Brief Burgemeester 30 september 2025 Stand van zaken actieplan jeugd & veiligheid
Tekst van het document
gemeente Schiedam
Veiligheid Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501 3100 EA Schiedam
Aan de gemeenteraad van Schiedam
14 010 schiedam.nl
uw kenmerk uw brief van
ons kenmerk
datum
25UIT05623
30 september 2025
doorkiesnummer
contact@schiedam.nl onderwerp
Stand van zaken actieplan jeugd & veiligheid
Geachte leden van de gemeenteraad, Op 1 juli is uw raad geïnformeerd over het proces om te komen tot een actieplan jeugd en veiligheid. Als voorzitter van de lokale driehoek bied ik u het door de driehoek akkoord bevonden actieplan aan en informeer ik u over de vervolgstappen. Aanleiding Het afgelopen jaar werd Schiedam opgeschrikt door ernstige geweldsincidenten. In de eerste helft van 2025 vonden er twaalf overvallen plaats en kwam een jonge inwoner door een steekincident om het leven. Ook constateerde ik dat steek- en vuurwapenincidenten regelmatig direct of indirect verband hielden met conflicten tussen rivaliserende groepen uit Schiedam en Rotterdam. Deze ontwikkelingen passen in een landelijk patroon dat enerzijds een daling van de geregistreerde jeugdcriminaliteit laat zien, maar anderzijds een toename laat zien van jongvolwassenen en minderjarigen die betrokken raken bij ernstig geweld. In Schiedam bestaat een brede zorg over kwetsbare jongeren die vanwege specifieke risicofactoren een verhoogd risico lopen om (opnieuw) als dader en/of als slachtoffer in aanraking te komen met criminaliteit. Van de 22.000 jongeren in Schiedam in de leeftijd tot 27 jaar gaat het vermoedelijk om 800 jongeren die te maken hebben met één of meerdere risicofactoren.
Voorbeelden van risicofactoren zijn armoede, schulden, criminele vrienden en familieleden, schoolverzuim, antisociale persoonlijkheidskenmerken en wonen in een omgeving met verhoogde aanwezigheid van criminaliteit. Interventies gedurende de afgelopen maanden De afgelopen maanden zijn, vooruitlopend op het actieplan een aantal gerichte interventies ingezet om de problematiek steviger aan te pakken. Samen met de gemeente Rotterdam is een analyse gemaakt van de in Rotterdam en Schiedam overlast gevende en rivaliserende jeugdgroepen. Hierdoor kon een deel van de (mogelijk) betrokken jongeren geïdentificeerd worden. In totaal zijn 68 Schiedamse jongeren in de leeftijd van 13 tot 27 in beeld gebracht. De afgelopen periode is aan zeven Schiedamse/Rotterdamse jongeren een gebiedsverbod opgelegd. Twintig jongeren, die recentelijk in contact zijn geweest met de politie en niet behoren tot de kopstukken, zijn per brief door mij als burgemeester uitgenodigd voor een individueel gesprek met politie en jongerenwerk.
*25UIT05623*
Tot nu toe heb ik met elf van hen een gesprek gevoerd, waarbij ook ouders en/of verzorgers aanwezig waren. De jongeren zijn aangesproken op hun gedrag en hebben ondersteuning en hulp aangeboden gekregen om hen te helpen bij het maken van positieve keuzes in de toekomst. De overige jongeren worden nog op gesprek verwacht tenzij dit niet mogelijk is omdat zij in detentie verblijven. Nieuwe, jonge criminele aanwas krijgt eveneens een uitnodiging voor een gesprek. Het uiteindelijke doel is jongeren een goede toekomst in Schiedam te bieden en te voorkomen dat jongeren de verkeerde afslag nemen en in de criminaliteit belanden. Voor de begeleiding van deze doelgroep zijn gespecialiseerde jongeren coaches ingezet en wordt de individuele hulpvraag samen met het sociaal domein, opgepakt. Ook wordt door jongerenwerk en Halt (op school) bij jongeren doorlopend bewustwording gecreëerd over de consequenties van het dragen van (steek)wapens. Het beeld in Schiedam is op dit moment rustig, maar ook hier geldt dat de huidige situatie geen garantie is voor de toekomst. Binnenkort ontvangen alle betrokken jongeren nog een vervolgbrief waarin ik zal benadrukken dat ik verbetering en gedragsverandering wil zien. Ook geef ik daarin aan dat, wanneer de blijvende verandering uitblijft, ik bereid ben gebruik te maken van verdergaande bestuurlijke instrumenten.
De aanloop naar het actieplan De focus van het actieplan was aanvankelijk gericht op effectievere inhoudelijke interventies voor de aanpak van jeugdcriminaliteit. Uit de inventarisatie van de bestaande interventies, de analyse van de huidige werkwijze en de interviews met bestuurders, beleidsmakers en uitvoerend professionals is naar voren gekomen dat vanuit jeugd en veiligheid er al heel veel inzet gepleegd wordt in de stad. Een overzicht van de interventies treft u aan als bijlage in het actieplan. Tegelijkertijd is ook gebleken dat de samenhang tussen de bestaande interventies en de inen externe samenwerking nog geïntensiveerd kan worden om het rendement van de interventies te vergroten. Wat opvalt is dat er weinig gezamenlijkheid wordt ervaren in de doelen, de verbinding van praktijk naar beleid niet altijd doorwerkt, informatie-uitwisseling veelal persoonsafhankelijk is en dat het aan concrete spelregels voor samenwerking ontbreekt. Dat is overigens niet uniek voor Schiedam. Het speelt in veel gemeenten waar complexe (jeugd)problematiek om een domein overstijgende samenwerking vraagt. In het actieplan ligt de focus daarom primair op de samenwerking met als doel problematiek eerder te kunnen signaleren en waar nodig sneller te interveniëren.
Vervolgstappen Bestaande interventies waaronder de uitvoering van het Programma Preventie met Gezag als onderdeel van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid Nieuwland en Oost en de interventies vanuit het sociaal- en veiligheidsdomein zoals opvoedondersteuning, armoedebestrijding, ambulant jongerenwerk, preventie en voorlichting, gezamenlijk toezicht door politie en jeugdboa’s, schoolveiligheidsprojecten, huisbezoeken enzovoorts worden voortgezet. Waar het niet anders kan, wordt overgegaan op het toepassen van repressieve maatregelen door de burgemeester (o.a. het opleggen van gebiedsverboden inclusief een eventuele last onder dwangsom van € 2.500,- die bij de ouders wordt geïncasseerd wanneer het verbod wordt overtreden en het aanwijzen van veiligheidsrisicogebieden om preventief fouilleren mogelijk te maken).
Onveiligheid en criminaliteit kunnen niet uitgebannen worden. Maar we moeten er samen voor zorgen dat de hulp en ondersteuning (waar nodig in combinatie met straf) richting kwetsbare jongeren en hun ouders zo vroeg en optimaal mogelijk ingezet wordt. Als gemeente hebben we hierin een sleutelrol als verbinder, facilitator en regisseur. Dit actieplan beschrijft hoe we met elkaar tot aan de zomer van 2026 met behulp van praktijkcasuïstiek werk maken van: • Het herformuleren en bekrachtigen van de gezamenlijke doelen op het gebied van jeugd en veiligheid. De resultaten uit de jeugd monitor worden daarbij als beleidsinput gebruikt; • Het neerzetten van een overkoepelende samenwerkingsstructuur met concrete spelregels over hoe met elkaar samen te werken; • Het versterken van de relaties tussen professionals. Het actieplan resulteert in een duidelijke portefeuilleverdeling tussen wethouder jeugd (preventie) en de burgemeester (repressie) en dient als leidraad voor de samenwerking waarmee we er gezamenlijk voor zorgen meer aan de voorkant van de problematiek te komen en zo de effectiviteit van de bestaande interventies te verbeteren. Vooruitlopend op de uitkomst van het actieplan worden nu al met de in- en externe ketenpartners nadere afspraken gemaakt om jonge en nieuwe aanwas sneller in beeld krijgen en om tijdig passende interventies te kunnen inzetten.
Ook wordt door het sociaal domein beoordeeld hoe om te gaan met de huidige interventies. Daarbij is het uitgangspunt dat bewezen effectieve interventies ingezet worden. Dit vraagt de komende maanden van alle betrokkenen veel tijd en inzet. Voor de zomer van 2026, of indien mogelijk eerder, wordt u in een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de concrete samenwerkingsafspraken die uit de sessies zijn voortgekomen. Daarnaast vergt het komende traject, afhankelijk van de aard en intensiteit van de begeleiding, extra kosten die naar verwachting in de bestaande begrotingen van het Sociaal Domein en Veiligheid kunnen worden opgevangen. Indien aanvullende middelen nodig zijn wordt u hierover geïnformeerd in het eerste kwartaal van 2026. Hoogachtend, de burgemeester van Schiedam,
mr. H.M. Bergmann Bijlage: actieplan jeugd (25BIJ02085)