van de griffie, eenmalig het totale fractiebudget te verlagen met maximaal € 10.000,-. De griffier stuurt hiertoe een onderbouwd voorstel aan het presidium. In het voorstel aan het presidium brengt de griffier de uitvoeringsconsequenties in beeld. Mocht dat nodig blijken, dan kan de griffie in het voorstel aan het presidium nadere voorstellen doen over het benodigde budget en de verlaging van het totale fractiebudget. Het betreft een incidentele uitgave.
Evaluatie en vervolg
Eind 2025 zal door de griffie een evaluatie worden gedaan, volgens een vooraf in het presidium vast te stellen evaluatiemodel, waarna een voorstel gedaan zou kunnen worden voor structurele invoering van het initiatief. De resultaten van de evaluatie worden uiteraard verwerkt in het voorstel.
Ondertekening
Youri Volkman
Yorick Haan
Bij eventuele vragen of voor nadere toelichting, kunt u contact opnemen met de indieners.
initiatiefvoorstel – haal de burger naar de raad
5/5