Brief Participatieraad 23 februari 2026 Inbreng over coalitievorming
Tekst van het document
gemeente Schiedam
Brief
Aan
Informateur
Van
Participatieraad
Datum ontvangst
Datum advies
23 februari 2026
Registratienummer
Onderwerp
Brief aan de informateur t.b.v. de nieuw te vormen coalitie
Geachte informateur, Namens de Participatieraad Sociaal Domein van Schiedam feliciteren wij u met uw benoeming. In het kader van de coalitievorming en de totstandkoming van een nieuw college brengen wij graag onze inbreng onder uw aandacht. De Participatieraad adviseert de gemeente over beleid binnen het sociaal domein. Vanuit onze gesprekken met inwoners, organisaties en professionals zien wij noodzaak om in het coalitieakkoord nadrukkelijk te kiezen voor preventie, toegankelijkheid en samenhang binnen het sociaal domein voor het welzijn en de veerkracht van Schiedam. In de bijlage bij deze brief hebben wij deze thema’s puntsgewijs uitgewerkt. Hieronder lichten wij de zes hoofdlijnen kort toe.
1. Zorg en welzijn: van systeem naar wijk Wij pleiten voor een samenhangende visie op zorg en welzijn waarin de wijk het organiserend principe is. De opgaven rondom vergrijzing, gezondheidsachterstanden en personeelstekorten vragen om een verschuiving van curatie naar preventie en van versnippering naar samenwerking. Het versterken van zorgzame buurten, herkenbare wijkteams en de structurele verbinding tussen formele zorg, welzijn en bewonersinitiatieven is hierbij cruciaal. De gemeente heeft hierin een regisserende en verbindende rol.
2. Mantelzorg en zelfredzaamheid als randvoorwaarde Mantelzorgers vormen een stille pijler onder het zorg- en welzijnssysteem. Tegelijkertijd zien wij dat de druk op mantelzorgers toeneemt en ondersteuning vaak versnipperd of onvoldoende zichtbaar is. Structurele aandacht, erkenning en toegankelijke ondersteuning zijn noodzakelijk om overbelasting te voorkomen. Daarnaast vraagt het versterken van zelfredzaamheid om investeringen in begrijpelijke informatie, praktische vaardigheden en initiatieven die inwoners in staat stellen regie te voeren over hun eigen leven.
3. Uitvoerbaarheid en werkdruk Beleid staat of valt met uitvoerbaarheid. Wij maken ons zorgen over de toenemende werkdruk bij maatschappelijke organisaties en uitvoerende instanties. Deze druk raakt niet alleen professionals, maar ook inwoners die langer moeten wachten of onvoldoende ondersteuning ervaren. Wij roepen het nieuwe college op om uitvoerbaarheid expliciet mee te nemen in beleidskeuzes en structureel zicht te houden op de balans tussen ambities, middelen en capaciteit.
4. Inclusie en toegankelijkheid als basisprincipe Digitale inclusie, begrijpelijke dienstverlening en taalvaardigheid zijn geen losse thema’s, maar randvoorwaarden voor participatie. Steeds meer inwoners lopen het risico buitengesloten te raken doordat dienstverlening digitaliseert en taalvaardigheid onvoldoende wordt meegenomen. Wij zien kansen om digitale en taalkundige ondersteuning nadrukkelijk te positioneren binnen het sociaal beleid, in samenhang met cultuur, onderwijs en welzijn. Ook vragen wij blijvende aandacht voor de toegankelijkheid van sport en cultuur, met name voor inwoners met een laag inkomen.
5. Leefomgeving, armoede en jeugd Een schone, veilige en leefbare omgeving draagt direct bij aan welzijn en sociale samenhang. Wij waarderen de stappen die zijn gezet op het gebied van armoedebestrijding en roepen op deze inzet op zijn minst voort te zetten. Tegelijkertijd vragen signalen rondom jeugdcriminaliteit om blijvende prioriteit voor preventie, zichtbaarheid in de wijk en voldoende voorzieningen voor jongeren, zoals buurthuizen en activiteiten.
6. AZC: van opgave naar verbinding Tot slot zien wij de komst van een AZC niet alleen als een opgave, maar ook als een kans om sociale verbinding te versterken. Duidelijke communicatie richting inwoners, aandacht voor mobiliteit en het actief stimuleren van vrijwilligerswerk, taalontwikkeling en participatie via sport en verenigingen zijn hierbij essentieel. Wij hopen dat deze aandachtspunten richtinggevend kunnen zijn voor het coalitieakkoord en het beleidsprogramma van het nieuwe college. De Participatieraad denkt graag constructief mee over de verdere uitwerking en is vanzelfsprekend bereid tot een toelichtend gesprek. Met vriendelijke groet, Participatieraad Sociaal Domein Schiedam
Pagina 2 van 5
Bijlage - Puntsgewijze uitwerking Participatieraad Sociaal Domein Schiedam De Participatieraad Sociaal Domein vraagt het nieuwe college om in de komende bestuursperiode expliciet te kiezen voor preventie, toegankelijkheid en samenhang binnen het sociaal domein. Onderstaand lichten wij de belangrijkste thema’s en bijbehorende aandachtspunten toe.
1. Zorg en welzijn: wijkgericht en samenhangend «
Ontwikkel een integrale visie op zorg en welzijn waarin preventie en samenwerking leidend zijn.
»
Hanteer de wijk als organiserend principe: ondersteuning dichtbij inwoners, met oog voor lokale verschillen.
«
Versterk de samenhang tussen sociaal domein, huisartsen, wijkverpleging en welzij nsorganisaties.
*
Positioneer wijkteams als herkenbaar, laagdrempelig aanspreekpunt voor inwoners.
«
Ondersteun en verbind lokale welzijns- en bewonersinitiatieven aan formele zorgstructuren.
2. Zorgzame buurten »
Stimuleer de ontwikkeling van zorgzame buurten waarin inwoners naar elkaar omzien en elkaar ondersteunen.
«
Faciliteer ontmoetingsplekken en initiatieven die eenzaamheid tegengaan en sociale samenhang versterken.
«
Zorg voor een woon- en leefomgeving die ontmoeting en participatie uitnodigt (toegankelijkheid, groen, voorzieningen).
»
Zet in op samenwerking tussen bewoners, vrijwilligers, welzijn en zorgprofessionals.
3. Mantelzorg «
Geef mantelzorgers structureel erkenning en waardering, passend bij hun cruciale rol in de samenleving.
*
Ontwikkel gerichte en toegankelijke ondersteuning voor mantelzorgers, aanvullend op algemene informatievoorziening.
«
Besteed aandacht aan preventie van overbelasting en het tijdig signaleren van knelpunten.
»
Benader mantelzorg als integraal onderdeel van zorg- en welzijnsbeleid, niet als losse doelgroep.
Pagina 3 van 5
4. Zelfredzaamheid en eigen regie »
Investeer in het versterken van praktische vaardigheden van inwoners, zoals financieel beheer, communicatie en probleemoplossing.
»
Maak gemeentelijke informatie en ondersteuning begrijpelijk en vindbaar voor alle inwoners.
«
Ondersteun vrijwilligers- en bewonersinitiatieven die bijdragen aan autonomie en maatschappelijke participatie.
»
Houd rekening met de diversiteit binnen de Schiedamse bevolking bij het bevorderen van zelfredzaamheid.
5. Werkdruk maatschappelijke instanties en uitvoerbaarheid «
Breng de werkdruk bij maatschappelijke organisaties en uitvoerende instanties structureel in beeld.
»
Weeg uitvoerbaarheid en beschikbare capaciteit expliciet mee bij nieuw beleid en nieuwe ambities.
«
Voorkom dat druk in de uitvoering leidt tot verminderde toegankelijkheid of kwaliteit van ondersteuning.
6.
Inclusie en toegankelijkheid »
Positioneer digitale inclusie nadrukkelijk als onderdeel van sociaal beleid.
»
Zorg voor laagdrempelige ondersteuning bij digitale vaardigheden, onder andere via de bibliotheek.
»
Maak gemeentelijke dienstverlening begrijpelijk, toegankelijk en taalarm waar mogelijk.
*
Geef prioriteit aan het versterken van taalvaardigheid bij volwassenen en jeugd, met oog voor meertaligheid.
«
Borg de toegankelijkheid van sport en cultuur, met extra aandacht voor inwoners met een laag inkomen.
7. Leefomgeving en vrije tijd «
Stimuleer eigenaarschap van bewoners bij het schoon, veilig en leefbaar houden van woonwijken.
«
Pak structurele knelpunten rond afvalinzameling en volle containers aan.
»
Vergroot de bekendheid en toegankelijkheid van sport- en cultuurvoorzieningen.
»
Houd rekening met diversiteit in aanbod en benut lokale initiatieven en makers.
Pagina 4 van 5
8. Armoede »
Zet de ingezette positieve lijn in armoedebestrijding minimaal voort in de komende bestuursperiode.
»
Blijf investeren in schuldhulpverlening en laagdrempelige steunpunten.
«
Zorg dat financiële regelingen, sport en cultuur bereikbaar blijven voor inwoners met beperkte middelen.
»
Benader armoede integraal, met aandacht voor bestaanszekerheid, participatie en preventie.
9. Jeugd en veiligheid »
Geef prioriteit aan preventie en aanpak van jeugdcriminaliteit.
»
Investeer in buurthuizen, jongerenwerk en voldoende laagdrempelige activiteiten.
»
Werk aan een positief leefklimaat op straat, met zichtbaarheid en nabijheid van professionals.
«
Combineer preventieve inzet met een duidelijke en consistente aanpak waar nodig.
10. AZC en sociale verbinding «
Zorg voor tijdige, duidelijke en transparante communicatie richting inwoners over de komst van het AZC.
»
Stimuleer sociale verbinding via vrijwilligerswerk, dagbesteding en participatie.
»
Bevorder aansluiting bij sportverenigingen, wijkactiviteiten en het verenigingsleven.
»
Besteed aandacht aan mobiliteit, taalontwikkeling en integratie.
De Participatieraad Sociaal Domein ziet deze thema’s als samenhangende keuzes die richtinggevend kunnen zijn voor het coalitieakkoord en het beleid van het nieuwe college. Wij denken graag mee over verdere uitwerking en prioritering.
Pagina 5 van 5