Collegebrief 20 november 2023 Jaarverslag leerrecht schooljaar 2022-2023

gemeente Schiedam

Jeugd & Onderwijs

Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501 3100 EA Schiedam

Aan de gemeenteraad van Schiedam

14 010 schiedam.nl

uw kenmerk

uw brief van

ons kenmerk

datum

23UIT06190

20 november 2023

doorkiesnummer

e-mail

contact@schiedam.nl onderwerp

Jaarverslag leerrecht schooljaar 2022-2023

Geachte leden van de gemeenteraad, Op grond van artikel 25 van de Leerplichtwet informeren wij u jaarlijks over het gevoerde leerplichtbeleid van het laatst afgesloten schooljaar 2022-2023. Sinds de start van regionaal bureau Leerrecht wordt voor de drie MVS-gemeenten een gezamenlijk jaarverslag opgesteld. De gemeente is verantwoordelijk voor het toezicht op en de handhaving van de leer- en kwalificatieplicht. De leerplicht geldt voor kinderen van 5 jaar tot en met het schooljaar waarin ze 16 jaar oud worden. Hierna geldt een kwalificatieplicht voor jongeren tot het moment dat ze een startkwalificatie behalen of 18 jaar worden. Een startkwalificatie is een diploma op minimaal havo of mbo 2 niveau. Ons regionaal bureau Leerrecht voert tevens de RMCcoördinatie uit op voortijdig schoolverlaten. In het jaarverslag wordt gerapporteerd over de Leer,- en kwalificatieplicht middels cijfers van de leerling populatie, verzuim-aantallen, vrijstellingen en het aantal thuiszitters. Ook worden de taken en cijfers omtrent RMC-coördinatie en voortijdig schoolverlaters vermeld. Daarnaast wordt ingegaan op de ontwikkelingen van het afgelopen jaar, zoals meer preventieve inzet, deskundigheidsbevordering en inspelen op aankomende wetswijzigingen.

In de bijlage van deze brief vindt u een samenvatting van de cijfers uit het jaarverslag toegespitst op de Schiedamse situatie, met een doorkijk op de daaruit volgende speerpunten.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris,

de burgemeester,

C.E. Bos

J.G. Bijl

*23UIT06190*

Bijlage Highlights Leerrecht Jaarverslag schooljaar 2022-2023 Leerplicht & kwalificatieplicht Leerling populatie Er wonen in MVS 50.437 kinderen en jongeren, waarvan 21.338 uit Schiedam. Hiervan zijn er 9.155 leerplichtig en 1477 kwalificatie plichtig. 4.281 Schiedamse leerlingen hebben afgelopen schooljaar hun startkwalificatie behaald (Havo, vwo, MBO 2 of hoger). Dat zijn er ruim 500 meer dan voorgaand jaar. Naast de inzet van het onderwijs is dit ook gedeeltelijk te verklaren door een stijging in het aantal kwalificatieplichtigen (die veelal hun examenjaar ingaan). Deze stijging is zowel landelijk als regionaal. Verzuimmeldingen Relatief verzuim Van relatief verzuim is sprake wanneer een leerling wel staat ingeschreven, maar de school niet regelmatig bezoekt. Scholen zijn wettelijk verplicht om meer dan 16 lesuren ongeoorloofd verzuim (spijbelen) of te laat komen, gedurende een periode van vier achtereenvolgende lesweken te melden bij DUO. Er zijn afgelopen schooljaar 851 relatieve verzuimmeldingen, een lichte stijging ten opzichte van vorig schooljaar. Van deze meldingen zijn er 166 niet verwijtbaar, 84 onterecht en zijn er 48 verhuisd. Het aantal Schiedamse leerlingen dat een waarschuwing kreeg of naar bureau Halt is verwezen is veelal gelijk gebleven.

Absoluut verzuim Er is sprake van absoluut verzuim wanneer een leerplichtige leerling niet staat ingeschreven op een school of instelling. In Schiedam ging het om 207 meldingen, een flinke stijging ten opzichte van de 61 meldingen van vorig jaar. Er waren 33 onterechte meldingen, 37 zijn tussentijds uit Nederland vertrokken en 46 keerden terug naar school. Deze stijging is te herleiden naar de nieuwkomers vanuit onder andere Oekraïne en hebben we in Schiedam ook te maken met gezinnen met briefadressen, waardoor het lastiger is om een leerling op te sporen. Er zijn wel goede contacten en samenwerkingsafspraken gemaakt over deze doelgroep met de afdeling Burgerzaken van Schiedam. Vrijstellingen Er zijn verschillende gronden waarop vanuit de Leerplichtwet vrijstelling kan worden verleend. Zo kan er door ouders vrijstelling van de verplichting tot schoolinschrijving worden gedaan als leerling geen onderwijs kan volgen wegens lichamelijke of psychische beperking, ouders bezwaar hebben tegen de richting van het onderwijs of wanneer een leerling onderwijs volgt in het buitenland (artikel 5 a t/m c). Vrijstelling kan ook worden verleend in het kader van Vervangende leerplicht (artikel 3a en b) wanneer volledig dagonderwijs niet mogelijk is. Vrijstelling van de kwalificatieplicht (16,- en 17 jarige) kan worden verleend vanwege bijzondere omstandigheden (artikel 15).

In dit schooljaar zijn er binnen MVS 237 vrijstellingen verleend, waarvan 109 uit Schiedam. Ondanks de extra inspanning op verlaging van de vrijstellingen door het inzetten van schoolvervangende trajecten of verminderde onderwijstijd, zien we een lichte stijging ten opzichte van voorgaand schooljaar. Deze stijging valt te verklaren door een deel van de Oekraïense leerlingen die in Schiedam zijn komen wonen, maar digitaal onderwijs volgen vanuit hun eigen land (ontheffing 5c). Ook zien we voor het eerst een stijging in de 3b-ontheffing. Het gaat hier om leerlingen die op 1 augustus (start nieuwe schooljaar) nog geen 16 jaar zijn en geen VMBO diploma hebben. Zij mogen dan niet starten in het MBO. Met een vrijstelling 3b kunnen ze wel tot het MBO worden toegelaten. Deze leerlingen gaan dus wel gewoon naar school.

Thuiszitters Het aantal wettelijke thuiszitters (langer dan 4 weken niet naar school, zonder vrijstelling of legitieme ziektemelding) staat op 67 in onze MVS-regio. Voor Schiedam gaat het om 25 thuiszitters, evenveel als in Vlaardingen. Een lichte stijging tegenover de 22 van vorig schooljaar. De reden van thuiszitten gaat in veel gevallen gepaard met wachttijden tot start behandeling van jeugdhulp of het ontbreken van een passende onderwijsplek in combinatie met zorg. Voorkomen Voortijdig schoolverlaten & RMC-coördinatie Voortijdig schoolverlaters De definitie van een voortijdig schoolverlater (VSV) is; jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten. Een startkwalificatie is een havo of vwo diploma of minimaal een mbo-2 diploma. Er is landelijk en regionaal een aanhoudende stijging te zien. In Schiedam zien we in het VO echter juist een daling, waarmee we voor het eerst onder het landelijk gemiddelde zitten. Het Schiedamse MBO kent wel een stijging hoger dan het landelijk gemiddelde, maar lager dan het MVS gemiddelde. Leerrecht heeft afgelopen schooljaar 599 nieuwe VSV’ers uit MVS benaderd, waarvan 258 uit Schiedam. RMC-coördinatie en trajectbegeleiding Leerrecht is namens de 3 gemeenten verantwoordelijk voor de RMC-coördinatie. Dit betekent het benaderen en in beeld houden van de VSV’ers.

De RMC-trajectbegeleiders bieden hen trajectbegeleiding aan. Er zijn 181 RMC-trajecten afgerond, waarna er 63 leerlingen teruggingen naar school en 38 aan het werk zijn gegaan. Voor Schiedam zijn dat er 86, waarvan er 25 teruggekeerd zijn naar school en 13 naar werk, een lichte daling ten opzichte van vorig schooljaar. 18+ Verzuim Jongeren van 18 tot 23 jaar vallen niet meer onder de Leerplichtwet, maar ook zij worden door Leerrecht begeleid richting startkwalificatie. In totaal zijn er 533 verzuimmeldingen 18+, waarvan 193 in Schiedam. Bijna 50 minder dan voorgaand schooljaar. Hiervan keerde 161 Schiedamse leerlingen weer terug naar een opleiding en gingen er 5 aan het werk. VSV-coach Vanuit het huidige VSV-programma wordt aanvullend ingezet op preventie, zo is er op iedere MBO school een VSV-preventie coach. Op alle MBO scholen heeft deze coach binnen MVS 25 leerlingen begeleid, waarvan 11 uit Schiedam. Next Society De Buzinezzclub biedt met het project Next Society ondersteuning om een brug te slaan tussen de potentie van jongeren en duurzame arbeidsmarktplaatsen bij werkgevers in de regio. Zij werken nauw samen met Leerrecht, de MBO’s, gemeenten en Stroomopwaarts. Jongeren krijgen intensieve training en coaching dat moet leiden tot duurzame arbeidsmarktplaatsing.

In de afgelopen 2 schooljaren zijn 82 deelnemers begeleid, waarvan er 44 succesvol zijn begeleid naar werk of school. De deelnemers zijn onder andere aangemeld door Stroomopwaarts, Albeda en Lentiz, ProNova en Leerrecht. Leerrecht heeft afgelopen schooljaar 17 deelnemers aangemeld. In totaal zijn er 49 Schiedamse deelnemers, waarvan momenteel zo’n 35% succesvol is bemiddeld naar een duurzame arbeidsplaats of BBLopleiding.

Ontwikkelingen Regionaal bureau Leerrecht Preventie en voorlichting Het afgelopen schooljaar heeft Leerrecht actief ingezet op deskundigheidsbevordering van hun personeel en partners. Zij hebben voorlichting en training gegeven aan ketenpartners zoals Veilig Thuis, Stroomopwaarts, de Buzinezzclub etc. Daarnaast is preventie een belangrijk speerpunt, zo is klassikale voorlichting gegeven aan scholen, is er op iedere MBO een VSVcoach en zijn er groepsgerichte preventiegesprekken gevoerd met dreigende uitvallers in het VO. De VO scholen in Schiedam hebben zichtbaar minder gebruikt gemaakt van het voorlichtingsaanbod omdat zij deze behoefte nog niet ervaarden. Zij zijn op de hoogte van het aanbod. Ook in het PO is al aandacht voor verzuimbestrijding door bijvoorbeeld de ‘Te-laatkom-acties’ en huisbezoeken bij gezinnen die niet aan de oproepbrief vanuit leerplicht voldoen. Bereik en klantvriendelijkheid Er zijn enkele kwaliteitsslagen gemaakt in de dienstverlening van Leerrecht. Zo is er een nieuw platform (Intergrip) waarin de overstap van VO naar MBO beter gemonitord kan worden om deze overgang soepeler te laten verlopen. Om de VSV’ers beter te bereiken is het formulier bij de VSV-brief, waar jongeren per post op moesten reageren, vervangen door een QR-code. Hierdoor is het respons flink gestegen.

Ook is er meer gebruik gemaakt van tolken om met ouders van de Syrische en Oekraïense leerlingen te communiceren. Deskundigheidsbevordering Leerrecht laat hun medewerkers nieuwe kennis op doen om deskundigheid en professionaliteit te bevorderen. Zo hebben zij deelgenomen aan cursussen en trainingen op het gebied van; gespreksverslagen schrijven, feedback geven en ontvangen, autismebeleving en leerden zij vanuit WEL in ontwikkeling hoe om te gaan met ouders van kinderen die thuiszitten. Speerpunten schooljaar 2023-2024 - Voorbereidingen treffen voor de wetswijziging uitbreiding RMC-taken van 23 naar 27 jaar. Deze gaat naar verwachting in op 1 augustus 2025. - Regionale vertaling van aanvalsplan terugdringen VSV in MBO met de RMC-regio Rijnmond verwerken in het nieuwe VSV-programma 2025-2029. - Voorbereidingen treffen voor de uitgestelde wetswijzing in het kader van beroep op vrijstelling van de inschrijvingsplicht artikel 5 onder a. Hier zijn al voorbereidende gesprekken over gevoerd tussen Leerrecht en het Samenwerkingsverband. De nieuwe ingangsdatum is naar verwachting 1 augustus 2024. - Nadere effectmeting VSV-coach en huisbezoeken middels Maatschappelijke kostenbaten analyses (MKBA) - Implementatie naamsverandering RMC-coördinatie naar Doorstroompunt.

Naar aanleiding van de eerder gerefereerde kamerbrief en wetswijziging RMC, zal de naam van RMC worden aangepast naar Doorstroompunt, omdat de naam duidelijker dient aan te sluiten bij de dienstverlening. Dit zal per 1 januari 2024 worden gewijzigd. - Pilot administratieve handelingen leerplicht, hier wordt een medewerker voor aangesteld. - Implementatie van meer QR-codes in brieven, na het respons succes van de QR-code in de VSV-brief.