Bijlage uitvoeringsprogramma Binnenstad

Uitvoeringsprogramma

BINNENSTAD doorpakken, versnellen, afmaken

Actualisatie 2022

Uitvoeringsprogramma Binnenstad actualisatie 2022: doorpakken, versnellen, afmaken

2

Uitvoeringsprogramma Binnenstad actualisatie 2022: doorpakken, versnellen, afmaken

Behoort bij:

Stad aan de Schie Ontwikkelingsvisie voor de binnenstad 4 juni 2012

Vastgesteld door college d.d. 6 december 2022 BPR2200211 Auteurs: G. Medema/A. Douma/A. Plante/ J. Blenke

3

Uitvoeringsprogramma Binnenstad actualisatie 2022: doorpakken, versnellen, afmaken

Inhoudsopgave We maken af wat we begonnen

5

1 Uitvoeringsprogramma 2019: wat is er inmiddels bereikt?

6

1.1 1.2 1.3 1.4

Versterken identiteit Economische Veerkracht Kwalitatief wonen Goede fysieke verbindingen

6 7 8 8

2 Een actueel Uitvoeringsprogramma: ambities waar maken

10

2.1 Vitale binnenstad – onzekere tijden vragen om samenwerking 2.2 Versterken Identiteit Jenevererfgoed – Narratief van de Jenever 2.3 Economische veerkracht Kwaliteit én kwantiteit in economisch aanbod 2.4 Kwalitatief wonen Dirkzwager en HJB – Leven in de Branderij 2.5 Goede fysieke verbindingen Aanpak Broersvest en entrees

10 11 11 12 12 12 13 13 13

3 Actualisatie 2022: middelen om ambities af te maken

15

3.1 3.2

Aanwending middelen Reserve Binnenstad Continuïteit in prioriteiten

4 Middelen Uitvoeringsprogramma voor 2023-2025 4.1 Beschikbare budgetten Reserve Binnenstad Structurele middelen 4.2 Samenwerking en cofinanciering 4.3 Organisatie 4.4 Planning & Control

15 16

18 18 18 19 19 19 19

4

Uitvoeringsprogramma Binnenstad actualisatie 2022: doorpakken, versnellen, afmaken

We maken af wat we begonnen Vanaf 2007 werken we hard om vertrouwen uit de markt in onze binnenstad terug te winnen. Met de Ontwikkelingsvisie voor de Binnenstad uit 2012 kozen we voor een integrale fysieke en niet-fysieke aanpak. Die aanpak was nodig: met de binnenstad had Schiedam weliswaar goud in handen, maar de potentie van de binnenstad werd niet waargemaakt. De binnenstad functioneerde economisch onvoldoende en dit had leegstand, vertrek van ondernemers en fysieke achteruitgang tot gevolg. De visie zet een stip op de horizon. We waren echter altijd wendbaar in de wijze waarop we onze visie en bereiken. De uitvoeringsagenda uit de visie werd al in 2015 aangescherpt en vertaald in een Uitvoeringsprogramma. In 2017 werd dit geactualiseerd. In 2019 stelden wij een nieuw uitvoeringsprogramma op om door te pakken op de opgaven, waar mogelijk te versnellen en vooral om de ingezette projecten af te maken.

Processen vragen lange adem Wij moeten constateren dat we veel hebben bereikt, maar ook dat processen meer tijd vragen dan gedacht. Resultaten worden pas na langere termijn zichtbaar, ook als de besluitvorming al is afgerond. Het Sleutelproject Dirkzwager zijn we gevorderd. De eerste fase van de woningbouw is in ontwikkeling. De herontwikkeling van dit gebied komt daarmee in een versnelling en tegelijkertijd duurt het nog jaren voor het project is afgerond. Andere trajecten komen moeilijker van de grond of kostten meer tijd dan verwacht. Door de Coronapandemie was het bijvoorbeeld lastig om allianties te smeden rond de belangrijke opgave rond de Broersvest. Een succesvolle aanpak van deze entreestraat van de binnenstad, vraagt om draagvlak bij vastgoedeigenaren en ondernemers. In 2021/2022 hebben we ons gericht op dit draagvlak wat in de looptijd van dit programma moet leiden tot concrete stappen en acties om de Broersvest te versterken en te verbeteren. Soms wordt besluitvorming ook achterhaald door de nieuwe werkelijkheid. Ook bij de succesvolle aanpak van de leegstand in de binnenstad is voortdurende aandacht noodzakelijk. De uitwerking van de beperkingen tijdens de Corona-pandemie en de huidige energiecrisis stellen ondernemers en vastgoedeigenaren voor nieuwe uitdagingen.

Dit vraagt om monitoring en bijsturing via beleid vanuit de gemeente, zonder de marktverantwoordelijkheid naar ons toe te trekken.

Vasthouden aan de ingezette lijn vraagt om actualisatie In 2019 werd de aanpak, zoals door de raad vastgelegd in de Ontwikkelingsvisie voor de Binnenstad, gecontinueerd met meer inzet om de creativiteit van de markt te benutten en te faciliteren. Wij willen nu de in 2012, 2015, 2017 en 2019 ingezette lijn continueren en dit vraagt om actualisatie van het Uitvoeringsprogramma Binnenstad. Hierbij komen de reeds geoormerkte middelen uit de Reserve Binnenstad weer beschikbaar voor de (al) vastgestelde doelen. Hiermee zorgen we voor continuïteit in de projectaanpak en beschermen zo gemaakte investeringen. We maken geen nieuwe keuzes en wenden geen nieuwe middelen aan. Met dit geactualiseerde Uitvoeringsprogramma handhaven we dus de koers die in de Ontwikkelingsvisie is ingezet, we pakken door en versnellen de uitvoering van de opgave binnenstad met als doel deze af te maken. Het college van burgemeester en wethouders

5

Uitvoeringsprogramma Binnenstad actualisatie 2022: doorpakken, versnellen, afmaken

1

Uitvoeringsprogramma 2019: wat is er inmiddels bereikt? In 2012 stelde de raad de Ontwikkelingsvisie voor de binnenstad met de titel Stad aan de Schie vast, met hieraan gekoppeld een uitvoeringsagenda met fysieke en niet-fysieke opgaven. In 2015 is dit vertaald in een Uitvoeringsprogramma (actualisatie 2017). In 2019 stelden we een nieuw Uitvoeringsprogramma op, dat nu wordt geactualiseerd. Hieronder volgt per project een overzicht van de stand van zaken en de belangrijkste resultaten van het Uitvoeringsprogramma 2019 tot nu toe.

1.1 Versterken identiteit Sleutelproject Museumkwartier In 2021 besloten we om de Monopole te verkopen aan Stadsherstel Maassteden BV. Stadsherstel gaat het pand verbouwen en een voor de omgeving passende functie geven. Het portaal van de Havenkerk is in 2021 aangepast om de doorloop in de Locomotiefsteeg mogelijk te maken. Zo versterken we de samenhang in het Museumkwartier en maken we tussen Hoogstraat en Lange Haven een nieuwe verbinding. In de Locomotiefsteeg wordt in 2022 het kunstwerk Overloop van Sjef Henderickx aangebracht waarbij gebruik is gemaakt van de collectie brandijzers van het Jenevermuseum. De steeg versterkt de (museale) beleving in het gebied.

Sleutelproject Marketingcampagne Binnenstad In de aanpak van de binnenstad speelt marketing een belangrijke rol. Samen met Schiedam Partners, de distillateurs, het Nationaal Jenevermuseum en andere betrokken partijen zoals horecaondernemers werken we aan de gezamenlijke profilering van Schiedam als het Dutch Distillers District (DDD). Van 2019 tot en met 2021 werkte een kwartiermaker om evenementenorganisatoren en distillateurs te binden aan deze missie en programmatisch invulling aan het DDD te geven. Hierbij kregen we te maken met beperkingen: het International Dutch Distillers Festival (IDDF) kon vanwege Corona zowel in 2020 als in 2021 niet doorgaan en geplande bijeenkomsten met distillateurs werden digitaal. Met de editie in 2022 werd de potentie van een dergelijk festival voor de beleving en de marketing van Schiedam duidelijk.

Sleutelproject onderzoek jenevererfgoed De geschiedenis van 300 jaar jeneverproductie maakt de stad in de wereld uniek. Het vormt ook de basis voor de profilering van Schiedam als DDD. We willen deze waardevolle geschiedenis koesteren. Daarom vond een onderzoek plaats naar de uniciteit en waarde van het bijzondere en authentieke jenevererfgoed. Dit vormt een basis voor toekomstig (ruimtelijk) beleid en onderzoeksprogramma’s in aanloop naar 750 jaar Schiedam.

Citydressing In het kader van citydressing is een aantal projecten afgerond of nog in uitvoering. Zo is op de Kloosterplaats een muurschildering gerealiseerd. Ter versterking van looproutes naar de binnenstad is een projectplan opgesteld om historische jeneverreclames en kunst aan te brengen. Voor de gewenste versterking van routes naar en door de binnenstad, was vernieuwing van de

6

Uitvoeringsprogramma Binnenstad actualisatie 2022: doorpakken, versnellen, afmaken

voetgangersbewegwijzering wenselijk. In 2022 werd dit uitgevoerd en plaatsten we de eerste serie informatieborden aan onze belangrijkste monumenten.

Binnenstadspromotie Door de beperkende gevolgen van corona is het niet voldoende gelukt om middels samenhangende binnenstadpromotie meer bezoekers naar de binnenstad te trekken. Veel publieksgerichte activiteiten konden immers geen doorgang krijgen. Via marketing is zoveel mogelijk ingezet op promotie van de binnenstad. In navolging op ’s Maak en Gers! is het magazine STERK uitgegeven. Dit landelijke verspreide blad zet het Nederlandse gedistilleerd en Schiedam op de kaart.

1.2 Economische Veerkracht Sleutelproject ondernemersplatform SHOP De afgelopen jaren hebben we geïnvesteerd in het uitbouwen van SHOP als ondernemersloket en als platform voor kennisdeling en netwerken. Gedurende de openingstijden kunnen ondernemers met vragen in SHOP terecht. Er werkten vóór de Coronamaatregelen afwisselend medewerkers van de gemeente en van SHOP-partners Centrummanagement (SCS) en D&S Vastgoed. SHOP organiseert met regelmaat activiteiten gericht op ondernemers, zoals een ondernemersontbijt, kennismaking voor nieuwe ondernemers en workshops rond specifieke thema’s. Tijdens de lockdowns is ingezet op digitale bijeenkomsten, waarbij – onder andere – nieuwe ondernemers de kans kregen hun onderneming te presenteren om samenwerking te stimuleren. In 2022 is de ‘normale’ fysieke programmering weer opgepakt.

Centrummanagement In 2019 gingen we uit van de oprichting van een Bedrijfsinvesteringszon (BIZ) in de binnenstad. Op verzoek van de ondernemersvertegenwoordiging wilden we hiermee komen tot een eerlijke verdeling van de lasten voor het ondernemersfonds. Bij de draagvlakmeting begin 2020 bleek dat ondernemers met een krappe meerderheid tegen de instelling van de BIZ stemden. Dit betekent dat er geen duurzame financiering kwam voor het ondernemersfonds én dat Stichting Centrummanagement Schiedam (SCS) geen eigen middelen heeft voor de financiering van activiteiten ter ondersteuning van het economisch vestigingsklimaat. SCS probeert op vrijwillige basis ondernemers ‘als vriend van SCS’ aan zijn activiteiten te verbinden. De financiële gevolgen van de coronapandemie voor ondernemers maken dit lastig. De afgelopen twee jaar hebben wij SCS op projectbasis ondersteund met financiële middelen, zodat zij juist in deze moeilijke periode slagkracht behielden om ondernemers en het ondernemersklimaat in de binnenstad te helpen.

Leegstandsverordening en Stimuleringsregelingen Het ruimtegebruik in de binnenstad is de afgelopen jaren fors toegenomen. Waar het ruimtegebruik tijdens de nulmeting van 2017 nog slechts 75,3% bedroeg, is dit inmiddels gestegen tot 88,6%. Het leegstandsbeleid, op basis van de Leegstandsverordening en de bijbehorende stimuleringsregelingen, hebben we voortgezet. Diverse nieuwe ondernemers maakten hiervan gebruik, waardoor het aanbod in de stad meer divers werd. Het profiel van de stad op het gebied van ambacht en maken is versterkt. In 2022 is gewerkt aan een evaluatie van de leegstandsaanpak, die apart aan de raad is aangeboden.

Digitalisering MKB De beperkingen tijdens de Coronapandemie maakten nog een keer duidelijk hoe belangrijk een digitaal platform kan zijn voor ondernemers, ook in onze binnenstad. Schiedam heeft, ook binnen kaders van de MRDH en de provincie, gewerkt aan ondersteuning van ondernemers bij hun digitaliseringsopgave. Dit is uiteindelijk onderdeel gemaakt van het Coronaherstelplan. In dit kader

7

Uitvoeringsprogramma Binnenstad actualisatie 2022: doorpakken, versnellen, afmaken

hebben we regelingen opgezet ter ondersteuning van ondernemers in de retail, horeca en persoonlijke verzorging op het gebied van digitalisering. We startten in 2021/2022 het project Clicks & Bricks 9in samenwerking met de Digiwerkplaats Rijnmond) en de subsidieregeling met digitaliseringsvouchers gericht op het MKB. De financiering kwam uit bijdragen van de provincie, de MRDH en de Coronareserve. Hoewel deze projecten stadsbreed werden ingezet, werd het gecoördineerd vanuit het programma binnenstad, omdat hier de grootste concentratie MKBbedrijven in de doelgroep is gevestigd.

Ondersteuning externe partijen en initiatieven De gemeente investeerde in gerichte acquisitie van nieuwe ondernemers middels een opdracht aan DeWinkelmeiden. Doel van de opdracht is om vastgoedeigenaren en ondernemers met elkaar in contact te brengen en ondernemers die passen in het gewenste profiel naar de binnenstad te trekken. Samen met partners, met name SCS, zijn de werkzaamheden opnieuw belegd en wordt een nieuwe acquisitiestrategie opgesteld. De opdracht van DeWinkelmeiden is in 2022 beëindigd. Er is ingezet op nieuw (gemeentelijk) accountmanagement voor horeca en detailhandel om vragen over gebruiksmogelijkheden op te vangen. Acquisitietaken worden mede vormgegeven met SCS.

1.3 Kwalitatief wonen Sleutelproject Dirkzwagerlocatie Met de ontwikkelaar sloten we een overeenkomst over de overdracht van gemeentelijk vastgoed en de ontwikkeling van het gebied. Op het Dirkzwagerterrein is de eerste fase van de woningbouw in de verkoop gebracht en in uitvoering. Samen met de ontwikkelaar werken we aan een inrichtingsplan voor het gebied. Voor diverse monumentale gebouwen in het gebied zijn plannen voor herbestemming gemaakt. Bijzonder is het Distillers hotel in het voormalige, monumentale hoofdkantoor van distilleerderij Dirkzwager. Dergelijke functies brengen een binnenstedelijke kwaliteit in het gebied, die past bij Schiedam. Zo werken we aan een aantrekkelijk gemengd woongebied.

Herman Jansen – leven in de branderij Fase 1 is van het project Leven in de Branderij is afgerond met de oplevering van de eerste reeks van 19 woningen in 2020. Er is vervolgens verder gewerkt aan Fase 2. Deze fase voorziet in de verplaatsing en concentratie van de bedrijfsvoering van Herman Jansen Beverages. De gemeente faciliteert dit. Veranderende omstandigheden, zoals stijgende bouwprijzen, leiden naar verwachting tot aanpassingen in de planvorming.

Kansen in de stad De gemeente heeft voor diverse locaties stedenbouwkundige en programmatische randvoorwaarden uitgewerkt en heeft de kaders vastgesteld voor de locaties Boterstraat en Ooievaarssteeg.

1.4 Goede fysieke verbindingen Beeldkwaliteit Broersvest en entrees De uitvoering van de aanpak van de Broersvest is vertraagd. Voor een goede strategische doorontwikkeling is nauwe samenwerking met de vastgoedeigenaren van belang. Dit bleek niet eenvoudig. In 2020 hebben we een eerste opdracht tot nadere analyse van de Broersvest uitgezet bij een bureau. Dit bureau bracht het vastgoedeigendom, de betrokken ondernemers en onderliggende problematiek in beeld. Samen met het Kadaster hebben we vervolgens in 2021 een projectplan gemaakt en subsidie bij de provincie Zuid-Holland aangevraagd. Deze is in 2022 verleend. Het

8

Uitvoeringsprogramma Binnenstad actualisatie 2022: doorpakken, versnellen, afmaken

kadaster helpt om vastgoedeigenaren te verenigen om tot een gedragen gebiedsprofiel te komen. In 2023 e.v. maken we passend beleid en gaan we samenwerking aan of de straat langs dit gebiedsprofiel te ontwikkelen.

Stad aan de Schie - Hoogstraat Plus Nadat in 2020 de geplande herinrichting van de Hoogstraat niet in het door de raad beschikbare budget paste, is in samenspraak met marktpartijen gewerkt aan een (financieel) haalbaar plan voor de openbare verlichting. Op deze wijze konden we optimaal gebruik maken van de kennis van de markt. We konden de aanbesteding hierdoor afronden. In 2022 is gewerkt aan de voorbereiding van het project, waarbij bleek dat de aanschrijving van de eigenaren om medewerking te verlenen aan het aanbrengen van de straatverlichting onvoldoende effect had. Om die reden is uiteindelijk gekozen om gebruik te maken van de mogelijkheden uit de APV, waarbij eigenaren deze medewerking niet kunnen weigeren. Voor ieder pand werd een bouwkundige analyse gemaakt. Ook dit kostte meer tijd dan verwacht, waardoor de start van de werkzaamheden opschuift. De werkzaamheden starten in januari 2023.

Verbinding Dirkzwagerterrein Het is belangrijk dat de nieuwbouwlocaties rond het centrum goed aan de binnenstad worden verbonden. We hebben daarom de opties voor de bouw van een brug tussen het Dirkzwagerterrein en de Boterstraat onderzocht. Deze zijn onderdeel van het project.

9

Uitvoeringsprogramma Binnenstad actualisatie 2022: doorpakken, versnellen, afmaken

2

Een actueel Uitvoeringsprogramma: ambities waar maken Het college continueert de aanpak van de binnenstad conform de ontwikkelingsvisie. De focus ligt op de eigen kwaliteit en identiteit van de binnenstad. De gemeente faciliteert initiatieven uit de markt, stuurt op ontwikkelingen vanuit zijn (publiekrechtelijke) rol en jaagt aan waar nodig. Opgaven worden in gezamenlijkheid met en voor de stad opgepakt. De gemeente blijft investeren om het verschil te maken en kan inspringen op actuele ontwikkelingen en bijsturen waar nodig.

2.1 Vitale binnenstad – onzekere tijden vragen om samenwerking Een duurzaam levendige en bruisende binnenstad blijft het hoofddoel van de binnenstadsaanpak. In de programmabegroting vatten we dit samen tot een streven naar een vitalere binnenstad: een binnenstad die aantrekkelijk is om te wonen, te werken en te recreëren. De binnenstad, met zijn culturele en maatschappelijke voorzieningen, is dé ontmoetingsplek voor Schiedammers en is met zijn historische monumenten mede bepalend voor onze gemeentelijke identiteit. Dat maakt dat een investering in de binnenstad tegelijk een investering is in heel Schiedam. De Coronapandemie en de bijbehorende maatregelen hebben sinds 2020 grote impact gehad op onze binnenstad, de ondernemers en de culturele sector. Gelukkig was de binnenstad voldoende vitaal om deze crisis door te komen, maar herstel is nodig. Het gebruik van de stedelijke ruimte veranderde en de druk er op nam toe. Dit vertaalt zich ook in een opgave rond schoon-heel-veilig. Bij het herstel van de binnenstadseconomie is ook een belangrijke randvoorwaarde dat personeel beschikbaar is. Met name in de horeca en in mindere mate in de retail blijkt het lastig om vacatures te vullen. Tot slot zijn de effecten van de oplopende prijsstijgingen nog onzeker. De economische vooruitzichten lijken minder gunstig dan voorheen.

Voor het programma binnenstad betekent dit dat we moeten doorpakken om het gewenste herstel te bespoedigen. De noodzaak voor herstel vraagt ook om nog betere samenwerking. We werken de komende periode aan de opzet van een stuurgroep voor de binnenstadseconomie, waarbij we vertegenwoordigers van ondernemers en vastgoedeigenaren en Schiedam Partners als marketingorganisatie als partners betrekken. De ontwikkelingsvisie onderscheidt sleutelprojecten en gewone projecten, fysiek en niet-fysiek. In het UP Binnenstad 2019 werd binnen die integrale aanpak overkoepelden doelen benoemd: - Versterken identiteit; - Economische veerkracht; - Kwalitatief wonen; - Goede fysieke verbindingen.

10

Uitvoeringsprogramma Binnenstad actualisatie 2022: doorpakken, versnellen, afmaken

2.2 Versterken Identiteit De binnenstad wordt als identiteitsdrager van Schiedam verder ontwikkeld door de eigenheid ervan eenduidig en herkenbaar uit te dragen in georganiseerde activiteiten, de bebouwde omgeving en in de marketing/branding van de binnenstad. Dit versterkt uiteindelijk het imago. De Unique Selling Points van Schiedam zijn Jenever, Kunst & Cultuur en Innovatief Ondernemen. De laatste jaren is gewerkt aan draagvlak voor en uitrol van het zogenaamde Dutch Distillers District. Onder deze noemer kunnen de USP’s van Schiedam beter over het voetlicht brengen en kan het imago van onze stad worden versterkt. Hiervan profiteren ondernemers, bewoners en bezoekers en dit genereert economische waarde. Het programma binnenstad richt zich op met name de fysieke, ruimtelijke inpassing en versterking van de identiteit. De binnenstad kent belangrijke distillateurs en omvat het belangrijkste deel van historisch jenevererfgoed. In het hart van de stad ligt het Museumkwartier met het Jenevermuseum, het Stedelijk Museum Schiedam, de Museummolen als onderdeel van de molenring, De Bibliotheek in de Korenbeurs en het Coöperatiemuseum. De historische panden lenen zich voor bedrijvigheid in het profiel van ambacht en maken. Deze kwaliteiten nutten we uit en maken deze beter zichtbaar, herkenbaar, verbonden én toegankelijk.

We faciliteren initiatieven die het aanbod en de beleving rond gedistilleerd versterken. We voegen elementen toe die de belevingswaarde van onze identiteit vergroten, in de vorm van historische jeneverreclames en kunstwerken langs belangrijke looproutes, bijvoorbeeld langs de molens. Dit is onderdeel van een bredere strategie rond citydressing, gericht op een aantrekkelijke aankleding van de stad en de promotie van bijzondere evenementen.

Jenevererfgoed – Narratief van de Jenever In het kader van de komende omgevingswet wordt werk gemaakt om het unieke jenevererfgoed in onze stad ruimtelijk te beschermen, te benutten en beleefbaar te maken. Als onderdeel van de omgevingsvisie en het omgevingsplan wordt gewerkt aan het narratief en het cultuurlandschap van de jenever. De gedachte daarbij is tweeledig: het product moutwijn en jenever drukt tot op de dag van vandaag zijn stempel op de stad met onder andere de molenring en het erfgoed is in zijn vorm en omvang uniek voor Schiedam. Een sterk geprofileerde identiteit als jeneverstad, met een uitstekend onderhouden en toekomstbestendig erfgoed, is de basis waarop Schiedam zich als Dutch Distillers District kan profileren. Een onderzoeksprogramma verankert de jenever en de moutwijn verder in de stad in opmaat naar 750 jaar Schiedam.

Acties Versterken Identiteit • Opstellen van een narratief van de jenever en beschrijving van het cultuurlandschap van de jenever als drager voor de ruimtelijke aanpak van de binnenstad in de omgevingsvisie en – omgevingsplan. • Citydressing gericht op versterken van belevingswaarde van de USP’s voor bezoekers langs looproutes. • Herontwikkeling, restauratie en beleving van bijzondere en identiteitsbepalende monumenten • Promotie Schiedamse binnenstad. • Integratie marketingaanpak in stuurgroep binnenstad (zie Economische Veerkracht).

11

Uitvoeringsprogramma Binnenstad actualisatie 2022: doorpakken, versnellen, afmaken

2.3 Economische veerkracht De gemeentelijke inzet is gericht op versterken van de economische draagkracht voor stedelijke voorzieningen en functies door koopkrachtbinding en versterking van de omzet voor ondernemers. Vraag een aanbod moeten beter met elkaar in evenwicht worden gebracht. Verbreding van economische activiteiten en het bereiken van relevante doelgroepen maken de binnenstadseconomie robuust en veerkrachtig. De potentie van de binnenstad als vestigingslocatie van bedrijven in het profiel van makers, ambacht, service en design moet worden uitgebouwd. Een zo breed mogelijke mix van horeca, detailhandel, ambacht- en kunstateliers, studio’s en werklocaties, naast de aanwezigheid van belangrijke culturele instellingen, vergroot de aantrekkingskracht voor bewoners, bedrijven en toeristen. Doel is het binden van (brede) doelgroepen aan de binnenstad. De mix van functies is bij voorkeur in de gehele binnenstad voelbaar en beleefbaar, hoewel economische functies zich concentreren aan de centrumstraten en -pleinen. De duurzame bereikbaarheid van de binnenstad blijft aandacht vragen: een afgewogen visie op mobiliteit, parkeervoorzieningen, verkeerscirculatie binnen de vesten, parkeren en distributie is wenselijk.

Kwaliteit én kwantiteit in economisch aanbod De economische aanpak van de gemeente was de afgelopen jaren met name gericht op het verbeteren van het ruimtegebruik in onze binnenstad. We zien dat de gemeentelijke leegstandsaanpak heeft gewerkt: de leegstand is fors terug gebracht en loopt nog steeds terug (zelfs in Coronatijd). De instrumenten, zoals extra inzet op begeleiding van nieuwe ondernemers, de leegstandsverordening en de stimuleringsregelingen, hebben daarmee hun waarde bewezen. Wel wordt het nu van belang om meer te sturen op de kwaliteit van de invullingen, om te voorkomen dat er een te eenzijdig aanbod in de stad ontstaat. Dit is op dit moment duidelijk zichtbaar in de persoonlijke dienstverlening. Ruimtelijk moeten we instrumenten inzetten om hier meer op te sturen. Tegelijkertijd zullen we werk moeten maken van een samenhangende aanpak van ondermijning.

Acties Economische Veerkracht • Inzet op samenhangende acquisitie van kwalitatieve ondernemers in samenwerking met SCS, vastgoedeigenaren en Schiedam Partners. • Opzetten van een stuurgroep binnenstad(seconomie) met partners SCS, SHOP, Vastgoedeigenaren en Schiedam Partners. • Ruimtelijk beleid aanscherpen om te sturen op functies (persoonlijke dienstverlening). • Verbinden van onderwijsinstellingen om talenten te introduceren met ondernemerschap in de binnenstad. • SCS faciliteren in versterken van de eigen organisatie en het creëren van een eigen inkomstenstroom, bijvoorbeeld door nieuw ondernemersfonds of herinvoering reclamebelasting (initiatief hierbij ligt bij SCS). • Het opstellen van een mobiliteitsplan voor de binnenstad gericht op duurzame bereikbaarheid (verkeerscirculatie, parkeren, distributie) op basis mobiliteitsvisie.

2.4 Kwalitatief wonen Voor de revitalisering van de binnenstad is het toevoegen van kwalitatief woningaanbod essentieel. De gewenste binnenstedelijke woonmilieus kenmerken zich door een mix van functies in een historisch decor. De juiste doelgroepen worden aangesproken met een evenwichtige woningvoorraad met (vooral) woningtypen die aantrekkelijk zijn voor hogere en middeninkomensgroepen van binnen en buiten de stad. De binnenstad biedt uitstekende kansen voor echte binnenstadswoningen, waarbij de nabijheid van functies voor bewoners opweegt tegen eventuele beperkingen op het gebied van parkeerruimte en/of buitenruimte. Binnen het project Kansen in de Stad zijn voor diverse

12

Uitvoeringsprogramma Binnenstad actualisatie 2022: doorpakken, versnellen, afmaken

binnenstedelijke locaties woningbouw voorbereid. Deze projecten vragen om begeleiding. De gebiedsontwikkeling Nieuw-Mathenesse, direct tegen de historische stad, creëert een woonmilieu dat complementair is aan dat van de binnenstad.

Dirkzwager en HJB – Leven in de Branderij De projecten Dirkzwager en HJB komen in een versnelling. Tegelijkertijd duren deze processen van binnenstedelijke woningbouw jaren. De eerste fases zijn afgerond (HJB-Leven in de Branderij) of in de verkoop (Dirkzwager). Er liggen bijzondere kansen om hier kwalitatieve woonmilieus toe te voegen met een gemengd karakter. De aanwezigheid van economische functies, zoals een hotel, hebben grote toegevoegde waarde voor de beleving van deze gebieden. De verankering van deze gebieden met de rest van de binnenstad is van groot belang. Voor deze projecten zijn afzonderlijke besluiten genomen over planning en financiering. Een deel van de financiering is en blijft beschikbaar in de Reserve Binnenstad.

Acties Kwalitatief Wonen Uitvoering projecten Dirkzwager en HJB-Leven in de Branderij • Begeleiding uitvoering projecten Kansen in de Stad (Boterstraat en Ooievaarssteeg). • Faciliteren particuliere initiatieven. • Herbestemming bijzondere monumenten (Weeshuis)

2.5 Goede fysieke verbindingen De kwaliteit van de openbare ruimte is een katalysator voor de wenselijke ontwikkeling en biedt ruimte voor het gewenste gebruik van de stad. Het gebruik van authentieke materialen, zoals gebakken straatsteen en natuursteen accenten, versterkt het historische karakter. De openbare ruimte van de binnenstad is aantrekkelijk vormgegeven met duidelijke routes en verblijfsplekken, en biedt bewoners, bezoekers en ondernemers verblijfskwaliteit. Dit draagt bij aan de doelstellingen op gebied van identiteit, economie en wonen. Door de diverse ontwikkellocaties met elkaar te verbinden, ontstaat synergie. In de Ontwikkelingsvisie staat het ‘struinen’ in de stad centraal, ook om de verblijfsduur in de binnenstad te vergroten. Het verbeteren van de entrees naar de stad maakt een belangrijk onderdeel uit van dit struinplan. Door een goede visie op mobiliteit en parkeren ontstaat ruimte in de binnenstad voor ander gebruik, zoals groen- en verblijfsplekken. Daarnaast verdienen de waterverbindingen en de aanlegmogelijkheden ook aandacht. Bij de aanleg van bruggen worden minimale hoogtes aangehouden zodat sloepvaart ongehinderd kan plaatsvinden.

Aanpak Broersvest en entrees Bij het versterken van routes en entrees staat de opgave rond de Broersvest voorop. Deze omvat alle belangrijke entrees: vanuit openbaar vervoerspunten, vanuit autoverkeer (inclusief parkeergarages) en vanuit langzaam verkeer. Het omvat de ’s-Gravelandseweg, de Broersvest, de Koemarkt en de Rotterdamsedijk en de aanliggende bebouwing. Doel is om de binnenstad op betere manier te introduceren met de binnenstad door het verbeteren van de beeldkwaliteit. We werken aan draagvlak onder de vastgoedeigenaren. Daar zijn in 2021/2022 de eerste stappen voor gezet. Doel is om de functionaliteit en daarmee de beeldkwaliteit van bebouwing te verbeteren. Hierbij hebben we open oog voor de mogelijkheden van financiële bijdragen vanuit hogere overheden, zoals de rijksregeling voor herstructurering van winkelgebieden in stadscentra. Onderzocht wordt of samenwerking met onderwijsinstellingen, gericht op het koppelen van de vraag naar arbeid en de noodzaak voor stages in de binnenstad. Een dergelijke functie kan een betekenisvolle toevoeging zijn voor de ontwikkeling van het gebied.

13

Uitvoeringsprogramma Binnenstad actualisatie 2022: doorpakken, versnellen, afmaken

Acties Goede fysieke verbindingen Verbeteren entree binnenstad door gebiedsgerichte aanpak Broersvest door opstellen en uitvoeren ruimtelijk plan voor verbeteren van verbindingen en een offensieve aanpak gericht op beeldkwaliteit bebouwing. • Uitvoering Herinrichting Hoogstraat plus. • Verbinden van onderwijsinstellingen om talenten te introduceren met ondernemerschap in de binnenstad. • Evaluatie inrichting Kloosterplaats. • Indien nodig toevoegen van relevant programma langs entreeroutes, aansluitend op kwalitatieve inrichting openbare ruimte, om bezoekers op een aangename wijze de binnenstad binnen te leiden. • Gebiedsvisie en inrichtingsplan voor herinrichting Boterstraat. • Projecten Stadserf/Kop van de Singel gebruiken om de aansluitingen op de omgeving en de verbindingen vanuit het station te verbeteren.

14

Uitvoeringsprogramma Binnenstad actualisatie 2022: doorpakken, versnellen, afmaken

3

Actualisatie 2022: middelen om ambities af te maken In het Uitvoeringsprogramma 2019 waren voor de jaren 2019-2021 de middelen uit de Reserve duurzaam in de begroting verwerkt. Het is noodzakelijk om bij deze actualisatie de toebedeelde middelen opnieuw in de begroting van 20232025 te verwerken. Deze verwerking ligt in lijn met de gestelde doelen en houdt rekening met lopende processen en projecten en gemaakte toezeggingen. De structuur van de Ontwikkelingsvisie voor de Binnenstad blijft uitgangspunt, zodat de continuïteit in de aanpak inzichtelijk blijft.

3.1 Aanwending middelen Reserve Binnenstad In de Reserve Binnenstad is voor de periode 2022-2025 €2.549.000 beschikbaar (peildatum 1 januari 2022). In 2022 is een exploitatiebijdrage ad €22.000 vanuit het project HJB (afronding onderdeel Brandweerkazerne). De laatst genoemde moet worden aangewend voor het vervolg van het project. Deze inkomsten verlopen via de Reserve Binnenstad. Dit betekent dat voor 2022 en verder in de Reserve een bedrag van €2.571.000 beschikbaar is voor de doelstellingen uit de ontwikkelingsvisie binnenstad. Hiervan is een belangrijk deel van €1.196.000 (ongeveer 47%) al bestemd binnen lopende projecten.

Al bestemde middelen UP binnenstad 2022 Herman Jansen Beverages– Leven in de Branderij [17INT00232] Dirkzwager [21INT00066]

526.000 22.000 648.000

Totaal

1.196.000

Voor het project HJB –Leven in de branderij is door het college in 2017 een besluit genomen om middelen vanuit de Reserve aan te wenden voor de gebiedsontwikkeling. In lijn met deze besluitvorming blijft een bedrag van €526.000 binnen de Reserve beschikbaar. Hier wordt de inkomsten van €22.000 uit de exploitatiebijdrage gevoegd. In 2021 nam het college een besluit over het project Dirkzwager. Hierbij is besloten om een bedrag uit de Reserve aan te wenden voor deze gebiedsontwikkeling. Daarnaast werd besloten om alle inkomsten (uit vastgoedverkopen) en uitgaven voor het project te laten verlopen via de Reserve Binnenstad. In lijn met deze besluitvorming blijft een bedrag van €648.000 beschikbaar in de Reserve. Voor beide projecten geldt dat de gereserveerde bedragen (in totaal € 1.196.000) niet via dit Uitvoeringsprogramma in de begroting wordt verwerkt. Die verwerking vindt plaats vanuit de projecten. Wel worden in de begroting en de jaarrekening de projectdoelen en –resultaten in de paragraaf over de binnenstad vermeld. Dit betekent dat in dit Uitvoeringsprogramma een bedrag van €1.375.000 wordt verwerkt in de begrotingen 2023-2025. De middelen voor de uitvoering van het project Hoogstraat Plus zijn al eerder in een investeringskrediet gestort en de dekking komt daarmee niet uit de Reserve Binnenstad en deze hoeven dus niet in de begroting te worden verwerkt.

15

Uitvoeringsprogramma Binnenstad actualisatie 2022: doorpakken, versnellen, afmaken

3.2 Continuïteit in prioriteiten In Hoofdstuk 2 zijn de prioriteiten van het lopende uitvoeringsprogramma beschreven. Deze liggen in het verlengde van het Uitvoeringsprogramma binnenstad 2019 en worden nu geactualiseerd. In het naastgelegen schema geeft een overzicht van alle middelen die de komende jaren voor de (sleutel)projecten in de Ontwikkelingsvisie voor de Binnenstad opnieuw beschikbaar worden gesteld, gegroepeerd onder de hoofdaccenten binnen het Uitvoeringsprogramma. Het betreffen totaalbedragen.

Verwerking begroting 2023-2024 Versterken identiteit

2023

2024

2025

87.000

50.000

50.000

2023

2024

2025

157.000

107.000

100.000

2023

2024

2025

95.000

66.000

48.000

Sleutelproject Museumkwartier: - Locomotiefsteeg afmaken - Inzet behoud creatieve broedplaatsen en innovatieve makers Sleutelproject Marketing binnenstad - Narratief van de jenever - Citydressing: activeren routes, verbindingen en verblijfsplekken door versterken identiteit

187.000

Economische veerkracht Project Economische aanpak: - Uitvoering leegstandverordening, verplaatsing- en transformatieregelingen - Continueren SHOP - Verbinden talenten aan binnenstadsondernemers

364.000

Kwalitatief wonen Sleutelproject Dirkzwager Project HJB-Leven in de Branderij Project binnenstedelijk wonen - Begeleiding projecten binnenstad Kansen in de Stad - Particuliere projecten - Cultuurlandschap van de jenever: input voor

209.000

16

Uitvoeringsprogramma Binnenstad actualisatie 2022: doorpakken, versnellen, afmaken

omgevingsvisie en –plan voor ontwikkellocaties - Subsidie restauratie bijzondere monumenten met woningen

Goede fysieke verbindingen

2023

2024

2025

615.000

205.000

205.000

205.000

1.375.000

544.000

428.000

403.000

Project Entrees Binnenstad algemeen - Aanpak beeldkwaliteit/inrichting Project beeldkwaliteit Broersvest - Aanpak beeldkwaliteit Broersvest Project Boterstraat - Stedenbouwkundige randvoorwaarden TOTAAL actualisatie

17

Uitvoeringsprogramma Binnenstad actualisatie 2022: doorpakken, versnellen, afmaken

4

Middelen Uitvoeringsprogramma voor 2023-2025 De ambities met het Uitvoeringsprogramma liggen in lijn met de Ontwikkelingsvisie voor de Binnenstad en de daarin bepaalde (sleutel)projecten. De kosten voor de geprioriteerde opgaven en projecten in het nieuwe Uitvoeringsprogramma Binnenstad worden gedekt binnen de gemeentelijke begroting. Dekkingsmiddelen zijn de Reserve Binnenstad, het reguliere budget voor de binnenstad en het reguliere budget voor de binnenstadseconomie. Daarnaast zijn er voor prominente projecten zoals Hoogstraat Plus afzonderlijke investeringskredieten beschikbaar gesteld.

4.1 Beschikbare budgetten Budgetten Binnenstad 2023-2025 Reserve Binnenstad

2.549.000

Inkomsten 2022

22.000

Structureel budget binnenstad (FCL 6832020) €285.000 per jaar* Structureel budget EZ binnenstad (FCL 6310100) €150.000 per jaar**

765.000 410.000

Totaal beschikbaar voor binnenstad 2023-2025

3.746.000

* in 2024 is een structurele bezuiniging voorzien ad €40.000 en voor 2025 ad € 50.000. Dit is in het totaalbedrag verwerkt. ** in 2024 is een structurele bezuiniging voorzien ad. €20.000. Dit is het totaalbedrag verwerkt.

In projecten waarin de gemeente een faciliterende rol vervult, is sprake van kostenverhaal en worden gemeentelijke plankosten gedekt door de initiatiefnemer. De gemeente is verplicht dit contractueel vast te leggen.

Reserve Binnenstad Alle projecten in het kader van het Uitvoeringsprogramma worden via de Reserve Binnenstad verantwoord. In het kader van de BBv-regelgeving zijn de beschikbaar gestelde projectgelden onder te verdelen in investeringskredieten en exploitatiemiddelen. Grote civiele projecten worden geactiveerd op de gemeentelijke balans en de kapitaallasten worden meegenomen in de gemeentelijke exploitatiebegroting. De budgetten voor kleinschaliger projecten en marketing & communicatie worden rechtstreeks in de exploitatiebegroting opgenomen. De bestemmingsreserve Binnenstad wordt ook als egalisatiereserve beschouwd. Dit betekent dat de over- en onderschrijdingen op de exploitatiebudgetten worden verrekend met de Reserve. Voor- en nadelen van de projecten komen daarmee niet ten laste of ten gunste van de algemene middelen maar vallen binnen de Reserve Binnenstad.

18

Uitvoeringsprogramma Binnenstad actualisatie 2022: doorpakken, versnellen, afmaken

Structurele middelen Vanuit de structurele budgetten worden structurele kosten gedekt, bijvoorbeeld de binnenstadscommunicatie, subsidies van lopende regelingen, subsidie voor Centrummanagement en vaste kosten voor onderzoek.

4.2 Samenwerking en cofinanciering Bij de binnenstadsaanpak is in de afgelopen jaren met succes samengewerkt met maatschappelijke partners, zoals het Fonds Schiedam Vlaardingen e.o., het De Grootfonds, maar ook met de provincie Zuid-Holland, de MRDH en de rijksoverheid. Dit vertaalde zich op inhoudelijke bijdragen en soms in financiële betrokkenheid. Deze samenwerking wordt gekoesterd en uitgebreid. Binnen het uitvoeringsprogramma wordt, wanneer passend en opportuun, aansluiting gezocht bij lopende (beleids)programma’s van andere overheden en samenwerkingsverbanden. En, indien mogelijk, ook subsidie aangevraagd. Het Uitvoeringsprogramma biedt hier goede aanknopingspunten voor.

4.3 Organisatie In 2018 is besloten de gebiedsopgave binnenstad als lijnactiviteit te beleggen bij het team Stadspromotie en hier de benodigde ambtelijke deskundigheid te organiseren vanuit de vakgroepen economie, cultuur, toerisme, marketing en erfgoed. De advisering rond de binnenstad geschiedt vanuit dit team en hiervoor zijn adviseurs binnenstad aangewezen.

4.4 Planning & Control Het Uitvoeringsprogramma 2019 (actualisatie 2022) wordt door het college vastgesteld en ter kennisgeving aan de raad aangeboden. Er worden voor het nieuwe Uitvoeringsprogramma geen nieuwe middelen gevraagd. De benodigde middelen worden gedekt uit de bestaande Reserve Binnenstad in lijn met het gevoerde beleid op basis van de binnenstadsvisie. De raad wordt voorgesteld de financiële gevolgen te verwerken in de eerstvolgende technische aanpassing voor de jaarschijf 2023 en verder, zodat het voor 2024 en 2025 in de primaire begroting is verwerkt. Het Uitvoeringsprogramma is gekoppeld aan de gemeentelijke planning & control cyclus en is opgenomen in de programmabegroting Economie in Ontwikkeling. Het investeringskrediet voor Hoogstraat Plus is onderdeel van Ruimtelijke inrichting in samenhang. Wijzingen in de financiële paragraaf bij de nieuwe begroting kunnen worden vastgesteld. Belangrijke scopewijzingen worden aangekondigd in de Zomernota en de BERAP. Met de jaarrekening wordt over het voorgaande jaar verantwoording afgelegd over alle activiteiten in het kader van het Uitvoeringsprogramma.

19

Uitvoeringsprogramma Binnenstad actualisatie 2022: doorpakken, versnellen, afmaken

Colofon Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501, 3100 AE Schiedam 14 010 schiedam.nl

20