Bijlage Strategische-Nota-Werk-en-inkomen

aandacht voor de inwoner. We volgen de technologische ontwikkelingen op de voet en

reguliere werkgevers12.

experimenteren waar mogelijk, met oog voor ethiek, transparantie en effectiviteit. AI is voor ons geen doel op zich, maar een middel om onze dienstverlening mensgerichter, efficiënter en toekomstbestendig te maken.

Integrale dienstverlening Daarnaast blijven wij inzetten op integrale dienstverlening. Voor inwoners moet het duidelijk zijn waar Stroomopwaarts hen mee kan ondersteunen. Onze ondersteuning is niet gebonden aan afdelingen of loketten – we werken over de grenzen van teams en afdelingen heen, zodat de inwoner één samenhangende ervaring heeft.

12 Rapport MKBA Loonkostensubsidie – Berenschot (2024).

Strategische Nota Werk en Inkomen 2026

19

Inhoudsopgave

3.6 Samenvattend Hierboven hebben wij onze ambities uitgewerkt voor de weg naar werk. Deze ambities dragen bij aan het (naar vermogen) ontwikkelen van onze inwoners (1e leidende principe), het versterken van de eigen autonomie en regie (2e leidende principe), vanuit een menselijke aanpak (3e leidende principe) en met ruimte voor inspiratie en creativiteit (4e leidende principe). Voor de weg naar werk zetten wij in op versterking van samenwerking met onze partners (5e leidende principe), met in het bijzonder aandacht voor ondernemers. Samengevat hebben wij de volgende ambities: 1. Maximaal benutten van ieders (arbeids)potentieel; 2. Ontwikkeling via het werkontwikkelbedrijf en leerlijnen; 3. Versterken samenwerking met ondernemers, onderwijs en gemeenten; 4. Maximaal inzetten op werken met loonkostensubsidie; 5. Meer integrale dienstverlening vanuit de menselijke maat.

Strategische Nota Werk en Inkomen 2026

20

Inhoudsopgave

4. Toekomstbestendig werkontwikkelbedrijf

Dit zijn negen essentiële functionaliteiten (zie figuur 4.1).

D. Werkgeversbenadering • Advies • Netwerken

4.1 Het werkontwikkelbedrijf in de arbeidsmarkt Voor een deel van de meest kwetsbare inwoners blijft een publieke infrastructuur nodig

E. Uitstroom naar regulier werk

om te kunnen werken. Stroomopwaarts biedt werk aan deze inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en een hoge begeleidingsbehoefte. Halverwege 2025 zijn er 890 doelgroepmedewerkers in dienst. Zij werken in eigen productieomgevingen, op locatie in de drie gemeenten (zoals groenvoorziening, werk dat wij bieden. Er zijn enkele belangrijke ontwikkelingen:

B. Ontwikkelen werknemersvaardigheden: startklaar maken van mensen

• Het aantal Wsw-medewerkers daalt jaarlijks met 6 à 7%, terwijl hun begeleidingsbehoefte toeneemt. • De instroom van nieuwe medewerkers bestaat vooral uit mensen met een indicatie

C. Matching

F. Aan de slag met LKS e/o begeleiding bij reguliere werkgever G. Dienstverlening aan mensen zonder indicatie beschut, nog niet in dienst bij reguliere werkgever (waaronder detachering)

I.WSW

schoonmaak of postbezorging) of via detachering. Wij zijn trots op het brede scala aan

A. Vinden, herkennen en diagnose van kandidaten, waaronder poortwachter

H. Aan de slag op een beschutte werkplek

beschut werken, met een lager productievermogen en hogere begeleidingsbehoefte. Deze groep groeit sneller dan verwacht. • Een kleine groep met een indicatie banenafspraak werkt ook bij Stroomopwaarts; hierover volgt later meer.

Bron: SER, Cedris, Divosa, bewerking Berenschot Figuur 4.1: Functionaliteiten voor een goed werkende sociale infrastructuur gericht op werk

De medewerkers worden gemiddeld kwetsbaarder, wat invloed heeft op hun

Al deze functionaliteiten zijn bij Stroomopwaarts aanwezig: van het in beeld brengen

verdienvermogen en de omzet van Stroomopwaarts.

van mogelijkheden en beperkingen van inwoners, de ontwikkeling van vaardigheden tot de werkgeversbenadering en het organiseren van werkplekken voor mensen met

De rol van het werkontwikkelbedrijf in de arbeidsmarkt

een begeleidingsbehoefte. Het werkontwikkelbedrijf speelt hierin een centrale rol.

De SER (Sociaal-Economische Raad) en brancheorganisaties Divosa en Cedris hebben

Inwoners doen er werknemers- en vakvaardigheden op en kwetsbare inwoners krijgen

geadviseerd over de sociale infrastructuur die elke gemeente of regio nodig heeft om

er een betaalde werkplek, binnen of buiten Stroomopwaarts.

inwoners goed naar werk te begeleiden13. Ook de komende jaren blijven we investeren om het werkontwikkelbedrijf slimmer in te zetten. Daarmee versterken we onze infrastructuur gericht op werk. De maatschappelijke opdracht om mensen naar werk te begeleiden of beschutte werkplekken te bieden blijft onverminderd van kracht. In de volgende paragrafen lichten we onze ambitie voor een toekomstbestendig werkontwikkelbedrijf toe.

13 Dit advies is in 2024 geactualiseerd en aangevuld door Berenschot. In figuur 4.1 is deze geactualiseerde versie opgenomen. Strategische Nota Werk en Inkomen 2026

21

Inhoudsopgave

verbindt het shop-in-shopmodel leerlijnen met werksoorten, zoals de Leerlijn Techniek

Impulsbudget

met elektro- en zonnepanelenwerk. Zo bouwen we doorlopende ontwikkelroutes

Het Rijk stelt voor de periode 2025-2034 een tijdelijk Impulsbudget beschikbaar

voor verschillende doelgroepen. We blijven experimenteren en nieuwe vormen van

om de toekomstbestendigheid van het werkontwikkelbedrijf te versterken.

samenwerking met werkgevers zoeken.

Dit impulsbudget wordt toegekend aan de grootste gemeente van een samenwerkingsverband (voor Stroomopwaarts: Schiedam) en kan worden

4.3 Springplank en vangnet voor wie dat nodig heeft

ingezet om de in dit hoofdstuk beschreven ambities mogelijk te maken.

Werkplek voor de doelgroepen Wsw en Beschut Werken Wij bieden duurzame dienstbetrekkingen aan de doelgroep Wsw en Beschut Werken.

4.2 Investeren in werkplekken buiten de beschermde omgeving van Stroomopwaarts

Voor degenen die te kwetsbaar zijn om gedetacheerd te worden blijft Stroomopwaarts werkplekken organiseren in de eigen infrastructuur.

Werkplekken buiten de beschermde omgeving Voor wie dat kan, is werken buiten Stroomopwaarts het ultieme doel — bij voorkeur in

Wachtlijst doelgroep Beschut Werk

dienst van een werkgever, of anders via (groeps)detachering. Ook via het ‘aannemen

Voor de doelgroep Beschut Werken kunnen wij niet iedereen direct een

van werk’ (zoals schoonmaak en groenvoorziening) bieden we werk op locatie, dus

werkplek bieden. Dat laten de huidige financiële kaders op dit moment

buiten de muren van Stroomopwaarts. De ambitie is om zo veel mogelijk medewerkers

niet toe. Ieder jaar kan het aantal beschutte werkplekken groeien met de

een werkplek te bieden buiten Stroomopwaarts. Dit, ondanks de kwetsbaarder

toename van de taakstelling van het Rijk. Dat betekent dat er een wachtlijst

wordende doelgroep. We hanteren daarbij een brede definitie: in dienst bij een

zal ontstaan14. Het Rijk verwacht vanaf 2027 beschut werken volledig op basis

werkgever, gedetacheerd (individueel en in groepsvorm), of via werken-op-locatie.

van realisatie te gaan financieren. Op dat moment ontstaat er ruimte om meer

Hiervoor is de in hoofdstuk 3 genoemde versterking van de werkgeversbenadering

inwoners een beschutte werkplek te kunnen bieden. In paragraaf 4.5 gaan wij

essentieel. Daarbij willen we ook de kansen bij gemeenten zelf benutten, vanuit hun

in op onze ambitie voor Beschut Werk.

voorbeeldrol.

Nieuwe vormen van samenwerking met werkgevers: shop-in-shop

Meer interne banenafspraakbanen/ loonkostensubsidie

Wij blijven experimenteren met nieuwe vormen van samenwerking met werkgevers om

Zoals beschreven in hoofdstuk 3, heeft Stroomopwaarts de maatschappelijke opdracht

kansen op werk voor onze inwoners te creëren. Een voorbeeld daarvan is het shop-in-

om de groeiende groep inwoners met een indicatie banenafspraak aan werk te helpen.

shopmodel. Daarin voeren ondernemers zelf werk uit op locaties van Stroomopwaarts,

Het met loonkostensubsidie aan het werk helpen van inwoners levert per saldo

met inzet van doelgroepmedewerkers van Stroomopwaarts. Zo werken medewerkers

positieve maatschappelijke en gemeentelijke baten op.15

voor een externe werkgever, maar in een vertrouwde omgeving. Voorbeelden zijn postverwerking en productiehuizen voor ondernemers. Dit model biedt de mogelijkheid om ‘werken buiten’ zo veel mogelijk te benaderen, maar is ook gunstig voor de stabiliteit van de infrastructuur. In plaats van een hal of deel van het magazijn leeg te laten staan, kan een ondernemer dat huren, inclusief het personeel. Daarnaast

14 Op het moment van schrijven van deze nota verkent Stroomopwaarts welk alternatief aanbod aan deze inwoners kan worden gedaan zolang zij op de wachtlijst staan. 15 Bron: Berenschot, MKBA Loonkostensubsidie, februari 2024.

Strategische Nota Werk en Inkomen 2026

22

Inhoudsopgave

Veel van deze inwoners hebben eerst een ontwikkeltraject nodig. Hiervoor

Infrastructuur voor re-integratie

gebruiken we onze werkfittrajecten en leerlijnen. Als dat nodig is zetten we

Zoals in hoofdstuk 3 benoemd, willen we de werkleerinfrastructuur verder versterken.

voor de banenafspraak doelgroep ook tijdelijke ontwikkelbanen in binnen het

Deze is grotendeels ingebed in het werkontwikkelbedrijf, met werkfittrajecten en

werkontwikkelbedrijf. Deze tijdelijke banen met loonkostensubsidie (LKS) vormen de

vakgerichte leerlijnen als kernonderdelen. Behoud van deze infrastructuur is cruciaal

laatste stap richting regulier werk.

voor het realiseren van onze ambitie.

Daarnaast bieden we een vangnet voor mensen met een banenafspraak die (nog)

Anderstaligen

niet bij een werkgever terecht kunnen of hun baan verliezen. In plaats van instroom

Binnen het werkontwikkelbedrijf is er een afdeling die specifiek gericht is op

in de bijstand, bieden we hun tijdelijk werk met een loonkostensubsidie binnen het

‘anderstaligen’. Op deze afdeling stimuleren wij deze doelgroep op hun weg naar werk.

werkontwikkelbedrijf. Daarmee sluiten we aan op de opdracht vanuit het Rijk hiervoor.

Dit doen wij door focus te leggen op taal, samenwerken, werkritme en werksnelheid. Dit zetten wij ook de komende jaren door.

Rijksbijdrage Sociale Infrastructuur

Meer focus op ontwikkeling doelgroepmedewerkers

In de plannen voor een toekomstbestendige infrastructuur voor

Wij zetten de komende jaren meer in op persoonlijke aandacht voor en ontwikkeling

werkontwikkelbedrijven heeft het Rijk erkend dat er ook buiten de doelgroep

van doelgroepmedewerkers. Werkleiders krijgen daarbij, meer dan nu, de rol van

Beschut Werken een groep inwoners is waarvoor werken bij een reguliere

praktijkopleider. Met deze aanpak zetten wij in (in de context van de kwetsbaarder

werkgever (nog) niet mogelijk is. Het Rijk stelt vanaf 2025 structureel extra

wordende doelgroep) op behoud van productiviteit en werkplezier. Ook helpt het ons

middelen ter beschikking om voor deze groep die tot nu toe ‘tussen wal en het

het lage ziekteverzuim vast te houden.

schip’ valt een vangnet en een opstap naar de arbeidsmarkt te organiseren.

Investeren in werksoorten Om toekomstbestendig te blijven, sluiten onze werksoorten aan op de arbeidsmarkt.

Cruciale functies voor het behoud van de werkleerinfrastructuur

Dat vraagt om herinrichting van werk en investeringen in moderne machines en

Met de uitstroom van steeds meer Wsw-medewerkers en de instroom van

gereedschappen. Zo blijven onze leerlijnen actueel en relevant.

medewerkers met cruciale functies gemiddeld lager productievermogen staat de werkleerinfrastructuur onder druk. Om arbeidsmarktrelevante ontwikkelplekken te

Inzet inclusieve technologie

blijven organiseren in de infrastructuur van Stroomopwaarts is het belangrijk dat een

Inclusieve technologie biedt veel kansen om inwoners met een arbeidsbeperking beter

cruciale functies bemenst blijven. Ook hiervoor zullen wij medewerkers met een

en efficiënter te laten werken. Dit is goed voor hun positie op de arbeidsmarkt en

banenafspraak in dienst nemen als dat nodig is. Alternatief is om (duurdere) reguliere

biedt ook Stroomopwaarts kansen om de productiviteit van doelgroepmedewerkers

medewerkers hiervoor aan te stellen, of op termijn het verlies van bepaalde leerlijnen.

te vergroten. Er zijn veel verschillende mogelijkheden, lopend van technologieën op het gebied van communicatie (bijvoorbeeld vertaaltechnologie) tot werkplek

4.4 Versterking ontwikkelinfrastructuur

ondersteunende technologieën, zoals beamerprojectie en exoskeletten. In de komende

Het werkontwikkelbedrijf speelt een sleutelrol in het begeleiden van inwoners naar

jaren onderzoeken we daarom welke kansen inclusieve technologie kan bieden voor

zo regulier mogelijk werk. Dit geldt zowel voor mensen in re-integratie als voor

Stroomopwaarts en experimenteren daarmee.

doelgroepmedewerkers.

Strategische Nota Werk en Inkomen 2026

23

Inhoudsopgave

4.5 Kwantitatieve ambitie voor het werkontwikkelbedrijf

gezien niet uit, maar moet gezien worden als een opstap naar een baan bij een

Zoals in paragraaf 4.1 beschreven, verandert de samenstelling van medewerkers

werkgever of als tijdelijke terugvaloptie, wanneer een baan verdwijnt. Deze tussenstap

de komende jaren. Hoeveel doelgroepmedewerkers en banenafspraakbanen er tot

is nodig om het positieve rendement van de banen bij werkgevers mogelijk te maken.

2030 mogelijk zijn, hangt af van de financiële kaders tot 2030. Binnen de huidige

Tegenover die kosten staan de voordelen bij gemeenten om voorop te blijven lopen in

kaders daalt het aantal medewerkers na 2026 (zie bijlage 3). Dit betekent dat we

het realiseren van een voordeel op de bijstandsmiddelen (BUIG).

niet alle inwoners met een indicatie Beschut Werk een baan kunnen bieden (met wachtlijsten als gevolg). Ook betekent het slechts beperkte groei van het aantal interne

4.6 Herijken financiële doelstelling voor het werkontwikkelbedrijf

banenafspraakbanen. De groei van banenafspraakbanen bij werkgevers zet door, maar minder snel dan mogelijk is.

Omzetdoelstelling onder druk Het aantal Wsw-medewerkers daalt, terwijl hun leeftijd en begeleidingsbehoefte

Ambitie: meer mogelijk maken

toenemen. De instroom van nieuwe medewerkers bestaat vooral uit mensen

Onze ambitie is om samen méér mogelijk te maken. Wij streven ernaar om meer

met een indicatie beschut werken, met een lager productievermogen en hogere

inwoners die hierop zijn aangewezen te voorzien van een beschutte werkplek en

begeleidingsbehoefte. De medewerkers van het werkontwikkelbedrijf worden dus

richten ons daarnaast op het verder ontwikkelen en begeleiden van inwoners naar een

gemiddeld kwetsbaarder en minder productief. Dit is een landelijke trend die ook geldt

duurzame baan binnen de banenafspraak.

voor Stroomopwaarts. Hierdoor wordt het steeds moeilijker om de doelstelling te halen om 33% van de loonkosten via omzet te dekken.

Beschut werken Door financiële maatregelen van het Rijk is de financiële businesscase voor het

Veranderende bekostigingsstromen vanuit het Rijk

realiseren van een werkplek voor inwoners met een indicatie beschut werken

Tegenover deze ontwikkeling staat dat ook de geldstromen vanuit het Rijk

steeds beter kostendekkend. Het wachten is op een besluit van het Rijk om ook de

veranderen. De meer diverse doelgroep (Wsw, beschut werken, banenafspraak)

begeleidingsvergoeding voor Beschut Werken op basis van realisatie te vergoeden. Op

en de bredere opdracht (ook re-integratie) betekent ook een meer diverse

dit moment is dat nog niet het geval. Onze ambitie is om meer mensen een plek te

bekostiging: Een rijksbijdrage per Wsw-plek, (budget voor) loonkostensubsidies,

kunnen bieden met de middelen die in de breedte van de Participatiewet beschikbaar

begeleidingsvergoedingen voor beschut werken, middelen voor jobcoaching,

zijn en zo wachtlijsten te voorkomen.

een rijksbijdrage sociale infrastructuur, impulsgelden. Voor Beschut Werk geldt bijvoorbeeld voortaan een standaard loonkostensubsidie van 68%, waar voorheen de

Ambitie op banenafspraakbanen

loonkostensubsidie bepaald moest worden op basis van een loonwaardemeting.

Voor de banenafspraak zullen wij voorstellen doen in de reguliere P&C cyclus, op basis van businesscases. Daarbij willen wij slim gebruik willen maken van de middelen

Eerlijke prijzen

die het Rijk voor dit doel beschikbaar stellen en de maatschappelijke baten die

Om voldoende werk te behouden, blijft het belangrijk om voldoende opdrachten voor

gegenereerd worden, zodat het per saldo geen extra gemeentelijke middelen nodig

het werkontwikkelbedrijf te genereren. Stroomopwaarts werkt hierin samen met

zijn. Het is belangrijk om daarbij een breder financieel gemeentelijk perspectief

zestien andere werkontwikkelbedrijven via het platform werkontwikkelbedrijven.nl.

te hanteren. Iedere gerealiseerde banenafspraakbaan bij een werkgever levert een

De focus ligt op opdrachtgevers die bereid zijn eerlijke prijzen te betalen, passend bij

positief maatschappelijk rendement op, met name als daarmee een bijstandsuitkering

de loonwaarde van onze medewerkers. Opdrachtgevers die dat niet kunnen of willen,

wordt voorkomen. Een banenafspraakbaan intern bij Stroomopwaarts kan op zichzelf

ruilen we in voor betere contracten waar dat mogelijk is.

Strategische Nota Werk en Inkomen 2026

24

Inhoudsopgave

Herijking KPI Werkontwikkelbedrijf Het bovenstaande maakt het noodzakelijk om in de komende jaren samen met de gemeenten de financiële KPI’s rond het werkontwikkelbedrijf te herijken. Wij willen toe naar robuuste KPI’s die passen bij de veranderende groep doelgroepmedewerkers en de veranderende opbouw van de kosten en baten gekoppeld aan de maatschappelijke opdracht om inwoners met een arbeidsbeperking een werkplek te bieden. Als het kan bij werkgevers, maar voor wie dat nodig is in de eigen infrastructuur. Wij zullen voorstellen hiervoor doen via de reguliere P&C-kanalen.

4.7 Samenvattend Hierboven hebben wij onze ambities uitgewerkt voor een toekomstbestendig werkontwikkelbedrijf. Met deze ambities versterken wij de mogelijkheden van inwoners on mee te doen naar vermogen (1e leidende principe) en versterken wij de samenwerking met werkgevers (4e leidende principe) op een inspirerende en creatieve manier (5e leidende principe). Samengevat hebben wij de volgende ambities: 1. Zo veel mogelijk plekken buiten de beschermde omgeving; 2. Bieden van een springplank en vangnet voor wie dat nodig heeft; 3. Versterking van de ontwikkelinfrastructuur; 4. Meer banen voor inwoners met een arbeidsbeperking via businesscases; 5. Herijken van de financiële doelstelling van het werkontwikkelbedrijf.

Strategische Nota Werk en Inkomen 2026

25

Inhoudsopgave

5. Bijdragen aan bestaanszekerheid

Dat zorgt voor meer stabiliteit en vergroot de kans op een duurzame uitstroom. Zo dragen we bij aan meer bestaanszekerheid.

Blijven investeren in duurzame partnerships in het sociaal domein Goede samenwerking met partners zoals wijkteams, zorgaanbieders en

5.1 Snelle en brede intake

woningcorporaties is essentieel om inwoners op meerdere leefgebieden effectief

Stroomopwaarts biedt inwoners een inkomensvangnet via de Participatiewet. Hierin

te ondersteunen. Stroomopwaarts is een belangrijke schakel bij het signaleren van

staat de snelste weg naar duurzaam werk voorop. We geloven dat werk niet alleen

bredere problematiek. De druk op deze partners neemt toe: wachttijden groeien en

financiële zekerheid biedt, maar ook bijdraagt aan eigenwaarde, structuur en sociale

toegang tot hulp vertraagt. Dit belemmert inwoners die willen werken, maar eerst

verbinding. In hoofdstuk 3 hebben wij onze preventieve aanpak al beschreven waarin

ondersteuning nodig hebben. Zonder zorg stokt hun ontwikkeling – en daarmee ook de

wij inwoners die kunnen werken direct een baan bieden (in plaats van een uitkering).

weg naar werk.

Snelle afhandeling van aanvragen

Voor consulenten is het belangrijk om te weten waar een inwoner het beste geholpen

Als iemand een uitkering nodig heeft, is het belangrijk om snel duidelijkheid te krijgen.

kan worden en hoe die doorverwijzing soepel verloopt. Het onderhouden en uitbreiden

Daarom zorgen wij ervoor dat inwoners zo snel mogelijk weten waar ze aan toe zijn. We

van het netwerk van partners, de sociale kaart, is daarvoor erg belangrijk. Samen met

streven ernaar om 80% van de aanvragen binnen vier weken af te handelen, ruim sneller

onze partners willen we hierin blijven investeren. We willen dubbel werk voorkomen en

dan de wettelijke termijn van acht weken. We maken het proces zo eenvoudig mogelijk

bouwen op elkaars deskundigheid. Als een professional aangeeft wat een inwoner nodig

door de bewijslast te beperken en bieden ondersteuning via de Formulierenbrigade

heeft, nemen we dat advies serieus. Zo werken we sneller en gerichter in het belang

(ervaringsdeskundigen), zodat het proces toegankelijk en begrijpelijk blijft.

van de inwoner. Deze samenwerking vraagt om vertrouwen in elkaar. Een voorbeeld is de samenwerking met Rogplus via Simpel Switchen. Inwoners die beschut werken, maar

Beoordeling rechtmatigheid

mogelijk dagbesteding nodig hebben, kunnen eenvoudig overstappen, en andersom.

Bij de aanvraag nemen wij de tijd om zorgvuldig te beoordelen of iemand recht heeft

Deze inwonergerichte samenwerking willen we verder uitbreiden met andere partners

op een bijstandsuitkering. Daarbij kijken we ook of er andere (voorliggende) financiële

binnen het sociaal domein.

regelingen of voorzieningen zijn waar de inwoner een beroep op kan doen.

5.2 Voorkomen van geldproblemen Brede uitvraag

Binnen de MVS-gemeenten leven veel huishoudens in armoede, ongeveer 9.700

Bij het eerste contact nemen we de tijd om samen met de inwoner alle leefgebieden

huishoudens hebben een laag inkomen16, waarvan de helft al meer dan vier jaar.

in kaart te brengen. Deze ‘brede uitvraag’ helpt ons om een volledig beeld te krijgen

Daarnaast zijn er 10.300 huishoudens met geregistreerde schulden. Dankzij actieve en

van wat er speelt in iemands leven. We hebben daardoor beter in beeld waarmee

gerichte inzet is het aandeel huishoudens met een laag inkomen en het aantal kinderen

we rekening moeten houden in de weg naar werk. Dat kan betekenen dat eerst

in armoede de afgelopen jaren gedaald. Toch ligt het armoedeniveau in onze regio nog

andere problemen worden aangepakt, voordat stappen naar werk aan de orde zijn.

altijd boven het landelijk gemiddelde.

Deze aanpak heeft zich in de praktijk bewezen. Door vroegtijdig inzicht te krijgen in bijvoorbeeld schulden, kunnen we voorkomen dat deze later een belemmering vormen.

16 Regionale Nota Armoede en Schulden, Maassluis, Vlaardingen en Schiedam 2025 – 2028.

Strategische Nota Werk en Inkomen 2026

26

Inhoudsopgave

De MVS-gemeenten blijven zich onverminderd inzetten voor maximale financiële

Wetgeving ondersteunend aan dienstverlening Stroomopwaarts

zelfredzaamheid van inwoners. Het streven is een samenleving waarin iedereen

De hierboven beschreven lijn sluit aan op veranderingen in wetgeving17:

beschikt over voldoende financiële middelen om volwaardig deel te nemen aan

•  Participatiewet in balans: deze wet vereenvoudigt bijstandsregels en biedt meer

de samenleving. Via de beleidsdoelstellingen uit de Regionale Nota Armoede en

ruimte voor maatwerk, wat leidt tot betere ondersteuning van inwoners richting werk

Schulden (2025 – 2028) wordt invulling gegeven aan voorgenoemde ambitie. Deze beleidsdoelstellingen zijn:

en bestaanszekerheid, met vertrouwen en de menselijke maat als uitgangspunt. •  Wet Handhaving Sociale Zekerheid: deze wet zorgt voor een eerlijker en effectiever sanctiestelsel, met meer focus op een menselijke, realistische en

1. Verstevigen van preventie, vroegsignalering en nazorg: Dit doel richt zich op het voorkomen van financiële problemen en het tijdig signaleren van schulden.

proportionele aanpak van sancties. •  Wet versterking waarborgfunctie Algemene wet bestuursrecht: deze wet zorgt

2. Activerend armoede- en schuldenbeleid: Dit beleid richt zich op het verbeteren

voor een prominentere plek van het dienstbaarheid- en evenredigheidsbeginsel in

van de financiële positie van kwetsbare groepen, met speciale aandacht voor

deze wet. Dit komt onder andere tot uiting in minder formele communicatie met de

kinderen en jongeren.

inwoner en meer empathisch en oplossingsgericht werken.

3. Laagdrempelige en vindbare voorzieningen: Dit doel is gericht op het verbeteren van de toegankelijkheid van hulp en ondersteuning voor inwoners.

De veranderingen in wetgeving sluiten goed aan op hoe wij onze dienstverlening inrichten. Werken met aandacht voor het individu, uitgaan van vertrouwen, maar proportioneel

Deze beleidsdoelstellingen gelden dus ook binnen de scope van de Nota Werk

handhaven daar waar er (bewust) misbruik wordt gemaakt van onze dienstverlening.

en Inkomen.

Handhaving met tact: de menselijke maat staat niet gelijk aan vrijblijvendheid

5.3 Meer handelen vanuit vertrouwen en handhaven met tact

Wij geloven in een mensgerichte benadering: werken vanuit de menselijke maat, waarin eigen regie en autonomie voor de inwoner centraal staat. Dit betekent niet

De menselijke maat

dat alles vrijblijvend is. Eigen regie vraagt ook eigen verantwoordelijkheid. Ons

Wij werken vanuit vertrouwen, omdat we geloven dat dit de basis is voor goede

uitgangspunt is dan ook: vertrouwen, tenzij. Wij zijn scherp op bewust misbruik.

ondersteuning. Door inwoners serieus te nemen en hen ruimte te geven, versterken wij

Hiermee zorgen wij ervoor dat uitkeringen en dienstverlening terecht komen bij wie dit

hun eigen regie en zelfstandigheid. Vertrouwen moedigt aan om verantwoordelijkheid

echt nodig hebben. Wij stellen heldere kaders en verwachten actieve inzet.

te nemen en stappen te zetten richting werk of andere vormen van meedoen. In de Regionale Koers Handhaving18 is vastgelegd hoe Stroomopwaarts invulling geeft Wij zoeken steeds naar een zorgvuldige balans tussen maatwerk en regels.

aan handhaving. Deze koers is onlosmakelijk verbonden met onze bredere visie op

Rechtmatigheid blijft belangrijk, maar mag passende ondersteuning niet in de weg

dienstverlening: mensgericht, zorgvuldig en in balans met de wettelijke kaders. Wij

staan. Consulenten van Stroomopwaarts krijgen de ruimte om af te wijken van

voeren onze handhaving uit volgens het model van ‘de cirkel van naleving’:

standaardprocedures als dat nodig is om recht te doen iemands persoonlijke situatie:

•

Informeren;

minder vanuit regels, meer vanuit wat nodig is.

•

Optimale dienstverlening;

•

Vroegtijdig detecteren;

•

Daadwerkelijk sanctioneren.

17 Op het moment van schrijven van deze nota zijn deze wetswijzigingen nog niet definitief vastgesteld, de contouren van de voorgenomen wetswijzigingen staan beschreven. 18 In de ‘Regionale Koers Handhaving Pw, IOAW en IOAZ 2020 - 2024’ zijn de uitgangspunten voor handhaving vastgelegd. Deze koers is in 2024 verlengd met twee jaar.

Strategische Nota Werk en Inkomen 2026

27

Inhoudsopgave

De inzet van onze handhavingsactiviteiten is eerste instantie gericht op preventie.

Meer ruimte voor vrijlating van inkomsten

Door inwoners goed te informeren en optimale dienstverlening te geven, wordt ingezet

Ook parttime werk is waardevol. Wij willen daarom het aantal parttime werkenden te

op het voorkomen van overtredingen. Wij vinden het belangrijk dat inwoners goed

vergroten. Maatregelen vanuit de Participatiewet in balans helpen hierbij. Parttime

geïnformeerd zijn over hun rechten en plichten bij het ontvangen van een uitkering.

werk wordt financieel gestimuleerd via de uniforme regeling voor inkomsten vrijlating:

Daarom starten we direct bij de aanvraag met heldere communicatie: inwoners

Inwoners mogen 15% van het salaris boven de bijstandsnorm houden. Verder biedt de

ontvangen een flyer waarin de belangrijkste informatie overzichtelijk is weergegeven.

standaard voor het verrekenen van inkomsten meer zekerheid over het inkomen. Ook

Daarnaast bieden we toegankelijke en begrijpelijke informatie via onze website.

is er het bufferbudget, dat helpt bij wisselende inkomsten. En bij een nieuwe uitvraag gebruiken wij bestaande gegevens (tot 12 maanden terug), wat het proces eenvoudiger

Informeren is geen eenmalig moment, maar een doorlopend proces. In elk

en sneller maakt.

contactmoment en in onze dienstverlening blijven we aandacht besteden aan dit het voorkomen van overtredingen en het bevorderen van wederzijds vertrouwen. Als

Wegnemen onzekerheid over inkomsten in de overgang van uitkering naar werk

er toch sprake is van een overtreding willen wij die zo snel mogelijk constateren. Dit

Veel inwoners ervaren financiële onzekerheid wanneer ze de stap zetten van een

om een eventuele terugvordering zo laag mogelijk te houden. Als we een overtreding

uitkering naar werk.21 Ze hebben onvoldoende inzicht in wat deze verandering netto

constateren voeren wij eerst een gesprek met de inwoner. Hierbij kan de inwoner zijn

betekent, wat hen kan weerhouden om die stap te zetten. Landelijk onderzoek laat

kant van het verhaal vertellen. Wij houden rekening met het ‘doenvermogen’19. Dit

zien dat ongeveer 11% van de huishoudens geen toeslagen aanvraagt uit angst voor

betekent dat we oog hebben voor de belastbaarheid van de inwoner. Als toch blijkt dat

terugvorderingen.22 Dit leidt tot onnodige armoede.

onderwerp. Zo zorgen we ervoor dat inwoners goed geïnformeerd blijven, met als doel

er sprake is van een bewuste overtreding, gaan wij over tot sanctioneren. Wij willen deze onzekerheid wegnemen door inwoners helder te informeren en actief

5.4 Verminderen onzekerheid in de overgang van uitkering naar werk

ondersteunen bij de overgang naar werk. Zo voorkomen we dat mensen toeslagen

Zoals eerder aangegeven bieden wij inwoners een inkomensvangnet. Tegelijk blijven

mislopen en helpen we hen met meer vertrouwen de stap naar werk te zetten. Naast

wij inzetten op de snelste weg naar duurzaam werk. Werken biedt niet alleen meer

meer financiële duidelijkheid, pakken wij ook praktische belemmeringen aan, zoals

financiële ruimte, maar ook structuur, sociale contacten en eigenwaarde.

het ontbreken van een vervoersmiddel, of het niet kunnen betalen van de reiskosten

20

van en naar werk. Door deze drempels weg te nemen vergroten wij de kans op een

Simpel Switchen

duurzame uitstroom naar werk.

Met Simpel Switchen kunnen inwoners makkelijker bewegen tussen werk en een uitkering, of tussen (beschut) werk en dagbesteding. Dit verlaagt de drempel om te gaan werken, omdat terugvallen mogelijk is als het niet lukt. De Participatiewet in balans ondersteunt dit door gebruik te maken van al bekende gegevens tot 12 maanden terug. Hierdoor is er minder bewijslast bij een nieuwe bijstandsaanvraag. Wij willen Simpel Switchen verder uitbreiden, bijvoorbeeld tussen werk en een uitkering.

19 In het rapport ‘Weten is nog geen doen’ introduceert het WRR de term ‘doenvermogen’. Doenvermogen is het vermogen om: een doel te stellen, in actie te komen, vol te houden en om te gaan met verleidingen, stress en tegenslag. Het rapport vraagt de overheid rekening te houden met het doenvermogen van inwoners (en deze niet te overschatten). 20 Meerdere onderzoeken wijzen uit dat werken ook veel mentale voordelen heeft, zoals structuur & routine, zingeving & eigenwaarde, sociale contacten, persoonlijke ontwikkeling, afleiding van zorgen en versterken van het zelfvertrouwen. 21 Bron: Probleemanalyse Participatiewet, Ministerie van SZW, 2024. 22 Onbenut recht, Een onderzoek naar het niet-gebruik van de huur- en zorgtoeslag en het kindgebonden budget, CPB, 2025.

Strategische Nota Werk en Inkomen 2026

28

Inhoudsopgave

5.5 Versterking dienstverlening met technologie Ontwikkelen MijnSOW-portal Stroomopwaarts wil MijnSOW realiseren: een persoonlijk webportaal dat inwoners op een toegankelijke manier inzicht geeft in hun gegevens en ondersteuning biedt bij belangrijke zaken. Denk aan het bekijken van uitkeringsspecificaties, het doorgeven van een verblijf in het buitenland en het uploaden van bewijsstukken. Het ontwerp is gericht op gebruiksgemak en veiligheid, zodat inwoners erop kunnen vertrouwen dat hun informatie goed beschermd is. MijnSOW versterkt de eigen regie en autonomie van inwoners.

Investeren in automatiseren en kunstmatige intelligentie (AI) Wij zien kansen om met slimme ICT-oplossingen de dienstverlening te verbeteren. Eén van de toepassingen die we verkennen is het verminderen van administratieve lasten. Door processen te automatiseren, bijvoorbeeld met AI, kunnen we sneller werken en ontstaat er meer ruimte voor wat echt telt: persoonlijke aandacht voor inwoners. We investeren daarom in een slimme balans: technologie waar het het werk efficiënter maakt, menskracht waar

5.6 Samenvattend

het om vertrouwen, begeleiding en maatwerk draait. Zo bouwen we aan

Hierboven hebben wij onze ambities uitgewerkt voor het bijdragen aan

een toekomstbestendige organisatie waarin de menselijke maat

bestaanszekerheid van onze inwoners. Deze ambities dragen bij aan het naar

centraal staat.

vermogen ontwikkelen van onze inwoners (1e leidende principe), het handelen vanuit vertrouwen en de menselijke maat (3e leidende principe), met ruimte

Gegevensdeling

voor inspiratie en creativiteit (4e leidende principe). Voor het bieden van

Op dit moment is soms lastig om goed in beeld te krijgen wie recht

passende ondersteuning op zorg en maatschappelijke gerelateerde vraagstukken

heeft op financiële ondersteuning. Privacywetgeving beperkt de

zetten we in op versterking van samenwerking met onze partners binnen het

gegevensuitwisseling, zelfs tussen collega’s binnen Stroomopwaarts

sociaal domein (5e leidende principe). Onze dienstverlening is afgestemd op de

(bijvoorbeeld tussen collega’s die werken met de Participatiewet

behoefte en mogelijkheden van de inwoners (6e leidende principe).

en collega’s in de schuldhulpverlening). De nieuwe wet en het besluit Proactieve Dienstverlening brengen hierin verandering.

Samengevat hebben wij de volgende ambities:

UWV, SVB en gemeenten mogen straks informatie delen

1. Een snelle en brede intake;

om inwoners actief te benaderen. Wij maken hier graag

2. Voorkomen van geldproblemen;

gebruik van. Zo kunnen we met informatie van partners

3. Meer handelen vanuit vertrouwen en handhaven met tact;

inkomensondersteuning beter onder de aandacht

4. Verminderen onzekerheid in de overgang van uitkering naar werk;

brengen, bijvoorbeeld via een vooraf ingevuld

5. Versterken de inzet van technologie om de dienstverlening te

aanvraagformulier.

Strategische Nota Werk en Inkomen 2026

optimaliseren.

29

Inhoudsopgave

6. Stroomopwaarts

Technologische innovatie als kans Stroomopwaarts gelooft in de mogelijkheden die technologische ontwikkelingen bieden, zoals automatisering en AI. Wij experimenteren met de inzet hiervan en zetten deze

6.1 Bedrijfsvoering Stroomopwaarts

innovaties in op plaatsen waar het toegevoegde waarde biedt voor onze organisatie. Die kansen zien wij in ieder geval in de mogelijkheden van AI, in het realiseren van

Transitie bedrijfsvoering vanuit gemeenten

ons klantportaal MijnSOW en in de inzet van inclusieve technologie (zie voor meer

De overgang van de bedrijfsvoering naar Stroomopwaarts heeft veel opgeleverd.

toelichting Hoofdstuk 3, 4 en 5).

Vooral op ICT-gebied is een grote inhaalslag gemaakt, met de realisatie van een moderne hybride cloudomgeving en werkplekken. Door bedrijfsvoering in eigen huis te

Communicatie

organiseren, is de slagkracht vergroot en kon de verdere optimalisatie in de inrichting

Heldere en begrijpelijke communicatie is van groot belang. Richting inwoners en

van de organisatie voortvarend gegaan. Dit biedt kansen voor doorontwikkeling en een

ondernemers, maar ook naar onze partners, het politiek bestuur en het brede publiek.

sterker samenspel met het primaire proces.

Wij blijven daarom ook de komende jaren inzetten op: • Vereenvoudiging van de communicatie naar inwoners: eenvoudigere taal, minder

Ruimte voor ambitieuze dienstverlening

vanuit de regels en meer vanuit vertrouwen.

De bedrijfsvoering is servicegericht, met als uitgangspunt: ‘Ja, het kan’. Er wordt

•

vanuit de vraag of het probleem van de vrager gedacht, met als doel deze op te lossen.

• Versterken van de naamsbekendheid en ons imago bij ondernemers, partners en het

Hierbij zijn processen en procedures niet leidend, maar de vraag en de passende

Transparante communicatie met de MVS-gemeenten, colleges en gemeenteraden bredere publiek.

oplossing. De verdere professionalisering van de bedrijfsvoering vraagt om een cultuur waarin initiatief, samenwerking en kennisdeling worden gestimuleerd. Om de

Blijven investeren in professionalisering

dienstverlening verder te verbeteren, is blijvende investering in digitale transformatie

Het bieden van goede dienstverlening vraagt op kwalitatief goed personeel dat weet

en technologische innovatie essentieel. Stroomopwaarts zal hiervoor de komende jaren

wanneer het standaard kan en situaties herkent (en handelt) waarin maatwerk nodig

gerichte voorstellen doen.

is. Wij blijven ook de komende jaren investeren in professionalisering: in actuele kennis van wet- en regelgeving, bejegening, de menselijke maat centraal stellen.

Huisvesting en facilitaire zaken

Door opleiding en scholing, maar ook door intervisie en coaching. Daarnaast wordt

Om de organisatie in staat te stellen zijn taken goed te doen, is een goede staat en

ook gekeken naar het functiehuis. Zonder een marktconforme functiewaardering kan

kwaliteit van gebouwen en inventaris essentieel. Dit is een vereiste voor een veilige en

Stroomopwaarts de (kwalitatieve) personeelsbezetting de komende periode

gezonde werkomgeving voor onze medewerkers. Op het moment van schrijven van deze

niet garanderen.

nota loopt een besluitvormingstraject over de het verduurzamen van de huisvesting van Stroomopwaarts en daarmee samenhangende afspraken over verzakelijking en

Goed werkgeverschap

verantwoordelijkheden rondom vervanging en onderhoud. Onderhoud en restylen van

Belangrijk onderdeel van de kwaliteit van de organisatie is ook goed werkgeverschap

onder andere de entrees, vergaderfaciliteiten en de bedrijfsrestaurants, worden in de

voor de werknemers van het werkontwikkelbedrijf en de ambtelijke medewerkers van

komende jaren in samenwerking met de gemeenten verder aangepakt.

Stroomopwaarts. Medewerkers moeten zich thuis en uitgedaagd voelen in hun werk. De ambitie blijft om op het gebied van werknemerstevredenheid hoger dan een 7 te scoren. Ten aanzien van het ziekteverzuim wil Stroomopwaarts het beter doen dan het landelijk gemiddelde.

Strategische Nota Werk en Inkomen 2026

30

Inhoudsopgave

6.2 Inzet op ervaringsdeskundigheid

Bestaande financiële kaders als uitgangspunt voor ambities

Om écht aan te sluiten bij de leefwereld van onze inwoners, betrekken wij

Uitgangspunt is dat de in deze nota geformuleerde ambities worden ingevuld binnen de

actief ervaringsdeskundigen. Zij hebben een waardevolle bijdrage geleverd

bestaande financiële kaders, inclusief de afgesproken bezuinigingsopgave van 2026. Om

aan de totstandkoming van deze nota en blijven ook in de uitvoering een vaste

onze ambities waar te maken is het essentieel, dat gemeenten extra geldstromen die

gesprekspartner. Hun inzichten zorgen voor beter passend beleid en versterken de

vanuit het Rijk beschikbaar komen voor Werk en Inkomenstaken, beschikbaar stellen

verbinding met de samenleving. Daarom is de inzet van ervaringsdeskundigen een

aan Stroomopwaarts, waaronder het in paragraaf 4.1 genoemde Impulsbudget en de

speerpunt in onze werkwijze: structureel, betekenisvol en onmisbaar.

in paragraaf 4.3 genoemde middelen voor vangnet/opstapbanen voor de doelgroep Banenafspraak.

De ervaring die Stroomopwaarts heeft opgedaan met de inzet van een ervaringsdeskundige op het terrein van Schuldhulpverlening smaakt naar meer. Wij

Hogere ambitie op beschut werken en banenafspraak

hebben de ambitie om de inzet op ervaringsdeskundigheid uit te breiden naar het

In hoofdstuk 4 hebben wij uitgesproken dat wij de ambitie hebben om meer mensen

bredere domein van Werk en Inkomen. Wij willen in de toekomst bij de totstandkoming

met een arbeidsbeperking een kans op werk te bieden. Het gaat dan om beschutte

van ons beleid en onze dienstverlening meer het inwonersperspectief betrekken

werkplekken en interne en externe banenafspraakbanen. Daarvoor maken wij gebruik

(niet over ons, zonder ons). Daarnaast zien wij belangrijke kansen in het delen van

van de middelen die in de breedte van de participatiewet beschikbaar zijn. We zijn

succeservaringen, zoals positieve ervaringen met een re-integratietraject.

voornemens om hiervoor in de reguliere P&C cyclus voorstellen te doen op basis van businesscases om de ambitie vanaf 2027 te verhogen. In paragraaf 4.5 is deze ambitie

6.3 Financiële vertaling ambities

verder toegelicht.

Stroomopwaarts is een moderne, doelmatige en een klantgerichte organisatie. Zij werkt vanuit een transparante begroting, waarin output en kosten/opbrengsten per eenheid

Ambities technologische innovatie

helder zijn. Waar mogelijk wordt ten behoeve van individuele gemeenten maatwerk

Ook voor de in deze nota uitgewerkte ambities op technologisch gebied geldt dat wij

geleverd en worden specifieke taken opgepakt, zoals het meldpunt Kinderopvangtoeslag.

via de reguliere P&C cyclus voorstellen aan de gemeenten voor zullen leggen om deze

De organisatie en de begroting van Stroomopwaarts kent een voldoende mate van

te realiseren. Naast de versterking van de dienstverlening en de baankansen voor

flexibiliteit om in te spelen op ontwikkelingen en veranderende vragen.

inwoners, is daarbij ook een belangrijk uitgangspunt dat hogeren ICT-uitgaven kunnen leiden tot efficiëntere en effectievere dienstverlening.

Financiële druk De MVS-gemeenten ontvangen middelen van het Rijk voor de uitvoering van de Werk

Naar een nieuwe financiële doelstelling voor het werkontwikkelbedrijf

en Inkomenstaken. Stroomopwaarts schrijft de afgelopen jaren zwarte cijfers. De

Tot slot: In hoofdstuk 4 is aangegeven dat de huidige omzetdoelstelling voor

MVS-gemeenten hadden de afgelopen jaren samen een substantieel voordeel op de

het werkontwikkelbedrijf steeds minder goed past. In de komende jaren

BUIG-middelen, in 2024 +7 miljoen euro. Tegelijk is er sprake van financiële druk bij

willen wij samen met gemeenten komen tot een nieuwe financiële doelstelling

gemeenten. Vanaf 2026 ontvangen gemeenten minder geld van het Rijk. Ook voor

voor het werkontwikkelbedrijf die recht doet aan de veranderende groep

Stroomopwaarts heeft dat geleid tot een bezuinigingsopgave van 2,6 miljoen (5% van

doelgroepmedewerkers en de veranderende opbouw van de kosten en baten gekoppeld

onze uitvoeringskosten) in 2026.

aan onze maatschappelijke opdracht.

Strategische Nota Werk en Inkomen 2026

31

Inhoudsopgave

6.4 Samenvattend 1. Wij hebben regie op ons eigen ICT-landschap en voeren hierop verdere optimalisatie door. 2. Wij zetten in op een verdere verbetering van onze dienstverlening. Hiervoor zal onder andere worden geëxperimenteerd met de inzet van automatisering en AI. 3. Wij maken gebruik van ervaringsdeskundigen om ons beleid en onze dienstverlening aan te laten sluiten bij het perspectief van de inwoners. 4. De bestaande financiële kaders zijn leidend bij onze ambities. Wij kunnen hiervoor minimaal de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen inzetten, waaronder het Impulsbudget en de Rijksbijdrage Sociale Infrastructuur. 5. Wij doen voorstellen aan de gemeenten op basis van businesscases om met dezelfde financiële middelen meer inwoners naar werk te begeleiden. 6. Wij herijken de komende jaren samen met de gemeenten de financiële KPI’s voor het werkontwikkelbedrijf.

Strategische Nota Werk en Inkomen 2026

32

Inhoudsopgave

Bijlagen Bijlage 1 – Input stakeholders Voor het opstellen van deze nota hebben wij gebruik gemaakt van stakeholders die direct of indirect met onze dienstverlening te maken hebben. De input van deze stakeholders is van groot belang geweest De input van de volgende stakeholders is meegenomen: • Wethouder Kuiper van Maassluis, wethouder Proos van Vlaardingen en wethouders Biekman en Zwang van de gemeente Schiedam; •

De gemeenteraden van de MVS-gemeenten;

• De adviesraad Samenlevingszaken Maassluis, adviesraad Sociaal Domein Vlaardingen en de participatieraad Schiedam; •

De accounthouders van de MVS-gemeenten;

•

De unitmanagers, teammanagers en operationeel managers van Stroomopwaarts;

•

Uitvoerende professionals van Stroomopwaarts;

•

De ondernemingsraad van Stroomopwaarts;

•

Maatschappelijke samenwerkingspartners;

•

Onderwijsinstellingen;

•

Ondernemers: werkgevers en opdrachtgevers van het werkontwikkelbedrijf; en

• Als laatste maar zeker van het groot belang: ervaringsdeskundigen (inwoners in een re-integratietraject, medewerkers van het werkontwikkelbedrijf en de ervaringsdeskundige schuldhulpverlening).

Strategische Nota Werk en Inkomen 2026

33

Inhoudsopgave

Bijlage 2 – Bestandsanalyse bijstand en medewerkers met arbeidsbeperking Bijstandsontwikkeling MVS 2020 - 2025 In de grafiek hiernaast is de ontwikkeling van het aantal uitkeringen per gemeente weergegeven over de periode 2020 tot en met 2025 (per 1 juli). In de figuur is te zien dat het aantal uitkeringen tussen 2020 en 2023 daalde. Vanaf 2024 neemt het aantal uitkeringen weer toe.

Uitkeringsduur inwoners met bijstandsuitkering De duur van een uitkering speelt een belangrijke rol in de kans op uitstroom naar werk. Over het algemeen geldt: hoe langer iemand een uitkering ontvangt, hoe lastiger het wordt om weer aan het werk te gaan. Dit gaat vaak gepaard met een hogere ondersteuningsbehoefte, bijvoorbeeld op het gebied van begeleiding, scholing of zorg. In de MVS-gemeenten heeft 48% van de uitkeringsgerechtigden al langer dan vijf jaar

Ontwikkeling uitkeringsbestand MVS 6000

5474

5371

2349

2000 2357

5139

5103

5264

5366

2340

2270

2253

2295

2209

2286

2134

2105

2182

2368

768

745

735

745

787

789

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Maassluis

Vlaardingen

5000 4000 3000

1000 0

Schiedam

een uitkering. Dit ligt hoger dan het landelijk gemiddelde van 42%. Tegelijkertijd is het aandeel uitkeringen met een duur korter dan één jaar juist lager dan landelijk; 16%

Huishoudenssamenstelling inwoners met bijstandsuitkering

tegenover 21%. Eén verklaring hiervoor is de poortaanpak. Deze aanpak zorgt ervoor

Het aandeel alleenstaande ouders is binnen de MVS-gemeenten relatief hoog: 27%

dat alleen de inwoners die echt een uitkering nodig hebben instromen in de bijstand.

tegenover 15% landelijk. Deze groep vraagt om extra aandacht in de begeleiding

Dit draagt bij aan een structureel lagere instroom.

naar werk. Alleenstaande ouders dragen de zorg voor een of meerdere kinderen, wat niet altijd gedeeld kan worden met een partner of netwerk. Dit kan beperkingen

Leeftijd inwoners met bijstandsuitkering

opleveren in beschikbaarheid, flexibiliteit en belastbaarheid. Daarom is het van belang

Naast de duur van de uitkering speelt ook de leeftijd van uitkeringsgerechtigden een

om in de ontwikkeling en bemiddeling richting werk rekening te houden met deze

belangrijke rol bij de kansen op uitstroom naar werk. Over het algemeen geldt; hoe

specifieke omstandigheden. Denk hierbij aan maatwerk in werktijden, kinderopvang en

ouder iemand is, hoe lastiger de terugkeer naar de arbeidsmarkt. Binnen de MVS-

begeleidingstrajecten die aansluiten bij de thuissituatie.

gemeenten is het aandeel jongeren (tot 27 jaar) in het uitkeringsbestand lager dan landelijk: 8% tegenover 12%. Door het lage aandeel jongeren ligt de gemiddelde leeftijd van uitkeringsgerechtigden in de MVS-gemeenten iets hoger dan landelijk; 46 jaar tegenover 44 jaar. Deze hogere gemiddelde leeftijd kan bijdragen aan een grotere ondersteuningsbehoefte en een lagere uitstroomkans, en vraagt daarmee om een aanpak die is afgestemd op de specifieke behoeften, mogelijkheden en kansen.

Strategische Nota Werk en Inkomen 2026

34

Inhoudsopgave

Medewerkers met arbeidsbeperking in dienst Stroomopwaarts is werkgever voor inwoners met een arbeidsbeperking in het kader van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw), Beschut en de banenafspraak. Medio 2025 bood Stroomopwaarts aan 890 medewerkers met een indicatie vanuit voorgenoemde regelingen een werkplek aan. In de tabel is te de verdeling over de verschillende regelingen en de woonplaats van de medewerkers te zien. Regeling

Maassluis

Vlaardingen

Schiedam

WSW

108

223

219

66

616

Beschut

30

85

112

12

239

Banenafspraak

6

6

21

2

35

144

314

352

80

890

Totaal

Strategische Nota Werk en Inkomen 2026

Anders

Totaal

35

Inhoudsopgave

Bijlage 3 – Kwantitatieve ontwikkeling Werkontwikkelbedrijf tot 2030

Tabel: Verwachte ontwikkeling van het aantal doelgroepmedewerkers bij Stroomopwaarts en het aantal banenafspraakbanen bij werkgevers tot 2030

De onderstaande tabel illustreert de bandbreedte van de ontwikkeling van het aantal

2025 2026 2030 2030 (begroting) (begroting) (binnen bestaande (ambitie SOW) kaders)

doelgroepmedewerkers vanaf 2027. Binnen de huidige financiële kaders zal het aantal doelgroepmedewerkers in dienst van Stroomopwaarts na 2026 (weer) gaan dalen. Niet alle inwoners met een indicatie beschut werken kunnen dan een beschutte werkplek krijgen. Het aantal inwoners met een banenafspraakbaan in dienst van werkgevers groeit wel, maar minder dan mogelijk is. De laatste kolom illustreert de ambitie van Stroomopwaarts om meer mogelijk te maken als de financiële kaders daar de ruimte voor bieden. In hoofdstuk 4 is beschreven op welke manier wij vorm willen geven deze ambitie.

Wsw

613

572

420

420

Beschut Werken

240

275

310

380

Banenafspraak Intern

70

90

95

130

Totaal in dienst bij SOW

923

937

825

930

Waarvan gedetacheerd

129

131

130

140

Banenafspraak bij werkgevers

213

306

390

500

1.136

1.243

1.215

1.430

342

437

520

640

Totaal Waarvan bij werkgevers

Strategische Nota Werk en Inkomen 2026

36

De Strategische Nota Werk en Inkomen 2026 is een uitgave van Stroomopwaarts CONCEPT, 7 augustus 2025