Document · PDF

Bijlage uitvoeringsprogramma zorg en veiligheid 3.0

Raadscommissie 25 januari 2022, gemeente SchiedamBij agendapunt: Brieven van het college van burgemeester en wethouders, dan wel de burgemeester, dan wel collegeleden:5.443 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Uitvoeringsprogramma Zorg & Veiligheid

Versiebeheer Datum: 22 december 2021 Versie: 3.0 Auteur: Bianca Berends

Uitvoeringsprogramma Zorg & Veiligheid

Inhoudsopgave 1 Van kadernota Integrale Veiligheid naar uitvoeringsplan........................................................................................................4 2 Inleiding...................................................................................................................................................................................5 3 Versteviging van de PersoonsGerichte Aanpak......................................................................................................................7 4 Aanpak ‘Geweld Hoort Nergens Thuis’ (GHNT)...................................................................................................................10 4.1 Deskundigheidsbevordering/ intensive casusregisseur.........................................................................................................................................................12 4.2 Passend plegeraanbod.......................................................................................................................................................................................................... 12 4.3 Mensenhandel / prostitutie..................................................................................................................................................................................................

13 4.4 Voorlichting / bewustwording............................................................................................................................................................................................... 14 4.5 (Sub) regionale onderwerpen............................................................................................................................................................................................... 14 15 4.6 Financiële kaders................................................................................................................................................................................................................... 16

Uitvoeringsprogramma Zorg & Veiligheid

Van kadernota Integrale Veiligheid naar uitvoeringsplan

In de kadernota Integrale Veiligheid zijn vier grote hoofdthema’s opgenomen. Deze vijf thema’s worden nader uitgewerkt in de uitvoeringsprogramma’s die allemaal hun eigen dynamiek en dus ook hun eigen uitvoeringstraject kennen. Bij de uitvoeringsprogramma’s woonoverlast en ondermijning gaat het om zowel een terugblik op de uitvoering van de bestaande uitvoeringsprogramma’s als om het uitwerken van het nieuwe uitvoeringsprogramma. De uitwerking van Integrale veiligheid en Leefomgeving en Zorg en Veiligheid betreft daarentegen nieuwe programma’s. Daar is evaluatie nog niet aan de orde en zullen we vooral toekomstgericht aan de slag gaan. Het uitvoeringsprogramma ‘Jeugd’ heeft veel overlappingen met het uitvoeringsprogramma Zorg en Veiligheid. Omdat het thema ‘Jeugd’ wel een apart en complex onderwerp betreft, zullen we dat uitvoeringsprogramma in een later stadium aanbieden . De uitvoeringsprogramma’s hebben een looptijd van vier jaar, maar zullen na twee jaar geëvalueerd worden en zo nodig worden bijgesteld. Met ‘sociale veiligheid’ bedoelen we het snijvlak tussen zorg, welzijn en veiligheid. We hebben het dan bijvoorbeeld over de aanpak van geweld achter de voordeur, de inzet van het team PersoonsGerichte Aanpak (PGA) voor complexe domein overstijgende problematiek, of de aanpak van polarisatie. Ook jeugd en veiligheid is een thema dat hierbinnen valt.

Samen met het sociaal domein schrijven we, na deze kadernota, een uitvoeringsplan Zorg en Veiligheid. Op die manier kunnen we deze onderwerpen in samenhang behandelen en van elkaar leren. Te bereiken trends Zorg en veiligheid:  De bewustwording rondom huiselijk geweld wordt vergroot en de ketensamenwerking verbetert  Professionals en betrokkenen waarderen de samenwerking in de keten WOT-PGA-GGZ-Zorg en Veiligheidshuis De financiële middelen in het veiligheidsdomein liggen voor een groot deel vast. De raad is hiermee akkoord gegaan bij het instemmen van de kadernota Integrale veiligheid tijdens de raadsvergadering van 23 september 2021`. Gezien de financiële krapte binnen de gemeente en het feit dat er relatief recent kon worden uitgebreid op de aanpak van woonoverlast en ondermijning is er in de startnotitie met de raad afgesproken dat de kadernota budget-neutraal zal zijn. Dat betekent dat eventuele intensiveringen moeten komen uit externe middelen, slimmere samenwerking of veranderingen van prioriteiten. Bij Jeugd en zorg worden binnen het kader van bestaande middelen extra accenten gezet; door dit efficiënter vorm te geven creëren we meer armslag.

Uitvoeringsprogramma Zorg & Veiligheid

Inleiding

Mensen die gelijktijdig meer problemen hebben op verschillende levensgebieden, zijn vaak extra kwetsbaar: denk daarbij aan financiële problemen, relationele problemen, huisvestingsproblemen en psychische problemen. Soms zorgt dit ook voor onrust en/of overlast in de buitenruimte en voor overlast in de directe leefomgeving. Zo kunnen bijvoorbeeld vervuilde woningen voor fysieke overlast zorgen. Maar ook mensen die geen thuis hebben en verward zijn, hebben baat bij een goede PGA-aanpak. Sinds 1 januari 2020 geldt de Wet verplichte Geestelijke GezondheidsZorg (WvGGZ). Deze wet geeft de burgemeester de mogelijkheid om een CrisisMaatregel (CM) op te leggen. In 2020 zijn 76 crisismaatregelen nodig geweest. De jaren daarvoor lag het aantal opgelegde IBS-maatregelen tussen de 60 en de 70 maatregelen. De problematiek van deze mensen is niet gering en zorgt ervoor dat de politie regelmatig moet ingrijpen. Met het veiligheidsbeeld uit de regio Rotterdam kwamen op dit vlak de volgende cijfers naar voren: PersoonsGerichte Aanpak /overlast Drugs/drank overlast Overlast verwarde/overspannen personen

2018 619 351

2019 574 435

2020 545 597

-5% 37%

Overlast: overlast door een verward of overspannen persoon is toegenomen met 37 procent. Waar er in de eenheid ook nog sprake is van een toename in drugs- of drankoverlast, is het aantal incidenten van dit type in Schiedam niet heel veel veranderd (-5 procent). De gemeente Schiedam werkt op verschillende niveaus om de problemen over Zorg & Veiligheid van onze inwoners aan te pakken. Voor mensen met heel bijzondere en vaak complexe problematiek wil Schiedam de komende jaren in elk geval een extra tandje bijzetten. De gemeente Schiedam voelt zich in deze aanpak sterk gesteund door de Raad die zich het afgelopen jaar met grote daadkracht heeft ingezet om het thema ‘Geweld hoort nergens thuis’ nadrukkelijk op de kaart te zetten. De gesprekken van de Raad met stad en partners vormen primair het vertrekpunt voor dit uitvoeringsprogramma. Maar daarnaast speelt natuurlijk ook de afstemming met de reguliere beleids- en uitvoeringskaders een grote rol. Een uitvoeringsplan werkt alleen indien de uitvoerders zich in het plan herkennen. Inpassing is van belang in: 1. de rol en beleid van de Gemeente. Het is belangrijk om de aanbevelingen die de Raad heeft opgetekend bij de partners in Schiedam goed in te steken. De aanbevelingen die betrekking hadden op de gemeente en tevens passen binnen het beleidsveld zijn expliciet opgenomen in het uitvoeringsprogramma; 2.

de regiovisie als kader die nader door de centrumgemeente wordt uitgewerkt voor ‘Geweld hoort nergens thuis’. 5

Uitvoeringsprogramma Zorg & Veiligheid

3. de positionering van het veiligheidshuis binnen de context van gemeentelijke ontwikkelingen. Het veiligheidshuis is bezig met een herindeling van taken en rollen waarbij het van belang is dat de gemeenten zelf een goed vangnet hebben voor op- en afschaling. De ingang gezette ontwikkelingen bieden ruimte een nieuw proces: het gaat in de kern om het verbeteren van de samenwerking en interactie binnen/tussen de verschillende disciplines. Enerzijds willen we daarmee de verbinding leggen tussen Zorg en veiligheidsvraagstukken. Bij mensen die veel meervoudige problemen hebben, heeft het opleggen van een boete nauwelijks zin. Willen deze mensen echt uit de problemen komen dan is nodig dat ze ook hulp krijgen die passend en meer structureel is: maatwerk dus. Alleen dan kun je ook negatieve patronen doorbreken waarmee recidive kan worden voorkomen. Anderzijds willen we beter zicht krijgen op de complexe problematiek waarbij alle disciplines betrokken zijn. Zo creëer je maatwerk voor de persoon zelf maar ontstaat ook meer zicht op wat er verder speelt binnen de gemeentegrenzen (context). Interactie tussen context en maatwerk biedt meer mogelijkheden om sneller en actiever te kunnen anticiperen.

Juist bij deze complexe, meervoudige problematiek is dat van groot belang Het doel in een notendop: - voorkomen van (verder) afglijden; - doorbreken van hardnekkige patronen van overlast en criminaliteit; - zoveel mogelijk voorkomen van herhaling/recidive; - creëren van een beter perspectief op een meer volwaardige deelname aan de samenleving. Hoe eerder we ingrijpen, hoe beter: als we er tijdig bij zijn neemt de kans toe dat we verdere ontwikkeling in de criminaliteit kunnen remmen of stoppen.

Uitvoeringsprogramma Zorg & Veiligheid

Versteviging van de PersoonsGerichte Aanpak

Op dit moment werken al veel medewerkers in Schiedam via de methodiek persoonsgerichte aanpak (PGA). Het blijkt in de praktijk een effectieve en probleemgerichte aanpak te zijn waarbij de problemen van de persoon centraal staan. Binnen de PGA spelen een paar kritische randvoorwaarden bij de zorg van de cliënt: - de zorg die geleverd moet worden is heel intensief van aard; - deze zorg vergt een duidelijke/ eenduidige structuur waarbij één centraal aanspreekpunt essentieel is, samen met de eis van een goede casusregie. - Er kunnen veiligheidsaspecten een rol spelen voor de omgeving, binnen het gezin of naar de hulpverlening toe; - er is vaak sprake van een spanning tussen dwang en drang. Er spelen daarmee vaak problemen op het snijvlak van veiligheid en zorg; - specifieke expertise is onmisbaar, met name op de terreinen van GGZ-kennis, sterk vervuilde woningen, verstandelijke beperking en/of dakloosheid. Uit deze opsomming blijkt dat het gaat om een breed scala aan problemen waarvoor verschillende expertises nodig zijn. De verbinding/samenwerking tussen de mensen die zich met de problematiek bezig houden, is zeker nog een verbeterslag waardig. Daar zullen wij de komende tijd stevig op gaan inzetten. Allereerst is een coördinator PGA-team aangesteld: deze persoon krijgt een liaisonfunctie om mensen die nu al in het veld werken beter en intensiever te laten samenwerken.

Er zal worden toegewerkt naar een pragmatische, multidisciplinaire samenwerking naargelang de situatie dit vereist. Daarbij stemmen politie, geestelijke gezondheidszorg en welzijnsorganisaties met elkaar af om een casus van alle kanten te beoordelen om een hulpverleningsarrangement te treffen. Daarbij zal ook verbinding worden gezocht met maatschappelijk initiatieven , scholen en andere professionele hulpverlening. Tevens is de positionering van het PGA-team van belang. Dat zal de komende tijd een goede plek moeten krijgen, zodat hulpverleningsinstellingen precies weten met welke vragen zij terecht kunnen bij het PGA-team. Daarbij zal het PGA-team binnen de gemeentelijke organisatie onder de afdeling Veiligheid & Crisisbeheersing gaan ressorteren; het PGA-team zullen we dus dicht bij de gemeente organiseren. Dit gebeurt om twee redenen: 1. om een optimale optimale interactie tussen beleid en uitvoering te bereiken als randvoorwaarde voor adequate afstemming; 2. om korte sturingslijnen te creëren: op die manier kan er direct bestuurlijk gereageerd worden als zaken onverhoopt toch dreigen vast te lopen. veiligheidshui s PGA-team wijkteams

De betreffende afdelingen binnen de gemeente waar de connectie vorm gegeven dient te worden, gaat om Onderwijs, Zorg, Welzijn en sport. Maar tevens zal er veel samengewerkt worden tussen woonoverlast, de wijkteams en onze crisismanagers; die vormen een belangrijk onderdeel van het PGA-team. Mocht de problematiek in sommige gevallen toch te complex zijn of blijken de betrokken instellingsbelangen in een

Uitvoeringsprogramma Zorg & Veiligheid

casus tegenstrijdig te zijn, dan is er een opschalingsmogelijkheid naar het veiligheidshuis. Als de casus vervolgens ‘weer stabiel is’ kan worden afgeschaald naar bijvoorbeeld een wijkteam of een indicatie vanuit de WMO voor extramurale zorg. Het uitwisselen van gegevens tussen de verschillende instellingen die betrokken zijn rond een casus blijft een majeur punt van zorg en aandacht. Zolang mensen toestemming geven om gegevens uit te wisselen is dit geen probleem; als het gaat om zorg-mijdende personen wordt dit een stuk lastiger. Om te voorkomen dat instellingen langs elkaar heen werken of zelfs in elkaars vaarwater komen, moeten we in dit soort gevallen veel beter dan nu het geval is actief acteren. Daar waar de wet het toelaat moet gekeken worden op welke manier wij doelmatig gegevens kunnen uitwisselen waarbij vanzelfsprekend het belang van de cliënt altijd voorop staat. Hierbij sluiten we aan op ontwikkelingen die in gemeente Rotterdam plaats vinden: ook zij zijn daar bezig met het ontwikkelen van een PGA-team en lopen tegen dezelfde problemen op. In situaties waarbij er grote zorgen spelen kunnen hulpverleners in het sisa-systeem een melding maken. Bij verschillende meldingen wordt het hele palet aan de zorg duidelijken kan er gericht actie worden ondernomen.

Het gebruik in Sis vindt reeds incidenteel plaats binnen de gemeente Schiedam maar het stimuleren om hiervan op grotere schaal daadwerkelijk gebruik van te maken, behoeft zeker nog aandacht. De afgelopen jaren is er al veel verbeterd in de ketensamenwerking op het gebied van huiselijk geweld en multi-problematiek. Zo zijn we als één van de eerste gemeenten gaan werken met ambulante GGZ-zorg vanuit de PGA-aanpak. De komende jaren gaan we verder werken aan het verbeteren van de ketensamenwerking door de coördinatie, monitoring en gegevensdeling binnen het PGA-team te versterken en ook de aanpak van vervuilde huizen hier in mee te nemen.

Uitvoeringsprogramma Zorg & Veiligheid

Uitvoeringsprogramma 3 Zorg & Veiligheid Versterking PGA-team

Allereerst staat samenwerking met de wijkteams voorop. Daarnaast zijn ook het veiligheidshuis, de politie GGZ belangrijke partners.

Om de positie meer zichtbaar te maken zullen de volgende acties ingezet worden:

Bij het PGA-team zitten verschillende partijen om tafel. De volgende acties zetten wij in gang om het delen van gegevens (waar mogelijk) beter te realiseren door:

1. verbinding /samenwerking

Verschillende projecten (losse onderdelen) moeten als één geheel onder de PGA aanpak gaan vallen, zoals de vervuilde woningen, Wvvgz, verwarde personen, niet -acute zorgmeldingen en de aanpak E33meldingen.

2. Positionering

1. Een communicatietraject starten richting de wijkteams en het veiligheidshuis. 2. Het opstellen van indicatoren wanneer iemand terecht kan bij het PGA-team en wel op zodanige manier dat het duidelijk is wanneer we moeten op- of afschalen. 3. Bestuurlijke betrokkenheid bij het PGA-team versterken door het vormgeven van bestuurlijk overleg (freq. eens per half jaar).

Toegevoegde waarde

De mensen met complexe problematiek zo goed mogelijk te ondersteunen en de juiste zorg aan te bieden (door meer samenhang en afstemming).

De mensen met complexe problematiek zo goed mogelijk te ondersteunen door de juiste zorg aan te bieden (maatwerk/ optimaliseren van interventie).

3. Gegevens delen

1. Aansluiten bij de ontwikkelingen in Rotterdam. Daar is een traject gestart om (voornamelijk politiegegevens) uit te kunnen wisselen. 2. Het sisa-systeem nadrukkelijker op de kaart te zetten. 3. Binnen het PGA-team goede afspraken te maken met de instellingen / samenwerkingspartners. Toegevoegde waarde Hokjesgeest wegnemen: voorkomen dat mensen langs elkaar heen werken.

Uitvoeringsprogramma Zorg & Veiligheid

Aanpak ‘Geweld Hoort Nergens Thuis’ (GHNT)

Vaak gebeurt er zoveel binnen een gezin waar de veiligheid in het geding is, dat één professional dat onmogelijk allemaal kan overzien. De situaties zijn per definitie ingewikkeld en er is speelt bovendien veel tegelijkertijd. Waar moet je beginnen? Daarvoor is het nodig dat problemen gezamenlijk worden geordend, geconcretiseerd, geprioriteerd en vervolgens via korte lijnen worden aangepakt. Tijdens de periode van de coronamaatregelen (2020) hebben meer mensen contact opgenomen met Veilig Thuis. Het gaat daarbij vooral om mensen die advies vragen omdat ze vermoeden dat er sprake is van huiselijk geweld in hun omgeving. Aanpak geweld hoort nergens thuis Huisverbod Geregistreerde zaken huiselijk geweld

2016 63 268

2017 52 206

2018 36 160

2019 55 137

2020 54 183

Dit geweldsthema heeft op verschillende politieke en beleidsmatige niveaus prioriteit; er wordt gewerkt aan een stevige aanpak:  Landelijk: ‘Geweld hoort nergens thuis’ is ook landelijk een thema inmiddels van de grond komt. Dit programma loopt volgend jaar af. Het wordt ondersteund door het Landelijke Programmateam met de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Justitie en Veiligheid en het VNG als opdrachtgevers. Deze landelijke initiatieven, de landelijke programmaorganisatie en de steun die de regio’s elkaar gaven, hebben enorm geholpen om ook elders erkenning en initiatieven te genereren.  (sub)regionaal: In het kader van GHNT is in 2018 een regionaal projectleider aangesteld die een regionaal actieplan GHNT heeft opgesteld. Dat actieplan is onder de regiovisie HGKM (= Huiselijk Geweld KinderMishandeling) gehangen. binnen de regio is dit thema afgelopen jaren nader onderzocht en met die actie is een regiovisie gekomen op HGKM en borgingsplan voortgekomen op het niveau van Rotterdam- Rijmond. De centrumgemeente Vlaardingen maakt afspraken met Schiedam en Maassluis over de besteding van de DUVO-middelen, binnen het kader van de regiovisie maar waar ruimte is voor eigen inkleuring op lokaal niveau.  Lokaal: daarnaast zien wij ook dat er politieke draagvlak is voor dit onderwerp in de gemeenteraad van Schiedam.

Dat resulteerde het afgelopen jaar in een initiatiefvoorstel vanuit de Schiedamse Raad. Daarmee werd uitdrukkelijk de aandacht gevraagd voor het onderwerp Geweld hoort nergens thuis. Vanuit de Raad zijn vervolgens bijeenkomsten georganiseerd en de betreffende aanbevelingen zijn verwerkt in dit uitvoeringsprogramma. De Raad heeft het onderwerp aangemerkt als topprioriteit. Een compliment past op deze plek voor de markante en directe wijze waarop de Schiedamse Gemeenteraad dit thema onder de aandacht heeft gebracht. Het creëren van politiek-bestuurlijk draagvlak is cruciaal voor het slagen van een effectieve aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Zonder deze aandacht op de politiek-bestuurlijke agenda en gedegen organisatie zal de borging niet slagen. De uitvoerende professionals kunnen de ingeslagen weg 10

Uitvoeringsprogramma Zorg & Veiligheid

alleen voortzetten indien hun bestuurders de broodnodige steun en middelen daarvoor beschikbaar stellen. Dat vormt toch steeds opnieuw een drempel. Waarom is het nu zo lastig om die drempel te slechten? Daartoe is een aantal oorzaken aan te wijzen. 1. Het thema behelst zowel een aanpak op het thema Zorg maar ook op Veiligheid. Dit zijn van oudsher twee separate domeinen. Nu is het van belang is om daar een brug tussen te bouwen zodat bereikt wordt dat mensen die met geweld in aanraking komen effectief meer kans hebben om de juiste zorg te krijgen die nodig is; 2. Het thema betreft 18- problematiek maar ook 18+ problemen spelen mee. Als we kijken naar het zorgaanbod blijkt dit onderscheid lang niet altijd even handig. In het uitvoeringsprogramma ‘Jeugd’ zullen we hier nader op ingegaan. Daarbij worden de ontwikkelingen en de kansen nader toegelicht in relatie met het MVS jeugdmodel en de integrale aanbesteding van het jongerenwerk. 3. Het beleid en realisatie ligt nu voor een groot deel bij de centrumgemeente. Zij beschikken over de besteding van de DUVO-middelen, wel in samenspraak met de andere gemeentes. Helaas heeft dit gesprek de afgelopen jaren onvoldoende plaats gevonden. Als neveneffect betekent dit dat de gemeente Schiedam geen beschikking heeft over budget en tevens vrij geringe sturingsmogelijkheid heeft om het beleid te formuleren en te sturen.

Dit veroorzaakt regelmatig een bestuurlijke impasse. Wij onderkennen dat deze taaie, (bestuurlijke) problematiek niet zomaar van de baan zal zijn. Toch leggen wij een voorstel op tafel om een goede slag te maken, juist om te bevorderen dat het gesignaleerde geweld een halt wordt toegeroepen. Dat voorstel vraagt samenwerking over organisaties en over sectoren heen maar ook over de verschillende lagen heen. Op lokaal niveau zal er op beleidsmatig niveau de komende periode samenwerking gezocht worden binnen de gemeente tussen de verschillende domeinen: Zorg, welzijn & Sport, Onderwijs en veiligheid. Dit zal samenkomen in de persoonsgerichte aanpak en met het team dat daartoe nu wordt ingericht is en inmiddels in de startblokken staat. Binnen het PGA-team zitten talloze disciplines aan tafel waardoor de problematiek van alle kanten geordend kan worden. Daardoor ontstaat een integrale benadering, waardoor versnippering van tijd, middelen en inzet aanzienlijk beter worden voorkomen. Met deze interactie ontstaan tevens nieuwe mogelijkheden om onderwerpen breder te behandelen, bijvoorbeeld door gelijktijdig (hulp aan) zowel slachtoffers als dader/plegers bij de casus te betrekken. Maar ook binnen de subregio MVS is het van belang om een transitie op dit onderwerp in gang te zetten. De centrumgemeente heeft hierin een trekkende rol.

Zij krijgen immers vanuit het rijk de middelen en de kennis toegeschoven om het onderwerp geweld ‘hoort nergens thuis’ op de kaart te zetten. Daarbij hoort ook bestuurlijke afstemming en borging binnen de gemeentes. De afgelopen jaren is de gemeente Schiedam te veel meekijkend (en te weinig actief/participatief) partner geweest. Het lijkt ons een juiste weg om daarin als gemeente een meer actieve(re) sturingsrol te spelen zodat borging en toetsing ook beter plaats kunnen vinden, zowel politiek-bestuurlijk als op ambtelijk niveau. Verschillende punten die wij in dit uitvoeringsprogramma accentueren, vallen in principe onder de verantwoordelijkheid van onze centrumgemeente Vlaardingen. Als participerende gemeenten zullen we er adequater dan tot nu toe op moeten toezien dat middelen juist worden ingezet en de inkoop efficiënt en effectief verloopt.

Uitvoeringsprogramma Zorg & Veiligheid

Op regio niveau Rotterdam-Rijmond wordt de huidige samenwerking -binnen de kaderstellende regiovisie HGKM- de komende jaren voortgezet en versterkt. Daarmee krijgt de integrale afstemming over HGKM op dit niveau beter en meer structureel vorm. Er komt een bestuurlijk overleg van de drie gemeentes waarmee de uitvoering van de aanpak conform de uitgangspunten in de regiovisie wordt bewaakt en wordt afgestemd met andere gremia: dat betreft met name het algemeen bestuur van GRJG en ZVHRR. Hierop worden binnen bestaande overlegstructuren, zowel ambtelijk als bestuurlijk over HGKM, op het niveau van de centrumgemeenten aangesloten. Zowel strategisch als tactisch wordt structureel overleg met de ketenpartners teruggekoppeld. Vormgeving en implementatie hiervan wordt de komende twee jaar ondersteund door een regionaal coördinator die onder het bestuurlijk overleg wordt gepositioneerd. De volgende thema’s willen wij graag lokaal oppakken de komende periode. Daarbij kijken we per onderwerp waar we (sub)regionaal kunnen aansluiten bij de ontwikkelingen die daar spelen. Het gaat daarbij om de volgende thema’s:

4.1 Deskundigheidsbevordering/ intensive casusregisseur Het herkennen van de problematiek is een belangrijk speerpunt. Hoe eerder de problematiek (h)erkend wordt hoe sneller er stappen genomen kunnen worden in de juiste richting. Alle professionals zullen zich verantwoordelijk voelen om actie te ondernemen teneinde elk signaal van geweld en de impact daarvan bespreekbaar te maken met de directe betrokkenen. De lokale wijkteams werken volgens het kwaliteitskader ‘werken aan veiligheid voor de lokale wijkteams ‘ om eea beter te kunnen signaleren en bespreken. Naast deze inzet van deskundigheidsbevordering loont het zeker de moeite om te kijken naar een intensive casusregisseur. In het Regionaal Actieplan ‘Geweld hoort nergens thuis’ wordt aanbevolen te werken aan verbetering van de expertise op HGKM in het lokaal veld. Eind 2019 is in alle gemeenten een nulmeting uitgevoerd aan de hand van het door de VNG vastgestelde landelijke Kwaliteitskader ‘Werken aan veiligheid voor lokale (wijk)teams en gemeenten”. Daarnaast wordt sinds eind 2019 Intensieve Casusregie (ICR) op complexe, structureel onveilige HGKM casuïstiek in het lokaal veld ontwikkeld en geïmplementeerd. Een aanpak die als doel heeft meer effect te bereiken in dit soort complexe casuïstiek door langdurig, stevig en methodisch goed onderlegd regie te voeren.

Wij gunnen het Schiedam van harte om ook een goed werkende Intensive casusregie tot stand te brengen.

4.2 Passend plegeraanbod Wij staan voor een systeemgerichte aanpak. Dat houdt in dat aandacht voor plegers en laagdrempelig aanbod voor plegers ook en juist in vrijwillig kader plaatsvindt en dat dat inzet van de gemeenten, Veilig Thuis en lokale teams vereist. Met name aanbod in vrijwillig kader blijkt een knelpunt. In het kader van het regionaal actieplan ‘Geweld hoort nergens thuis’ is in 2020 een inventarisatie uitgevoerd naar het beschikbare aanbod voor plegers in een deel van onze regio (rondom de centrumgemeenten Rotterdam en Vlaardingen). Daarnaast loopt er sinds begin 2021 op regionaal niveau een pilot gericht op vroegtijdige 12

Uitvoeringsprogramma Zorg & Veiligheid

diagnostiek bij plegers en hun partners om met name GGZ-problematiek te signaleren in een stadium waarin er (nog) geen sprake is van een gedwongen kader. Het doel daarvan is verdere escalatie te voorkomen door plegers in een vrijwillig kader beter passende hulp te bieden. Deze pilot loopt door tot medio 2022. De resultaten van de inventarisatie plegeraanbod in het vrijwillig kader worden meegenomen in de verdere vormgeving van dit aanbod op centrum gemeentelijk niveau.

4.3 Mensenhandel / prostitutie Dit betreft een thema wat onlosmakelijk verbonden is met ondermijning. In het uitvoeringsprogramma van ondermijning zal dit dan ook een terugkerend onderwerp zijn. Hierbij moeten we wel de scheiding maken tussen vrijwillige prostitutie, gedwongen prostitutie en mensenhandel. Prostitutie of sekswerk betekent seks aanbieden in ruil voor geld of andere voordelen. Vrijwillige prostitutie is legaal in Nederland als zowel de sekswerker als de klant ouder zijn dan 18 jaar. In Schiedam geldt hiervoor een leeftijdsgrens van 21 jaar. In Schiedam is een uitvoeringsregel van toepassing voor het bedrijven van vrijwillige prostitutie als thuiswerker in een woning in Schiedam. Indien men voldoet aan de criteria die benoemd zijn in deze uitvoeringsregel is, de zogenaamde thuiswerker, is in principe vrijgesteld van de vergunningplicht voor een seksbedrijf. Prostitutie zonder toestemming is strafbaar, dit omvat ook alle situaties waarin iemand gedwongen wordt om als sekswerker te werken. Wanneer mensen in de prostitutie gelokt worden met valse beloften voor een betere toekomst in een ander land, is er sprake van mensenhandel. Bij de aanpak van prostitutie en mensenhandel spelen zoveel partijen tegelijkertijd een rol zowel uit het opsporingsdomein, het bestuurlijke domein als het zorg- en hulpverleningsdomein.

De partijen richten zich op dezelfde situatie, maar niet primair op dezelfde personen. Het opsporingsdomein en het bestuurlijke domein richten zich op het inzicht krijgen, het duidden en het stoppen van de huidige situatie. Hierbij is de aanpak in eerste instantie met name gericht op de dader(s), waarbij er eveneens wordt gekeken of er sprake is van slachtofferschap. In dat laatste geval wordt het zorgen hulpverleningsdomein actief ingezet, wat met name gericht is op de slachtoffers. Om de gehele aanpak goed te laten verlopen dienen de partners in deze gezamenlijke aanpak gedurende het gehele proces goed met elkaar in verbinding te staan. Hierin spelen partijen met een coördinatiefunctie, zoals de gemeente, een belangrijke rol. Voor dit uitvoeringsplan willen wij vooral ingaan op het zorg- en hulpverleningsdomein. Als gemeente kan deze zorg functie (in de vorm van een maatschappelijk werker) vooral vorm gegeven worden door afstemming over de inhoudelijke aanpak, bijvoorbeeld door het organiseren van casus-overleg. Dit zal binnen de gemeente Schiedam gebeuren binnen het PGA-team waar de betrokken zorgpartners met elkaar om tafel zitten. Als er sprake is van een slachtoffersituatie (gedwongen prostitutie, mensenhandel of wanneer iemand uit zijn woning wordt gezet) kan de inzet van een zorg-coördinator meerwaarde hebben.

In de gemeente Rotterdam constateren we een dergelijke inzet positief resultaat en wij willen dit ook in Schiedam vorm geven. Onderdeel hiervan zou ook een zgn. uitstapprogramma moeten zijn, waarbij mensen de mogelijkheid wordt geboden om ook uit de situatie te stappen. Vanuit het regionaal platform mensenhandel worden voorbereidingen getroffen om dit in gang te zetten .

Uitvoeringsprogramma Zorg & Veiligheid

4.4 Voorlichting / bewustwording De komende jaren willen we de weerbaarheid van mensen -met name van jongeren- vergroten op het gebied van prostitutie en mensenhandel. Het gaat hier om een groot aantal kinderen en jongeren van wie de persoonlijke integriteit ernstig wordt aangetast. Dit heeft vaak ernstige, ingrijpende en langdurige gevolgen voor hun toekomst, met alle mogelijke maatschappelijke gevolgen van dien. Om preventief in te grijpen wil de gemeente Schiedam gerichte voorlichting voor dit soort jongeren opzetten. Het platform mensenhandel heeft een werkgroep geformeerd genaamd ‘Scholen aanpak mensenhandel’ die erop toe ziet om scholen bij de opgave awareness en signaleren te betrekken met het uiteindelijke doel het v oorkomen van slachtofferschap door het versterken van de weerbaarheid van jeugdigen en opwerpen van preventieve barrières. Vanuit het platform mensenhandel wordt nu gekeken hoe dit het beste opgepakt kan worden. Wij willen hier als gemeente Schiedam actief op aansluiten. Het doel is uiteindelijk om m iddels een digitaal platform scholen te informeren over dit onderwerp, zodat leerlingen en docenten meer kennis krijgen over dit thema, signalen tijdig gaan herkennen om vervolgens te weten wat hun mogelijkheden tot handelen zijn. Soms speelt een negatief beeld rondom ‘veilig thuis’ bij mensen parten om meldingen te doen.

Dit is logisch want veilig thuis wordt soms ook gedwongen in te grijpen in thuissituaties achter de voordeur. De beslissingen die daarbij genomen worden zijn lang niet altijd makkelijk en dragen natuurlijk al snel bij aan een negatief beeld. Dat laat onverlet om ook de positieve punten rondom veilig thuis goed onder de aandacht te brengen

4.5 (Sub) regionale onderwerpen Vanuit de sessie met de raadswerkgroep zijn punten meegenomen die wij separaat met de centrumgemeente willen bespreken en daarbij gezamenlijk nagaan of het aanbod aangepast kan worden. Het gaat om de volgende punten.  Ruimere inkoop alarmknoppen. Het hanteren van deze alarmknoppen in onveilige situaties zorgt dat verdere escalatie voorkomen kan worden. Het blijkt een uiterst preventief middel te zijn dat de afgelopen periode veel werd gebruikt. Het huidige aanbod is onder de maat. Individuele gemeentes moeten dit product meer inkopen. Wij zullen bij de centrumgemeente Vlaardingen een betere afstemming tussen vraag en aanbod agenderen.  De bereikbaarheid van veilig thuis blijkt onder de maat te zijn en niet 24 uur per dag, terwijl dit in noodzakelijke situaties wel zeer wenselijk is. Met de centrumgemeente moet worden besproken of en hoe dit kan verbeteren.  Filomena is in de regio Rotterdam-Rijmond het centrum van huiselijk geweld en kinderminshandeling. Dit centrum is pas sinds 2021 geopend. Bij Filomena wordt op één locatie gewerkt aan veiligheid, medisch forensisch onderzoek, medische behandeling en intensieve traumabegeleiding. Door deze aanpak hoeven mensen niet van loket naar loket te worden doorverwezen. Deze unieke locatie willen wij onder de aandacht brengen van de MVS-gemeentes.

Uitvoeringsprogramma Zorg & Veiligheid

Omdat de centrumgemeente ook financiële middelen krijgt voor deze onderwerpen willen wij als gemeente ook daar de bijbehorende verantwoordelijkheid neerleggen.

Uitvoeringsprogramma Zorg & Veiligheid

4.6 Financiële kaders De kosten voor de uitvoering van de kadernota integrale veiligheid en het uitvoeringsprogramma zullen voornamelijk uit bestaande budgetten gefinancierd worden en daarin zullen er keuzes gemaakt moeten worden. De financiële ruimte daarbij is afhankelijk van de volgende onderwerpen: 1. De huidige begroting; 2. Geld wat we mogelijk krijgen uit de stedelijke vernieuwing; 3. De scenario’s die wij kiezen als gemeente. Ad 1: De financiële middelen in het veiligheidsdomein liggen voor een groot deel vast. Omdat zoveel middelen vast liggen is er weinig financiële verschuiving mogelijk. Gezien de financiële krapte binnen de gemeente en het feit dat er relatief recent kon worden uitgebreid op de aanpak van woonoverlast en ondermijning is er in de startnotitie met de raad afgesproken dat de kadernota budget-neutraal zal zijn. Dat betekent dat eventuele intensiveringen moeten komen uit externe middelen, slimmere samenwerking of veranderingen van prioriteiten. Bij Jeugd en zorg worden binnen het kader van bestaande middelen extra accenten gezet; door dit efficiënter vorm te geven creëren we meer armslag. Ad 2: De verwachting is dat vanuit stedelijke vernieuwing rijksgelden beschikbaar komen zodat de ambitie opgeschroefd kan worden.

Eventuele middelen voor Stedelijke Vernieuwing bieden vanaf 2022 de mogelijkheid om in een aantal kwetsbare wijken extra inzet te plegen op meerdere beleidsterreinen en daarmee een positieve stedelijke ontwikkeling voor de langere termijn in gang zetten. Veiligheid is een onderdeel van een dergelijke integrale, intensieve aanpak. Omdat er landelijk nog een besluit genomen moet worden over deze middelen, kunnen we ons nog niet vastleggen op een hogere ambitie. Ad 3: Door de gemeenteraad is gekozen voor scenario 3 van de kadernota ‘Integrale Veiligheid’ en dat betekent: wij kiezen voor extra prioriteit voor zorg in combinatie met veiligheid. Verder gaan we intensiveren op de (sturing van) maatschappelijke bewustwording rondom huiselijk geweld en het verbeteren van de ketensamenwerking. Huiselijk geweld is een thema dat veel urgentie vraagt en in aansluiting op regionale initiatieven en het raadsinitiatief Geweld Hoort Nergens Thuis kunnen we dit scenario zonder extra middelen realiseren. Daarnaast betekent het voortzetten van huidig beleid een verdere verbetering op de ketensamenwerking via het PGA-team, een intensivering op bewustwording rondom huiselijk geweld en het verbeteren van de ketensamenwerking.

Uitvoeringsprogramma Zorg & Veiligheid

Uitvoeringsprogramma 3 Zorg & Veiligheid Aanpak geweld

Op dit moment loopt er een pilotproject in andere gemeentes om te kijken hoe zo’n intensieve casusregisseur invulling kan krijgen.

Op regionaal niveau loopt een pilot wat een zorgaanbod kan zijn voor plegers die nog in een vrijwillig kader hulp geboden kan worden. De resultaten zijn medio 2022 bekend; naar aanleiding daarvan willen wij op (sub) regio niveau beoordelen of deze methodiek ook geschikt is om onze inzet te versterken.

De maatschappelijk werker een prominentere rol geven in het team ondermijning en het PGA team waarbij bij preventieve maatregelen ook de zorg direct aangeboden kan worden.

4. aandachtsfunctionaris

In Schiedam willen wij ook onderzoeken hoe wij één aandachtsfunctionaris of intensive casus-regisseur op dit thema kunnen vorm geven.

5. passend ‘plegeraanbod’

6. maatschappelijk werk prostitutie/mensenhandel

Dit is een onderwerp dat ook besproken wordt in de regio bij het platform mensenhandel. Het advies meenemen in lokaal beleid. Een (intensieve) zorg-coördinator aanstellen voor de gemeente Schiedam

Toegevoegde waarde

Meer focus op geweld hoort nergens thuis.

In een vroeg stadium een aanbod creëren voor daders/plegers zodat escalatie voorkomen kan worden.

Op deze manier moet het laagdrempelig worden om uit de prostitutie te stappen. Hiervoor kunnen we aansluiten bij het platform mensenhandel.

Planning Realisatie onbekend

Planning Realisatie 2023

Uitvoeringsprogramma Zorg & Veiligheid

Uitvoeringsprogramma 3 Zorg & Veiligheid Aanpak geweld

1. Voorlichting en

2. Centrumgemeente

bewustwording Door het geven van voorlichting willen wij de jeugd bereiken waardoor het onderwerp bespreekbaar wordt en de leraren/docenten een handelingsperspectief meegeven.

De volgende punten willen wij prominent op de agenda van de centrum gemeente krijgen:  Ruimere inkoop alarmknoppen  Veilig thuis 24 uur 7 dagen in de week  Filomena onder de aandacht brengen

Via het platform mensenhandel bij de werkgroep ‘Scholen aanpak mensenhandel’ is dit een belangrijk thema. Als gemeente Schiedam zullen wij hier actie bij aansluiten om het vervolgens te implementeren in de gemeente.

Daarbij zullen wij als gemeente Schiedam nauwer proberen mee te kijken op dit onderwerp.

Toegevoegde waarde

Het weerbaar maken van jongeren als het gaat om mensenhandel en prostitutie.

Het huidige centrum gemeentelijk beleid verbeteren op het onderwerp geweld hoort nergens thuis.

Planning Realisatie 2022

Planning Afhankelijk van het borgingsrapport: regionaal actieplan geweld hoort nergens thuis. 19

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10972925/2