Concept begroting 2026
Tekst van het document
Begroting 2026 Voorwoord
Bestuurskader
Begroting in één oogopslag
Programma Mens en stad in beweging
Programma Ruimtelijke inrichting in samenhang
Algemene dekkingsmiddelen
§ Paragrafen € Financiële begroting 2026
Programma Economie in ontwikkeling
Programma Overheid in balans
Voorwoord De Begroting 2026 is de laatste begroting van deze bestuursperiode. In 2026 zijn er gemeenteraadsverkiezingen en gaat Schiedam een nieuwe bestuursperiode in. In de Begroting 2026 zijn de door de gemeenteraad vastgestelde kaders van de Zomernota 2026 uitgewerkt. Ondanks het feit dat de gemeente vanaf 2026 aanzienlijk minder geld uit het gemeentefonds krijgt is het gelukt om een solide en sluitende begroting aan de gemeenteraad aan te bieden. We kijken met trots terug op de afgelopen bestuursperiode. We hebben onze focus gelegd en voortgang geboekt op het tegengaan van armoede, het werken aan een schone en veilige stad, het bouwen van betaalbare woningen en het tegengaan van discriminatie en racisme. Samen met de Schiedammers hebben we de toekomst van Schiedam gevierd. 2025 is het jaar dat onze mooie historische stad Schiedam 750 jaar geleden haar stadsrechten kreeg. We kunnen terugkijken op een zeer geslaagde viering van Schiedam 750 met een grote betrokkenheid van de Schiedammers. Wij hebben in deze periode belangrijke stappen voor de toekomst van Schiedam gezet. We lichten er een aantal uit; - We hebben voortvarend gewerkt aan de grote stedelijke opgaven zoals de ontwikkeling van Schiedistrict, Nieuw Mathenesse, de Staatsliedenbuurt en het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid Nieuwland en Oost.
Resulterend in een start bouw van Schieveste, waarvoor demissionair-minister Mona Keijzer het startsein heeft gegeven.
§ Paragrafen € Financiële begroting 2026
- Met het vaststellen van de Lokale Educatieve Agenda in 2025 hebben we als gemeente, samen met onderwijsinstellingen, kinderopvangorganisaties en maatschappelijke partners invulling gegeven aan het recht op goed onderwijs. Ieder kind en iedere jongere in Schiedam heeft recht op goed onderwijs en een veilige, stimulerende omgeving waarin talenten tot bloei kunnen komen. - Voortgang is geboekt voor een duurzamer Schiedam. In de afgelopen bestuursperiode hebben we 2500 woningen voorzien van laagdrempelige energiebesparende maatregelen, zijn er 1650 aanvragen voor isolatiesubsidie en 1000 aanvragen voor waterzijdig dynamisch inregelen ingediend. - In samenspraak met partners en de stad is het Lokale beleid Veerkrachtig meedoen opgesteld. Door de introductie van de inkomenstoets via de Rotterdampas, Stichting Leergeld en het jeugdfonds Sport & Cultuur, is de toegankelijkheid en het bereik onder kinderen en jongeren van (armoede)voorzieningen vergroot.
De afgelopen maanden is Nederland opgeschrikt door een reeks van gewelddadige incidenten waarbij specifiek vrouwen slachtoffer waren. Niet alleen vrouwen, maar iedereen moet zich veilig kunnen voelen in Schiedam. Om hier in 2026 inzet op te kunnen plegen wordt € 500.000 extra geïnvesteerd om de veiligheid van alle Schiedammers te vergroten. De bovenstaand geschetste ontwikkelingen laten onverlet dat de financiële situatie voor de gemeente de komende jaren precair blijft. Onzeker blijven de toekomstige rijksbijdragen uit het Gemeentefonds, mede gezien de demissionaire status van het kabinet. Feit is dat op structurele basis ontoereikende rijksmiddelen voor gemeenten voor verschillende beleidsthema’s aanwezig zijn. Sturen op een sluitende begroting blijft de komende jaren noodzakelijk.
Burgemeester en wethouders van Schiedam
Begroting 2026
2
Bestuurskader Algemeen Het financieel vertrekpunt voor deze begroting is de Zomernota 2026. In voorgenoemde zomernota zijn aanvullende bezuinigingsmaatregelen gepresenteerd (bovenop reeds doorgevoerde bezuinigingen in de begroting 2025) om de begroting meerjarig sluitend te houden. De toekomstige financiële situatie van gemeenten in Nederland is nog steeds niet rooskleurig. Tegelijkertijd zien we dat in het heden grote investeringen door verschillende oorzaken vertragen en er incidentele aanvullende rijksmiddelen over reeds afgesloten boekjaren binnen komen. Het maakt het financieel plannen en het gesprek daarover ingewikkeld. Vast staat in ieder geval dat het Gemeentefonds voorlopig niet zal stijgen, er (majeure) wijzigingen aankomen in het beschikbaar stellen van specifieke uitkeringen (spuks) en er grote maatschappelijke opgaven zijn die directe actie vragen van gemeenten. Gemeenten worden min of meer gedwongen om incidentele voordelen uit het heden te gebruiken om in de toekomst financieel het hoofd
€
boven water te houden, wetende dat dit het structureel begrotingsevenwicht verder onder druk zet.
Rekening houdend met incidentele baten en lasten is het beeld van het verloop van het structurele saldo als volgt:
Met de kaders uit de zomernota is het gelukt om een sluitende begroting te presenteren. Het meerjarig beeld is sluitend gekregen via meerjarige bezuinigingen, tariefsverhogingen en de inzet van de algemene reserve in 2026. Wanneer we naar het begrotingssaldo van 2026 kijken, rekening houdend met incidentele baten en lasten, dan zien we dat dit jaar met een tekort eindigt. Het ravijnjaar is daarin zichtbaar. Dit heeft te maken met de inzet van reserves en de omvang van de incidentele baten en lasten in dat jaar. In de jaren daarna is sprake van minder incidentele baten en lasten en inzet van reserves. Het meerjarig beeld na 2026 geeft op dit moment een structureel sluitende begroting.
Presentatie van het structureel begrotingssaldo Bedragen x € 1.000
2026
2027
2028
2029
Saldo baten en lasten
-4.912
-624
1.062
2.577
Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves
5.277
3.131
2.062
-1.862
Begrotingssaldo na bestemming
364
2.507
3.123
716
Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)
3.124
1.049
263
-3.508
-2.760
1.458
2.860
4.224
Het meerjarig verloop van het begrotingssaldo vertoont het volgende beeld:
Bedragen x € 1.000
364 2.507
2027
3.123
2028 2029
§ Paragrafen € Financiële begroting 2026
Vanaf boekjaar 2029 zien we weliswaar een lager begrotingssaldo, maar omdat behoedzaam is gehandeld en er minder lasten zijn die incidenteel zijn gedekt, ontstaat een hoger structureel begrotingssaldo. De komende periode zullen we nog steeds behoedzaam moeten blijven rondom het aangaan van structurele verplichtingen en lasten. Een grote onzekere post in de begroting is de lastenontwikkeling van de Jeugdzorg. Via de meicirculaire zijn hiervoor incidentele middelen ontvangen, die via de Bestuursrapportage zijn gereserveerd voor toekomstige uitgaven in dit domein.
Totaal begroting 2026 2026
Structureel begrotingssaldo
716
Begroting 2026
3
Van Zomernota naar begroting
Technische actualisaties
In dit onderdeel is een toelichting opgenomen hoe we van de stand van de financiële ruimte in de Zomernota naar de stand in de begroting komen:
De Zomernota calculatie van de financiële ruimte wordt op basis van de financiële standen in het voorjaar geprognosticeerd. Na het vaststellen van de Zomernota en de jaarstukken waarin de restant kredietenlijst is opgenomen, worden de vastgestelde financiële uitgangspunten in detail doorgerekend. Deze doorrekening is terug te zien in de categorie ‘technische actualisaties’. Het bevat onder meer het rente-effect op de actualisatie van de liquiditeitsbehoefte, de doorrekening van de loonvoet en de doorrekening van het investeringsprogramma op basis van de huidige planning.
2026
2027
2028
2029
Virtuele stand financiële ruimte Zomernota
95
1.855
3.200
-135
Verwerking amendement
-11
-11
-11
-11
Besluitvorming Ilex college
-19
-
-
-
Besluitvorming raad 15 juli (MPG)
251
242
233
234
Financiële effecten Bestuursrapportage 2025 (exclusief meicirculaire)
-159
-118
-74
531
519
353
436
436
-1.024
-1.082
-1.082
-1.082
Personeelsbegroting, doorbelastingen en rente
-177
-50
385
574
Verwerking kaders zomernota in tarieven belastingen, heffingen en leges
1.642
1.665
1.685
1.767
Actualisatie prognose meicirculaire
2.796
1.696
921
1.037
Lagere onttrekking algemene reserve
-1.500
-
-
-
-80
-
-
-
-1.469
-2.045
-2.572
-2.637
Veiligheid voor en door Schiedammers
-500
-
-
-
Totaal Begroting 2026
364
2.507
3.123
716
Bedragen x € 1.000
Besluitvorming na zomernota met financieel effect
Financieel-technische actualisaties Doorrekening loon- en prijsontwikkelingen over budgetten Begrotingen GR-en
Onvermijdelijke financiële effecten Correctie bezuiniging wijkbrandweer (jaar later dan in zomernota staat) Stijging deelnemersbijdrage ROG Plus en GRJR
Verder zijn in de tussenliggende periode de begrotingen van de verschillende gemeenschappelijke regelingen vastgesteld. In de zomernota-calculatie was een eerste concept begroting van GRJR in de cijfers opgenomen. In de begroting heeft actualisatie plaatsgevonden aan de hand van de definitieve vastgestelde begroting (effect: 966K nadeel). Daarnaast zijn de cijfers van Stroomopwaarts geactualiseerd (78K nadeel), CJG (37K nadeel) en de SPUK kinderopvangtoeslag (58K voordeel). Daarnaast is er een positief financieel effect op de actualisatie van de lokale heffingen en leges op basis van de kaders die in de zomernota zijn opgenomen. Dit betreft onder andere het doorrekenen van de leges en tarieven naar optimale kostendekkendheid, areaaluitbreidingen (toename aantal huishoudens) en meer lasten die aan de tarifering kunnen worden toegerekend. Meer informatie over de belastingen, heffingen en tarieven is te vinden in de paragraaf lokale heffingen. In de zomernota was een prognose opgenomen van het effect van de meicirculaire. De doorrekening van definitieve cijfers van de meicirculaire levert een voordeel op ten opzichte van
§ Paragrafen € Financiële begroting 2026
Begroting 2026
4
de prognose in de zomernota. Door dit voordeel is een lagere onttrekking van de algemene reserve nodig om het jaar 2026 sluitend te houden.
Onvermijdelijke financiële effecten In de categorie ‘onvermijdelijke financiële effecten’ zijn effecten opgenomen die onomkeerbaar of onuitstelbaar zijn en om directe actie vragen.
Correctie bezuiniging wijkbrandweer Zoals opgenomen in de Zomernota 2025 is nader verkend per wanneer er bezuinigd kan worden op de wijkbrandweerman als plustaak vanuit de Veiligheidsregio. In het kader van een zorgvuldige afbouw, borging en de geldende werkafspraken hierover met de Veiligheidsregio is de eerstvolgende ingangsdatum waarop deze bezuiniging doorgevoerd kan worden 1-1-2027.
Stijging deelnemersbijdrage ROGplus en GRJR De provincie Zuid Holland heeft via het tussenbericht laten weten zij niet in staat is om een oordeel te vormen over het structureel en reëel resultaat van de begroting van ROGplus omdat diverse actualiteiten en ontwikkelingen hier nog niet in zijn meegenomen. ROGplus werkt aan een begrotingswijziging. Daarnaast heeft de provincie in het tussenbericht aangegeven dat zij van de deelnemers in de GR verwacht dat zij de effecten in de begroting en de meerjarenraming meenemen en dat zij hierop specifiek toetst. In deze begroting is het financieel effect van de wijziging meegenomen, een deel daarvan raakt ook de begroting van GRJR (voor ongeveer 200K). Het betreft de met de provincie afgestemde wijziging op het inverdieneffect. Aanvullende wijzigingen kunnen op dit moment niet worden uitgesloten, maar zullen indien daarvan sprake is worden opgevangen via de reserve Jeugd die bij het verwerken van de meicirculaire in de Berap is gevormd.
§ Paragrafen € Financiële begroting 2026
Het college investeert € 500.000 extra in de veiligheid voor en door Schiedammers De afgelopen maanden is Nederland opgeschrikt door een reeks van gewelddadige incidenten waarbij specifiek vrouwen slachtoffer waren. In Schiedam is het signaleren van en voorkomen van geweld tegen vrouwen regulier onderdeel van de zorg- en veiligheidsprogramma’s. Omstanders die misstanden zien kunnen in vertrouwen terecht bij de huisarts, bij de luisterlijn, bij het Wijk Ondersteuningsteam of bij Filomena, het Centrum huiselijk geweld en kindermishandeling. Deze instellingen zijn er om te helpen. Het is alleen niet genoeg. De beleving van veiligheid en het voorkomen van geweld gaat veel verder dan voorlichting, signalering, hulp en preventie. Daarnaast vindt het college dat niet alleen vrouwen, maar iedereen zich veilig moet kunnen voelen in Schiedam. Om hier in 2026 extra inzet op te kunnen plegen zijn middelen vrijgemaakt die ingezet gaan worden om de veiligheid van alle Schiedammers te vergroten. Dit kan bijvoorbeeld gaan over meer oog voor veiligheid in de buitenruimte zoals onveilige voet- en fietspaden. Maar ook het mogelijk maken van initiatieven, ten aanzien van het veiligheidsgevoel, die vanuit de samenleving, maatschappelijke organisaties, de wijken of individuele inwoners zelf komen. Veiligheid voor en door Schiedammers.
kunnen worden geïdentificeerd. Belangrijke onderdelen hiervan betreffen het maatschappelijke doel (wat is het einddoel), het beleidsdoel (wat kunnen we daar als gemeente aan bijdragen), operationele doelen (welke maatregelen nemen we) en instrumenten (wat gaan we concreet doen). Deze methodiek heeft een aantal voordelen: er ontstaat meer inzicht in de beïnvloedbaarheid van maatschappelijke doelen en de keuzes die de gemeente daarin maakt. De inspanningen van de gemeente staan centraal en de logische samenhang tussen doelen/instrumenten wordt duidelijker. Bovendien bevestigt de keuze voor primair output-indicatoren de rechtstreekse beïnvloedbaarheid door de gemeente. De outcome-indicatoren geven daarnaast inzicht in de maatschappelijke effecten van de gemeentelijke inspanningen.
Prestatiedoelstellingen Na de vaststelling van het ambitiedocument in 2022 is mede in overleg met de auditcommissie en de gemeenteraad een start gemaakt met een nieuwe methodiek voor wat betreft het bepalen van de prestatiedoelstellingen en bijbehorende kritieke prestatie-indicatoren voor deze bestuursperiode. Hiermee werd invulling gegeven aan het monitoren van de te bereiken resultaten, zoals verwoord in het coalitieakkoord 2022-2026. Er is gekozen voor een methodiek waarbij per (deel)programma de relevante doelen en instrumenten
Begroting 2026
5
Waar geven we het geld aan uit?
Waar komt het geld vandaan? Van het Rijk
Lokale heffingen en
€ 268,1 miljoen
overige inkomsten
€ Totale uitgaven € 458,5 miljoen
€ 190,8 miljoen
€ Totale inkomsten € 458,9 miljoen
Begroting 2026 in één oogopslag Elk jaar maakt de gemeente Schiedam een begroting. Hoe wij beschikbare middelen verdelen? Dat lees je hier.
Wat betaal ik in 2026 aan:
OZB (gemiddeld)
€ 324,36
Afvalstoffenheffing
+
+
54,3
Lokale heffingen
miljoen
€
214
Mens en stad in beweging Bijstand en WSW
€
99.734
Jeugdzorg
€
39.349
Participatie
€ 12.621
Onderwijs
€
Sport
€
9.666
WMO
€
32.988
Overig
€
1.384
18.283
116,8
Ruimtelijke inrichting in samenhang
Afvalstoffenheffing
€
15.189
Hondenbelasting
€
0
Onroerende zaakbelasting (OZB)
€
19.870
Riolering
€
9.400
Parkeerbelasting
€
4.906
Ruimtelijke ordening
€
4.424
Rioolheffing
€
10.604
Verkeer, vervoer en waterstaat
€ 24.085
Leges, retributies, precario
€
3.703
Wonen en bouwen
€ 52.569
Overig
€
407
€ 17.332
Bibliotheek en media
€
3.002
Openbaar groen en (openlucht)recreatie €
136,5
Overige inkomsten
Afval en milieubeheer
miljoen
€
49,8
Economie in ontwikkeling
€
5.198
Erfpacht
€
23.393
Cultureel erfgoed
€
4.385
Grondexploitatie
€
62.119
Economie
€
2.034
Huuropbrengsten en vergoedingen
€
10.431
Gronden en panden
€ 35.220
Wonen en bouwen
€
2.424
Musea en gemeentearchief
€
Eenpersoonshuishoudens
€ 369,41
Onderwijs en leerlingzaken
€
7.563
Recreatieve havens
€
61
Meerpersoonshuishoudens
€ 436,27
Overig
€
3.445
Overig
€
250
Rioolheffing
€ 258,32 Onttrekkingen reserves
€
21.913
Bestuur en dienstverlening
€
9.136
Veiligheid
€
18.762
Overig
€
-14
Algemene kosten (overhead e.d.)
€ 33.323
Storting reserves
€ 16.636
Begrotingssaldo
€ 364
miljoen
8.627
Dividend en rente
€
miljoen
miljoen
4.832
27,9
Overheid in balans
miljoen
Overzicht van baten en lasten begroting 2026 Rekening 2024
Bedragen x € 1.000,-
Programma
Resultaat
Begroting 2026
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
1. Mens en stad in beweging
-195.515
70.325
-125.190
-216.644
77.943
-138.701
-214.024
64.501
-149.523
2. Ruimtelijke inrichting in samenhang
-95.414
67.658
-27.755
-109.628
75.067
-34.561
-116.845
82.330
-34.515
3. Economie in ontwikkeling
-43.619
33.975
-9.644
-52.825
51.270
-1.555
-49.789
41.755
-8.034
4. Overheid in balans
-22.642
2.997
-19.645
-27.038
3.997
-23.041
-27.884
4.159
-23.725
5. Algemene dekkingsmiddelen
-32.125
235.482
203.357
-29.802
241.650
211.848
-33.323
244.207
210.884
-389.314
410.438
21.123
-435.937
449.927
13.990
-441.864
436.952
-4.912
1. Mens en stad in beweging
-3.190
4.630
1.441
-3.066
4.007
941
-2.995
3.636
641
2. Ruimtelijke inrichting in samenhang
-2.177
2.704
527
-9.614
10.909
1.295
-2.099
2.342
243
3. Economie in ontwikkeling
-813
2.466
1.653
-6.791
3.041
-3.750
-1.742
250
-1.493
4. Overheid in balans
-46
-
-46
-20
62
42
-20
-
-20
5. Algemene dekkingsmiddelen
-10.732
10.842
110
-18.037
11.668
-6.370
-9.780
15.685
5.905
Totaal
-16.958
20.642
3.685
-37.528
29.687
-7.841
-16.636
21.913
5.277
1. Mens en stad in beweging
-198.704
74.955
-123.749
-219.709
81.949
-137.760
-217.020
68.138
-148.882
2. Ruimtelijke inrichting in samenhang
-97.591
70.362
-27.228
-119.242
85.976
-33.266
-118.944
84.672
-34.272
3. Economie in ontwikkeling
-44.432
36.441
-7.991
-59.616
54.311
-5.305
-51.531
42.005
-9.526
4. Overheid in balans
-22.688
2.997
-19.691
-27.058
4.059
-22.999
-27.904
4.159
-23.745
5. Algemene dekkingsmiddelen
-42.857
246.324
203.467
-47.839
253.318
205.478
-43.103
259.892
216.790
-406.272
431.080
24.808
-473.465
479.614
6.149
-458.501
458.865
364
Totaal Mutatie reserve
Begroting 2025
Totaal
§ Paragrafen € Financiële begroting 2026
Begroting 2026
7
Mens en stad in beweging Inwoners hebben regie over hun eigen leven
48% van de totale begroting is bestemd voor programma Mens en stad in beweging
Output indicator
1. Netto arbeidsparticipatie
1a. Aandeel succesvol doorlopen schuldhulpverleningstrajecten 2a. Aandeel huishoudens in de doelgroep dat gebruik maakt van minimaregelingen 3a. Aandeel inwoners dat ten minste één keer per week contact heeft met vrienden of kennissen
4. Aandeel inwoners dat voldoet aan de Beweegrichtlijn 5. Aandeel inwoners dat zich neerslachtig en somber voelt
Gelijke kansen voor iedere inwoner
Totaal baten € 64,5 miljoen
Outcome indicator
2. Aandeel inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum 3. Aandeel inwoners dat eenzaam is
Schiedammers hebben een gezonde leefstijl
Totaal lasten € 214 miljoen
6. Aandeel voortijdig schoolverlaters
4a. Gemiddeld rapportcijfer sport- en beweegvoorzieningen 5a. Aandeel jongeren met een hulpvraag dat vanuit het wijkteam en/of met voorliggende voorzieningen geholpen wordt
6a. Aandeel kinderen met een indicatie in voorschoolse educatie dat gebruik maakt van voorschoolse educatie 8
Mens en stad in beweging
Inleiding We willen dat inwoners, ondernemers en bezoekers in Schiedam prettig kunnen wonen, werken en recreëren. En dat Schiedammers zicht hebben op een betere toekomst, ongeacht de situatie waarin zij geboren zijn. Hiervoor stimuleren we dat Schiedammers regie (kunnen) nemen over hun over hun eigen leven, zich kunnen herstellen bij problemen of anderen daarbij kunnen helpen. We stimuleren Schiedammers een gezonde leefstijl te hebben en zorgen voor zoveel mogelijk gelijke kansen voor iedereen. De gemeente zorgt voor goede voorzieningen die voor iedereen beschikbaar zijn. Hiervoor werkt de gemeente samen met verschillende (vrijwilligers)organisaties in Schiedam. We ondersteunen inwoners die hulp nodig hebben om deze voorzieningen te gebruiken en/of deel te nemen aan de samenleving. We bieden hulp en ondersteuning op maat en vermijden daarmee kosten die niet nodig of zinloos zijn. We werken samen met de inwoner, zijn of haar netwerk en betrokken hulpverleners. Daarbij benutten we de ruime grenzen van de wet.
De doelen en activiteiten in dit programma volgen uit de Kadernota Sociaal Domein en verschillende uitvoeringsplannen. We bewaken de verbinding met andere programma’s van deze begroting. Activiteiten uit het sociaal domein zijn doorgaans een middel om een doel te bereiken. Veel activiteiten zijn echter meer dan alleen een middel. Bijvoorbeeld bewegen en sporten: voldoende beweging draagt bij aan een gezonde leefstijl, maar is ook gewoon leuk om te doen. Vrijwilligerswerk maakt bepaalde voorzieningen betaalbaar en biedt de vrijwilliger tegelijk plezier en voldoening. We zijn ons bewust van de dubbele functie van activiteiten en stralen dit ook uit bij de uitvoering.
Global Goals
Uitgangspunt is dat we iedereen gelijkwaardig behandelen. Ongelijke situaties behandelen we ongelijk. De hulp en ondersteuning sluit aan op wat iemand nog zelf kan of zou kunnen ontwikkelen. We bieden hulp en ondersteuning die inwoners duurzaam en effectief helpen. We zijn ervan overtuigd dat inwoners hiermee sneller en langer zelfstandig zijn en dat onnodige kosten worden voorkomen. We leren van ervaringen en passen ons beleid daarop aan, zodat iedere inwoner in vergelijkbare situaties op dezelfde manier wordt behandeld.
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Begroting 2026 Output 6a
9
Inwoners hebben regie over hun eigen leven Jezelf kunnen redden Regie hebben over je eigen leven betekent dat je in verschillende situaties zelfredzaam bent. Het is bijvoorbeeld belangrijk dat je brieven kunt lezen, digitaal je weg kunt vinden en formulieren kunt invullen. Niet iedereen heeft basisvaardigheden als taal, digitale vaardigheden en gecijferdheid voldoende kunnen ontwikkelen. Daarom organiseren we voorzieningen en subsidiëren we activiteiten waarmee inwoners hun basisvaardigheden verder kunnen ontwikkelen en verbeteren. Samen met partners in de stad werken we aan een vaardiger Schiedam. De ambities om niet alleen de taalvaardigheid, maar ook de digitale vaardigheden en gecijferdheid van inwoners te versterken, staan in het Ambitieplan Taalvaardig Schiedam. De vier hoofdthema’s van dit plan zijn: Taal en ontwikkeling, Taal en gezondheid, Taal en werk en Taal en geld. Binnen het thema Taal en ontwikkeling werkt de gemeente samen met het Nationaal Programma Nieuwland en Oost en de Bibliotheek Schiedam aan een gezinsaanpak geletterdheid, waarbij gezinnen worden ondersteund om een taalrijke thuisomgeving te creëren. Bij het thema Taal en werk richten we ons op het verbeteren van basisvaardigheden bij werkzoekenden en werknemers.
We gaan bijvoorbeeld met werkgevers in gesprek over het belang van goede basisvaardigheden en maken duidelijk welke kansen het biedt als werknemers deze vaardigheden (onder werktijd) kunnen verbeteren. De aanpak is zowel gericht op inwoners van wie Nederlands de moedertaal is (NT1) als op inwoners die Nederlands als tweede taal hebben (NT2). Voor migranten die inburgeren in Schiedam biedt het Steunpunt Inburgering ondersteuning en begeleiding.
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
We zorgen ervoor dat iedere inwoner zich lokaal kan verplaatsen. Naast openbaar vervoer bieden we specifiek vervoer aan bepaalde doelgroepen. Denk aan IEVO (voorheen Regiotaxi Waterweg), Argos Mobiel, leerlingenvervoer en jeugdhulpvervoer. Het openbaar vervoer wordt steeds toegankelijker voor mensen met een beperking. Daarom stimuleren we het gebruik van openbaar vervoer door doelgroepen. Hiervoor dient het vervoersloket. Dit loket adviseert inwoners met een indicatie over aanvullend vervoer en het type vervoer dat zij voor een bepaalde reis kunnen gebruiken (bijvoorbeeld naast IEVO ook openbaar vervoer). Het loket kan aanvullend vervoer ook direct voor de reis reserveren.
te voorkomen. In samenwerking met scholen, Schiedams Lef en Radar worden verschillende activiteiten georganiseerd. De gemeente wil het algemene bewustzijn over de koloniale geschiedenis vergroten door onder andere de afschaffing van slavernij te herdenken en te vieren.
Samenleven in een kleurrijk Schiedam
We willen dat zoveel mogelijk inwoners vanaf hun achttiende tot hun pensioen naar school gaan of werken. Om de kans op werk te vergroten zorgen we voor omgevingen waar inwoners vak- en werknemersvaardigheden leren. Dat gebeurt in de eerste plaats op school en anders via specifieke trajecten. We bieden inwoners zonder werk ondersteuning en begeleiding naar werk. Samen met het onderwijs en bedrijfsleven stimuleren we dat jongeren een diploma of startkwalificatie halen.
In Schiedam mag iedereen zichzelf zijn, telt iedereen mee en doet iedereen mee. Er zijn inwoners die bijvoorbeeld door hun achtergrond, leeftijd of handicap nog niet vanzelfsprekend gelijke kansen ervaren op deelname, bijvoorbeeld bij het verkrijgen van een woning of werk, het volgen van onderwijs of het zich kunnen verplaatsen in de openbare ruimte. Met de agenda Samenleven in een kleurrijk Schiedam werken we samen met inwoners en organisaties aan gelijke kansen, het voorkomen van uitsluiting, het aanpakken van discriminatie en begrip voor elkaar. Een in de agenda opgenomen activiteitenoverzicht van het college biedt hiervoor houvast. Om discriminatie aan te pakken organiseert de gemeente de wettelijk verplichte anti-discriminatievoorziening (ADV). Dit is een meldpunt waar inwoners ervaringen met discriminatie kunnen melden. Daarnaast faciliteren en organiseren we activiteiten die de bewustwording vergroten om discriminatie
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Werken naar vermogen Werken heeft positieve effecten op de zelfredzaamheid van inwoners. Werk geeft bijvoorbeeld inkomen waarmee je noodzakelijke uitgaven kunt doen. Door te werken ontwikkel je (nieuwe) vaardigheden en breid je je netwerk uit. Deze vaardigheden zijn ook nuttig voor het dagelijks leven. Het netwerk kan helpen bij het omgaan met tegenslagen.
Voor inwoners die door een beperking niet volledig kunnen werken, bieden we loonkostensubsidie. Stroomopwaarts biedt (tijdelijk) beschutte werkplekken voor inwoners die veel begeleiding nodig hebben. Met leerlijnen begeleiden we hen zo veel mogelijk naar een reguliere werkplek buiten Stroomopwaarts. Ook helpt Stroomopwaarts inwoners die ondersteuning kunnen gebruiken bij het vinden van een (parttime) baan.
Begroting 2026 Output 6a
10
Eigen (financiële) basis op orde
Zo lang mogelijk vitaal en zelfstandig
Vormen van netwerken
We stimuleren dat Schiedammers geen zorgen hebben over hun financiële situatie, bijvoorbeeld over schulden. Daarom is het belangrijk dat zij hun eigen administratie kunnen voeren en de weg naar ondersteuning en regelingen weten te vinden. Aan inwoners met lage inkomens en hun kinderen stellen we op maat voorzieningen beschikbaar die ervoor zorgen dat zij zo veel mogelijk mee kunnen blijven doen en dat kinderen hierdoor zo veel mogelijk gelijke kansen hebben. We zorgen voor duidelijke en begrijpelijke informatie over beschikbare voorzieningen, zodat Schiedammers weten welke mogelijkheden er zijn. Ook willen we drempels wegnemen bij het aanvragen van voorzieningen, bijvoorbeeld door te voorkomen dat inwoners telkens hun inkomen moeten aantonen. De Rotterdampas biedt die mogelijkheid. We willen dat steeds meer voorzieningen met de Rotterdampas kunnen worden aangevraagd.
De gemeente zorgt dat ouderen en inwoners met een chronische ziekte of beperking ondersteuning kunnen krijgen bij het uitvoeren van dagelijkse (huishoudelijke) taken. Deze ondersteuning wordt waar mogelijk op maat geboden. Dat betekent dat mensen de hulp ontvangen die zij nodig hebben en dat dit per persoon kan verschillen afhankelijk van de situatie.
Een sociaal netwerk bestaat bijvoorbeeld uit familie, vrienden, buren, leden van dezelfde vereniging of deelnemers aan eenzelfde (groeps)activiteit. Een sterk sociaal netwerk stelt inwoners in staat om zelfredzaam te zijn, bijvoorbeeld door samen leuke dingen te doen, informatie te krijgen en eenvoudige problemen op te lossen (zoals oppas regelen, een klusje in of om het huis of boodschappen doen), of door samen te zoeken naar oplossingen voor grotere problemen. Met algemene voorzieningen stimuleren we dat inwoners elkaar kunnen ontmoeten en zo een netwerk kunnen vormen. Voorbeelden hiervan zijn (sport)verenigingen en ontmoetingsplekken in de wijk of buurt.
We verstrekken subsidie aan partners die inwoners ondersteunen om hun financiën op orde te brengen en te houden. Armoede is meer dan een gebrek aan geld. We maken armoede en schulden bespreekbaar en nemen met campagnes schaamte en taboes weg. We zijn zichtbaar in de stad, aanwezig in buurten en wijken, en bieden een helpende hand. Ervaringsdeskundigen adviseren ons hierbij. De gevolgen van armoede en schulden worden verzacht en deels voorkomen door te investeren in betaalbare woningbouw, goed onderwijs en werkgelegenheid. Hiervoor hebben we partners nodig, zowel lokaal, regionaal als landelijk. De landelijke overheid speelt hierin ook een rol: zij bepaalt het bestaansminimum wijst de middelen toe die wij kunnen besteden. De uitdaging waar we voor staan is groot.
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
Een gezonde leefstijl helpt om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven. Onze activiteiten lichten we verderop toe onder “Schiedammers hebben een gezonde leefstijl”. In noodzakelijke situaties bieden we (maatschappelijke) opvang en begeleiden we inwoners zo snel mogelijk terug naar zelfstandige woonruimte. De gemeente heeft enkele opvangvoorzieningen voor dak- of thuisloze gezinnen en alleenstaanden. We verbeteren het aanbod zodat het aansluit op de behoefte en kwalitatief goed is. Zo verkennen we bijvoorbeeld hoe Housing First in de MVS-regio kan worden gerealiseerd en hoe we het aanbod aan opvang en ondersteuning voor jongeren kunnen versterken. Naast het (door)ontwikkelen van het opvangaanbod zetten we ook in op laagdrempelige ondersteuning, bijvoorbeeld met een inloopvoorziening voor dak- of thuisloze Schiedammers. Ook verkennen we de mogelijkheden om straatzorg (lokaal en/of regionaal) op te zetten. Inwoners die niet zelfstandig kunnen wonen, bieden we een beschermde of begeleide woonplek. Bij Schiedammers die een gevaar vormen voor zichzelf of anderen dringen we samen met partners aan op (het gebruik van) hulp en ondersteuning.
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Vrijwillige inzet Vrijwilligerswerk is leuk om te doen. Mensen kunnen anderen helpen met hun kennis en ervaring. Voor anderen biedt het juist de mogelijkheid om nieuwe kennis of vaardigheden te leren. De gemeente helpt inwoners die op zoek zijn naar vrijwilligerswerk of vrijwillige hulp door vraag en aanbod bij elkaar te brengen. De gemeente werkt samen met de gemeenten Maassluis en Vlaardingen in het platform KLiK Vrijwilligers, dat niet alleen vrijwilligersorganisaties ondersteunt maar ook bijdraagt aan de persoonlijke ontwikkeling van vrijwilligers.
Mantelzorg Met mantelzorg bied je onbetaalde zorg of hulp aan familie of vrienden. Het gaat dan bijvoorbeeld om persoonlijke verzorging of hulp bij dagelijkse activiteiten. Ongeveer een kwart van de Schiedammers is mantelzorger (Monitor Leefbaarheid en Veiligheid 2024). Mogelijk is dit aandeel hoger, omdat mensen de hulp die zij bieden niet altijd als mantelzorg zien. De gemeente biedt Schiedammers
Begroting 2026 Output 6a
11
die mantelzorg (willen gaan) verlenen informatie en ondersteuning. Dat kan tijdens persoonlijke gesprekken, groepsbijeenkomsten of door tijdelijk de zorg over te nemen (respijtzorg). Deze activiteiten stimuleren mantelzorg en ondersteunen mantelzorgers, zodat zij overbelasting kunnen voorkomen. Hiervoor verstrekt de gemeente subsidie binnen het kader van subsidies welzijn.
Toegang tot ondersteuning Inwoners kunnen in de buurt terecht met hulpvragen. Hiervoor werken wijkondersteuningsteams verspreid over de stad. In elk WOT kunnen inwoners vrij binnenlopen, bijvoorbeeld tijdens inloopspreekuren. Ook welzijnspartners ondersteunen Schiedammers, bijvoorbeeld door te helpen bij eenvoudige vragen, problemen te signaleren en inwoners te verwijzen naar beschikbare voorzieningen. De Formulierenbrigade helpt Schiedammers bij het invullen van formulieren. Het MVS Jeugdmodel vormt de basis waarop we ondersteuning op maat bieden om met en rondom gezinnen oplossingen te vinden voor hulpvragen. Hiervoor stimuleert en faciliteert de gemeente samenwerking tussen verschillende partijen in de directe omgeving van gezinnen.
verder gestroomlijnd om sneller te kunnen anticiperen. De landelijke ontwikkelingen rond de Hervormingsagenda Jeugd, het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en het Besluit verbetering beschikbaarheid jeugdzorg blijven invloed houden op de verdere ontwikkeling van het MVS Jeugdmodel. Waar mogelijk is onze hulpverlening gericht op het vergroten van zelfredzaamheid en het voorkomen van hulpvragen. Denk hierbij aan reablement en de ketenaanpak valpreventie. Deze aanpak richt zich op 65-plussers met een verhoogd valrisico. Zij krijgen balans- en spierversterkende oefeningen via groepsprogramma’s aangeboden. Een van de doelen is om deelnemers door te verwijzen naar regulier beweegaanbod.
Duurzame ontwikkelingsdoelen (Global Goals)
Met het MVS Jeugdmodel streven we naar het sneller en passender ondersteunen van gezinnen, zo dichtbij mogelijk. In netwerken treffen de professionals van Mevis, scholen, het CJG, huisartsen en welzijnsorganisaties elkaar om samen de transformatieopgave aan te gaan. We initiëren en participeren in projecten en proeftuinen, op regionaal, gemeentelijk en wijkniveau. In de regiegroep transformatie stemmen we de transformatieagenda af. Vanaf het derde jaar van de overeenkomst met Mevis hebben we beter zicht op alle onderdelen van het MVS Jeugdmodel. We kunnen achteruit- en vooruitkijken en worden daardoor steeds ‘slimmer’. Daarnaast worden monitoringsprocessen
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Begroting 2026 Output 6a
12
Indicatoren Outcome indicator
1. Netto arbeidsparticipatie
Bron:
CBS
Toelichting
Of mensen werk hebben, bepaalt in sterke mate hoe goed zij zichzelf kunnen redden en mee kunnen doen in de samenleving. Ook stelt werk mensen in staat een sociaal netwerk op te bouwen. De netto arbeidsparticipatie drukt uit welk percentage van alle Schiedammers in de leeftijd van 15 tot 75 jaar op een zeker moment behoort tot de werkzame beroepsbevolking. Daarmee is deze indicator een goede graadmeter voor het aandeel Schiedammers dat werk heeft.
Resultaat 2024
72,3%
Output indicator
1a. Aandeel succesvol doorlopen schuldhulpverleningstrajecten
Bron:
Stroomopwaarts
Toelichting
Het tegengaan van problematische schulden is een belangrijke manier om armoede te bestrijden. In uiterste gevallen biedt schuldhulpverlening uitkomst: inwoners met problematische schulden worden gedurende een vastgestelde periode intensief begeleid, waarna een eventuele restschuld wordt kwijtgescholden. De kwaliteit van deze ondersteuning is niet de enige, maar wel een belangrijke factor in het aantal inwoners dat een schuldhulpverleningstraject succesvol doorloopt. Het percentage staat in dit geval voor het aandeel schuldhulpverleningstrajecten dat met goed resultaat is beëindigd, als deel van het totale aantal trajecten in het betreffende jaar.
Nulmeting 2022
69%
Doelstelling 2026
75%
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Begroting 2026 Output 6a
13
Indicatoren Outcome indicator
2. Aandeel inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum
Bron:
CBS
Toelichting
Een inkomen waarmee je financieel rondkomt, geeft regie over je eigen leven. Het sociaal minimum drukt het bedrag uit dat iemand nodig heeft om het levensonderhoud te voorzien en geldt als absolute ondergrens. Mensen die rondkomen van een bedrag tot 120% van het sociaal minimum verdienen weliswaar meer dan deze ondergrens, maar worden over het algemeen toch gezien als financieel kwetsbaar. De indicator laat zien welk deel van de inwoners mogelijk moeite heeft om rond te komen en (extra) ondersteuning nodig heeft.
Resultaat 2024
14,5%
Output indicator
2a. Aandeel huishoudens in de doelgroep dat gebruik maakt van minimaregelingen
Bron:
Stroomopwaarts
Toelichting
Minimaregelingen zijn een manier waarop gemeenten zelf aan armoedebestrijding kunnen doen. Huishoudens met kinderen en jongeren vormen hierbij een belangrijke doelgroep. Voor de regeling Jeugdfonds Sport en Cultuur ging het in 2021 om 31% van de huishoudens.
Nulmeting 2022
31%
Doelstelling 2026
65%
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Begroting 2026 Output 6a
14
Indicatoren Outcome indicator
3. Aandeel inwoners dat eenzaam is
Bron:
Monitor Leefbaarheid en Veiligheid
Toelichting
Regie hebben over je eigen leven staat of valt met je verhouding tot anderen. Het ontbreken van een sterk sociaal netwerk zorgt ervoor dat mensen minder kansen krijgen en ernstig beperkt worden als ze het door ziekte of andere omstandigheden niet alleen redden. Eenzaamheid is een belangrijke graadmeter voor de mate waarin mensen zelf vinden dat zij voldoende contact hebben met anderen. Voor de indicator wordt gebruikgemaakt van een vraag uit de tweejaarlijkse Monitor Leefbaarheid en Veiligheid, waarin Schiedammers wordt gevraagd om aan te geven of zij zich wel eens eenzaam voelen.
Resultaat 2024
11,2%
Output indicator
3a. Aandeel inwoners dat ten minste één keer per week contact heeft met vrienden of kennissen
Bron:
Monitor Leefbaarheid en Veiligheid
Toelichting
De gemeente financiert plekken en activiteiten in de stad waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Het doel is inwoners de gelegenheid te bieden bestaande contacten met vrienden en kennissen te onderhouden en nieuwe contacten te leggen. Dit draagt bij aan de ontwikkeling van sterke sociale netwerken. Met de indicator meten we het aandeel inwoners dat regelmatig contact heeft met vrienden of kennissen. Door de maatregelen om verspreiding van corona tegen te gaan, hadden inwoners in 2022 nog minder sociaal contact. In 2024 hadden meer mensen ten minste één keer per week contact met vrienden of kennissen dan in 2020 (voor corona). Het verschil bedraagt ongeveer 2%.
Resultaat 2024
94%
Doelstelling 2025
95%
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Verbonden partijen • Stroomopwaarts MVS • Rogplus • De Bibliotheek Schiedam • Welzijnspartners en sportverenigingen • Mevis • Onderwijs / Samenwerkingsverband en Onderwijs dat Past / Leerrecht • ZEL - DSW • CJG / GGD • Wijkteams • Kinderopvang
Kaderstellende beleidsnota’s • Kadernota sociaal domein, 2023 • Agenda Samenleven in een Kleurrijk Schiedam • Strategische Visie Werk en Inkomen MVS 2022-2025 • Regionale Visie Armoede en Schulden MVS 2020-2024 • Visie op participatie • Ambitieplan taalvaardig Schiedam • Visie op inburgering, 2019 • Regiovisie Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang, 2024 • Koersdocument MVS Jeugdmodel en Transformatieagenda (in ontwikkeling)
Begroting 2026 Output 6a
15
Schiedammers hebben een gezonde leefstijl Bewegen en sporten
Gezondere leefstijl
Bewegen en sporten is leuk om te doen en heeft veel positieve effecten. Het zorgt voor een netwerk waar mensen zich prettig voelen, vriendschappen kunnen ontwikkelen en vrijwilligerswerk kunnen doen. Het draagt bij aan een betere gezondheid en meer zelfvertrouwen. Mensen kunnen beter omgaan met angsten en stress. Ook leerprestaties kunnen toenemen door meer bewegen en sporten.
Een gezonde leefstijl draagt bij aan de eigen gezondheid. Bij een gezonde leefstijl hoort het maken van gezonde keuzes voor het lichaam. Denk daarbij aan: stress verminderen, voldoende slapen, gezond eten en drinken, voldoende bewegen, geen gebruikmaken van verslavende middelen. We ondersteunen Schiedammers waar nodig, zodat zij gezondere keuzes kunnen maken en in staat zijn om zelf de gezonde leefstijl eigen te maken. Dat doen we door voorlichting te geven over gezonde keuzes in eten en drinken. Zo stimuleren we bijvoorbeeld een groter aanbod van gezonde keuzes in (sport)kantines, maar ook in het dagelijks leven. We werken aan nieuwe preventieve aanpakken vanuit landelijke en regionale akkoorden, zoals het Integraal Zorgakkoord (IZA), het Regionaal Integraal Gezondheidsakkoord (RIGA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Via de ketenaanpak Welzijn op Recept, de ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht, de ketenaanpak GLI Volwassenen, de Coalitie Kansrijke Start en de ketenaanpak Valpreventie ondersteunen we inwoners die een gezondere leefstijl willen. Hiervoor werken we samen met verschillende stakeholders uit het welzijns-, medisch-, sport- en openbare ruimte domein.
We willen dat Schiedammers met plezier bewegen en sporten. Daarom zorgen we voor aantrekkelijke voorzieningen door accommodaties goed te onderhouden en gedeeld gebruik te stimuleren. In gesprek met de gebruikers werken we aan een sterkere en een meer gebruiksvriendelijke aanpak voor het beheer en de exploitatie van de gemeentelijke sportvoorzieningen. Zo maken we het makkelijker en prettiger om hier te sporten en recreëren. Er zijn al veel voorzieningen en activiteiten voor inwoners om in hun wijk of buurt te bewegen of sporten. We zoeken steeds naar nieuwe manieren om dit aanbod uit te breiden en te versterken. Via communicatieplatform Lekker Bezig kunnen inwoners het Schiedamse sport- en beweegaanbod vinden en in contact komen met beweegcoaches. Deze coaches helpen inwoners kennismaken met het aanbod in de wijk en de activiteit te vinden die bij hen past. Daarnaast voorkomen en verhelpen we (beweeg) achterstanden in de motoriek van kinderen. We faciliteren vakleerkrachten en professionals om kinderen tijdens beweeglessen te testen op hun motorische vaardigheden. Vervolgens organiseren we activiteiten die eventuele (dreigende) achterstanden verhelpen of voorkomen.
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
Met projecten als Gezond in de Zon of een campagne tegen vapen faciliteren en stimuleren we inwoners om gezonde keuzes te maken.
Schiedammers zijn weerbaar tegen mentale druk Bij mentale gezondheid denken we aan ‘lekker in je vel zitten’, voldoende veerkrachtig zijn om tegenslagen te verwerken en verleidingen te weerstaan. Ook het omgaan met druk hoort hierbij. Samen met partners uit onderwijs,
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
jeugdhulp, jeugdwelzijn en jongerenwerk voeren we het actieplan Mentale Gezondheid Jeugd – 2025 en verder uit. Dit plan bevat een set breed gedragen uitgangspunten en concrete activiteiten om de weerbaarheid van jeugd te vergroten en hun leefomgeving te versterken. Om de weerbaarheid van jongeren te vergroten, zijn sociale, cognitieve en emotionele vaardigheden nodig. Met de inzet van jongerenwerk, opgroei- en opvoedondersteuning, gezinsondersteuning vanuit wijkteams en jeugdhulp willen we individuele risicofactoren beperken, de weerbaarheid vergroten en de leefomgeving van jongeren versterken. Vanuit de uitvoeringsplannen Jeugd & Veilig en Preventie met Gezag wordt aanvullend ingezet op het vergroten van de weerbaarheid van risicojongeren die kwetsbaar zijn voor verleidingen. Aandacht voor mentale gezondheid is daarnaast onderdeel van activiteiten tegen eenzaamheid en van voorlichting over gezondheid en een gezonde leefstijl.
Gezonde leefomgeving In een gezonde omgeving ben en voel je je gezonder. Daarom werken we aan de verbetering van de luchtkwaliteit, het verminderen van geluidsoverlast en het stimuleren vanmeer groen in de openbare ruimte. Hiermee zorgen we voor betere omstandigheden voor de gezondheid van inwoners en stimuleren we dat zij meer bewegen in de openbare ruimte. Specifieke activiteiten beschrijven we in het programma Ruimtelijke Inrichting in Samenhang.
Begroting 2026 Output 6a
16
Duurzame ontwikkelingsdoelen (Global Goals)
Indicatoren Outcome indicator
4. Aandeel inwoners dat voldoet aan de Beweegrichtlijn
Bron:
RIVM
Toelichting
Voldoende bewegen is een belangrijk middel in de strijd voor een betere gezondheid. Het voorkomt gezondheidsproblemen, vergroot het welzijn en maakt mensen weerbaarder. In Nederland geldt sinds 2017 dat iemand voldoende beweegt als hij of zij voldoet aan de Beweegrichtlijn. Hierin zijn normen vastgelegd over de duur, intensiteit en de aard van beweging. Het RIVM doet regelmatig onderzoek naar de mate waarin mensen bewegen en sporten, en of zij daarbij voldoen aan de beweegrichtlijn. Het aandeel inwoners dat voldoet aan de Beweegrichtlijn is daarmee een belangrijke graadmeter voor de publieke gezondheid in Schiedam.
Resultaat 2024
43,3%
Output indicator
4a. Gemiddeld rapportcijfer sport- en beweegvoorzieningen
Bron:
Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport
Toelichting
De komende jaren willen we de kwaliteit van sport- en beweegvoorzieningen verbeteren. Dit moet er uiteindelijk toe leiden dat inwoners de voorzieningen ook beter waarderen. In de tweejaarlijkse Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport wordt inwoners gevraagd welk rapportcijfer zij geven aan de sport- en beweegvoorzieningen in Schiedam. Het gemiddelde van deze cijfers vormt een goede graadmeter voor de mate waarin Schiedammers deze voorzieningen waarderen.
Resultaat 2024
6,9
Doelstelling 2026
7,1
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Begroting 2026 Output 6a
17
Indicatoren Outcome indicator
5. Aandeel inwoners dat zich neerslachtig en somber voelt
Bron:
Monitor Gezondheid, Sport en Bewegen
Toelichting
Naast fysieke gezondheid is ook mentale gezondheid belangrijk. Neerslachtige of sombere gevoelens kunnen een teken zijn dat mensen niet goed in hun vel zitten. In de tweejaarlijkse Monitor Gezondheid, Sport en Bewegen vragen we Schiedammers onder meer naar hun mentale gezondheid en of zij zich bijvoorbeeld neerslachtig of somber voelen. Daarmee is deze indicator een goede graadmeter voor het mentale welzijn van Schiedammers.
Resultaat 2024
13%
Output indicator
5a. Aandeel jongeren met een hulpvraag dat vanuit het wijkteam en/of met voorliggende voorzieningen geholpen wordt
Bron:
Rogplus
Toelichting
Mentale problemen komen in toenemende mate voor onder jongeren. Deze problemen zijn vaak een symptoom van onderliggende oorzaken, zoals problemen thuis of sociaal isolement. We willen jongeren mentaal sterker maken, zowel door onderliggende problemen aan te pakken als door hun weerbaarheid te vergroten. Als er toch hulp nodig is, geven we deze waar mogelijk dichtbij: in het wijkteam en/of met behulp van algemene voorliggende voorzieningen zoals welzijnsactiviteiten, jongerenwerk, vrijwilligersorganisaties en voorlichting vanuit het CJG. Met deze indicator willen we meten welk aandeel jongeren met een hulpvraag wordt geholpen vanuit het wijkteam en/of met voorliggende voorzieningen. Dit blijkt echter lastig, omdat deze groep (jongeren van 16 tot en met 27 jaar) zowel onder de jeugdhulp als de volwassenhulp valt. Mevis houdt bij hoeveel kinderen zij helpt en op welke manier, maar deze informatie combineren met gegevens uit het volwassen-wijkteam is tot dusver nog niet mogelijk.
Nulmeting
-
Doelstelling 2026
80%
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Verbonden partijen • GGD Rotterdam Rijnmond • Team sportservice Zuid-Holland • Subsidies welzijn • Sportbedrijf Schiedam • Stroomopwaarts MVS
Kaderstellende beleidsnota’s • Kadernota sociaal domein, 2023 • Kadernota Bewegen en sporten Schiedam “Kom maar op!” • Uitvoeringsprogramma Bewegen en Sporten in Schiedam 2022-2026 “Vernieuwde energie!” • Kadernota sport- en beweegaccommodaties “Klaar voor de toekomst!” • Regionale Visie Armoede en Schulden MVS 2020 - 2024
Begroting 2026 Output 6a
18
Gelijke kansen voor iedere inwoner Fijn en veilig opgroeien We willen dat het goed gaat met de Schiedamse jeugd en dat zij fijn en veilig kunnen opgroeien en zich ontwikkelen tot weerbare en veerkrachtige Schiedammers. Daarom bieden we hulp en ondersteuning bij het versterken van de opgroei- en opvoedomgeving van kinderen en jongeren. De Schiedamse jeugd krijgt gelijkwaardige kansen om mee te doen en kennis en vaardigheden op te doen die zij kunnen gebruiken bij het nemen van belangrijke beslissingen in hun leven. We organiseren toegankelijke, veilige en vertrouwde plekken waar jongeren zich kunnen ontwikkelen en positieve ervaringen kunnen opdoen. Thuis, op school en in de wijk is sprake van gezamenlijke verantwoordelijkheid voor een veilige leefomgeving. Dit doen we onder andere met een meerjarige integrale opdracht voor jongerenwerk en met subsidies voor jeugdwelzijn. Wanneer deze veilige leefomgeving niet kan worden geboden, bijvoorbeeld door vormen van geweld, zijn er passende maatregelen om de situatie te de-escaleren. Geweld kan verschillende vormen aannemen, zoals fysiek geweld, psychisch geweld, seksueel geweld of uitbuiting. Geweld heeft een negatieve invloed op de weerbaarheid en de gelijke kansen van gezinnen. Daarom willen we geweld en intimidatie verminderen.
We stimuleren bewustwording van verschillende vormen van huiselijk geweld en zorgen dat Schiedammers (huiselijk) geweld in een veilige omgeving kunnen melden. Samen met partners is in 2021 in opdracht van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de ministeries van Justitie en Veiligheid (JenV) en Volksgezondheid,
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
Welzijn en Sport (VWS) het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming opgesteld. Binnen dit Toekomstscenario staat de organisatie van hulp en bescherming aan jeugdigen en volwassenen centraal, met als doel de veiligheid in gezinnen en huishoudens te verbeteren, zodat zij zich beter gezien en gehoord voelen en er minder gedwongen maatregelen nodig zijn. Het MVS Jeugdmodel onderschrijft veiligheid als ondergrens. Dit betekent dat signalering en vroegtijdig handelen door en met alle betrokken partijen wenselijk is.
Gelijke kansen door kwalitatief goed onderwijs De gemeente werkt samen met schoolbesturen en kinderopvangorganisaties aan kwalitatief goed onderwijs en opvang. Hiervoor ligt de verantwoordelijkheid primair bij de school- en opvangbesturen. In de Lokale Educatie Agenda (LEA) bepalen we gezamenlijke ambities en doelen om deze samenwerking vorm te geven. Deze zijn erop gericht Schiedamse kinderen en jongeren kansen te bieden op een perspectiefrijke toekomst. We bieden een fijne, veilige en gezonde omgeving voor jeugdigen, zodat zij minder worden belemmerd door uitsluiting, onveiligheid en een kwetsbare thuissituatie, en zich optimaal kunnen ontwikkelen. Extra aandacht gaat hierbij uit naar het verbeteren van de basisvaardigheden van Schiedamse kinderen. Om deze ambities en doelen te bereiken zet de gemeente samen met het onderwijs, kinderopvang, ouders en maatschappelijke organisaties in op een breed aanbod aan activiteiten – van de voor- en vroegschoolse educatie (VVE) tot het voortgezet onderwijs – die tevens aansluiten bij
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
onze deelname aan de Gelijke Kansen Alliantie en de inzet vanuit het Nationaal Programma Leefbaarheid & Veiligheid in Nieuwland en Oost. De voor- en vroegschoolse educatie (VVE) is specifiek gericht op het tegengaan van onderwijsachterstanden. Door de voorschoolse educatie worden kinderen beter voorbereid op de basisschool. In de vroegschoolse periode worden achterstanden gedurende de basisschoolperiode verder verminderd. Door middel van duidelijke en tijdige voorlichting en begeleiding (bijvoorbeeld hulp bij inschrijven) stimuleren we ouders om hun kind(eren) deel te laten nemen aan de voorschoolse educatie. Scholen in het primair en voortgezet onderwijs kunnen subsidie aanvragen voor activiteiten die bijdragen aan de gezamenlijk geformuleerde ambities en doelen van de LEA. Met andere activiteiten zoals de Brede School Academie (BSA), de Bibliotheek op School en de Ouderkamer zorgen we ervoor dat kinderen extra begeleiding ontvangen. Deze begeleiding richt zich primair op het vergroten van de basisen studievaardigheden van kinderen. Kinderen die andere zorg en/of ondersteuning nodig hebben, krijgen dit zo veel mogelijk op hun eigen school en/of kinderopvanglocatie. We maken hiervoor afspraken met samenwerkingsverbanden, kinderopvang, jeugdgezondheidsorganisaties en (jeugd)hulpverleners binnen de lokale wijkteams.
De Jeugdprofessional op School (JOS) van Mevis – die kinderen, jongeren en hun ouders vanuit school ondersteunt – speelt hierin een belangrijke en verbindende rol. Op een aantal basisscholen worden bovendien vaktherapie, behandeling en/of familieklassen geboden als extra ondersteuning.
Begroting 2026 Output 6a
19
Ook ondersteunt de gemeente kinderopvangmogelijkheden voor kinderen die extra begeleiding nodig hebben (bijvoorbeeld BSO+). Daarnaast bieden we in samenwerking met het onderwijs voorzieningen voor extra ondersteuning aan kinderen uit gezinnen met een lager inkomen. Dit vormt een vangnet, zodat geen kind met een lege maag of onvoldoende middelen naar school hoeft. Samen met partners zorgen we ervoor dat inwoners weten welke voorzieningen er zijn en dat zij hiervan gebruik kunnen maken wanneer dat nodig is.
Kansen op de arbeidsmarkt We willen dat alle jongeren de school verlaten met een diploma of een startkwalificatie waarmee zij kunnen gaan werken en zelfstandig inkomen kunnen verdienen. Om de kans hierop te vergroten, bieden we diverse vormen van (loopbaan)ondersteuning en proberen we achterstanden in het onderwijs zo vroeg mogelijk te voorkomen. Om kansen op de arbeidsmarkt te vergroten stimuleren we een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, zowel op lokaal als op regionaal niveau. We werken met Leerrecht, de mbo-scholen en bedrijven toe naar minder voortijdige schooluitval, meer flexibele instroommomenten, betere doorstroombegeleiding en ondersteuning bij de toeleiding naar de arbeidsmarkt. De ontwikkelingen in cijfers over verzuim en voortijdig schoolverlaten worden opgenomen in de terugkoppeling Verbonden Partijen en in het jaarverslag van Leerrecht. Voor jongeren die al zijn uitgevallen in het (reguliere) onderwijs, ontwikkelen we samen met partners een integrale en specifieke aanpak om ook deze thuiszitters weer richting onderwijs, werk of andere vormen van participatie te stimuleren.
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
Bekostiging onderwijsachterstandenbeleid Een groot deel van onze inzet om onderwijsachterstanden te voorkomen wordt gefinancierd vanuit de specifieke uitkering onderwijsachterstandenbeleid (SPUK OAB). Het huidige kabinet heeft in de voorjaarsnota besluitvorming opgenomen waarmee de SPUK-uitkeringen, waaronder de SPUK OAB, zoveel mogelijk worden opgeheven en de middelen worden toegevoegd aan de algemene uitkering. Het kabinet heeft de ambitie deze overdracht per 1 januari 2027 te effectueren. Het is op dit moment onduidelijk welke effecten dit heeft op de gemeentelijke begroting. Eventuele wijzigingen of kortingen hebben mogelijk gevolgen voor de programma’s die we aanbieden.
van de haalbaarheidsonderzoeken start de realisatie van de projecten uit het eerste uitvoeringsplan in 2026. Ondertussen werken schoolbesturen en gemeente samen aan het tweede uitvoeringsplan IHP, dat volgens planning in het vierde kwartaal van 2026 aan de gemeenteraad ter vaststelling wordt aangeboden.
Duurzame ontwikkelingsdoelen (Global Goals)
Huisvesting van scholen in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs Gelijke kansen voor jongeren en een goede onderwijskwaliteit staan centraal in het gemeentelijk onderwijsbeleid. Dit vraagt om een evenwichtig, sterk en kwalitatief goed onderwijsaanbod met een goede stedelijke spreiding, gehuisvest in duurzame gebouwen van hoge kwaliteit. Met het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs Schiedam 2021-2036 werken we samen met schoolbesturen en partners aan geschikte en duurzame locaties voor goed onderwijs. Met elkaar stellen we uitvoeringsplannen op waarin specifieke projecten worden benoemd. Voor de projecten uit het in 2023 geactualiseerde eerste uitvoeringsplan IHP 2021-2024 stellen schoolbesturen en partners haalbaarheidsonderzoeken op. Op basis daarvan beslist het college of de uitvoering past binnen de door de raad vastgestelde kaders. Afhankelijk van de beoordeling
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Begroting 2026 Output 6a
20
Indicatoren Outcome indicator
6. Aandeel voortijdig schoolverlaters
Bron:
CBS
Toelichting
Kinderen of jongeren die hun school niet afmaken, lopen een groter risico op problemen in de rest van hun leven en hebben minder kansen op de arbeidsmarkt. Het tegengaan van deze uitval is daarom een belangrijk speerpunt. Het CBS houdt bij hoeveel jongeren hun school voortijdig verlaten. Daarmee is deze indicator een goede graadmeter voor de mate waarin Schiedamse jongeren gelijke kansen krijgen – zowel nu als in de toekomst.
Resultaat 2024
2,5%
Output indicator
6a. Aandeel kinderen met een indicatie in voorschoolse educatie dat gebruik maakt van voorschoolse educatie
Bron:
Verantwoording subsidies
Verbonden partijen
Toelichting
Met voorschoolse educatie willen we voorkomen dat kinderen met een achterstand starten op de basisschool. Door voldoende plekken te organiseren maken we het mogelijk dat zo veel mogelijk kinderen die tot de doelgroep behoren hiervan gebruik kunnen maken. Ouders of verzorgers beslissen of hun kind daadwerkelijk deelneemt, maar de gemeente kan hen met voorlichting helpen een geïnformeerde keuze te maken. Zo zorgen we ervoor dat zo veel mogelijk kinderen een gelijke kans krijgen.
• Schoolbesturen en Samenwerkingsverbanden • Leerrecht • Mevis • Welzijnspartners • CJG – GGD • ZEL • Kinderopvangpartners • Veiligheidsketenpartners
Nulmeting 2022
69%
Doelstelling 2026
80%
Kaderstellende beleidsnota’s • Kadernota sociaal domein, 2023 • Strategische Visie Werk en Inkomen MVS 2022-2025 • Kadernota Integrale Veiligheid (2021) • MVS-jeugdhulpmodel • Lokale Educatieve Agenda 2025-2030 • Integraal huisvestingsplan Onderwijs 2021-2036 • Nationaal Programma Leefbaarheid & Veiligheid in Nieuwland en Oost • Agenda Samenleven in een kleurrijk Schiedam
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Output 2a
Output 3a
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Begroting 2026 Output 6a
21
Wat gaat het kosten? Rekening 2024
Bedragen x € 1.000,-
Taakveld
Begroting 2026
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
0.8 Overige baten en lasten
0
0
0
-2.339
0
-2.339
-1.384
0
-1.384
4.2 Onderwijshuisvesting
-6.304
309
-5.995
-6.925
197
-6.728
-6.073
197
-5.876
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
-9.936
7.269
-2.667
-12.188
8.898
-3.289
-12.210
8.739
-3.471
5.1 Sportbeleid en activering
-1.182
598
-585
-1.423
567
-856
-1.411
515
-896
5.2 Sportaccommodaties
-8.530
3.490
-5.040
-8.038
2.230
-5.808
-8.255
2.260
-5.994
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
-14.323
6.324
-8.000
-16.968
5.310
-11.658
-12.621
1.481
-11.140
6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO
-2.622
139
-2.483
-3.421
0
-3.421
-3.305
0
-3.305
6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd
-7.325
0
-7.325
-7.214
0
-7.214
-7.735
0
-7.735
6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal
-133
0
-133
-573
0
-573
-680
0
-680
6.3 Inkomensregelingen
-52.098
47.150
-4.948
-57.254
48.469
-8.785
-56.813
47.912
-8.901
6.4 WSW en Beschut Werk
-24.487
0
-24.487
-29.154
0
-29.154
-29.333
0
-29.333
6.5 Arbeidsparticipatie
-995
1.762
767
-1.740
1.822
82
-1.868
1.535
-332
6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO)
-5.057
0
-5.057
-4.304
0
-4.304
-4.483
0
-4.483
6.711 Huishoudelijke hulp (WMO)
-10.285
0
-10.285
-9.946
0
-9.946
-10.141
0
-10.141
6.714 Overige maatwerkarrangementen (WMO)
-7.842
0
-7.842
-7.235
0
-7.235
-7.481
0
-7.481
6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal
-20.322
1.150
-19.173
-15.792
326
-15.466
-17.715
406
-17.309
6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal
-9.434
0
-9.434
-9.651
0
-9.651
-9.252
0
-9.252
6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk
-3.466
0
-3.466
-1.701
0
-1.701
-1.857
0
-1.857
6.791 PGB WMO
0
0
0
-903
0
-903
-940
0
-940
6.792 PGB Jeugd
0
0
0
-500
0
-500
-528
0
-528
Programma Mens en stad in beweging Output 1a
Begroting 2025
Output 2a
Output 3a
§ Paragrafen € Programma Output 4a
Output 5a
Begroting 2026 Output 6a
22
Rekening 2024
Bedragen x € 1.000,-
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
0
0
0
-191
0
-191
-215
0
-215
6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
-1.739
1.456
-284
-2.204
8.957
6.753
-2.434
717
-1.717
6.821 Jeugdbescherming
-3.517
0
-3.517
-2.995
0
-2.995
-3.300
0
-3.300
6.822 Jeugdreclassering
-526
0
-526
-460
0
-460
-489
0
-489
6.91 Coördinatie en beleid WMO
-347
0
-347
-2.905
0
-2.905
-2.747
0
-2.747
6.92 Coördinatie en beleid Jeugd
-1.077
706
-370
-5.881
738
-5.143
-6.209
738
-5.470
7.1 Volksgezondheid
-3.966
-26
-3.992
-4.738
428
-4.309
-4.547
0
-4.547
-195.515
70.325
-125.190
-216.644
77.943
-138.701
-214.024
64.501
-149.523
0.10 Mutaties reserves
-3.190
4.630
1.441
-3.066
4.007