Bijlage Uitvoeringsplan Dementie Schiedam 2026

Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam 2026

Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam 2026

16-2-2026

1

Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam 2026

Inhoudsopgave 1 Inleiding

3

2 Situatie analyse

4

2.1 2.2

Huidige situatie Uitkomsten dementiescan

4 4

3 Doelstelling 3.1 3.2

5

Regionaal verband MVS-verband

5 5

4 Acties Uitvoeringsplan Dementievriendelijke gemeente 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8

Kennis en omvang dementie in de Gemeente Beleids- en planvorming Structuur en afstemming Ontwikkeling dementievriendelijk gemeenschap Deskundigheidsbevordering Ondersteuning van naaste die mantelzorg biedts Dagactiviteiten/respijtzorg Wonen met dementie

2

6 6 7 9 11 13 15 17 19

Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam 2026

1

Inleiding

De gemeente Schiedam streeft naar een inclusieve samenleving waarin iedereen kan meedoen, ongeacht hun situatie. Het uitgangspunt is "Samen doen": samen bouwen aan een stad waar iedereen de zorg en ondersteuning krijgt die nodig is, ook mensen met dementie. Dementie is een verzamelnaam voor meer dan vijftig hersenziekten. Het gaat om een combinatie van symptomen, waarbij de hersenen informatie niet meer goed verwerken. De meest voorkomende vormen zijn de ziekte van Alzheimer, fronto-temporale dementie (FTD), vasculaire dementie en Lewy body dementie. Net als in veel andere gemeenten wonen in Schiedam steeds meer mensen met dementie langer thuis. Om hen beter te ondersteunen, heeft de gemeente Schiedam zich ingezet om ‘dementievriendelijk’ te worden. Op 21 september 2020 ontving de gemeente hiervoor officieel de erkenning, het certificaat Dementievriendelijke Gemeente. Dit certificaat, ontwikkeld door Alzheimer Nederland, toont aan dat een gemeente zich blijvend inzet voor mensen met dementie en hun naasten. Dit certificaat was voorheen voor onbepaalde tijd geldig. Alzheimer Nederland heeft inmiddels een nieuwe versie ontwikkeld die vier jaar geldig is en verlengd kan worden. Hiervoor voert Alzheimer Nederland elke twee jaar een toetsing uit om te beoordelen of Schiedam nog steeds aan de gestelde voorwaarden voldoet.

Het huidige certificaat is verlopen in 2024; de nieuwe regels voor het verkrijgen of behouden van het certificaat zijn in 2024 ingegaan, wat de vernieuwing in 2025-2026 logisch maakt. Een nieuw uitvoeringsplan is één van de voorwaarden om het certificaat te kunnen behouden of opnieuw te verkrijgen. In een dementievriendelijke stad zetten professionals en hun naasten die mantelzorg bieden, maar ook ondernemers en inwoners, zich actief in om mensen met dementie zo lang mogelijk mee te laten doen in de samenleving. Schiedam heeft, naast haar eigen ambitie, ook breed ingezet op een integrale en regionale sluitende aanpak. Samen met welzijns- en zorgorganisaties zorgen de MVS-gemeenten (Maassluis, Vlaardingen en Schiedam) voor een geschikt ondersteuningsaanbod voor mensen met dementie en hun naasten die mantelzorg bieden. Deze ambitie sluit aan bij het coalitieakkoord 'Samen betrokken het verschil maken' (2022-2026), waarin zorg op maat, sociale cohesie en ondersteuning van kwetsbare groepen centraal staan. Het principe 'Samen doen', dat inclusiviteit en samenwerking bevordert, vormt hierbij de basis. Daarnaast is er een sterke koppeling met het Uitvoeringsprogramma Wmo van de gemeente Schiedam. Dit uitvoeringsprogramma zet in op thema’s zoals langer zelfstandig wonen, mantelzorgondersteuning en preventie.

Binnen deze context sluit de Woonzorgvisie, die naar verwachting begin 2026 wordt vastgesteld, aan door te streven naar een integrale aanpak waarbij wonen, zorg en welzijn hand in hand gaan. Ook geeft Schiedam invulling aan de landelijke richtlijnen, zoals de Nationale Dementiestrategie en de grootschalige programma’s van het ministerie van VWS, zoals het WOZO-programma, het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Het verkrijgen van het certificaat Dementievriendelijke gemeente is een belangrijke mijlpaal, maar het werk is nog niet af. Met dit uitvoeringsplan vertaalt de gemeente Schiedam in samenwerking met het Lokaal Dementienetwerk de acht thema’s vanuit de Dementiescan naar concrete en praktische stappen op (sub)regionaal en lokaal niveau. Per speerpunt is gekeken naar welke activiteiten nodig zijn en wie verantwoordelijk is voor de uitvoering. Het doel van het Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam is om op integrale wijze te werken aan het verbeteren van de leefomgeving, ondersteuning en participatie van mensen met dementie en hun naasten.

3

Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam 2026

2

Situatie analyse

2.1 Huidige situatie Uit onderzoek van ABF Research uit 20141, uitgevoerd in opdracht van Alzheimer Nederland, blijkt dat er in Schiedam in 2024 1.200 ouderen met dementie waren. Dit aantal loopt op van 1.400 in 2030 tot 2.300 in 2050. Deze toename weerspiegelt een landelijke trend waarbij de vergrijzing en de stijgende levensverwachting bijdragen aan een grotere groei van dementie in de samenleving. Deze cijfers benadrukken de noodzaak om nu actie te ondernemen en de dementievriendelijke aanpak te omarmen. Dementie is een progressieve ziekte en zonder interventie kan dit leiden tot aanzienlijke druk op zorgvoorzieningen en naasten die mantelzorg bieden. In Schiedam bestaan er al diverse initiatieven en ondersteuning voor mensen met dementie en hun naasten die mantelzorg bieden, zoals het Alzheimercafé, dagbesteding en casemanagement. Ondanks deze initiatieven, is er in de komende jaren een groeiende vraag naar aanvullende zorg, woningen die geschikt zijn voor mensen met dementie, en een grotere behoefte aan bewustwording en ondersteuning binnen de gemeente.

2.2 Uitkomsten dementiescan In 2024 is de dementiescan door Alzheimer Nederland uitgevoerd binnen de gemeente Schiedam. De uitkomsten van deze dementiescan geven inzicht in de huidige situatie in Schiedam, wat betreft zorg en ondersteuning voor mensen met dementie. De scan behandelt acht thema’s: kennis, beleids- en planvorming, structuur en afstemming van zorg, deskundigheid van professionals, mantelzorgondersteuning, dagactiviteiten en respijtzorg, ontwikkeling van een dementievriendelijke gemeenschap en wonen met dementie. Schiedam scoort op meerdere thema’s boven het landelijk gemiddelde en toont vooruitgang ten opzichte van 2021. In Schiedam heeft wonen met dementie al lange tijd aandacht en er zijn diverse kleinschalige wooninitiatieven voor mensen met dementie gerealiseerd of in ontwikkeling. In de nieuwe woon-zorg-visie van de gemeente is hier aandacht voor, ook voor de totale vraag aan woon/zorg-combinaties voor ouderen, inclusief intramurale plekken. We hebben daarnaast voldoende aanbod op het gebied van dagactiviteiten en respijtzorg. Ook het implementeren van dementie in het sociaal beleidskader, het Uitvoeringsplan MVS en de nota Gezond in Schiedam zorgt ervoor dat Schiedam hoog scoort op het thema Beleids- en planvorming. Verder is de ontwikkeling van een dementievriendelijke gemeenschap een sterk punt.

Goede voorbeelden hiervan zijn het Alzheimercafe, bijeenkomsten bij KLiK en activiteiten rondom Wereld Alzheimer Dag. Daarnaast is de Dementiewijzer klaar voor gebruik. Hoewel Schiedam positief scoort, zijn er nog verbeterkansen, zoals meer structuur en afstemming op lokaal gebied, onder meer door het Lokaal Dementie Netwerk nieuw leven in te blazen. Een ander aandachtspunt is Deskundigheidsbevordering, waar minder tijd ingestoken is dan in de voorgaande periode. Al met al toont de scan dat Schiedam goed op weg is, met ruimte voor verdere ontwikkeling.

1

Alzheimer Nederland. (2024). Mensen met dementie per gemeente. https://media.alzheimer-nederland.nl/s3fspublic/media/2024-04/documents/Mensen%20met%20dementie%20per%20gemeente.pdf

4

Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam 2026

3

Doelstelling

Het uitvoeringsplan dementievriendelijke gemeente is er om de gemeente Schiedam nog dementievriendelijker te maken dan zij nu al is. Hierbij staat de volgende doelstelling centraal: De gemeente Schiedam streeft ernaar om een dementievriendelijke gemeente te zijn, waar mensen met dementie volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving, en waar zij, samen met hun naasten die mantelzorg bieden, passende zorg en ondersteuning ontvangen. Deze hoofddoelstelling wordt opgesplitst in een aantal sub thema’s die samenhangen met de thema’s uit de dementiescan van Alzheimer Nederland, te weten: Thema 1: Kennis omvang dementie in de gemeente; Thema 2: Beleids- en planvorming; Thema 3: Structuur en afstemming; Thema 4: Ontwikkeling dementievriendelijke gemeenschap; Thema 5: Deskundigheidsbevordering; Thema 6: Ondersteuning van naasten die mantelzorg bieden; Thema 7: Dagactiviteiten/respijtzorg; Thema 8: Wonen met dementie; Deze thema’s zijn in de volgende hoofdstukken uitgewerkt.

3.1 Regionaal verband Gemeente Schiedam maakt onderdeel uit van een regionaal verband. Dit wordt het RIGA (Regionaal Integraal Gezondheidsakkoord) genoemd. Vanuit het RIGA zetten we de landelijke strategische lijnen uit. Gezamenlijk werken we aan een toekomstgerichte benadering dementie. Iedere zes weken wordt er vanuit het regionale dementienetwerk Delft Westland Oostland Nieuwe Waterweg Noord (DWO NWN), invulling gegeven aan het RIGA. In dit uitvoeringsplan worden deze plannen met groen weergegeven. Schiedam participeert samen met Maassluis en Vlaardingen in het Regionale Netwerk Dementie Westland – Schieland – Delfland (WSD).

3.2 MVS-verband De Gemeente Vlaardingen, Maassluis en Schiedam hebben ieder een eigen uitvoeringsplan. Een aantal doelen binnen deze plannen zijn in MVS-verband gesteld, deze zijn oranje van kleur in dit uitvoeringsplan. De MVS-gemeenten zijn gezamenlijk ook al tot dementievriendelijke regio benoemd in 2023. De opbouw in die plannen is opgebouwd langs de thema’s van de Dementiescan op basis waarvan gekeken wordt of een gemeente in aanmerking komt voor het certificaat. In het volgende hoofdstuk worden de verschillende subdoelstellingen nader uitgewerkt. De kleuren in de tabellen verwijzen naar het type actie, zoals ook te zien in onderstaande tabel. Blauw

Lokale actie

Groen Oranje

Actie in regionaal verband Actie in MVS-verband

5

Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam 2026

4

Acties Uitvoeringsplan Dementievriendelijke gemeente

4.1 Kennis en omvang dementie in de Gemeente Het verbeteren van de bewustwording en kennis over dementie is een essentieel onderdeel van een dementievriendelijke gemeente. Door kennis over dementie te vergroten bij zowel professionals als de lokale bevolking, kunnen we een inclusievere samenleving creëren waarin mensen met dementie de steun krijgen die zij nodig hebben.

4.1.1 Toelichting acties De scan van Alzheimer Nederland richt zich in dit thema onder andere op het aantal inwoners in Schiedam met dementie, evenals een prognose voor de toekomst. Dit wordt al in de inleiding beschreven. Daarnaast zijn er voor dit thema verschillende actiepunten geformuleerd, die hieronder kort worden toegelicht. De acties zijn ook weergegeven in tabel 4.1.2, waarin de Plan-Do-Check-Actcyclus wordt gevolgd. Op deze manier kunnen we de voortgang van het uitvoeringsplan effectief monitoren.

Bewustwording vergroten door middel van voorlichting: Minters Mantelzorg organiseert twee keer per jaar een training over het omgaan met dementie. Daarnaast organiseren verschillende partners het Alzheimer café in Schiedam. Op deze manier wordt de kennis en het begrip rondom dementie onder de deelnemers vergroot.

Bewustwording vergroten door middel van (social) media aandacht: Om de bewustwording rondom dementie onder de inwoners van Schiedam te vergroten, wordt ieder kwartaal aandacht besteed in de lokale media. Dit gebeurt via verschillende vormen van publiciteit, zoals interviews, het delen van het actuele aanbod, informatie over de DementieWijzer, de GOEDtraining en activiteiten rondom Wereld Alzheimerdag. Daarbij wordt ook actief aangesloten bij de faciliteiten die Alzheimer Nederland biedt op dit gebied en de e-learning modules van dementie.nl. Huisartsen en POH’s spelen wat betreft bewustwording ook een belangrijke rol. Organiseren van trainingen en workshops voor verschillende doelgroepen: In MVSverband worden via KLiK vrijwilligers en Minters Mantelzorg trainingen en workshops aangeboden voor verschillende groepen, zoals eerstelijnszorgverleners (huisartsen, wijkverpleegkundigen), familieleden van mensen met dementie, ondernemers, vrijwilligers maar ook medewerkers van de politie en supermarktmedewerkers. Deze sessies geven praktische handvatten om dementie te herkennen, ermee om te gaan en ondersteuning te bieden aan zowel mensen met dementie als hun naasten die mantelzorg bieden. Een belangrijk aandachtspunt hierbij is de bewustwording rondom dementie en mantelzorg bij mensen met een migratieachtergrond.

6

Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam 2026

4.1.2 Acties volgens de Plan-Do-Check-Act-cyclus

Actie Bewustwording door middel van voorlichting

Bewustwording door middel van informatie/media aandacht

Trainingen en workshops voor verschillende doelgroepen organiseren

Plan Tien keer per jaar wordt in het Alzheimer café voorlichting gegeven over een onderwerp i.v.m. dementie. Ieder kwartaal wordt in de lokale media van Schiedam stilgestaan bij dementie. Denk aan het aanbod, de Dementiewijzer, de GOED-training en Wereld Alzheimerdag.

Organiseer in MVSverband via KLiK en Minters trainingen en workshops gericht op het gebied van dementie.

Do Partners plannen de bijeenkomsten in het Alzheimer café in Schiedam.

Check Gesprek accounthouder met Minters en andere partners.

Act Inspelen op bevindingen.

Het plaatsen van artikelen in de lokale media van Schiedam en op de socials: • Een interview; • Overzicht van het aanbod; • Dementiewijzer • Aandacht voor Wereld Alzheimerdag. Organiseer trainingen voor verschillende doelgroepen.

Ieder kwartaal afstemmen over de inhoud met de afdeling Communicatie van de gemeente Schiedam.

Pas waar nodig de informatie aan.

Evalueer de effectiviteit van de trainingen door middel van feedback.

Verfijn de inhoud en aanpak van de trainingen op basis van evaluaties.

4.2 Beleids- en planvorming De gemeente heeft als doel om haar beleid rondom dementiezorg voortdurend te verbeteren door middel van regelmatige monitoring, evaluatie en samenwerking op lokaal en regionaal niveau. Dit vereist niet alleen een evaluatie van de voortgang van het uitvoeringsplan, maar ook actieve betrokkenheid van mensen met dementie, hun naaste die mantelzorg bieden en professionals. Daarnaast wordt gestreefd naar een betere verankering van dementievriendelijk beleid in gemeentelijke plannen. Dit uitvoeringsplan, samen met de Kadernota Sociaal Domein 2023 en de Nota Gezond in Schiedam 2023, vormt het beleidskader.

4.2.1 Toelichting acties Verankeren van dementievriendelijk beleid in gemeentelijke plannen: Dementievriendelijk beleid wordt niet als losstaand thema behandeld, maar als integraal onderdeel van bredere gemeentelijke beleidsvorming. In het overleg over personen met verward of onbegrepen gedrag wordt stilgestaan bij mensen met dementie. In MVS-verband worden zogenoemde ‘themadagen’ georganiseerd om tot beleid te komen. Ook blijkt uit de gesprekken met Alzheimer Nederland dat er behoefte is aan een helder plan waarin de speerpunten worden vastgesteld en de doelen voor de komende jaren worden geformuleerd. Dit wordt gedaan aan de hand van dit uitvoeringsplan.

7

Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam 2026

Samenwerking in MVS-verband stimuleren: Door samen te werken in MVS-verband en met regionale organisaties kunnen kennis en middelen worden gebundeld. Dit leidt tot een meer samenhangende aanpak van dementiezorg en maakt bredere, regionale oplossingen mogelijk. Dit is cruciaal om duurzame en effectieve oplossingen te realiseren.

Ondersteuning van lokale initiatieven: Lokale initiatieven spelen een grote rol in het creëren van een dementievriendelijke omgeving. Daarom wordt gestreefd naar voldoende middelen voor lokale initiatieven die gericht zijn op dementie en inclusie. Bespreken van voortgang uitvoeringsplan in MVS-verband: Door de voortgang van het uitvoeringsplan in MVS-verband te bespreken, kan de gemeente snel inspelen op knelpunten en uitdagingen. Zo wordt de uitvoering flexibel en kan beleid waar nodig worden aangepast om effectiever te zijn.

Feedback integreren: Het uitvoeringsplan is niet statisch, maar een levend document dat voortdurend wordt aangepast op basis van ervaringen van mensen met dementie, hun naasten die mantelzorg bieden en betrokken professionals. Dit zorgt ervoor dat het beleid blijft aansluiten bij de werkelijke behoeften van de doelgroep. Regionale aanpak en werkwijze voor brede dementiezorg: We gaan regionaal aan de slag met het ontwikkelen van een aanpak en werkwijze voor brede dementiezorg. Dit doen we onder andere door te kijken naar inspirerende voorbeelden elders uit het land. Hierbij kijken we naar de gehele cliëntenreis, denk aan de aanmelding, triage, wachtlijstenbeheer, rol en ondersteuning van naasten die mantelzorg bieden en samenwerking van professionals. Na regionale ontwikkeling gaan we over tot lokale/sub-regionale implementatie.

4.2.2 Acties volgens de Plan-Do-Check-Act-cyclus Actie Verankeren van dementievriendelijk beleid in gemeentelijke plannen

Plan We onderzoeken of het mogelijk is om bij besluitvorming van beleid rekening te houden met inclusiviteit. Hierdoor wordt het creëren van een dementievriendelijke gemeente meegenomen.

Do Bewustwording creëren bij beleidsadviseurs over het belang van rekening houden met mensen met dementie. Dit kan onder andere door in de online leeromgeving van de beleidsmedewerkers de GOED- training aan te bieden.

8

Check Doorlopend. In gesprek blijven met de wethouder, en beleidscollega's.

Act Indien nodig meer aandacht vragen voor het onderwerp dementie.

Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam 2026

Samenwerking in MVS verband stimuleren

Samenwerken binnen het MVS-verband en met regionale organisaties om kennis en middelen te bundelen.

Initiëren van gezamenlijke projecten en kennisuitwisselingen met omliggende gemeenten en zorgorganisaties. Organiseren van MVSoverleggen die gericht zijn op een specifiek thema die ook te maken heeft met dementie. Bijvoorbeeld ouderenmishandeling, zorg en dwang en onvrijwillige zorg. Gemeente ondersteunt initiatieven die gericht zijn op dementie.

Doorlopend. Voortgang van het uitvoeringsplan bespreken tijdens kwartaal overleggen en netwerksessies.

Voldoende ondersteuning en middelen voor lokale initiatieven

Beoordelen welke lokale initiatieven bijdragen aan een dementievriendelijke gemeente.

Bespreken voortgang van het uitvoeringsplan in MVSverband Feedback integreren van betrokkenen

Voortgang van het uitvoeringsplan bijhouden.

Elk kwartaal de voortgang bespreken in MVS-verband.

Bespreken van de resultaten tijdens MVS-overleggen.

Structuur opzetten voor het verzamelen van feedback van mensen met dementie, naasten die mantelzorg bieden en professionals. Gezamenlijk ontwikkelen van regionale aanpak voor brede dementiezorg.

Feedback verzamelen door middel van het aansluiten bij een Alzheimercafé of Mantelzorgcafé en input van samenwerkingspartners ophalen. Nieuwe werkwijze in praktijk brengen.

Doorlopend

Regionale aanpak en werkwijze voor brede dementiezorg

Evalueren van de impact van lokale initiatieven door het verzamelen van feedback.

Bespreken van feedback en deze afwegen tegen de voortgang van het uitvoeringsplan. Monitoren van impact.

Op basis van de besprekingen het uitvoeringsplan aanpassen.

Waar nodig de steun uitbreiden of initiatieven herschikken, afhankelijk van de behoeften van de inwoners met dementie. Uitvoeringsplan en/of beleid indien nodig aanpassen/ bijsturen.

Uitvoeringsplan herzien en aanpassen op basis van de feedback, zodat de werkelijke behoeften van de doelgroep worden ondersteund. Op basis van evaluatie aanpassen waar nodig.

4.3 Structuur en afstemming Een succesvolle dementievriendelijke gemeente kan alleen ontstaan door intensieve en goed gecoördineerde samenwerking tussen verschillende lokale partijen. De gemeente Schiedam staat hiervoor aan de lat. In het kader van dit uitvoeringsplan ligt de focus op het bevorderen van deze samenwerking, zodat zorgverleners, welzijnsorganisaties, vrijwilligers en gemeentelijke instanties gezamenlijk kunnen bijdragen aan een inclusieve en toegankelijke omgeving voor mensen met dementie. Lokaal, dus alleen binnen Schiedam, wordt daarom gewerkt in een netwerk van vooral uitvoerende professionals, die vier keer per jaar bijeenkomen om elkaar aan de hand van een themabijeenkomst en een vaste agenda gericht te informeren over recente ontwikkelingen.

9

Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam 2026

4.3.1 Toelichting acties Om de samenwerking tussen lokale partijen te bevorderen, zijn de volgende acties opgesteld:

Faciliteren van een netwerk voor kennisuitwisseling en ‘best practices’: Een lokaal netwerk waarin zorgverleners, welzijnsorganisaties, gemeente Schiedam en Alzheimer Nederland ieder kwartaal bijeenkomen om te sparren en kennis en ervaringen uit te wisselen, wordt georganiseerd door de gemeente Schiedam onder de naam Lokaal Netwerk Dementie Schiedam.

Betrokkenheid van de Praktijkondersteuner Huisarts Ouderen (POH): De POH-ouderen speelt een cruciale rol bij het vroegtijdig signaleren van dementie en het coördineren van de eerstelijnszorg. De POH-ouderen wordt betrokken bij het Lokaal Dementie Netwerk Schiedam.

Betrokkenheid casemanager dementie waarborgen bij besluitvorming en overleggen: De casemanager dementie, een specialist in het coördineren van zorg voor mensen met dementie, blijft actief betrokken bij besluitvormingsprocessen en neemt tevens deel aan het Lokaal Netwerk Dementie Schiedam.

Regelmatige netwerkoverleggen tussen zorginstellingen, welzijnsorganisaties en gemeentelijke instanties: Om de samenwerking tussen de verschillende partijen structureel in te bedden, worden regelmatige netwerkoverleggen ingevoerd, namelijk het Lokaal Netwerk Dementie Schiedam. In deze overleggen komen de verschillende thema's van het uitvoeringsplan aan bod. De verschillende partijen kunnen tijdens dit netwerkoverleg bevindingen delen, kennis uitwisselen en snel met elkaar schakelen.

4.3.2 Acties volgens de Plan-Do-Check-Act-cyclus Actie Faciliteren van de Lokaal Netwerk Dementie Schiedam voor kennisuitwisseling en best practices

Plan Een nieuwe boost geven aan de Lokaal Netwerk Dementie Schiedam.

Do Het voortzetten van de werkgroep, op basis van behoeften.

Check Aftrap Lokaal Netwerk Dementie Schiedam

Act Ieder kwartaal inplannen werkgroep + elke sessie met agenda plaatsvinden.

Betrokkenheid van de POH-ouderen

POH-ouderen uitnodigen om aan te sluiten bij het Lokaal Netwerk Dementie Schiedam

POH actief betrekken bij het Lokaal Netwerk Dementie Schiedam

Doorlopend

Waarborgen dat een casemanager dementie aansluit bij het Lokaal Netwerk Dementie Schiedam.

Casemanager dementie betrekken bij het Lokaal Netwerk Dementie Schiedam.

Doorlopend

Indien nodig, aanpassingen maken op basis van feedback om de rol van de POH ouderen te versterken. Indien nodig, aanpassingen maken op basis van feedback om de rol van de casemanager dementie versterken.

Betrokkenheid Casemanager dementie waarborgen bij besluitvorming en overleggen

10

Feedback verzamelen van de POHouderen.

Feedback verzamelen van de casemanager dementie.

Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam 2026

Kwartaal overleggen werkgroep Dementievriendelijk Schiedam

Per kwartaal een overleg inplannen waarin lokale partijen samenkomen.

Het organiseren van structurele overleggen (Lokaal Netwerk Dementie Schiedam) voor de verschillende partijen om de samenwerking en coördinatie te versterken.

De werkgroep komt eens per kwartaal samen. De samenwerking wordt geëvalueerd.

Aanpassingen doorvoeren op basis van de verkregen feedback.

4.4 Ontwikkeling dementievriendelijk gemeenschap Een belangrijke pijler in het uitvoeringsplan voor een dementievriendelijke gemeente is de ontwikkeling van een gemeenschap waarin mensen met dementie en hun naasten die mantelzorg bieden zich gesteund, begrepen en volwaardig onderdeel van de samenleving voelen.

4.4.1 Toelichting acties Uitbreiding van het Alzheimer Café en samenwerking met Naut: Het Alzheimer Café biedt een ontmoetingsplek waar mensen met dementie en hun naasten die mantelzorg bieden samenkomen voor informatie en ondersteuning. Om dit succes verder uit te breiden, wordt de samenwerking met Naut geïntensiveerd. Denk hierbij aan informatiesessies en lotgenotenbijeenkomsten. Daarnaast wordt ook een Jungheimercafé georganiseerd, speciaal voor jonge mensen (jonger dan 65 jaar) met dementie. Dit Jungheimercafé wordt door Alzheimer Nederland in samenwerking met Minters en de Argos Zorggroep georganiseerd. Speciaal voor mensen met een migratieachtergrond wordt vanaf februari 2026 in Schiedam een maandelijks Alzheimer Ontmoetingshuis georganiseerd. Stimuleren en trainen van vrijwilligers: Vrijwilligers zijn essentieel voor het ondersteunen van activiteiten die bijdragen aan de sociale betrokkenheid van mensen met dementie. Door gericht te trainen, leren de vrijwilligers hoe zij het beste om kunnen gaan met mensen met dementie en hoe zij kunnen helpen om deze groep actief te betrekken in de dagelijkse activiteiten van de maatschappij. Dementievriendelijk maken van ontmoetingscentra: Ontmoetingscentra bieden mensen met dementie een plek waar zij terecht kunnen voor sociale activiteiten, zorg en ondersteuning.

Alzheimer Nederland onderzoekt op dit moment de mogelijkheden voor een nieuwe locatie met bijvoorbeeld een voetbalvereniging in Schiedam. Daarnaast gaan zij in gesprek met de wooncorporaties om in kaart te brengen waar de ontmoetingscentra zitten en of er behoefte is aan nieuwe, of verbeterde centra. Alzheimer Nederland kan handvatten bieden om de ontmoetingsruimten dementievriendelijk te maken. De gemeente heeft als streven voldoende ontmoetingsmogelijkheden te faciliteren in de buurt. Ontmoetingslocaties die bijvoorbeeld dementievriendelijk zijn of gemaakt kunnen worden zijn: zorgcentra met hun dagbesteding, welzijnsorganisaties, ouderensociëteiten, sport- en beweegclubs, buurtkamers (waaronder vier gezond- en wel thuis ruimtes).

11

Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam 2026

Dementievriendelijke buurten: Zorg en ondersteuning voor mensen met dementie en hun naasten kan het meest effectief gegeven worden in het kader van zorgzame buurten. De Gemeente werkt er (niet alleen met het oog op dementie) aan om de ontwikkeling van zorgzame buurten te bevorderen. Zo wordt bijvoorbeeld onderzocht of initiatieven zoals Thuisgekookt ook in Schiedam geïntroduceerd kunnen worden.

Gebruik en update van de Dementiewijzer: De DementieWijzer biedt een overzicht van alle organisaties die betrokken zijn bij de zorg en ondersteuning van mensen met dementie. Het doel is om de persoon met dementie, zorgverleners en naasten die mantelzorg bieden de weg te wijzen in het complexe zorglandschap, zodat ze sneller en beter toegang krijgen tot de juiste hulp en ondersteuning. Deze wordt ook digitaal beschikbaar op de website van gemeente Schiedam.

4.4.2 Acties volgens de Plan-Do-Check-Act-cyclus Actie

Plan

Do

Check

Act

Uitbreiding Alzheimer Café en samenwerking met Naut

Alzheimer Nederland kijkt samen met Naut welke extra activiteiten en bijeenkomsten georganiseerd kunnen worden voor mensen met dementie en hun naasten die mantelzorg bieden.

Organiseer extra bijeenkomsten, zoals lezingen, themadagen en sociale activiteiten gericht op ontmoeting en informatievoorzienin g.

Monitor het aantal deelnemers, de tevredenheid en de effectiviteit van de extra activiteiten door middel van enquêtes en evaluaties.

Breid succesvolle bijeenkomsten uit en pas minder succesvolle activiteiten aan.

Er wordt een specifiek initiatief uitgevoerd dat gericht is op mensen met een migratieachtergrond.

Organiseer een regelmatige bijeenkomst die gericht is op mensen met migratieachtergrond.

Vrijwilligers stimuleren en trainen

Organiseer trainingen voor vrijwilligers over het ondersteunen van mensen met dementie.

Organiseer de training via KLIK en Minters Mantelzorg voor vrijwilligers.

Meet het aantal vrijwilligers dat deelneemt aan de training.

Voer aanpassingen door in de training waar nodig.

Dementievriendelijk maken van ontmoetingscentra voor ouderen

Alzheimer Nederland heeft contact met de beheerders van de ontmoetingscentra.

Alzheimer Nederland gaat in gesprek met de beheerders van de ontmoetingsruimte om te bekijken in hoeverre deze al dementievriendelijk zijn of dementievriendelijk kunnen worden. De gemeente steunt dit waar nodig.

Bespreek met Alzheimer Nederland de voortgang.

Optimaliseer de locaties door samen te werken met lokale partners en rekening te houden met de wensen van de gebruikers.

12

Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam 2026

Ontwikkelen van zorgzame (dementievriendelijke) wijken

Gemeente draagt actief bij aan het ontwikkelen van zorgzame wijken.

Onderzoek welke stappen concreet kunnen bijdragen, zoals Thuisgekookt.

Bespreken in Netwerk.

Uitvoeren van uitkomsten.

Gebruik van de DementieWijzer

Creëer bewustzijn over de DementieWijzer en zorg ervoor dat zorgverleners en naasten die mantelzorg bieden toegang hebben tot deze informatie.

Verspreid de DementieWijzer via zorginstellingen en wijkteams. Spreek met partners af dat zij hun aanbod actueel houden.

Meet het gebruik van de DementieWijzer door het bevragen van zorgverleners en naasten die mantelzorg bieden, evenals de impact op hun zorgbeslissingen .

Verbeter de toegang en zichtbaarheid van de DementieWijzer op basis van feedback van gebruikers.

4.5 Deskundigheidsbevordering Deskundigheidsbevordering op het gebied van dementie helpt mensen beter te begrijpen wat dementie is en hoe zij hiermee om kunnen gaan. Het vergroot de kennis over het herkennen van vroege symptomen en biedt zorgverleners de tools om tijdig passende zorg te bieden. Hierdoor kunnen mensen met dementie en hun naasten die mantelzorg bieden sneller de juiste ondersteuning en begeleiding ontvangen.

4.5.1 Toelichting acties Bewustwording bij zorgverleners: Het bevorderen van bewustwording over de vroege symptomen van dementie is essentieel voor een tijdige diagnose en passende zorg. Deze actie richt zich voornamelijk op eerstelijns zorgverleners, zoals huisartsen en wijkverpleegkundigen. Door hen te voorzien van informatie en praktische tools kunnen zij de vroege signalen van dementie beter herkennen, waardoor mensen sneller de juiste zorg ontvangen. Om de diagnose en doorverwijzing verder te verbeteren, wordt er nauw samengewerkt met huisartsen. Via het netwerkoverleg worden zorgverleners bereikt en gewezen op de DementieWijzer, die hen ondersteunt bij het herkennen en begeleiden van mensen met dementie en hun naasten die mantelzorg bieden. Daarnaast wordt de DementieWijzer ook onder de aandacht gebracht tijdens huisartsenoverleg in de gemeente Schiedam.

(Digitale) trainingen voor hulpverleners: Het aanbieden van (online) trainingen voor hulpverleners (Publiekszaken gemeente Schiedam, VraagRaak, Stroomopwaarts, boa’s, brandweer, wijkverpleegkundigen etc.) is een belangrijke stap in de deskundigheidsbevordering. Deze trainingen richten zich op de signalering van dementie, het omgaan met mensen met dementie en het ondersteunen van naasten die mantelzorg bieden. Dit was ook in het vorige plan opgenomen, maar kwam stil te liggen door covid. Voorbeelden zijn een korte algemene digitale training voor medewerkers van het sociaal domein, een uitgebreidere voorlichtingsbijeenkomst voor medewerkers die met de doelgroep in aanraking komen, het organiseren van Kennisatelier/lunchbijeenkomst voor alle medewerkers van de gemeente, en het aanbieden van een specifieke training aan de wijkteammedewerkers, die met de doelgroep te maken hebben.

13

Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam 2026

Versterken van samenwerkingsverbanden in de wijk: Door de samenwerking tussen zorgverleners in de wijk te versterken, kan de zorgcoördinatie voor mensen met dementie en hun naasten die mantelzorg bieden, worden verbeterd. Dit betekent dat verschillende zorgverleners, zoals de huisarts, casemanager dementie en wijkverpleegkundige, beter op elkaar kunnen afstemmen.

Training aanbieden aan medewerkers van de gemeente Schiedam: Er wordt onderzocht of de GOED-training, die gericht is op het beter herkennen en omgaan met dementie, kan worden opgenomen in het inwerkprogramma voor nieuwe medewerkers van de gemeente Schiedam, of via Campus Schiedam kan worden aangeboden. Dit geldt voor alle medewerkers van het sociaal domein en een uitgebreidere voorlichtingsbijeenkomst voor medewerkers die met de doelgroep in aanraking komen, zoals baliemedewerkers en BOA's. Het betrof ook in het vorige plan de aandacht, maar na de eerste acties kwam alles stil te liggen vanwege covid. Dit wordt opnieuw opgepakt.

4.5.2 Acties volgens de Plan-Do-Check-Act-cyclus

Actie

Plan

Do

Check

Act

Bewustwording bij zorgverleners

Breng de zorgverleners en huisartsen op de hoogte van de DementieWijzer.

Voorzie zorgverleners en huisartsen van de toegang tot de DementieWijzer, om hen te helpen bij signalering.

Bij huisartsenoverleg en netwerkoverleg nagaan of de Dementiewijzer bekend is.

Stuur de DementieWijzer naar degene die nog niet op de hoogte zijn.

(Digitale) trainingen voor hulpverleners

Bied een (online) training/e-learning aan voor hulpverleners of neem het thema dementie op in bestaande trainingen. Voor gemeente medewerkers met publieksfuncties is het volgen van zo'n training verplicht. Nieuwe medewerkers van de gemeente krijgen training aangeboden in het kader van hun introductietraject.

Bied de training aan en zorg ervoor dat hulpverleners actief participeren en feedback geven.

Evalueer de effectiviteit van de trainingen door de kennis en vaardigheden van deelnemers voor en na de training te meten. Meet de participatie van gemeente medewerkers.

Pas het trainingsprogramma aan op basis van evaluaties om te zorgen voor de meest relevante en nuttige inhoud.

Versterken van samenwerkingsverbanden in de wijk

Inventariseren hoe de samenwerking nu verloopt.

Afstemmen waar de behoefte ligt (Q1).

Q4 Evalueren hoe de samenwerking verloopt.

Waar nodig aanpassen.

14

Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam 2026

Trainingen aanbieden aan medewerkers van de gemeente

Onderzoeken of het mogelijk is de GOEDtraining te implementeren in het inwerkprogramma of op de Campus Schiedam aan te bieden.

In gesprek met de afdeling HR van de gemeente Schiedam over mogelijkheden die er zijn.

Informeren of er gebruik wordt gemaakt van het aanbod en of medewerkers het als toevoeging ervaren.

Nader afstemmen over vervolg.

4.6 Ondersteuning van naasten die mantelzorg bieden Naasten die mantelzorg bieden spelen een cruciale rol in de zorg voor mensen met dementie. Ze zijn vaak de eerste en belangrijkste steunpilaren voor hun naasten, maar kunnen ook voor grote uitdagingen komen te staan. Het is van groot belang dat naasten die mantelzorg bieden de ondersteuning en waardering krijgen die ze verdienen.

4.6.1 Toelichting acties Onder de aandacht brengen van respijtzorg: Het bieden van respijtzorg is essentieel om naasten die mantelzorg bieden tijdelijk te ontlasten van hun zorgverantwoordelijkheden. Het is belangrijk om de beschikbaarheid van respijtzorg bekend te maken en ervoor te zorgen dat deze gemakkelijk toegankelijk is voor naasten die mantelzorg bieden.

Informatie- en ondersteuningssessies: Naasten die mantelzorg bieden kunnen baat hebben bij specifieke kennis en handvatten om effectief om te gaan met de uitdagingen die de zorg voor mensen met dementie met zich meebrengt. Daarom organiseren we in samenwerking met Minters maandelijks informatie- en ondersteuningssessies die toegankelijk zijn voor alle naasten die mantelzorg bieden. Uit de werkgroep is naar voren gekomen dat er een specifieke behoefte bestaat aan een sessie gericht op kinderen van ouders met dementie. We gaan kijken wat de mogelijkheden hiervoor zijn. Om naasten die mantelzorg bieden verder te ondersteunen, biedt Minters diverse cursussen aan, zoals ‘Diagnose dementie en dan’ en ‘Iemand thuis verzorgen’. Bijeenkomsten voor naasten die mantelzorg bieden: Tijdens bijeenkomsten kunnen naasten die mantelzorg bieden ervaringen en tips met elkaar delen en elkaar ondersteunen. Het stimuleren van een actieve uitwisseling van ervaringen helpt hen zich minder alleen te voelen in hun rol. Dit bevorderen we onder andere door middel van Mantelzorgcafés.

Actieve betrokkenheid van naasten die mantelzorg bieden in beleidsvorming: Naasten die mantelzorg bieden, moeten worden gezien als volwaardige partners in de zorg voor mensen met dementie. Door hun input te vragen en hen te betrekken bij het ontwikkelen van beleid, kunnen we beter inspelen op hun behoeften en zorgen. Dit doen we onder andere door in gesprek te gaan met naasten die mantelzorg bieden.

Optimalisatie casemanagement: Het vinden van de juiste zorg en ondersteuning bij dementie is complex door de vele wetten, regels en zorgmogelijkheden. Iedereen met de diagnose heeft recht op casemanagement, ook naasten die mantelzorg bieden. We zien in de regio dat wachtlijsten voor casemanagement langer worden. Dit kan leiden tot meer crisissituaties. Om hierop in te spelen, stemmen we rollen en verantwoordelijkheden regionaal af.

15

Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam 2026

Regionale voorlichting ‘Dementie, wat nu?’: In de regio wordt een collectieve voorlichting rondom dementie georganiseerd. Dit doen we om mensen met dementie en hun naasten tijdig te informeren en ondersteunen. Er is daarvoor een samenwerking gestart tussen de welzijnsorganisatie die mantelzorgondersteuning biedt en de instellingen die casemanagement en zorg bieden. Samen bieden zij een programma, dat ook de start vormt van het traject van zorg en steun in elke individuele situatie. Dat programma is regionaal opgezet en wordt lokaal ingekleurd en uitgevoerd. Voor dit voorlichtingsprogramma wordt ook een e-learning versie ontwikkeld. De implementatie verloopt gefaseerd, waarbij in 2025 de eerste bijeenkomsten van start zijn gegaan en vanaf 2026 wordt het programma in Schiedam meerdere malen per jaar aangeboden.

4.6.2 Acties volgens de Plan-Do-Check-Act-cyclus Actie Onder de aandacht brengen van respijtzorg

Informatie- en ondersteuningssessies

Bijeenkomsten naasten die mantelzorg bieden

Betrokkenheid van naasten die mantelzorg bieden op beleid

Optimalisatie casemanagement

Optimalisatie casemanagement

Plan Breng de mogelijkheden van respijtzorg onder de aandacht. Onderzoek op welke manier dit het beste kan gebeuren. Plannen van informatieve en praktische sessies voor naasten die mantelzorg bieden in samenwerking met Minters. Minters organiseert bijeenkomsten waarin naasten die mantelzorg bieden elkaar kunnen ontmoeten (Mantelzorgcafé). Genereer feedback van naasten die mantelzorg bieden.

Regionaal afstemmen van rollen en verantwoordelijkheden binnen casemanagement. Regionaal afstemmen van rollen en verantwoordelijk-

Do Uitvoeren van een gekozen manier om respijtzorg meer onder de aandacht te brengen.

Check Onderzoeken of respijtzorg meer bekendheid heeft gekregen.

Act Aanpassingen doorvoeren waar nodig.

Organiseer via Minters bijeenkomsten die naasten die mantelzorg bieden kennis en handvatten bieden.

Verzamel via Minters feedback over de sessies.

Pas sessies aan op basis van de behoeften en suggesties van naasten die mantelzorg bieden.

Minters organiseert de bijeenkomsten.

Voortdurend.

Breid op basis van feedback de bijeenkomsten al dan niet uit.

Analyseer opkomst.

We gaan in gesprek met naasten die mantelzorg bieden. Ook onderzoeken we de mogelijkheden om een enquête onder naasten die mantelzorg bieden uit te zetten. Onderzoeken van mogelijkheden om gezamenlijk wachtlijsten te beheren.

Verwerk de gekregen input/feedback.

Pas het beleid aan waar nodig.

Meten van de doorstroom en vermindering van wachttijden voor casemanagement.

Eventueel aanpassen van processen en inzetten op extra ondersteuning waar dit nodig is.

Onderzoeken van mogelijkheden om gezamenlijk wachtlijsten te beheren.

Meten van de doorstroom en vermindering van wachttijden voor casemanagement.

Eventueel aanpassen van processen en inzetten op extra ondersteuning waar dit nodig is.

16

Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam 2026

heden binnen casemanagement. Regionale voorlichting ‘Dementie, wat nu?’

Onderzoeken op welke manier regionaal voorlichting kan worden gegeven.

Implementeren van de voorlichtingsprogramma’s die regionaal zijn afgestemd.

Evalueren in hoeverre deze ontwikkeling is opgestart en hoe mensen met dementie en hun omgeving dit ervaren.

Verbeteren en eventueel uitbreiden van het voorlichtingsprogramma op basis van de evaluaties.

4.7 Dagactiviteiten/respijtzorg Mensen met dementie behouden vaak het meeste welzijn en zelfstandigheid wanneer ze actief kunnen deelnemen aan de samenleving. Activiteiten en dagbesteding die specifiek gericht zijn op hun behoeften, bieden niet alleen structuur en betekenis, maar dragen ook bij aan hun mentale en fysieke gezondheid. Het aanbod van dagactiviteiten is groot, maar de vraag is of het aansluit bij de wensen. Daarnaast lijkt respijtzorg nog te weinig aandacht te krijgen.

4.7.1 Toelichting acties Bevorderen van activiteitenprogramma’s en dagbesteding specifiek gericht op mensen met dementie (aanbod bekijken & aanbieden): Het is essentieel om activiteiten en dagbesteding aan te bieden die specifiek zijn afgestemd op mensen met dementie. ROG+ biedt bijvoorbeeld respijtzorg, Greenflex Care biedt dagbesteding voor mensen met dementie met een migratieachtergrond en voetbalvereniging PPSC organiseert beweegactiviteiten. Onder begeleiding worden er verschillende activiteiten georganiseerd die het brein actief houden. Daarnaast is er een telefonisch spreekuur waar naasten die mantelzorg bieden en andere betrokkenen vragen kunnen stellen aan de vitaliteitscoaches. Ook biedt Argos dagbesteding aan voor jonge mensen met dementie. In de aankomende periode gaan we bekijken of het aanbod voldoende is, of dat er behoefte is aan meer mogelijkheden. Hiervoor gaan we in gesprek met de betrokken partners van het netwerkoverleg.

Samenwerking met culturele instellingen en buurtcentra om dementievriendelijke activiteiten aan te bieden: We bieden algemene activiteiten aan waar mensen met dementie aan kunnen deelnemen. Het is belangrijk dat mensen met dementie zo goed mogelijk kunnen deelnemen aan de samenleving. De activiteiten van Naut en Samen Zijn Wij Schiedam zijn dan ook voor iedereen toegankelijk, zo ook mensen met dementie.

Inzet en training vrijwilligers: Het is van groot belang dat mensen met dementie zo goed mogelijk kunnen participeren in de samenleving, en vrijwilligers spelen hierin een essentiële rol. Zij ondersteunen bijvoorbeeld bij de dagbesteding en bieden naasten die mantelzorg bieden de mogelijkheid om even te ontspannen door hen tijdelijk te ontlasten. Om vrijwilligers goed voor te bereiden op het ondersteunen van mensen met dementie, kunnen zij via KLiK verschillende trainingen volgen. Deze trainingen omvatten onder andere het begrijpen van onbegrepen gedrag bij dementie en het leren omgaan met dementie. Hiermee zorgen we ervoor dat vrijwilligers goed toegerust zijn om de juiste zorg en ondersteuning te bieden aan mensen met dementie en hun naasten.

17

Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam 2026

Bieden van logeerzorg: Door onverwachte omstandigheden (zoals ziekenhuisopname) of door de enorme belasting die mantelzorg met zich meebrengt is het soms nodig een tijdelijke plek te vinden waar mensen met dementie kunnen wonen en de nodige zorg en begeleiding krijgen. Gelukkig zijn er instellingen die dat in de regio bieden. De gemeente maakt het gebruik daarvan mogelijk.

4.7.2 Acties volgens de Plan-Do-Check-Act-cyclus

Actie

Plan

Do

Check

Act

Bekijken of er voldoende aanbod is van respijtzorg, activiteiten en dagbesteding voor mensen met dementie

Zet dit punt op de agenda voor het netwerkoverleg.

Bespreek dit punt tijdens het netwerkoverleg.

Check met de betrokken organisaties of het aanbod voldoende is.

Vervolg geven aan de constatering die uit de gesprekken kan worden gedaan.

Aanbieden van algemene activiteiten die toegankelijk zijn voor mensen met dementie

Biedt algemene activiteiten aan die toegankelijk zijn voor mensen met dementie.

Voer de activiteiten uit en promoot breed.

Controleer bij de betrokken organisaties die de activiteiten organiseren of zij rekening houden met inwoners met dementie.

Stuur bij waar nodig.

Samenwerking met culturele instellingen en buurtcentra om dementievriendelijke activiteiten aan te bieden

Zet dit punt op de agenda voor het netwerkoverleg.

Bespreek dit punt tijdens het netwerkoverleg.

Check met de betrokken organisaties of het aanbod voldoende is.

Vervolg geven aan de constatering die uit de gesprekken kan worden gedaan.

Inzet en training vrijwilligers

Via KliK bieden we verschillende trainingen aan voor vrijwilligers over het omgaan met dementie.

KliK geeft de verschillende trainingen voor vrijwilligers.

Bekijk het aantal deelnemers en hun feedback.

Pas op basis van de feedback van de vrijwilligers de trainingen waar nodig aan.

Logeerzorg

Bekend maken van de mogelijkheden voor logeerzorg en met betrokken instellingen. Overeenkomsten maken over het openstellen daarvan voor Schiedammers.

In DementieWijzer op nemen en via casemanagers opnemen in het pakket van ROG+.

Evalueren van deelname vanuit Schiedam.

Waar nodig aanpassen van communicatie.

18

Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam 2026

4.8 Wonen met dementie Wonen met dementie is een groeiende uitdaging, vooral nu het aantal ouderen de komende jaren aanzienlijk zal toenemen. Veel mensen met dementie willen zo lang mogelijk in hun vertrouwde omgeving blijven wonen, maar dit vraagt om een woonomgeving die hierop aansluit. Een toegankelijke en dementievriendelijke openbare ruimte speelt hierbij een cruciale rol. Een veilige, overzichtelijke en herkenbare omgeving draagt bij aan de zelfstandigheid en het welzijn van mensen met dementie, zodat zij zich vrijer kunnen bewegen en beter kunnen deelnemen aan de samenleving. In de Woonzorgvisie wordt uitgebreid toegelicht op welke manier getracht wordt de ouderen zelfstandig te laten wonen met de zorg en het welzijnsaanbod dat nodig is. Er wordt daarnaast ook bij nieuwbouw rekening gehouden met woonzorglocaties. Naast het rekening houden met nieuwbouwwoningen, wordt ook het Volledig Pakket Thuis (VPT) door o.a. de Argos Zorggroep aangeboden. Dit pakket ondersteunt mensen om in hun huidige woning te blijven wonen, met de zorg die nodig is. Hiervoor is wel een Wlz-indicatie nodig.

4.8.1 Toelichting acties Wonen met dementie: Schiedam besteedt al lange tijd aandacht aan wonen met dementie. Er zijn diverse kleinschalige wooninitiatieven voor mensen met dementie gerealiseerd of in ontwikkeling. Voorbeelden hiervan zijn de verbouwing van het voormalige Zusterhuis door Stepping Stones tot 'Villa van Oranje', en plannen voor nieuwbouw door Frankelandgroep op het voormalige Kalfsbeekterrein. Ook de herontwikkeling van zorgvastgoed van Argos Zorggroep in Schiedam, zoals nieuwbouw DrieMaasStede en vernieuwing Francois Haverschmidt, is onderdeel hiervan. Andere concrete ontwikkelingen zijn de realisatie van een dementievriendelijke tuin bij Schiewaegh in Nieuwland door Frankelandgroep, de vestiging van De Herbergier in de Nieuwstraat, als aanbieder van een kleinschalige woonvoorziening voor dementerende ouderen, en het project van Wonen bij September met de Edelweisslocatie op de Westmolenstraat,

Realiseren van een dementievriendelijke infrastructuur: We zetten ons in voor het aanbrengen van verbeteringen zoals duidelijke bewegwijzering, het plaatsen van bankjes op strategische rustpunten en het ontwikkelen van veilige wandelroutes. Door samen te werken met betrokken partijen en de afdeling gebiedsontwikkeling van de gemeente Schiedam, zorgen we ervoor dat onze infrastructuur zo wordt ingericht dat deze uitnodigt tot veilig en zelfstandig gebruik door mensen met dementie.

Lokale ondernemers en verenigingen stimuleren om dementievriendelijke aanpassingen door te voeren in hun winkels en diensten: Om inwoners met dementie zo lang mogelijk zelfstandig boodschappen te laten doen, is het belangrijk dat er dementievriendelijke aanpassingen worden doorgevoerd bij winkels. Als gemeente Schiedam moedigen wij winkeliers aan om deze aanpassingen te realiseren, maar de daadwerkelijke uitvoering ligt bij de winkeliers zelf. Om dit proces te ondersteunen, brengen wij Alzheimer Nederland in contact met de beleidsadviseur Economie, zodat het onderwerp tijdens het overleg van de winkeliers besproken kan worden en er concrete stappen gezet kunnen worden richting een dementievriendelijke winkelomgeving.

19

Uitvoeringsplan Dementievriendelijk Schiedam 2026

4.8.2 Acties volgens de Plan-Do-Check-Act-cyclus

Actie

Plan

Do

Check

Act

Wonen met dementie

Bij nieuwbouwprojecten oog hebben voor dementievriendelijke wooncomplexen.

Tijdens besprekingen over nieuwbouwprojecten of renovaties inbreng leveren om te zorgen dat er rekening wordt gehouden met een dementievriendelijk wooncomplex.

Intern binnen de gemeente korte lijnen houden over de ontwikkelingen binnen de projecten.

Een project toetsen op dementievriende lijkheid volgens de standaarden van Alzheimer Nederland.

Specialisten die nauw (samen)werken met ouderen met dementie mee laten denken hoe een complex zo dementievriendelijk mogelijk kan worden ingericht. Daarbij hoort ook een dementievriendelijk ontmoetingscentrum voor de bewoners en hun wijkgenoten.

Een vast contactpersoon betrekken bij projecten waar ouderen met dementie gaan wonen.

Realiseren van een dementievriendelijke infrastructuur

Onderzoeken in hoeverre de infrastructuur nu rekening houdt met mensen met dementie.

In gesprek met beleidsmedewerkers infrastructuur.

Bekijken in hoeverre bij het realiseren van nieuwe infrastructuur rekening wordt gehouden met dementie.

In gesprek gaan.

Lokale ondernemers stimuleren om dementievriendelijke aanpassingen door te voeren in hun winkels en diensten.

Informeren winkeliers van de mogelijkheid tot trainen van personeel via Alzheimer Nederland.

Alzheimer Nederland in contact brengen met de winkeliers.

Alzheimer Nederland kan voorlichting geven en aan de winkeliers toelichten welke acties zij kunnen ondernemen om de winkel dementievriendelijk te maken.

Indien nodig herinneren winkeliers aan de dementievriendelijke aanpassingen.

20