Collegebrief 6 juli 2023 Jeugdmonitor 2023

gemeente Schiedam

Jeugd & Onderwijs

Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501 3100 EA Schiedam

Aan de gemeenteraad van Schiedam

14 010 schiedam.nl

uw kenmerk

uw brief van

ons kenmerk

datum

23UIT03577

6 juli 2023

doorkiesnummer

e-mail

contact@schiedam.nl onderwerp

Jeugdmonitor 2023

Geachte leden van de gemeenteraad, In deze brief informeren wij u over het onderzoek en de resultaten van de jeugdmonitor 2023. Aanleiding tot onderzoek Eens in de twee jaar wordt de jeugdmonitor afgenomen onder de jeugd van Schiedam. In deze jeugdmonitor geven jongeren zelf aan hoe zij vinden dat het gaat, met henzelf en met de stad. Zo kan de gemeente inspelen op de actuele behoeften van de jeugd. De input van de jeugd is voor de gemeente een inhoudelijke verrijking voor beleidsvorming. Maatschappelijk betrokken jongeren die iets willen betekenen voor de stad zijn van grote waarde voor de gemeente. Het afnemen van de jeugdmonitor is een vorm van participatie zoals in het gemeentelijk participatiebeleid is opgenomen. Afname van de jeugdmonitor De jeugdmonitor is in het najaar van 2022 afgenomen onder de Schiedamse jeugd in de leeftijd van 10 t/m 23 jaar. Het onderzoek is verdeeld in 3 leeftijdscategorieën, namelijk groep 7 & 8 van de Schiedamse basisscholen, middelbare scholieren en 17-23-jarigen. De monitor is afgenomen onder jongeren uit alle wijken, hiermee is representativiteit van sociaaleconomische status en afkomst geborgd. Om de representativiteit te verhogen is er per leeftijdscategorie een weging toegepast op basis van diverse achtergrondkenmerken zoals onderwijsniveau en wijk. De eerste twee groepen zijn benaderd via de scholen.

De derde groep heeft thuis een brief ontvangen met een link naar een digitale enquête die via een QR-code beschikbaar was. Dit heeft geresulteerd in een totaal van 3.254 respondenten, waarvan 2.220 woonachtig in Schiedam. Onderzoeksresultaten In de rapportage ‘Jong in Schiedam 2023’ leest u de uitkomsten van de jeugdmonitor 2023. In de bijlage van deze brief worden de resultaten samenvattend per thema weergegeven. Wij bieden u daarnaast graag de gelegenheid om de beeldvormende avond van 12 september 2023 te benutten voor een inhoudelijke presentatie met toelichting op de resultaten. Borging van de resultaten De jeugdmonitor wordt na de zomervakantie gedeeld met scholen, jeugdwelzijnspartners en vakafdelingen. Met een begeleidend filmpje vóór en dóór de jeugd zal de monitor onder de

*23UIT03577*

aandacht worden gebracht in de democratielessen op de scholen en op de Gemeentelijke socialemediakanalen. Daarnaast gaan we met het jongerenplatform I’ve got the #Power in gesprek over de meest opvallende resultaten en bevindingen. Deze thema’s worden nader uitgewerkt in diverse speak-up bijeenkomsten met de jeugd en dienen als input voor het ontwikkelen van gemeentelijk beleid.

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris,

de burgemeester,

C.E. Bos

J.G. Bijl

Bijlage: highlights jeugdmonitor 2023 Mentale gezondheid  De jongeren geven aan dat zij zich de afgelopen maanden minder goed hebben gevoeld dan in eerdere onderzoeken naar voren kwam. Het aandeel VO-leerlingen dat zich uitstekend tot goed voelde is gedaald van 80% in 2019 naar 59% in 2023. Jongeren tussen de 17 en 23 voelen zich ook aanzienlijk minder goed (van 86% in 2019 naar 72% in 2023)  Landelijke CBS-cijfers geven aan dat de mentale gezondheid van de jeugd aantoonbaar is afgenomen. Zo was 11% in 2019 psychisch ongezond en is dit in 2022 opgelopen tot 18%. De achteruitgang in mentale gezondheid onder jongeren is volgens CBS zowel bij tieners (12- tot 18-jarigen) als bij jongvolwassenen (18- tot 25-jarigen) te zien. De lokale ontwikkeling ligt dan ook in de lijn van landelijke prevalentie. School en voorlichting  De jeugd maakt zich steeds meer zorgen over hun schoolprestaties. Zo piekert 66% van de groep 7 & 8 leerlingen over schoolprestaties, ten opzichte van 52% in 2021. 75% van de middelbare scholieren ziet er soms tot vaak tegenop om naar school te gaan.  Bij jongeren tussen de 17 en 23 leiden hun schoolprestaties bij bijna 50% onder het hebben van een (bij)baan.

 Een groot deel van de jongeren geeft aan meer informatie en betere begeleiding te willen om een keuze voor een profiel, studie of beroep te maken, 41% van de middelbare scholieren vindt loopbaanondersteuning nu onvoldoende.  Naast loopbaanondersteuning is er toenemende behoefte aan voorlichting op gebied van mentale en fysieke gezondheid, puberteit en omgaan met geld.  Opvallend is dat de voorgestelde manieren van voorlichting en informatie door de jongeren worden afgeschreven, maar op de vraag hoe zij deze informatie dan wel willen ontvangen komt geen duidelijk antwoord. Hier wordt een vervolgvraag over gesteld tijdens de speakup bijeenkomsten. Vriendschap, eenzaamheid en acceptatie  Er is een stijging te zien in de ervaren eenzaamheid onder jongeren, 25% van de 17 tot 23jarigen geeft aan dat zij onvoldoende vrienden of contacten hebben. Dit was in 2019 nog 18%. De nasleep van de Covid-maatregelen heeft voor deze doelgroep nog langdurig nadelig effect. Op jongere leeftijd geeft zo’n 7% aan zich vaak alleen te voelen.  Het acceptatieniveau met betrekking tot andere geaardheid is na eerdere stijging ditmaal gedaald. In 2021 gaf 14% aan niet bevriend te willen zijn met iemand met een andere geaardheid, in 2023 is dit gestegen naar 25% in groep 7 & 8 en 35% in het VO.

Deze stijging kan niet volledig verklaard worden, maar de extra aandacht voor dit onderwerp (zoals de lentekriebels campagne) kan mogelijk ook tot negativiteit leiden.  Jongeren tussen de 17 en 23 die aangeven genderneutraal of non-binair te zijn, zijn significant minder tevreden over hun sociale contacten. Pesten en discriminatie  Pestervaringen zijn in groep 7 & 8 veelal gelijk gebleven (20%). In het VO is dit het afgelopen jaar echter ruim verdubbeld (van 5,7% naar 12,9%). Pesten gebeurt ook steeds vaker online (3,5% in 2019, 25% in 2023). Jongeren kennen de maatregelen om pesten te voorkomen wel en vinden niet per se dat scholen hier meer aan zouden moeten doen.  Discriminatie ervaringen zijn de afgelopen jaren veelal gelijk gebleven. 30% heeft zich het afgelopen jaar wel eens gediscrimineerd gevoeld. Afgelopen jaren was huidskleur en

afkomst de voornaamste reden van discriminatie, dit jaar is ook geaardheid in 10% van de gevallen de reden voor discriminatie, een toename. Vrije tijd, online  De rol van sociale media en gamen in het leven van kinderen neemt nog altijd toe, 61 tot 73% heeft gamen en social media als favoriete bezigheid, 56% van de middelbare scholieren geeft aan onrustig, gestresst of geïrriteerd te raken wanneer ze niet kunnen gamen of op sociale media kunnen.  Activiteiten als sport, theater, muziek, lezen en natuur-/techniek lijken minder populair te worden. In 2019 stond sport-of beweegactiviteiten op de eerste plek als favoriete bezigheid, nu is dat gamen en social media of met vrienden afspreken.  Toch is er een lichte stijging te zien in het aantal jongeren dat lid is van een sport,- of cultuurvereniging. 71% van de groep 7 & 8 leerlingen, 56% van de middelbare scholieren en 55% van de 17 tot 23-jarigen zijn lid van een vereniging. De eerdere daling uit 2021 werd verklaard door de sluiting van locaties vanwege de Covid-maatregelen, na heropening is te zien dat dit weer toeneemt. Geld (zorgen)  Het aandeel jongeren dat thuis geldzorgen ervaart lijkt toegenomen. Echter is dit deels te verklaren door een gewijzigde vraagstelling. In 2016 was dit percentage 18%, in 2021 is dit gedaald naar 9%.

Nu geeft 21% aan te merken dat er soms te weinig geld is, maar slechts 2 tot 5 % merkt vaak iets van geldzorgen thuis.  Van de doelgroep die aangeeft vaak geldzorgen thuis te hebben, geeft 89% aan hier zelf niet direct last van te ondervinden. Bij de doelgroep die hier wel last van ondervindt, is de mate van die last wel toegenomen. Vooral zaken zoals schaamte, minder uitjes of leuke dingen doen. Ook de effecten van de energiekosten toename wordt door jongeren gemerkt, zo herkennen zij dat ze minder lang mogen douchen en dat de verwarming lager moet.  Wanneer het gaat om studieschuld valt op dat het percentage is gedaald van 24% naar 15%. Slechts 3% van de jongeren tussen de 17 en 23 hebben andere schulden, dit aantal is al sinds 2018 gelijk gebleven. Veiligheid  Het veiligheidsgevoel onder jongeren is licht gedaald. Rond de 40% is soms wel eens bang op straat, 10 tot 13% is vaak bang op straat. Het gaat daarbij met name om gebieden als Parkweg, Beatrixpark en Schiedam Centrum. 

Jongeren voelen zich vaak veiliger wanneer zij met vrienden op straat zijn. Meisjes voelen zich vaker onveilig in Schiedam dan jongens.

Wonen in Schiedam  Jongeren vinden het (bijna) altijd leuk om in Schiedam te wonen. 98% van de kinderen uit groep 7 & 8 vindt het altijd of meestal leuk om in Schiedam te wonen. Er is geen daling te zien in het totaal, maar middelbare scholieren geven vaker aan soms tevreden te zijn, in plaats van altijd. Nog steeds zit het percentage boven de 90%.  Het percentage van de 17 tot 23-jarigen dat over vijf jaar nog in Schiedam denkt te wonen is zo goed als gelijk gebleven. De reden van mogelijk gewenst vertrek is vooral vanwege studie of kans op een baan.