Brief burgemeester Lamers 3 mei 2022 Update 2 opvang vluchtelingen Oekraine

Burgemeester gemeente Schiedam Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501 3100 EA Schiedam 14 010 schiedam.nl

Uw kenmerk

Uw brief van

Ons kenmerk

Datum

22UIT03740

2 mei 2022

Doorkiesnummer

E-mail

14 010

contact@schiedam.nl

Onderwerp

Update opvang vluchtelingen Oekraïne 2

Beste leden van de gemeenteraad, Begin april ontving u een eerste update van de ontwikkelingen rond de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. In de afgelopen weken hebben we op een aantal gebieden stappen gemaakt. In mijn vorige brief meldde ik u dat er zicht was op enkele nieuwe opvanglocaties binnen Schiedam. Inmiddels is daar zekerheid over. In deze brief informeer ik u daarover en over enkele landelijke en regionale ontwikkelingen. In deze brief vindt u de volgende onderwerpen:  Opvanglocaties  Inschrijving  Onderwijs  Taalaanbod  Dagbesteding en ontmoeting  Leefgeld  Werk  Zorg  Financiën  Opvang wettelijke taak burgemeesters Opvanglocaties De afgelopen weken heeft de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond samen met de gemeenten met man en macht gewerkt om de grote toestroom aan Oekraïense vluchtelingen in de regio op te vangen. Landelijk is afgesproken dat de Veiligheidsregio’s 50.000 vluchtelingen opvangen, iedere regio 2.000. Op dit moment worden ongeveer 3.700 Oekraïense vluchtelingen opgevangen op locaties voor kort en middellang verblijf. Daarvan verblijven er 161 (per 28 april) in Schiedam. Op het rivierschip Patria in de Buitenhaven hebben 49 vluchtelingen onderdak, de anderen verblijven bij particulieren. De praktijk leert dat particuliere opvang veel vraagt van gastgezinnen. Zij verdienen daarvoor onze bewondering, want het is niet altijd eenvoudig.

Zeker nu de aanhoudende oorlog in

*22UIT03740*

Oekraïne een langer verblijf noodzakelijk maakt. We verwachten daarom dat het vaker zal voorkomen dat alsnog een beroep zal worden gedaan op door de overheid beschikbaar gestelde opvang. Het aantal vluchtelingen in de regio zal de komende tijd verder stijgen. In het Veiligheidsberaad is inmiddels afgesproken nog eens 25 duizend vluchtelingen in Nederland op te vangen. Daarvan zullen er ongeveer duizend in onze regio worden ondergebracht. Rivierschip De opvang van de 49 mensen op het rivierschip Patria verloopt zonder problemen. De sfeer aan boord is goed. Het andere rivierschip, De Nassau, waarop sinds eind december asielzoekers werden opgevangen, is zaterdag 23 april zoals afgesproken uit Schiedam vertrokken. Regionaal coördinatiepunt Tijdens de eerste periode fungeerde sporthal Wielewaal in Rotterdam als regionaal coördinatiepunt voor vluchtelingen uit Oekraïne. Per maandag 11 april is dit coördinatiepunt verplaatst naar een voormalig kantoorpand aan de Max Euwelaan in Rotterdam. Op deze locatie verblijven vluchtelingen maximaal 72 uur. Vanuit daar worden zij naar een van de opvanglocaties in de regio overgebracht. Voorzieningen De opvanglocaties in onze regio verschillen soms sterk in onder andere omvang, ligging en comfort. Het doel van de opvang is echter overal het bieden van basisvoorzieningen, ook wel bekend als 'bed, bad, brood'.

Vluchtelingen kunnen niet zelf kiezen op welke locatie zij worden opgevangen, net zoals gemeenten niet bepalen wie zij opvangen. Bij de regionale coördinatie wordt wel steeds geprobeerd een zorgvuldige match te maken tussen de vluchteling en de opvanglocatie. Daarbij wordt bijvoorbeeld per persoon gekeken naar eventuele (medische) hulpvragen. Admiraal De Ruyterstraat Op dinsdag 26 april is een kleinschalige opvanglocatie aan de Admiraal de Ruyterstraat beschikbaar gekomen. Hier is ruimte voor 10 mensen. Deze locatie is door een Schiedamse ondernemer kosteloos ter beschikking gesteld. Deze ondernemer neemt daarnaast een deel van de inrichtingskosten voor zijn rekening. Dit is een mooi voorbeeld van een particulier initiatief. Om het pand geschikt te maken heeft hij ook gebruikgemaakt van een regeling van de Rijksoverheid. Gezien de ligging van deze locatie worden hier geen kinderen of mindervaliden ondergebracht. Deze locatie is beschikbaar tot 1 december 2022. François Haverschmidt Argos Zorggroep en de gemeente Schiedam hebben afspraken kunnen maken over het tijdelijk gebruik van voormalig verzorgingscentrum François Haverschmidt aan de Willem de Zwijgerlaan. Wij zijn Argos Zorggroep hiervoor zeer erkentelijk. De Argos Zorggroep brengt geen huur in rekening.

22UIT03740

Pagina 2 van 6

Tot voor kort werd dit gebouw tijdelijk gebruikt door GGZ Delfland in verband met de renovatie van hun locaties in Schiedam en Delft. GGZ Delfland heeft het gebruik inmiddels beëindigd. Het pand vraagt nog wat aanpassingen voor het in gebruik kan worden genomen. Onze verwachting is dat vanaf eind mei vluchtelingen op deze locatie kunnen worden ondergebracht. Dit gebeurt gefaseerd etage voor etage. De locatie François Haverschmidt biedt ruimte voor maximaal 140 mensen en is zeker tot eind december beschikbaar. Deze locatie is vanwege de ligging en de voorzieningen wel geschikt voor mindervaliden en kinderen. Op deze locatie zal ook een aantal ruimtes voor gemeenschappelijk gebruik en dienstverlening worden ingericht. Denk hierbij aan het spreekuur van een arts, taalcursussen, gezamenlijke activiteiten en dergelijke. Catering zal centraal worden geregeld. Deze locatie krijgt eigen locatiemanagement en beveiliging. Omwonenden van François Haverschmidt zullen we deze week per brief informeren. Onderzoek naar locatie Met de Admiraal De Ruyterstraat, de Willem de Zwijgerlaan en de Buitenhavenweg zijn in Schiedam nu drie locaties beschikbaar voor opvang. Daarnaast is er de mogelijkheid voor nood kortstondig een beroep te doen op hotel- en B&B-capaciteit. Er is op dit moment daarom geen directe noodzaak om actief te zoeken naar aanvullende opvanglocaties.

Mocht er toch geschikte particuliere ruimte worden aangeboden, dan zullen we daar uiteraard wel serieus naar kijken. Huisregels Voor alle tijdelijke opvanglocaties gelden huisregels, die in regionaal verband zijn opgesteld. Daarmee geven we bewoners van de opvanglocaties duidelijkheid over bijvoorbeeld wat zij mogen verwachten van de gemeente en wat zij zelf moeten verzorgen. Er staat ook praktische informatie in de eigen taal in over onder andere het ontvangen van bezoek, roken, corona en brandveiligheid. Inschrijving Het is van groot belang dat vluchtelingen die onderdak vinden in Schiedam zich inschrijven in de Basisregistratie Personen (BRP) van de gemeente. Alleen dan kunnen ze aanspraak maken op voorzieningen zoals leefgeld en onderwijs. Onze indruk is dat verreweg de meeste vluchtelingen zich inschrijven. De medewerkers van het Klant Contact Centrum die de inschrijving verzorgen beantwoorden daarbij al zoveel mogelijk vragen. Zij verstrekken ook de noodzakelijke basale informatie, bijvoorbeeld over inschrijving voor de Internationale Schakelklas (ISK). Vluchtelingen in de gemeentelijke opvang worden hier actief door de ondersteuners over geïnformeerd. Onderwijs De scholen beschikken nog steeds over voldoende capaciteit om alle kinderen in de leerplichtige leeftijd onderwijs te geven.

De Internationale Schakelklas (ISK), ondergebracht in de Wereldschool, heeft voor het primair onderwijs op een prima wijze de eerste opvang binnen de huidige capaciteit kunnen opvangen. De grenzen daarvan komen nu echter wel in zicht. De Wereldschool is op dit moment niet in staat om snel uit te breiden. Vanuit de gemeente zetten wij er daarom op in dat men snel over meer ruimte kan beschikken. Tot die tijd zullen

22UIT03740

Pagina 3 van 6

nieuwe leerlingen worden ondergebracht bij de Internationale Schakelklas in Vlaardingen. Zoals bekend werken Schiedam en Vlaardingen voor het voortgezet onderwijs al samen in de vorm van de Internationale VOS in Schiedam. Er zijn inmiddels ook tot de zomer landelijk middelen ter beschikking gesteld voor leerlingenvervoer. De Wereldschool in Schiedam zorgt voor onderwijs aan 20 kinderen en start een nieuwe kleuterklas. We bereiden ons ondertussen voor op een toename van het aantal leerplichtige kinderen op het moment dat de opvang in François Haverschmidt de deuren opent. Het landelijke beeld is dat zo’n 36% van het totaalaantal vluchtelingen minderjarig is. Taalaanbod Na een oproep via social media hebben zich enkele vrijwillige taalcoaches gemeld, die bereid zijn om de Nederlandse taal te oefenen met een aantal vluchtelingen. Ook is er een speciale app beschikbaar. De stichting Novum start binnenkort in opdracht van de gemeente met een taalaanbod voor Oekraïners. Er is capaciteit voor 2 groepen. Dagbesteding en ontmoeting Zoals in de vorige brief vermeld, coördineert Inclusia vormen van dagbesteding. Deze organisatie heeft veel ervaring met het begeleiden van mensen die nieuw zijn in Nederland. Daarnaast zijn er verschillende activiteiten waarvoor Oekraïners zijn uitgenodigd.

Ook zijn er vrijwilligers die zich aanbieden voor het begeleiden van vluchtelingen op verschillende gebieden. Een voorbeelden hiervan is een lokale scoutinggroep die een aantal Oekraïense kinderen heeft uitgenodigd. Vanuit de stichting Meredia, De Weerklank en De Wissel zien we verschillende initiatieven. We verwachten dat de locatie François Haverschmidt vanaf eind mei een centrale rol zal vervullen in de regie op de verschillende activiteiten. Hier zien we in overleg met onder andere Net Niet Genoeg en Het Goed ook mogelijkheden voor het inzamelen van kleding, speelgoed en huishoudelijke materialen. Leefgeld Stroomopwaarts is in Schiedam Vlaardingen en Maassluis gestart met het uitbetalen van leefgeld aan Oekraïense vluchtelingen. Voor vluchtelingen die in Schiedam verblijven is een wekelijks spreekuur ingesteld bij Stroomopwaarts aan de Broersvest. Daar kunnen vluchtelingen zich melden voor het aanvragen van leefgeld. Dit spreekuur wordt inmiddels goed bezocht. Vorige week ontving Stroomopwaarts op deze manier 40 aanvragen. Om in aanmerking te komen voor leefgeld is het een voorwaarde dat vluchtelingen bij de gemeente staan ingeschreven. Vluchtelingen die bij particulieren verblijven moeten zelf het initiatief nemen om leefgeld aan te vragen. Vanwege privacyredenen is het niet toegestaan de persoonsgegevens proactief te delen tussen gemeente en Stroomopwaarts.

Via de reguliere kanalen zoals websites van Stroomopwaarts en de gemeente proberen we de Oekraïners en hun gastgezinnen te benaderen. Wij hebben de indruk dat de meeste vluchtelingen ook via het eigen netwerk goed op de hoogte zijn van de beschikbare voorzieningen.

22UIT03740

Pagina 4 van 6

De hoogte van de uit te keren bedragen is landelijk vastgesteld. Het bedrag is opgebouwd uit een delen voor 'eten en drinken', 'persoonlijke uitgaven' en 'woonlasten'. Vluchtelingen die verblijven in een gemeentelijke opvang krijgen geen geld voor 'eten en drinken' en/of 'woonlasten' als die al bij de opvang zijn inbegrepen. Werk Een aantal Oekraïners kan en wil graag werken. We bekijken samen met Stroomopwaarts de mogelijkheden voor actieve bemiddeling tussen Oekraïners en uitzendbureaus. Hoewel hiervoor vanuit het Rijk geen financiering beschikbaar is, vinden we het belangrijk dat vluchtelingen de kans krijgen te werken als dat mogelijk is. Door bemiddeling kunnen we bovendien zo veel mogelijk voorkomen dat zij in handen vallen van malafide uitzendbureaus. Zorg De gemeente is verantwoordelijk voor het bieden van Wmo-zorg. De reguliere zorg is lokaal en/of in samenspraak met de regio geregeld. Er is een afspraak met een huisarts in de buurt van de Patria en er is periodiek ambulante hulpverlening op de Patria aanwezig. Op dit moment zijn er geen wachtlijsten, maar met het toenemen van het aantal vluchtelingen neemt de kans hierop wel toe. Wij bereiden ons hier samen met ROGplus op voor. Financiën De gemeente heeft Stroomopwaarts mandaat gegeven voor het uitbetalen van leefgeld aan mensen in gemeentelijke opvang en bij particulieren.

Deze uitgaven zijn volledig declarabel bij het Rijk. De uitkering van leefgeld wordt geheel door de Rijksoverheid vergoed. Voorlopig raamt het college hiervoor € 900.000 budgettair neutraal. Het Rijk vergoedt gemeenten 700 euro per persoon per week voor huisvestingskosten. Dit is dus exclusief kosten voor leefgeld, onderwijs en dergelijke. Opvang wettelijke taak burgemeesters In mijn vorig brief meldde ik u al kort dat de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne sinds 1 april een wettelijke taak is van burgemeesters. Tot en met maart pakten burgemeesters die taak nog vrijwillig op. Het kabinet doet hiervoor een beroep op het staatsnoodrecht. Dat verplicht burgemeesters in Nederland de opvang van Oekraïense vluchtelingen te organiseren. Burgemeesters moeten in hun gemeente zorgen voor fatsoenlijke opvang, registratie in de Basisregistratie Personen, leefgeld, onderwijs en zorg. Voor deze noodmaatregel gebruikt het kabinet enkele artikelen uit de Wet verplaatsing bevolking. Opvang en het bieden van de genoemde voorzieningen is dus een wettelijke taak, die vergelijkbaar is met het bewaken van de openbare orde. De burgemeester vult deze taak zoveel mogelijk in overleg met het college en de raad in. Burgemeesters hebben niet de bevoegdheid panden of woonruimte te vorderen voor opvang.

Nu de opvang een wettelijke taak is, krijgen gemeenten ook de beschikking over de benodigde financiële middelen om die taak uit te voeren. De afspraak is dat gemeenten er door de opvang financieel niet op achteruitgaan.

22UIT03740

Pagina 5 van 6

Tot slot Met deze brief heeft u weer een actueel overzicht van de stand van zaken. De praktijk leert ons echter dat nieuwe ontwikkelingen zich bijna continu aandienen. Daarover informeer ik u dan graag in een volgende brief. Heeft u tussentijds vragen over praktische zaken, dan is onze projectleider vanzelfsprekend beschikbaar om u bij te praten.

Met vriendelijke groet, de burgemeester van Schiedam,

C.H.J. Lamers

22UIT03740

Pagina 6 van 6