Collegebrief 1 juni 2022 Uitstel versobering regelingen armoedebeleid

gemeente Schieda rn

gemeente

team Zorg, Welzijn, Sport

Stadskantoor, Stadserf; Postbus 1501 3100 EA Schiedam

Aan de gemeenteraad van Schiedam

14010

schiedam.nl

uw kenmerk

uw brief van

ons kenmerk

datum

22U1T0245$

1Ufl 2022

doorkiesnummer

e-mail

010-2191457

contact@schiedam.nl

onderwerp

Uitstel versobering regelingen armoedebeleid

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 28januari 2020 nam uw raad de motie ‘Uitstel versobering regelingen en toetsing effectiviteit maatregelen armoedebestrijding’ unaniem aan. Aanleiding voor de motie was de behandeling van de ‘Regionale Visie Armoede en Schulden 2020-2023’, waarin het college voorstelde om meer preventieve maatregelen te nemen. En hiervoor budgettaire ruimte te maken door beëindiging van de Kindtoeslag in de Individuele Inkomenstoeslag, verlaging van de hoogte van de Kindpas en het vervallen van de vrjwilligerspremie in 2020 en 2021. In de motie roept u op om de versoberingen niet door te laten gaan, maar eerst te laten onderzoeken of de preventieve maatregelen effectief zijn. Naar aanleiding van de motie besloten wij om de voorgestelde versoberingen niet door te voeren. Hierdoor hebben we meer tijd gehad voor het onderzoek. En kunnen we de resultaten matchen met de armoede monitor. Wij hebben de Erasmus School of Social and Behavioural Sciences opdracht verleend dit onderzoek uit te voeren. In de bijlage vind u het eindverslag. In deze brief geven we op hoofdlijnen de conclusies van het onderzoek en onze reflectie op het onderzoek. De onderzoekers concluderen dat het lastig is om antwoord te geven op de vraag van de raad.

Het onderzoek geeft een beeld van de effectiviteit van de gebruikte prestatie-indicatoren, het bevat een verkenning bij andere gemeenten en een beoordeling van de gebruikte data en meetmethoden. Effectiviteit preventieve maatregelen

Om drie redenen geeft de onderzoeker aan dat het moeilijk is om de preventieve maatregelen en de voorgestelde versoberingen tegen elkaar af te wegen: • Resultaten van preventie worden pas op lange termijn zichtbaar, terwijl de effecten van versobering veel eerder zichtbaar zijn; • Preventie richt zich, in tegenstelling tot gerichte maatregelen op een brede doelgroep. Op individueel niveau is daarbij niet te zeggen wie er baat hebben bij de preventieve maatregelen. Tegelijkertijd zijn de resultaten voor de bevolking als geheel vaak beter dan de effecten van gerichte maatregelen die op een specifieke doelgroep zijn gericht.

111 1 1 1 1 1 li i 1 1 1 1 1 1 1 I I 11111 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 li i

•

Om de gevolgen van preventie goed te kunnen meten is een indicator op outcome niveau nodig; Er zijn veel externe factoren van invloed op het ontstaan van armoede en schulden, zoals de ontwikkeling van de economie. In combinatie met de lange termijn waarop effecten van preventie zichtbaar worden maakt dit een vergelijking lastig.

Conclusie prestatie indicatoren, voorgestelde data en meetmethoden. Het onderzoek beoordeelt of gebruikte prestatie-indicatoren in de Regionale visie Armoede en Schulden en het activiteitenplan adequaat, volledig en causaal zijn. Op basis van de review komt de onderzoeker tot vier conclusies. • In de Regionale Beleidsvisie en het Activiteitenplan is een goede koppeling van instrumenten, subdoelstellingen en doelstellingen opgenomen. Wel zijn er enkele verschillen tussen het Activiteitenplan en de Regionale Visie. Ook wordt de koppeling met de hoofddoelstelling uit de regionale beleidsvisie, ‘ombuigen van de stijgende trend’, niet uitgewerkt; • Er worden drie beleidsdoelstellingen genoemd, te weten preventie, activerend armoedebeleid en vergroting bereik van dienstverlening. Deze doelstellingen zijn niet in meetbare termen vertaald. Ook is niet duidelijk wat het aandeel van deze beleidsdoelstellingen in het bereiken van de hoofddoelstelling zou moeten zijn.

Tenslotte is de verhouding tussen de doelstellingen voor ‘schulden’ en voor ‘armoedebestrjding’ niet duidelijk; • De voorgestelde prestatie-indicatoren dekken maar een klein gedeelte van het totale beleid af, en zijn bovendien vooral gericht op het niveau van output, en veel minder op de maatschappelijke doelen die de gemeente zich heeft gesteld; • Onduidelijk is soms welk instrument in welke mate aan welke doelstelling zou moeten bijdragen, en via welke mechanismen deze instrumenten dan werken. Daarmee blijft onduidelijk hoe realistisch de gestelde doelstellingen uiteindelijk zijn. De eindconclusie is, dat de voorgestelde indicatoren in beperkte mate inzicht geven in de effectiviteit van de Aanpak Schulden en Armoede van de gemeente Schiedam. Door de indicatoren meer aan de hand van de beleidstheorie te structureren en zowel output als outcome indicatoren te hanteren, wordt het inzicht in de effectiviteit vergroot. Daarbij zou het wenselijk zijn om de beleidsdoelstellingen concreter te formuleren en duidelijker aan te geven hoe elke beleidsdoelstelling bijdraagt aan het uiteindelijke hoofddoel van de Regionale Visie Armoede en Schulden. Enkele kanttekeningen • Het armoedebeleid is onderdeel van het integrale beleid van de gemeente zoals huisvesting, onderwijs en werkgelegenheid.

Dat maakt het formuleren van causale relaties tussen de maatregelen die Stroomopwaarts uitvoert extra ingewikkeld. Dit betekent ook dat met name de outcome indicatoren meer op het breder terrein van het sociaal domein moeten worden geformuleerd in plaats van op één van de deelterreinen. • De monitoring van de armoede en schuldenproblematiek in Schiedam wordt uitgevoerd door het Kenniscentrum. Hiermee volgen we de ontwikkeling van armoede in Schiedam. Mede op basis hiervan voeren we de aanbevelingen om concretere beleidsdoelstellingen te formuleren (outpilt en outcome) uit. In de monitor meten we effectiviteit van het armoedebeleid. Op outcome niveau bijvoorbeeld door de ontwikkeling van de ervaren gezondheid. Op output niveau onder andere door het volgen van het gebruik van voorzieningen binnen het armoedebeleid.

De armoede review geeft waardevolle handvaften voor de ontwikkeling en de monitoring van het armoedebeleid. Met name op een hoger abstractieniveau. Samen met de armoede monitor van het Kenniscentrum kunnen we hiermee de ontwikkelingen goed volgen. Ook in bredere zin is de theoretische onderbouwing nuttig voor toekomstige beleidsontwikkelingen, zoals de kadernota sociaal domein. Daarmee geeft het onderzoek ons inzichten die breder bruikbaar zijn dan alleen voor het armoedebeleid. De versoberingen zijn nog niet ingevoerd In de motie heeft u gevraagd om de voorgestelde versoberingen niet uit te voeren totdat de effectiviteit van de preventieve maatregelen vaststaat. Uit de review blijkt dat het meten van de effecten van preventie moeilijk is en dat deze pas op lange termijn zichtbaar zijn. Dat betekent dat we ook de gevolgen van de versoberingen en de effecten van preventie niet tegen elkaar kunnen afwegen. Wij hebben de versoberingen dan ook niet doorgevoerd, 50W heeft de middelen beschikbaar in hun begroting die wij hebben overgenomen in de ruimteberekening voor de zomernota 2023. Het nieuwe college en de raad kunnen indien gewenst daarover in een later stadium een nader besluit nemen. Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en beschouwen de motie ‘Uitstel versobering regelingen en toetsing effectiviteit maatregelen armoedebestrjding’, als afgedaan.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris,

r— C.E. Bos

de

-—

C.

Bijlage: Externe review monitoring aanpak armoede en schulden gemeente Schiedam