Bijlage Startnotitie Integrale Veiligheid

Startnotitie Integrale Veiligheid

Startnotitie Integrale Veiligheid

31 maart 2021

1

Startnotitie Integrale Veiligheid

Versiebeheer Datum: 31 maart 2021 Versie: 1.8 Auteurs: Jan Willem Boersma, Roos Wilhelm

2

Startnotitie Integrale Veiligheid

Inhoudsopgave Vooraf

5

Doel Korte terugblik Context Veiligheidsvelden en regierol Rijker Verantwoorden

5 5 6 7 8

1 Openbare orde en veiligheid: een veilige woon- en leefomgeving 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6

Handhaving openbare ruimte Signal places en kwetsbare wijken Integrale handhaving Aanpak van criminaliteit Samenhang Scenario’s

9 10 11 12 12 13

2 Woonoverlast 2.1 2.2 2.3

14

Aanpak Woonoverlast Samenhang Scenario’s

14 15 15

3 Zorg en Veiligheid 3.1 3.2 3.3 3.4

9

16

Team PersoonsGerichte Aanpak Radicalisering en polarisatie Samenhang Scenario’s

16 18 19 19

4 Jeugd

20

4.1 4.2 4.3

20 21 22

Aanpak jeugd en veiligheid Samenhang Scenario’s

5 Ondermijning 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5

23

Aanpak ondermijning Versterken weerbaarheid Cybersecurity Samenhang Scenario’s

23 23 24 24 25

6 Fysieke veiligheid 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5

26

Inzet crises, rampen en grootschalige ordeverstoringen Brandweerzorg en ambulance zorg Inzet externe veiligheid Samenhang Scenario’s

3

26 26 26 27 27

Startnotitie Integrale Veiligheid

7 Van startnotitie tot kadernota tot uitvoeringsplan 7.1 7.2 7.3

Participatie Financiën Route

28 28 28 29

Tot slot

30

4

Startnotitie Integrale Veiligheid

Vooraf Schiedam heeft de ambitie om een aantrekkelijke, leefbare, groene en bereikbare stad te zijn waar het prettig wonen, werken, ondernemen en recreëren is. Veiligheid is daarvoor één van de onmisbare ingrediënten. Veiligheid is van ons allemaal, en verschillende domeinen leveren hun bijdrage. De afgelopen jaren hebben we met het veiligheidsbeleid gefocust op het vergroten van de subjectieve en objectieve veiligheid. Daarbij voeren we waar mogelijk preventief en waar nodig repressief beleid. De kadernota van 2016 bracht daarbij een intensivering aan op de inzet op woonoverlast, de aanpak van radicalisering, de zorg voor personen met verward gedrag, de preventieve aanpak van jeugdcriminaliteit (vroegsignalering) en de fysieke veiligheid van verminderd zelfredzamen. Daarnaast is er de afgelopen jaren in toenemende mate ingezet op het tegengaan van ondermijnende criminaliteit. Aan de basis van de Schiedamse veiligheidsaanpak liggen data uit onderzoek, het gesprek met de stad en onze partners, en de resultaten van eerdere plannen.

Doel Het doel van het veiligheidsbeleid is het verbeteren van de objectieve en subjectieve veiligheid in de stad. Het (terug)winnen van vertrouwen in de overheid is daarbij een belangrijk element. Veel Schiedammers wonen en werken met plezier in de stad en hebben vertrouwen in de overheid. Met name in de kwetsbare wijken zijn er echter ook bewoners die veel problemen ervaren op het gebied van leefbaarheid. Soms worden zij ook geconfronteerd met de aanwezigheid van ondermijnende criminaliteit. Een gevoel van achterstelling en eenzaamheid draagt bij aan onveiligheidsgevoelens. Met het integrale veiligheidsbeleid willen we bijdragen aan normherstel. Ons doel is dat ook in kwetsbare wijken bewoners criminaliteit niet langer zien als ‘iets dat er bij hoort’, bewoners de overheid vertrouwen en samenwerken om de leefbaarheid en de veiligheid van hun wijk te verbeteren.

Korte terugblik De gemeenteraad heeft in 2016 de vorige kadernota Integrale veiligheid vastgesteld. In deze kadernota heeft de raad een aantal intensiveringen benoemd: extra aandacht voor personen met verward gedrag, aanpak van radicalisering, preventieve maatregelen tegen woninginbraken, vroegsignalering en brandveiligheid voor verminderd zelfredzamen. De afgelopen jaren hebben we deze intensiveringen vorm gegeven. Zo zijn de personen met verward gedrag onderdeel geworden van de persoonsgerichte aanpak en hebben de sociaal crisismanagers, samen met politie en ggz extra aandacht gegeven aan deze groep. Er is extra begeleiding, een medewerker van de ggz beoordeelt de zogenaamde E33 meldingen die bij de politie binnenkomen en ook met de woningstichting zijn afspreken gemaakt voor extra begeleiding. De aanpak van radicalisering heeft vorm gekregen door het opzetten van een netwerk van sleutelfiguren, regelmatig overleg met religieuze instellingen en een apart casusoverleg in het Zorg- en Veiligheidshuis voor bespreking van mensen die (dreigen te) radicaliseren. Bij de ontwikkeling van nieuwbouwprojecten worden de eisen voor inbraakpreventie in de bouwplannen meegenomen. Samen met Woonplus hebben we een project uitgevoerd om alle seniorenwoningen te voorzien van CO- en rookmelders om de veiligheid van verminderd zelfredzamen te vergroten.

Ook zijn er afspraken gemaakt over het aanbrengen van CO- en

5

Startnotitie Integrale Veiligheid

rookmelders in nieuwbouwprojecten van Woonplus. Naast deze intensiveringen hebben we de afgelopen jaren een specifiek Uitvoeringsprogramma opgesteld en uitgevoerd voor Woonoverlast en Ondermijning. Hiervoor is een interventieteam Woonoverlast en een interventieteam Ondermijning gevormd. Op beide aanpakken is de raad regelmatig geïnformeerd. Door de raad zijn voor de komende jaren structureel middelen ter beschikking gesteld in de begroting voor een vaste formatie en een kwaliteitsimpuls van beide interventieteams.

Context Het college van Schiedam wil in deze periode verder werken aan de sociale ontwikkeling van Schiedam. Daarbij passen ingrepen in het fysieke domein (een goede mix van woningbouw), in het sociaal domein (inclusie, perspectief op werk) en in het veiligheidsdomein. Bovendien wil het college inzetten op een dialoog met de stad; bewoners participeren niet zozeer in overheidsbeleid, maar de overheid participeert in de stad. Dit betekent ook dat er meer aandacht nodig is voor de manier waarop wij als gemeente verantwoording afleggen. We leggen u in dit document steeds drie scenario’s voor. Het eerste scenario gaat uit van het verminderen van onze inzet op een onderdeel, bijvoorbeeld door terug te gaan naar onze minimale wettelijke taken. Bij het tweede scenario hebben we het over het voortzetten van het huidig beleid, in min of meer ongewijzigde vorm. Het derde scenario geeft accenten weer waarop wij extra willen inzetten, zogenaamde ‘intensiveringen’. Dat betekent dat we samen met onze partners bepaalde zaken extra prioriteit geven, vanuit bestaande inzet. Daarnaast voorzien we een aantal intensiveringen in het kader van het programma stedelijke vernieuwing. Eventuele middelen die hiervoor beschikbaar komen bieden de mogelijkheid om in een aantal wijken extra inzet te plegen. Verbeteringen in het veiligheidsdomein vragen een integrale inzet.

Uit de Monitor Leefbaarheid & Veiligheid van 2019 kwam naar voren dat de veiligheidsbeleving van Schiedammers achterblijft bij de objectieve veiligheid. De manier waarop bewoners de veiligheid in de buurt ervaren wordt beïnvloed door verschillende elementen uit de omgeving. Niet alleen de ervaren criminaliteit of overlast speelt een rol. Ook de fysieke omgeving en de sociale omgeving spelen een rol. Net als de institutionele omgeving; hoe bewoners de aanwezigheid van de overheid en ketenpartners ervaren. Dit betekent dat voor een effectieve aanpak van veiligheidsbeleving meerdere domeinen aan zet zijn. Uit de meest recente Staat van de stad blijkt dat Schiedam, ondanks de daling van de meeste vormen van criminaliteit in de afgelopen jaren, nog steeds hoog in de landelijke ranglijst staat. Wat betreft het aantal misdrijven per 1000 inwoners stond Schiedam in 2019 op de negende plek en in 2020 op de zevende plek. Enerzijds komt dit doordat in andere gemeenten een grotere daling van de criminaliteitscijfers zichtbaar is dan in Schiedam. Anderzijds zien we bij een aantal vormen van criminaliteit, zoals geweld, vernielingen en diefstal uit motorvoertuigen, de afgelopen jaren een stijging. Delicten als woninginbraken, overvallen en straatroven zijn gedaald.

Positieve ontwikkelingen zien we in een daling van de werkloosheid de afgelopen jaren, een toename van het aantal arbeidsplaatsen, een toename van het opleidingsniveau en een toename van het gemiddeld besteedbaar huishoudensinkomen. Het aantal woningen in de stad neemt toe en de gemiddelde WOZ waarde stijgt fors. In de startnotitie Integrale Veiligheid hebben we dit vertaald in:  prioriteiten die recht doen aan de knelpunten op veiligheidsbeleving;  het verder ontwikkelen van samenwerking met bewoners, zowel wat betreft het zetten van de toon in de wijk (normherstel) als wat betreft de aanpak van concrete problemen rondom leefbaarheid en veiligheid;

6

Startnotitie Integrale Veiligheid

 een communicatiestrategie zodat op alle beleidsvelden van veiligheid wordt gewerkt aan zichtbaarheid en het stimuleren van vertrouwen in de overheid;  een explicietere verbinding met andere beleidsdomeinen (met name zorg en welzijn, ruimte ontwikkeling en beheer, projecten, wonen).

Veiligheidsvelden en regierol De gemeente is volgens artikel 38b van de politiewet verantwoordelijk voor het opstellen van een integraal veiligheidsbeleid. De VNG definieert daarbij de volgende veiligheidsvelden: 1. Veilige woon- en leefomgeving 2. Integriteit en veiligheid 3. Jeugd en veiligheid 4. Bedrijvigheid en veiligheid 5. Fysieke veiligheid De startnotitie volgt niet geheel deze indeling. De indeling hebben we gebaseerd op de belangrijkste thema’s die er binnen het veiligheidsbeleid zijn en die zijn vertaald of worden vertaald in een uitvoeringsprogramma. Belangrijke actuele thema’s als veiligheidsbeleving, de aanpak van ondermijning en het omgaan met de corona-crisis zijn hierin verwerkt. Nadat de raad de startnotitie heeft vastgesteld, zullen we op basis van deze indeling een kadernota uitwerken. Mogelijk worden in de uitvoeringsplannen verschillende subthema’s anders geordend, om aan te sluiten bij eerder vastgesteld beleid (woonoverlast, ondermijning, sociale veiligheid). In de uitvoeringsplannen wordt ook de doorontwikkeling van informatiemanagement verder uitgewerkt.

Veiligheidsbeleving Onderzoek veiligheidsbeleving Eind 2020 heeft hogeschool InHolland nader onderzoek gedaan naar de wijken die het slechtst scoorden op veiligheidsbeleving. De belangrijkste aanbevelingen uit dit onderzoek waren:  onderken de urgentie. De gevoelde onveiligheid is echt en kan zowel oorzaak als gevolg zijn van een verslechtering in de leefbaarheid (spiral of decay);  start een integraal offensief. Dit is geen zaak van veiligheid alleen maar van de hele gemeente en haar partners. Blijven doen wat we al deden is niet voldoende. De kern is om te werken aan stabiel, schoon, heel en veilig. Communicatie en zichtbaarheid kunnen je daarbij helpen, maar alleen zolang je aansluit op díe problemen waar bewoners de meeste buikpijn over ervaren;  gebruik signal places als startpunt en hefboom. Met name de gebieden rond de Parkweg, het stationsplein en de Mgr Nolenslaan hebben een grote impact op de veiligheidsbeleving in de stad;  organiseer daadkracht. Organiseer je als gemeente op zo’n wijze dat vanuit alle domeinen wordt gewerkt aan veiligheidsbeleving en er kan worden doorgepakt.

Het thema veiligheidsbeleving komt in hoofdstuk 1 expliciet terug als het gaat om de aanpak van de signal places. In de andere hoofdstukken wordt het niet expliciet benoemd, maar speelt het wel degelijk een rol. De aanpak op alle verschillende thema’s levert een bijdrage aan veiligheidsgevoelens.

7

Startnotitie Integrale Veiligheid

Denk hierbij bijvoorbeeld aan het gevoel van onveiligheid door groepen jongeren en het dealen van drugs. De hotspotaanpak en het voorkomen en bestrijden van jeugdcriminaliteit kan een gunstig effect op de veiligheidsbeleving hebben. Datzelfde geldt ook voor de bestrijding van overbewoning, de trajecten voor personen met verward gedrag en de aanpak van zichtbare ondermijning in de wijk. De aanbevelingen zullen verwerkt in de Kadernota en daarom door alle thema’s heen werken. Stabiel, schoon, heel en veilig zal als een ‘satépen’ door de hele kadernota zichtbaar zijn.

Rijker Verantwoorden Bij complexe maatschappelijke problemen zoals veiligheid en leefbaarheid, geeft een cijfermatige verantwoording vaak een te beperkt beeld. Naar aanleiding van het onderzoek van de Rekenkamer en de Monitor Leefbaarheid & Veiligheid heeft de raad aangegeven behoefte te hebben aan meer inzicht in zowel de problemen en interventies, als de resultaten en effecten van het veiligheidsbeleid. Dit biedt ook kansen voor de verantwoording richting de stad en het betrekken van Schiedammers. Voor een effectief veiligheidsbeleid is tenslotte een intensieve betrokkenheid nodig van de raad, de gehele ambtelijke organisatie, ketenpartners (politie, jongerenwerk, WOTs, Woonplus) én de Schiedammers. Binnen de politie en de rijksoverheid wordt steeds vaker gebruik gemaakt van de methode ‘rijker verantwoorden’. (Zie: Rijker Verantwoorden). In de kadernota zullen we deze methode binnen alle beleidsvelden verder uitwerken om een continue dialoog over inzet en resultaten mogelijk te maken. Hiermee komen we tegemoet aan de wens van de raad om meer inhoudelijke en breder te verantwoorden.

8

Startnotitie Integrale Veiligheid

1 Openbare orde en veiligheid: een veilige woon- en leefomgeving Eind 2019 liet de Schiedamse Veiligheidsindex een opvallend patroon zien. De cijfers over de geregistreerde criminaliteit waren redelijk stabiel gebleven. Maar de veiligheidsbeleving onder bewoners was opvallend verslechterd. In opdracht van de gemeente voerde het Lectoraat Publiek Vertrouwen in Veiligheid een verdiepend onderzoek uit in vijf Schiedamse buurten. Het rapport laat zien dat er concrete aanknopingspunten voor verbetering zijn. Op korte termijn gaat het dan om de aanpak van ‘signal places’. Dat zijn plaatsen die een bovengemiddeld grote rol spelen in hoe Schiedammers en bezoekers de veiligheid in de stad ervaren. Op middellange termijn is in de kwetsbare wijken een ‘intensief integraal offensief’ nodig. Dat wil zeggen dat we ons niet alleen richten op het verbeteren van de directe veiligheid, maar ook op het verbeteren van de fysieke en sociale omgeving. En dat we werken aan een betere verhouding tussen bewoners en instanties. In de plannen voor stedelijke vernieuwing in Oost, Nieuwland en Groenoord-Zuid werken we dit samen met andere beleidsdomeinen uit. De komende jaren werken we aan een veiliger Schiedam, met minder criminaliteit en verloedering en een prettig leefbare woonomgeving waarin bewoners zich veilig voelen. Dit doen we op de volgende manieren:

1.1 Handhaving openbare ruimte Handhaving openbare ruimte en aanpakken ergernissen De handhaving in de openbare ruimte ligt bij zowel gemeente als politie. We geven daarbij voorrang aan ‘hotspot-locaties’ en aan de onveilige plekken die naar voren komen uit onderzoek. Voor de aanpak van signal places richten we een apart projectteam op. Hierin werken collega’s vanuit het veiligheidsdomein, het sociale domein en het fysieke domein samen aan activiteiten. Problemen in de wijk worden direct aangepakt, samen met politie, de collega’s van beheer openbare ruimte en wijkzaken. Toezicht & Handhaving doet dit onder andere door het aanpakken van kleine ergernissen, zoals parkeeroverlast, straatvuil en verwijderen van fietswrakken. Daarnaast voeren ze controles uit op horecabedrijven en begeleiden ze evenementen in de stad. De jeugdboa’s onderhouden contact met jongeren op straat en houden in de gaten wanneer er moet worden ingegrepen in verband met overlast.

Wijkboa’s zorgen voor contact We gaan verder met de inzet van wijkboa’s. Zij zorgen voor contact met bewoners en voor terugkoppeling over meldingen. Door slim de samenwerking met wijkagenten te organiseren winnen we aan zichtbaarheid in de wijk. We werken met maatwerk op het gebied van communicatie. De wijkboa’s en hun partners doen hun best om steeds de juiste personen, de juiste toon en de juiste timing te treffen.

9

Startnotitie Integrale Veiligheid

Samenwerken met bewoners en ondernemers We gaan verder met initiatieven als buurtpreventie en whatsappgroepen. Zij leveren een belangrijke bijdrage aan de veiligheid en leefbaarheid van de wijk. We stimuleren bewoners om zich hierbij aan te sluiten, en faciliteren waar mogelijk nieuwe initiatieven. Het kan dan gaan om gesprekken tussen bewoners en wijkboa’s of wijkagenten. Maar we zoeken ook de samenwerking op met professionals vanuit het sociaal domein, zodat onze activiteiten elkaar kunnen versterken. Contact op straat en sociale controle zijn belangrijke ingrediënten bij het leefbaar houden van de wijk. Dit geldt in nog sterkere mate voor buurten waar veel instroom is van nieuwe bewoners (bijvoorbeeld maar niet alleen arbeidsmigranten). We werken ook samen met ondernemers. Zo faciliteren we ondernemers in bijvoorbeeld winkelcentra om deel te nemen aan het Keurmerk Veilig Ondernemen. Maar ook gaan de wijkboa’s in gesprek met ondernemers over hoe zij samen kunnen werken aan het behouden van een goede sfeer in winkelgebieden.

1.2 Signal places en kwetsbare wijken Lector Publiek Vertrouwen in Veiligheid Marnix Eysink Smeets geeft aan dat veiligheidsbeleving wordt beïnvloed door verschillende elementen. Niet alleen de criminele omgeving doet er toe. Het volgende plaatje laat zien dat ook persoonlijke elementen mee spelen, net als de sociale omgeving, de fysieke omgeving en de manier waarop iemand de overheid ervaart.

Fig.2. Elementen veiligheidsbeleving naar Eysink Smeets

Dit betekent dat voor het verbeteren van de veiligheidsbeleving in Schiedam het niet alleen om openbare orde en veiligheid gaat, maar dat een brede aanpak nodig is. Op korte termijn beginnen we met deze aanpak door de aanpak van ‘signal places’. Dit zijn de plekken in Schiedam waar een verbetering naar verwachting het meeste effect heeft op het veiligheidsgevoel van alle Schiedammers. Zowel van bewoners van de wijk als van mensen daarbuiten. Het projectteam signal places wil de veiligheid en leefbaarheid van een aantal geprioriteerde plekken in de stad verbeteren, door activiteiten vanuit:  het veiligheidsdomein (extra toezicht);  het sociale domein (inzet jongerenwerk en opbouwwerk);  en het fysieke domein (verbeteren van verlichting, aanpak bijplaatsen afval /rommel op straat en de inrichting van de buitenruimte zoals de kwaliteit van bestrating, onderhoud van het groen, e.d.).

10

Startnotitie Integrale Veiligheid

We vinden het belangrijk om meteen aan de slag te gaan met de verbeteringen die we zien, en hier niet te veel ruchtbaarheid aan te geven. Het is vooral belangrijk dat bewoners merken dat er iets verandert op deze plaatsen. Op het moment dat bewoners dat ervaren, ontstaat er meer vertrouwen in de gemeente. Dat geeft een basis om samen verder te werken aan het verbeteren van deze plaatsen. We starten met in elk geval het gebied rond het NS- station en het metrostation op de Parkweg. De aanpak van signal places is een eerste, korte termijn stap naar het integraal, intensief en fundamenteel offensief in de kwetsbare wijken waarover we eerder spraken. Bij de brede aanpak zullen we nog meer verbinding met onder andere wijkzaken, projecten, openbare ruimte, wonen, onderwijs en welzijn gaan maken. Dit wordt ook verder uitgewerkt in de aanpak stedelijke vernieuwing die met steun van BZK in 2022 zal starten. Daarbij zullen we gebiedsgericht stevig inzetten op het verbeteren van alle onderliggende factoren die het gevoel van onveiligheid beïnvloeden. Onderzoek veiligheidsbeleving De aanpak stedelijke vernieuwing Over het algemeen worden Nederlandse buurten steeds veiliger en prettiger leefbaar. Maar er zijn ook kwetsbare wijken waarin de leefbaarheid en veiligheid achterblijft.

Het verschil is zelfs zo groot dat het ministerie van BZK en de gemeenten een plan voorbereiden om 15 kwetsbare wijken te ondersteunen. Voor een duurzame verandering is een lange adem nodig. De gemeenten en het Rijk gaan dan ook uit van een programma dat 20 jaar zal duren. De aanpak is gebaseerd op het Nationaal Programma Rotterdam Zuid. Er zal worden gewerkt aan 5 elementen: veiligheid, onderwijs, wonen, werk en samenleven. Naar verwachting zal het programma in 2022 van start gaan in Nieuwland en Oost. Ook Groenoord-Zuid zal worden mee genomen in de aanpak.

1.3 Integrale handhaving Soms is een stevige aanpak nodig om criminaliteit en overlast terug te dringen. Waar nodig zetten we bestuurlijke handhavingstrajecten in. We letten daarbij steeds op de zorgvuldigheid en de algemene uitgangspunten van behoorlijk bestuur.

Horecacontroles en handhaving We zorgen voor regelmatige controles van horeca, seksinrichtingen en coffeeshops plaats. We richten ons hierbij zowel op preventie als repressie. Bij incidenten, of bij het overtreden van de voorschriften van de vergunning, treden we handhavend op. Dit doen we volgens het vastgestelde handhavingsarrangement. Voordat er bestuursrechtelijk wordt opgetreden, gaan we in een zienswijzegesprek in gesprek met de ondernemer.

Cameratoezicht Cameratoezicht kan een nuttig hulpmiddel zijn om de veiligheid te bevorderen, maar is geen doel op zich. We zijn daarom terughoudend met het plaatsen van camera’s. Als er een concrete noodzaak of aanleiding is, zetten we cameratoezicht in.

11

Startnotitie Integrale Veiligheid

Veiligheidsrisicogebied In uiterste gevallen heeft de burgemeester de bevoegdheid om een veiligheidsrisicogebied aan te wijzen. Dit gebeurt op basis van een analyse van de politie. En alleen wanneer ondanks alle andere inzet van de gemeente en de politie (gewapende) geweldsdelicten te vaak blijven voorkomen. Binnen een veiligheidsrisicogebied kan de officier van justitie de politie de mogelijkheid geven om preventief te fouilleren op verboden wapens. De politie kan dan personen fouilleren zonder dat er een concrete verdenking tegen de persoon in kwestie bestaat. Het is een zwaar middel om in te zetten en het mag alleen als aan alle juridische voorwaarden is voldaan.

1.4 Aanpak van criminaliteit In de aanpak van criminaliteit werkt de gemeente samen met de politie. Dat gebeurt op straat, in de samenwerking tussen boa’s en wijkagenten. Maar ook op strategisch niveau. We proberen steeds samen te zien welke ontwikkelingen we met elkaar kunnen aanpakken. De gemeente ondersteunt dan de politie met preventieve activiteiten en voorlichting.

Aanpak High Impact Crimes Woninginbraken, straatroof en overvallen hebben grote impact op de veiligheidsgevoelens. Slachtoffers ondervinden vaak nog lang de gevolgen van deze delicten. Daarom heeft de politie extra aandacht voor deze delicten. De Regisseurs Zorg en Veiligheid zorgen voor een PersoonsGerichte Aanpak op plegers van High Impact Crimes.

Politie Keurmerk Veilig Wonen Bewoners (en verhuurders) kunnen de kans op een inbraak verminderen door gebruik te maken van het Keurmerk Veilig Wonen. De gemeente faciliteert hierin. Zeker bij grootschalige renovatie en nieuwbouw is dit een goede kans om met relatief beperkte middelen de stad veiliger te maken. De Woonvisie die de gemeente heeft opgesteld noemt dit keurmerk als één van de instrumenten om te gebruiken.

Bewustwording De gemeente werkt samen met de politie aan bewustwording bij bewoners over hoe zij hun eigen veiligheid kunnen vergroten. Een goed voorbeeld is het donkere dagen-offensief waarmee we inbraken willen voorkomen.

1.5 Samenhang In de kadernota worden deze thema’s verder uitgewerkt in samenhang met de woonvisie (Keurmerk veilig wonen en safety by design); mobiliteitsvisie (afspraken openbaar vervoer, veilig ontsluiten van de stad); de plannen voor stedelijke vernieuwing (o.a. extra middelen wijkboa’s gevraagd); de doorontwikkeling van het team Persoonsgerichte Aanpak (PGA) en de samenwerking met het Zorg- en Veiligheidshuis; politie basis Team Schiedam waarbij gezien de krappe capaciteit een slimme samenwerking met boa’s onverminderd van belang blijft.

12

Startnotitie Integrale Veiligheid

1.6 Scenario’s 1) 2)

3)

De huidige inzet wordt verminderd waarbij we teruggaan naar de minimale wettelijke verplichte taken. De huidige inzet wordt voortgezet waarbij door meer aandacht te geven aan communicatie aan zichtbaarheid wordt gewonnen en de samenwerking met bewoners en ondernemers wordt versterkt. De huidige inzet wordt geïntensiveerd met bovengenoemde communicatie en met de integrale aanpak van signal places en kwetsbare wijken. Dit gebeurt in samenwerking met andere beleidsvelden en uit bestaande formatie. Wanneer de aangevraagde middelen in het programma stedelijke vernieuwing beschikbaar komen gaan we nog intensiever aan de slag met veiligheid en leefbaarheid in Nieuwland, Oost en Groenoord-Zuid.

Voorgesteld scenario Openbare orde en veiligheid: Inzet op signal places en inzet kwetsbare wijken. Samen met Sociaal Domein, ROB, Projecten, Wijkzaken. Intensiveren vanuit middelen BZK (stedelijke vernieuwing).

13

Startnotitie Integrale Veiligheid

2

Woonoverlast

Alle Schiedammers verdienen een prettige woonomgeving waar zij zich veilig kunnen voelen, zeker in hun eigen huis. Woonoverlast helpt daar niet bij. Dat vraagt iets van inwoners zelf, maar zij staan niet alleen. Als gemeente werken we samen met andere organisaties om woonoverlast en huisjesmelkerij te voorkomen en op te lossen.

2.1 Aanpak Woonoverlast In de aanpak woonoverlast richten we ons op het versterken van de integraliteit, de samenwerking met alle betrokken partners en gaan we meer data gestuurd werken. We gaan verder met de ontwikkelde data tool dashboard huisjesmelkers. We gaan in 2021 met de Landelijke Stuurgroep Interventieteams (LSI) een project draaien in de wijken Oost en Nieuwland, een woonfraude team vormen met Woonplus, de samenwerking met het huurteam een meer proactief karakter geven en strenger handhaven op overbewoning. Daarnaast gaan we de aanpak van ernstig vervuilde woningen en de afdeling 10C van de APV ‘Tegengaan huurdersuitbuiting’ als sluitstuk van de aanpak, verder implementeren. Er zijn de afgelopen jaren veel instrumenten ontwikkeld en daarmee hebben we veel middelen om woonoverlast aan te pakken. Deze instrumenten en middelen zijn opgenomen in het Uitvoeringsprogramma Woonoverlast.

14

Startnotitie Integrale Veiligheid

2.2 Samenhang Beleid en uitvoering rondom woonoverlast wordt afgestemd met de collega’s van Wonen, het PGAteam, en het programma ondermijning. De aanpak van woonoverlast is een onderdeel van de vastgestelde Woonvisie. We sluiten aan op de communicatiestrategie veiligheid. Er is nauwe samenwerking met Woonstichting Woonplus.

2.3 Scenario’s 1)

De huidige inzet wordt verminderd: we gaan terug naar de wettelijke taken en reageren alleen op basis van signalen. Van bewoners wordt meer verwacht dat zij onderling problemen met woonoverlast oplossen. 2) Het huidige beleid wordt voortgezet: in de begroting 2021 e.v. heeft de gemeenteraad extra budget beschikbaar gesteld voor 2 fte Boa om de aanpak te versterken. De huidige aanpak is in de meerjarenbegroting geborgd. 3) De inzet wordt geïntensiveerd: er vindt intensivering plaats op het aantal huisbezoeken. De analysecapaciteit wordt verder verhoogd om nog gerichter en nog meer datagestuurd te werken. Plus scenario op basis van het programma stedelijke vernieuwing, waarbij we intensiveren op de kwetsbare wijken (Nieuwland, Oost en Groenoord Zuid).

Voorgesteld scenario Woonoverlast: Continuering van huidige (al zeer intensieve) inzet. Verder verstevigen met middelen BZK (stedelijke vernieuwing).

15

Startnotitie Integrale Veiligheid

3

Zorg en Veiligheid

Met ‘sociale veiligheid’ bedoelen we het snijvlak tussen zorg, welzijn en veiligheid. We hebben het dan bijvoorbeeld over de aanpak van geweld achter de voordeur, de inzet van het PGA-team voor complexe domein overstijgende problematiek, of de aanpak van polarisatie. Ook jeugd en veiligheid is een thema dat hierbinnen valt. Samen met het sociaal domein schrijven we een uitvoeringsplan Zorg en Veiligheid. Op die manier kunnen we deze onderwerpen in samenhang behandelen en van elkaar leren.

3.1 Team PersoonsGerichte Aanpak Ook in Schiedam wonen mensen die zorgen voor (woon)overlast of veiligheidsproblemen. Vaak is er dan sprake van meerdere problemen tegelijkertijd: bijvoorbeeld persoonlijke problemen in combinatie met psychische problematiek of een verslaving. De evaluatie van de Wijk Ondersteunings Teams uit 2020 laat zien dat in Schiedam 83 procent van de huishoudens geen of een enkelvoudig probleem heeft. Naar schatting 17 procent ondervindt op twee of meer leefgebieden problemen. Dat maakt Schiedam iets kwetsbaarder dan het landelijk gemiddelde (15 procent). Een relatief kleine groep, ongeveer 1 procent van de Schiedamse huishoudens (400 mensen), doet een intensief beroep op zorg en veiligheid. Daarnaast kennen we in Schiedam een groep van z0’n 100 veelplegers, worden er illegale prostitués aangetroffen die hulp nodig hebben, zijn er personen met onbegrepen gedrag en komen er jaarlijks Schiedammers uit detentie. Voor de aanpak van dit soort probleemoverstijgende problematiek is de inzet vanuit een wijkteam vaak niet voldoende.

16

Startnotitie Integrale Veiligheid

Het team PersoonsGerichte Aanpak komt in beeld wanneer casuïstiek complex en domein overstijgend is. WijkOndersteuningsTeams kunnen het team om advies vragen. Of om tijdelijk de regie over te nemen wanneer er een doorbraak in het systeem nodig is, of zaken bestuurlijk zeer gevoelig zijn. Inwoners met een dergelijke complexe en domein overstijgende problematiek worden op maat naar een zorg- en/of justitieel traject geleid, het liefst in samenspraak met inwoner zelf. Daarbij is er aandacht voor zowel het individu als voor gezin en netwerk. Er wordt daarmee rekening gehouden met alle leefterreinen zoals wonen, inkomen, zorg en veiligheid. Mocht de situatie onverhoopt toch verder uit de hand lopen dan kan er opgeschaald worden naar het Zorg- en Veiligheidshuis.1 De aanpak richt zich op de doelgroepen die ook in het Zorg- en Veiligheidshuis worden onderscheiden. Dit zijn:  Huiselijk geweld (inclusief ouderenmishandeling en ex-partner stalking)  Jeugd  Personen met verward gedrag  Veelplegers en ex-gedetineerden  Radicalisering  Indien nodig illegale prostituees die slachtoffer zijn van mensenhandel Het Team PersoonsGerichte Aanpak brengt de inzet van verschillende partijen bij elkaar. Op deze manier worden samenwerking en gegevensdeling vereenvoudigd.

Het team bestaat uit de Regisseurs Zorg en Veiligheid (nazorg na detentie, Zorg- en Veiligheidshuis), de maatschappelijke begeleider van veelplegers, en de collega’s die betrokken zijn bij de aanpak van personen met verward gedrag (ambulante GGZ). Ook wordt de aanpak van vervuilde woningen hierin opgenomen. In aanvulling op de aandacht voor ‘zeer actieve’ veelplegers vanuit het Zorg- en Veiligheidshuis, biedt Schiedam ondersteuning aan veelplegers met een iets korter strafblad. Door tijdige hulp bij het aanpakken van hun problemen wordt de kans op recidive verminderd. Huiselijk geweld is geweld dat wordt gepleegd in de privésfeer, waarbij sprake is van een afhankelijkheidsrelatie tussen slachtoffer en pleger. Het kan daarbij gaan om kindermishandeling, maar ook om oudermishandeling of bijvoorbeeld ex-partner stalking. Vanuit de samenleving, de raad, en samenwerkingspartners zijn zorgen te horen over de aanpak van geweld achter de voordeur. Recente gevallen waarin de ketensamenwerking heeft gefaald maken de urgentie schrijnend en zichtbaar. De huidige aanpak van huiselijk geweld is georganiseerd op de volgende niveaus:  maatschappelijke bewustwording;  signalering en melding (meldcode, contactmogelijkheden);  hulpverlening (vanuit WijkOndersteuningsTeams en Veilig Thuis);  escalatie bij complexe problematiek. Op deze velden is een goed beleidspakket ontwikkeld.

Daarbij werken het Sociaal Domein en Veiligheid samen. In grote lijnen voert het Sociaal Domein daarbij de regie op de eerste drie punten, en komt het Veiligheidsdomein in beeld bij het vierde punt. Het gaat dan om advisering bij het verlengen van opgelegde huisverboden, en tijdelijke casusregie op zaken die worden opgeschaald naar het Zorg- en Veiligheidshuis of de Regisseurs Zorg en Veiligheid.

1

Het Zorg- en Veiligheidshuis Rotterdam-Rijnmond is een netwerkorganisatie, waar het Openbaar Ministerie, de politie, gemeenten, de GGZ, reclassering en andere partners samenwerken aan de aanpak van geprioriteerde complexe domein overstijgende casuïstiek.

17

Startnotitie Integrale Veiligheid

Vanuit de gemeenteraad is er een initiatiefvoorstel ingediend en aangenomen om samen stappen te zetten tegen geweld achter de voordeur. Dit initiatief gaat uit van een bewustwordingscampagne waarbij raadsleden en mogelijk ook sleutelfiguren in de stad zich openlijk uitspreken over de verschillende vormen van geweld, wat dat inhoudt, wat de gevolgen zijn en hoe er hulp gezocht kan worden. Daarnaast vraagt het voorstel om een traject waarbij de gemeente als één van de spelers in gesprek gaat met de beschermpartners om te kijken waar de samenwerking en de verbinding verbeterd kan worden, o.a. tussen zorg en veiligheid, naar Rotterdams voorbeeld. Dit initiatiefvoorstel gebruiken we als inspiratie bij het formuleren van de aanpak op huiselijk geweld in de kadernota waarbij we ruimte laten om de uitkomsten van de bewustwording te verwerken in de aanpak. In het licht van deze wens van de raad en college om maatschappelijke bewustwording te vergroten en de ketensamenwerking te verbeteren zal een Uitvoeringsplan worden ontwikkeld in samenwerking met het Sociaal Domein. Hierbij betrekken we de uitkomsten van de bewustwordingscampagne en versterken we de samenwerking en de verbinding met vooral de beschermpartners.

3.2 Radicalisering en polarisatie Radicalisering Met de term ‘radicalisering’ bedoelen we het proces waarin personen om ideologische redenen steeds meer bereid zijn om geweld te gebruiken. Zo kunnen mensen vanuit hun geloofsovertuiging steeds extremere opvattingen hanteren, maar het kan ook gaan over politieke radicalisering. Met behulp van de subsidiegelden van de NCTV zorgen we voor kennisbevordering voor professionals zodat zij weten wat zij kunnen doen en waar zij zorgen kunnen melden. Maar ook werken we aan projecten om de weerbaarheid van kwetsbare jongeren en ouders te vergroten. We zorgen met het Zorg- en Veiligheidshuis voor een Persoon Gerichte Aanpak waar nodig. Via het Kennis- en Informatiepunt Radicalisering kunnen professionals en bewoners eventuele zorgen bespreken en advies inwinnen. Verschillende vormen van extremisme vragen om een verschillende aanpak. Daar gaan we de komende jaren verder vorm aan geven. De opgebouwde netwerken van sleutelfiguren willen we voortzetten en verder uitbouwen. Deze netwerken hebben een rol in het vroegtijdig signaleren van radicalisering en in het versterken van de weerbaarheid van specifieke doelgroepen.

Polarisatie De laatste jaren zijn maatschappelijke spanningen alleen maar verder toegenomen. De stress die de corona-pandemie met zich mee brengt heeft bestaande tegenstelling verder vergroot. Ook is er sprake van een nieuw soort anti-overheidsactivisme dat zich vermengt met andere activistische, soms extremistische stromingen. Het is daarom belangrijk dat we als gemeente de vinger aan de pols houden, tijdig informatie verzamelen en de juiste kanalen weten te vinden om escalerende spanningen te doorbreken. Daarnaast kunnen we, door niet mee te gaan in het polariserende debat maar andere facetten te benadrukken, verbinding onder Schiedammers bevorderen. De maatschappelijke sleutelfiguren spelen hierbij een rol. Voor een grotere impact is een meer gezamenlijke inzet met het Sociaal Domein en Wijkzaken nodig - vanuit een integrale opdracht. Bij de visie op het Sociaal Domein en bij de ontwikkeling van nieuwe wijken zullen we elementen als het bevorderen van sociale cohesie, evenwichtige opbouw van wijken en herstel van vertrouwen moeten opnemen. Aanwezigheid en zichtbaarheid van de gemeente, de politie en andere betrokken organisaties zijn hierbij essentieel.

18

Startnotitie Integrale Veiligheid

3.3 Samenhang Het vormgeven van het Team PersoonsGerichte Aanpak gebeurt in samenhang met de doorontwikkeling van de WijkOndersteuningsTeams. Verder wordt er intensief samengewerkt met het sociaal domein wat betreft de aanpak van de problematiek van personen met verward gedrag en begeleid wonen. Daarnaast vindt samenwerking plaats met het domein wonen. Voor de aanpak van geweld achter de voordeur stellen we samen met het Sociaal Domein een uitvoeringsplan op. Voor de aanpak van polarisatie werken we samen met het Sociaal Domein en Wijkzaken.

3.4 Scenario’s 1)

De huidige inzet wordt verminderd tot de wettelijke kerntaken. Dit betekent dat we uitsluitend reageren op signalen voor zover de capaciteit het toe staat. 2) Het huidige beleid wordt voortgezet waarbij de doorontwikkeling van het Team PersoonsGerichte Aanpak zorgt voor nog effectievere samenwerking met WOTs en Zorg- en Veiligheidshuis. De huidige aanpak radicalisering wordt voortgezet vanuit subsidiemiddelen van het NCTV. 3) De inzet wordt geïntensiveerd met een grotere inzet op maatschappelijke bewustwording rondom huiselijk geweld en het verbeteren van de ketensamenwerking. Dit gebeurt uit bestaande middelen en in samenwerking met het sociaal domein.

Voorgesteld scenario Zorg en Veiligheid: Intensiveren op de aanpak van geweld achter de voordeur. Samen met Sociaal Domein.

19

Startnotitie Integrale Veiligheid

4

Jeugd

De afgelopen jaren zijn jongeren in de criminaliteit terecht gekomen. Sommige jongeren zijn kwetsbaar voor de verleidingen van snel geld verdienen. We zien een toename van jongeren die messen bij zich hebben en ook het aantal straatroven waarbij minderjarigen zijn betrokken (zowel als dader als slachtoffer) is nog steeds te hoog. Daarom willen we de komende jaren nog meer inzetten op het voorkomen van jonge aanwas en het vergroten van weerbaarheid. Dat betekent dat het beleid op Jeugd en Veiligheid zich niet beperkt tot de aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit, maar vooral ook op het versterken van jongerenwerk, onderwijs en participatie en daarmee bijdraagt aan de weerbaarheid van Schiedamse jongeren.

4.1 Aanpak jeugd en veiligheid Weerbaarheid en bewustwording Om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk Schiedamse jongeren veilig opgroeien is het van belang niet alleen in te zetten op jongeren die zorgen voor overlast en/of criminaliteit, maar juist ook te werken aan de weerbaarheid van álle jongeren in Schiedam. Daarom brengen we samen met scholen in beeld wat er speelt. En ondersteunen we scholen (PO en VO) om hun weg te vinden naar relevant lesaanbod of de juiste ondersteuning. Bijvoorbeeld over het omgaan met groepsdruk, sexting, of de verlokkingen van criminaliteit. Omdat de leefwereld van jongeren steeds meer online is, is het belangrijk om ook ouders en professionals hierin mee te nemen. We stimuleren het jongerenwerk in Schiedam om met deze thema’s aan de slag te gaan. Samen met het Sociaal Domein zullen we in 2021 een nieuwe opdracht voor het jongerenwerk opstellen, waarbinnen wordt gewerkt aan de weerbaarheid van jongeren. De leefwereld van jongeren (online en offline) staat daarin centraal. Vanuit het convenant School en Veiligheid wordt gewerkt aan goede samenwerking tussen politie, gemeente en school.

Overlast In de hotspot-aanpak werken ambulant jongerenwerkers, jeugdboa’s en wijkagenten samen om overlast in beeld te brengen en effectief aan te pakken. De ene keer is het voldoende om contact te maken met een groep en hen wellicht uit te nodigen bij wat activiteiten van het jongerenwerk, de andere keer moet er meer normerend of zelfs repressief worden opgetreden. Wanneer de partners uit het hotspot-overleg dit noodzakelijk achten, wordt er onder regie van de gemeente een zogenaamde ‘geprioriteerde aanpak’ opgezet (voorheen; Beke-aanpak). Dit betekent dat er aan de lokale driehoek (overleg burgemeester, officier van justitie en teamchef politie) wordt gevraagd in te stemmen met een aanpak waarin persoonsgegevens worden gedeeld en de betrokken jongeren een persoonlijk plan van aanpak krijgen.

Risico-jongeren Jongeren in kwetsbare wijken komen vaak in aanraking met negatieve rolmodellen. De huidige straatcultuur geeft criminaliteit en geweld vaak een bepaalde glamour mee, en straalt uit dat dit de snelste (en soms enige weg) tot succes is voor jongeren uit een ‘slechte’ wijk. Om dit tegen te gaan en jongeren perspectief te bieden zijn positieve rolmodellen op school en vooral ook op straat nodig. Daarom wordt er vanuit veiligheid veel gesproken met het sociaal domein om de inzet van jongerenwerk met name in kwetsbare buurten te intensiveren. In Nieuwland is er 2019 een alternatieve aanpak gestart waarbij er proactief contact wordt gemaakt met jongeren die door hun

20

Startnotitie Integrale Veiligheid

gedrag negatief opvallen bij politie of jongerenwerk. Vanuit het vrijwillig kader wordt er dan een persoonsgerichte aanpak opgestart om de jongeren uit de criminaliteit te houden. De komende tijd gaan we onderzoeken hoe we ook in andere wijken meer aandacht kunnen besteden aan risicojongeren. Naast de inzet op jongeren, willen we ook ouders van risico-jongeren betrekken in de aanpak van deze problematiek. Waar nodig doen we dit door hun rol als opvoeders te versterken, bijvoorbeeld in samenwerking met het WijkOndersteuningsTeams. Maar we vragen ouders (en andere buurtgenoten) ook hoe zij kunnen helpen de norm in de wijk te herstellen. Het project ‘onwijze moeders’ in Rotterdam is een inspirerend voorbeeld.

Jeugdcriminaliteit Het Team PersoonsGerichte Aanpak stelt een maatwerk aanpak vast voor jongeren die een crimineel feit hebben gepleegd. Waar vroeger hierbij de focus lag op jongeren die in het Zorg- en Veiligheidshuis worden besproken (de zwaardere categorie) wordt nu ook meer ingezet op first offenders. Lichtere overtredingen worden afgedaan met een Halt-straf en waar nodig worden trajecten van PakJeKans ingezet.

4.2 Samenhang In 2021 wordt samen met het Sociaal Domein gewerkt aan een nieuwe opdracht voor het jongerenwerk in de stad. De zichtbare aanwezigheid in kwetsbare wijken, het ondersteunen van risico-jongeren en het vergroten van de weerbaarheid van jongeren tegen criminaliteit maken hiervan integraal onderdeel uit. Het bieden van perspectief aan jongeren staat centraal, en waar

21

Startnotitie Integrale Veiligheid

nodig wordt begrenzend opgetreden. De aanpak in Nieuwland is gefinancierd met een bijdrage van wijkzaken tot eind 2021, deze gaat daarna door binnen de opdracht van het jongerenwerk. In de werkgroep Sociale Veiligheid van de Strategische Agenda Onderwijs brengen we samen met scholen in beeld welke uitdagingen er spelen en welke oplossingen mogelijk zijn. Het kan dan gaan om specifieke thema’s die spelen rondom veiligheid, zoals het dragen van messen, sextortion, of money muling (het uitlenen van je bankgegevens voor fraude of witwassen). Maar het gaat ook om bredere thema’s zoals omgaan met groepsdruk of het omgaan met sociaal media. We willen hier samen met de scholen en hun partners programma’s voor ontwikkelen en bestaande programma’s verder uitbouwen. De thema’s ‘Zorg en veiligheid’ en ‘Jeugd en Veiligheid’ worden met het Sociaal Domein verder uitgewerkt in één gezamenlijk uitvoeringsplan.

4.3 Scenario’s 1)

De huidige inzet wordt verminderd waarbij we terug gaan naar de wettelijk taken en alleen reageren op signalen van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit. We werken niet langer proactief en kunnen niet verder bijdragen aan weerbaarheid van jongeren tegen criminaliteit. 2) Het huidige beleid wordt voortgezet waarbij in de aanpak van risico-jeugd effectiviteitswinst wordt geboekt door samenwerking met het Team PersoonsGerichte Aanpak en de vernieuwde opdracht aan het jongerenwerk. 3) De inzet wordt geïntensiveerd met meer ambulante jongerenwerkers op straat in de kwetsbare wijken zodat jonge aanwas kan worden tegengegaan, daarnaast vormen we een breed offensief waarbij we samen met scholen werken aan een veilige omgeving op school en het weerbaar maken van jongeren tegen criminaliteit. In eerste instantie gebeurt dit vanuit bestaande middelen. We zetten maximaal in op de middelen voor Stedelijke Vernieuwing in 2022 om dit verder te intensiveren.

Voorgesteld scenario Jeugd en veiligheid: Intensiveren jongerenwerk en veilige omgeving scholen. Samen met het Sociaal Domein, vanuit bestaande middelen. Verdere intensivering vanuit middelen BZK (stedelijke vernieuwing).

22

Startnotitie Integrale Veiligheid

5

Ondermijning

Er is steeds meer aandacht voor de bestuurlijke mogelijkheden in de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit. Als gemeente willen we er, binnen de eigen bevoegdheden, alles aan doen om te voorkomen dat georganiseerde criminaliteit wordt gefaciliteerd. De afgelopen jaren is een stevige bestuurlijke aanpak ondermijning neergezet. Dit is opgenomen in het Uitvoeringsprogramma bestuurlijke aanpak ondermijning.

5.1 Aanpak ondermijning De aanpak van ondermijnende criminaliteit kent drie pijlers, namelijk de bestuurlijke aanpak van de criminaliteit, het bevorderen van de bestuurlijke en ambtelijke integriteit en het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid. De aanpak in de Spaanse Polder en de ‘s-Gravelandsepolder gaan we ook toepassen in Nieuw-Mathenesse. Voor de herontwikkeling van Nieuw-Mathenesse is een vergelijkbare aanpak nodig als voor het Schiedistrict. De vestigingsvergunning wordt naast toepassing op autoverhuurbedrijven in de Spaanse Polder/ ’s-Gravelandsepolder ook toegepast op individuele panden en op de hele autobranche. Ook in andere delen van de stad vraagt de aanpak van ondermijning aandacht. We richten ons daarbij met name op de wijk Nieuwland. Jongeren die kwetsbaar blijken te zijn voor de verleiding van georganiseerde criminaliteit geven we extra aandacht. Dit om nieuwe aanwas te voorkomen. In Nieuwland zijn voorbereidingen getroffen voor een persoonsgerichte aanpak van een aantal jongeren die betrokken zijn geweest bij overlast en/of criminaliteit. Er is een extra jongerenwerker aangetrokken om deze aanpak tot uitvoering te brengen. Deze aanpak is nu gefinancierd uit tijdelijke gelden, maar vraagt om voortzetting en verbreding. Daarnaast ontwikkelen we in Nieuwland een aanpak op crimineel vastgoed en op criminele netwerken en criminele sleutelobjecten.

Het prostitutiebeleid is recent geactualiseerd. Hierbij staan openbare orde en leefbaarheid en het bestrijden van mensenhandel centraal. Zo wordt gestreefd naar een beheersbare vergunde sector, waarbij illegale prostitutie wordt aangepakt. De uitwassen van het prostitutiebeleid zijn onderdeel van de aanpak van ondermijning.

5.2 Versterken weerbaarheid De weerbaarheid van bewoners, ondernemers en wijken zal de komende jaren een belangrijk onderdeel van de aanpak zijn, naast het daadwerkelijk aanpakken van de verschillende vormen van ondermijning. Daarvoor willen we bevorderen dat er sociale interventies plaatsvinden om excessen te voorkomen en signalen vroegtijdig te melden bij gemeente, politie en woningstichting. Dit vraagt om gerichte communicatie voor specifieke doelgroepen.

23

Startnotitie Integrale Veiligheid

5.3 Cybersecurity We leven in een informatie- en netwerksamenleving die steeds complexer wordt. Digitalisering is hiermee allang geen ICT-vraagstuk meer. Als gemeente nemen we daarin onze verantwoordelijk. Niet alleen door zelf veilig te werken, maar ook door bewoners en ondernemers te ondersteunen. Bewustwording en kennis delen staat namelijk centraal in de aanpak. We sluiten aan bij partners zoals de VNG (cybersecurity toolkit voor ondernemers), de VeiligheidsAlliantie Rotterdam (VAR) (bewustwording, ondernemers, bewoners en jongeren) en bij initiatieven zoals de campagne Digitaal Veilig in de week van de veiligheid. De Veiligheidsregio Rijnmond neemt vanaf 2021 deel aan de stichting FERM die zich richt op cybersecurity in het havengebied en bij de industrie. De raad heeft de wens uitgesproken om geïnformeerd te blijven over aard en omvang van cybercrime. Samen met de VAR gaan we onderzoeken hoe we deze cijfers mee kunnen nemen in het halfjaarlijkse veiligheidsbeeld. Ook gaan we een lokale analyse maken om te zien hoe we het beste de regionale bewustwordingscampagnes kunnen faciliteren.

5.4 Samenhang Er is samenhang met de ontwikkeling van SchieDistrict en Nieuw Mathenesse. Daarnaast is ondermijning een onderdeel van het Programma Stedelijke vernieuwing. Met het Sociaal Domein zijn er linken naar jongerenwerk, onderwijs en participatie. Ook is er samenhang met de herontwikkeling Parkweg, Groenoord en andere projecten die in de stad worden opgezet. Binnen de organisatie krijgt ondermijning brede aandacht door meer awareness van medewerkers te creëren voor de risico’s die we ook als organisatie lopen. Voor het bedrijventerrein ’s Gravenland/Spaanse polder zijn de eerste stappen gezet om te komen tot een eerste ster Keurmerk Veilig Ondernemen.

24

Startnotitie Integrale Veiligheid

Bij de aanpak van illegale prostitutie werken we samen met het Sociaal Domein om zorg te geven aan prostituees die slachtoffer zijn van mensenhandel en uitbuiting.

5.5 Scenario’s 1)

De huidige inzet wordt verminderd waarbij we teruggaan naar een minimumsysteem en alleen reageren op signalen. We hebben dan geen gekwalificeerd interventieteam meer, maar signalen worden door het basisteam T&H opgepakt. 2) Het huidige beleid wordt voortgezet waarbij de bestaande aanpak wordt gecontinueerd, maar voor nieuwe projecten geen ruimte is. 3) De inzet wordt geïntensiveerd met extra aanpak van jongeren om te voorkomen dat ze in de criminaliteit terecht komen. Het interventieteam zal nog meer proactief specifieke bedrijfstakken screenen. Lokale analyse van uitdagingen op gebied van cybercrime en het voorkomen hiervan faciliteren. Daarnaast zal in het kader van het Programma Stedelijke vernieuwing intensivering plaats vinden in de wijken Nieuwland en Oost. Daarvoor is een uitbreiding van het interventieteam nodig en aanvullende communicatie naar bewoners en ondernemers om de weerbaarheid te vergroten.

Voorgesteld scenario Ondermijning: Continuering huidige intensieve inzet, toevoegen branches voor screenen en faciliteren inzet op cyber. Verdere intensivering vanuit middelen BZK (stedelijke vernieuwing).

25

Startnotitie Integrale Veiligheid

6

Fysieke veiligheid

6.1 Inzet crises, rampen en grootschalige ordeverstoringen Gezien de ligging van Schiedam in de regio, de stedelijke bebouwing en de samenstelling van de bevolking is het van groot belang om als gemeentelijke organisatie goed voorbereid te zijn op hulpverlening en bescherming van mensen, dieren, goederen en het milieu bij (dreigende) rampen, crises en grootschalige ordeverstoringen. We noemen dit bevolkingszorg. Op momenten van een crisis wordt de ‘crisisorganisatie’ ingericht. Het is van belang dat het niveau dat hierin de afgelopen jaren is ontwikkeld wordt behouden. De corona-pandemie heeft duidelijk gemaakt dat de gemeente niet alleen op klassieke rampen of crises voorbereid moet zijn, maar ook op een langdurige crisis. Hier zal dan ook rekening mee gehouden moeten worden bij het opleiden, trainen en oefenen van de crisisorganisatie.

6.2 Brandweerzorg en ambulance zorg De Regionale Brandweer Rotterdam-Rijnmond rukt uit en zet in, conform geldende richtlijnen en regelgeving. Daarbij is bijzondere aandacht voor preventie. De afgelopen jaren is daarbij extra aandacht besteed aan verminderd zelfredzamen. Het college ziet toe op het behalen van de landelijke normen door de brandweer en de ambulances van de Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen (GHOR). De veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond informeert de gemeente periodiek over de prestaties van brandweer en ambulances. Sinds de invoering van de Wet Veiligheidsregio’s in 2010 is iedere gemeente verplicht deel te nemen aan een veiligheidsregio. Deze wet heeft een grote bijdrage geleverd aan het professionaliseren van crisisbeheersing en brandweerzorg. De wet is echter erg complex gebleken. Een recente evaluatie heeft aangetoond dat (regionale) versterking van de crisisorganisatie beter moet worden geborgd in het takenpakket van de veiligheidsregio. Het kabinet neemt deze aanbeveling over en maakt het Algemeen Bestuur van de veiligheidsregio’s verantwoordelijk voor de regie op de regionale bevolkingszorg. De gevolgen hiervan worden nog verder uitgewerkt. Een mogelijkheid is een regionaal bureau bevolkingszorg onder verantwoordelijkheid van de directeur VRR.

6.3 Inzet externe veiligheid Externe veiligheid gaat over het beheersen van de risico's voor de omgeving bij gebruik, opslag en vervoer van gevaarlijke stoffen. De kans dat er een ongeval of ramp plaatsvindt, is in Schiedam klein. Als er toch een ongeval plaatsvindt met gevaarlijke stoffen, dan moeten wij ervoor zorgen dat het effect zo klein mogelijk is. Hiertoe worden afspraken gemaakt met de DCMR.

26

Startnotitie Integrale Veiligheid

6.4 Samenhang De inzet vanuit de crisisorganisatie raakt alle onderdelen van het gemeentelijke apparaat. Geleerde lessen worden gedeeld met collega’s.

6.5 Scenario’s 1) 2)

3)

De huidige inzet wordt verminderd waarbij we minder inzet aan de brandweer gaan leveren en ons beperken tot de minimale wettelijke taken. Het huidige beleid wordt voortgezet waarbij de gemeentelijke crisisorganisatie, bevolkingszorg, de ervaringen van de coronapandemie en de conclusies van de Wet veiligheidsregio’s worden verwerkt in het totaalpakket van opleiden, trainen en oefenen. De inzet wordt geïntensiveerd met een plan van aanpak omtrent het vergroten van de cybersecurity voor Schiedamse bedrijven en bewoners (bewustwording, dialoog met grote kwetsbare bedrijven, faciliteren van oplossingen).

Voorgesteld scenario Fysieke veiligheid: Meer aandacht voor faciliteren weerbaarheid tegen cybercrime. Uit bestaande middelen.

27

Startnotitie Integrale Veiligheid

7

Van startnotitie tot kadernota tot uitvoeringsplan

7.1 Participatie Startnotitie Bij de voorbereiding van de startnotitie hebben we werksessies georganiseerd met interne teams en met de politie, het Openbaar Ministerie en het RIEC. Hun input is verwerkt in deze startnotitie. Kadernota Voor de kadernota maken we gebruik van bestaande data, zodat we de stad niet opnieuw dezelfde vragen gaan stellen. De input vanuit bewoners zijn veiligheidsonderwerpen uit Stadsvisie enquête, de Leefbaarheidsmonitor en het onderzoek van de Hogeschool Inholland naar subjectieve veiligheid. Er loopt op dit moment een onderzoek naar de meldingsbereidheid door een vragenlijst die wordt uitgezet onder bewoners. De resultaten hiervan worden betrokken bij het opstellen van de kadernota. De ruimte voor invloed voor bewoners binnen het opstellen van de kadernota is zeer beperkt, vandaar dat we bewust kiezen om voor de kadernota niet een apart participatietraject op te stellen en gebruik te maken van bestaande data. Uitvoeringsprogramma’s Met de Toolkit Samenwerken in Schiedam gaan we kijken hoe we inwoners vanuit de wijken betrekken bij de totstandkoming van de uitvoeringsplannen. Bij de aanpak van signal places hebben bewoners een belangrijke rol in het meedenken over concrete acties. We zullen hen dan ook betrekken bij de schouw in deze gebieden. We gaan in de wijkoverleggen de resultaten van het onderzoek naar subjectieve veiligheid bespreken.

Ook gaan we in gesprek met ondernemers en belangenorganisaties zoals Horeca Nederland en het Centrummanagement. Daarnaast gaan we het gesprek aan met organisaties uit het maatschappelijk middenveld, onderwijsinstellingen, jongerenen opbouwwerk en de woningstichting.

7.2 Financiën Bij de te onderzoeken intensiveringen hebben we de intentie deze budgetneutraal te realiseren. We willen de intensiveringen binnen de begroting oplossen en indien nodig accenten verschuiven. We gaan dit, samen met de partners waarmee we dit willen realiseren, richting de kadernota uitwerken. Voorlopig is ons beeld dat er geen financiële intensiveringen nodig zijn, anders dan de aanpak stedelijke vernieuwing. De afgelopen twee jaar zijn er al structurele budgetten beschikbaar gesteld voor het interventieteam Woonoverlast en het interventieteam Ondermijning. Een aantal intensiveringen betreft een hoger ambitieniveau in het kader van de stedelijke vernieuwing. Dit traject is afhankelijk van financiële middelen die door het ministerie van BZK ter beschikking gesteld moeten worden. Daarover moet een nieuw kabinet nog besluiten, dus deze financiële middelen zijn nog onder voorbehoud. Als deze middelen ter beschikking worden gesteld, zien we kansen om in de wijken waarop dit programma gericht is, een extra inzet te leveren op met

28

Startnotitie Integrale Veiligheid

name de inzet op signal places en kwetsbare wijken, de aanpak van woonoverlast, de aanpak van ondermijning en jeugd en veiligheid.

7.3 Route Het college vraagt de raad kaderstellende uitspraken te doen voor het te voeren beleid voor de komende jaren. Met de opdracht van de raad stelt het college een kadernota op. In deze startnotitie wordt in het kort geschetst wat er de afgelopen jaren is gedaan, bereikt en wat de komende jaren de uitdaging wordt voor de gemeente op het gebied van veiligheid. Tijdens het Stadserf van 2 maart en de verdiepende tafels op 18 maart heeft u de gelegenheid gehad de vragen die er bij u leven te stellen en aan te geven welke zaken u toegevoegd wilt zien. De resultaten hiervan zijn verwerkt in de startnotitie. Tijdens de commissiebehandeling zullen we met u de dilemma’s die er spelen bespreken. Op basis van besluitvorming in de daaropvolgende raadsvergadering zal de kadernota worden opgesteld, welke u ter vaststelling zal worden voorgelegd. De kadernota bevat de resultaten van de onderzochte beleidsintensiveringen en de op basis daarvan vastgestelde en gekozen scenario’s, wat we als Schiedam willen bereiken (ER-doelen en prestatie-indicatoren), inclusief financiële contouren. Deze ER-doelen en financiële contouren komen vervolgens terug in de begroting. De kadernota wordt door het College uitgewerkt in een viertal uitvoeringsprogramma; openbare orde en veiligheid, aanpak woonoverlast, aanpak ondermijning en sociale veiligheid /zorg en veiligheid.

29

Startnotitie Integrale Veiligheid

Tot slot De komende beleidsperiode willen we inzetten op de volgende zaken:  prioriteiten die recht doen aan de knelpunten op de veiligheidsbeleving van Schiedammers;  het verder ontwikkelen van samenwerking met bewoners, zowel wat betreft het zetten van de toon in de wijk (normherstel) als wat betreft de aanpak van concrete problemen rondom leefbaarheid en veiligheid;  een communicatie-strategie zodat op alle beleidsveleden van veiligheid wordt gewerkt aan zichtbaarheid en het stimuleren van vertrouwen in de overheid;  een explicietere verbinding met andere beleidsdomeinen (met name zorg en welzijn, ruimte ontwikkeling en beheer, projecten, wonen). Met het oog op deze punten komen we tot de volgende voorstellen voor intensiveringen. Bij een positieve beslissing door de gemeenteraad gaan we, samen met onze partners onderzoeken hoe we dit kunnen realiseren. We zullen de uitkomsten daarvan opnemen in de Kadernota. Zoals al bij de paragraaf financiën is opgemerkt zijn eventuele intensiveringen vanuit BZK middelen afhankelijk van landelijke besluitvorming hierover. 1.

2.

3. 4.

5.

6.

Openbare orde en veiligheid  Signal places en inzet kwetsbare wijken. Samen met Sociaal Domein, ROB, Projecten, Wijkzaken. Intensiveren vanuit middelen BZK (stedelijke vernieuwing). Woonoverlast  Continuering van huidige (al zeer intensieve) inzet. Verder verstevigen met middelen BZK (stedelijke vernieuwing). Zorg en veiligheid  Intensiveren op de aanpak van geweld achter de voordeur. Samen met Sociaal Domein. Jeugd en veiligheid  Intensiveren jongerenwerk en veilige omgeving scholen. Samen met het Sociaal Domein, vanuit bestaande middelen. Verdere intensivering vanuit middelen BZK (stedelijke vernieuwing). Ondermijning:  Continuering huidige intensieve inzet, toevoegen branches voor screenen en faciliteren inzet op cyber. Verdere intensivering vanuit middelen BZK (stedelijke vernieuwing). Fysieke veiligheid  Meer aandacht voor faciliteren weerbaarheid tegen cybercrime. Uit bestaande middelen.

30