Bijlage rapportage uitvoergingsprogramma groen 2022-2025

Rapportage uitvoeringsprogramma groen 2022-2025

13-01-2026

Dit document bevat de update van het Uitvoeringsprogramma Groen (UPG) voor 2025, evenals de evaluatie van de periode 2022–2025. Daarnaast vormt dit de laatste update van het UPG, dat van 2022 tot en met 2025 liep en niet wordt verlengd. Met de afronding van het UPG zal de focus sterker komen te liggen op het vergroenen van de buitenruimte, onder andere door het aanplanten van afgekochte bomen, ook wel bekend als het Bomenplan.

MEM0055746

Pagina 2 van 25

Inhoudsopgave 1. Update UPG en Bomenplan 2025

4

1.1 Planning projecten UPG 1.2 Financiering UPG en Bomenplan 1.3 Update Uitvoeringsprogramma Groen 2025 1.4 Update Bomenplan 2025

4 4 4 5

2. Evaluatie UPG 2022 t/m 2025 2.1 Update UPG 2022 t/m 2025 per project 2.2 Vervolg van projecten uit UPG

Bomenplan

6 16

17

3.1 Werkinstructie bomenplan 3.2 Verantwoording herplant afgekochte bomen 3.3 Verantwoording behoud en toename groenvolume

Bijlage 1 – update UPG 2025

18 18 19

20

Extra bomen aanplanten / bomenplan

MEM0055746

6

Pagina 3 van 25

23

1. Update UPG en Bomenplan 2025 1.1 Planning projecten UPG Het merendeel van de UPG-projecten is inmiddels afgerond. Enkele projecten zijn nog in uitvoering om optimaal gebruik te maken van het huidige plantseizoen, terwijl andere zich in de afrondende fase bevinden. Hierbij wordt de laatste hand gelegd aan zaken zoals de bewegwijzering in het Beatrixpark. Alle overige projecten zijn conform de oorspronkelijke plannen opgeleverd. Voor de projecten die naar het Bomenplan zijn overgeheveld, is besloten deze niet langer in hun oorspronkelijke vorm uit te voeren. Het resterende budget van deze projecten wordt volledig ingezet voor de nieuwe aanplant binnen het Bomenplan

1.2 Financiering UPG en Bomenplan De projecten binnen het UPG zijn gefinancierd met Enecogelden. Het Bomenplan wordt bekostigd uit de resterende budgetten van afgeronde en overgehevelde UPG-projecten, aangevuld met de financiële compensatie voor bomen die binnen diverse projecten niet fysiek herplant konden worden. De grootste bijdrage aan deze compensatie is afkomstig van het project 'Doortrekken A4 - Amaliapark'. Het hiervoor bestemde bedrag van € 3.620.000 staat momenteel gereserveerd onder 'Claims & Geschillen' en wordt op korte termijn overgeheveld naar het Groenfonds.

1.3 Update Uitvoeringsprogramma Groen 2025 Ruimtelijke kwaliteit De projecten binnen dit onderdeel betreffen overwegend concrete uitvoeringsprojecten die bijdragen aan de fysieke vergroening en de beleving van de buitenruimte. Het merendeel hiervan is inmiddels afgerond. Een uitzondering vormt project 10: 'Groenverordening/Groenregels'. Deze regels worden geïntegreerd in het Omgevingsplan. De oorspronkelijke verwachting was dat dit plan in het tweede kwartaal van 2026 zou worden vastgesteld. Vanwege de omvang, complexiteit en een beperkte personele capaciteit heeft de vaststelling echter vertraging opgelopen; de nieuwe streefdatum is Q4 2026. Deze vertraging heeft overigens geen significante gevolgen voor het bomenbehoud in Schiedam. In het afgelopen jaar zijn de volgende projecten afgerond: - RK-Begraafplaats: Zowel het groen als de civiele onderdelen hebben een kwaliteitsimpuls gekregen. - Schiedamse Molens: Uit onderzoek bleek dat snoei in het kader van de molenbiotoop niet noodzakelijk was. De molenbiotoop is inmiddels vastgelegd in het beheersysteem. Project 11, 'Professioneel boombeheer', betreft een doorlopend programma. Dit programma wordt voortgezet, maar de financiering vindt vanaf nu plaats vanuit het reguliere budget voor groenonderhoud. Samen met de stad De projecten binnen het onderdeel 'Samen met de Stad' richten zich op groene bewonersinitiatieven.

De groencoach ondersteunt initiatieven in zowel de openbare ruimte als op particulier terrein. Om de

MEM0055746

Pagina 4 van 25

zichtbaarheid en toegankelijkheid voor bewoners te vergroten, is de groencoach regelmatig aanwezig op diverse markten en bijeenkomsten. Biodiversiteit Het Heemeiland in het Beatrixpark heeft een omvangrijke kwaliteitsimpuls gekregen. De paden zijn vernieuwd, het groen heeft een extra onderhoudsbeurt gehad en er is nieuwe beplanting aangebracht. De afronding vindt gefaseerd plaats; in maart worden de laatste plantwerkzaamheden uitgevoerd. Op de Landijsbaan is tweemaal veldonderzoek verricht naar de geschiktheid van het leefgebied voor bijzondere diersoorten. Er is geadviseerd om aanvullend onderzoek te doen naar de definitieve aanwezigheid van enkele soorten. De aanbevelingen over de wijze, timing en locatie van het groenbeheer ter bevordering van de ecologie worden opgevolgd. In totaal wordt ongeveer 1000 meter aan natuurvriendelijke oevers aangelegd ter versterking van de lokale ecologie en waterkwaliteit. De realisatie hiervan is ondergebracht bij een project vanuit het IUPB in plaats van het UPG. Het resterende UPG-budget voor deze oevers wordt daarom overgeheveld naar het Bomenplan. Gebruik In het Beatrixpark worden diverse kwaliteitsverbeteringen doorgevoerd. Zo is de fietsenstalling bij de kinderboerderij vernieuwd en zijn de straatmarkeringen opgefrist.

Ook de bewegwijzering wordt geactualiseerd; de nieuwe borden zijn inmiddels besteld en worden direct na levering geplaatst. Wat betreft de beheerplannen zijn de documenten voor Park Kethel, de RK-Begraafplaats en de Plantage afgerond. Het beheerplan voor het Beatrixpark is dit jaar volledig geactualiseerd, terwijl het plan voor het Julianapark zich momenteel in de afrondende fase bevindt. Toekomst en klimaat Inwoners kiezen steeds vaker voor een geveltuintje om hun straat te vergroenen. Om dit te stimuleren, biedt de gemeente de Tegeltaxi aan; in 2025 is hier maar liefst 95 keer gebruik van gemaakt. Daarnaast heeft de gemeente, op verzoek van bewoners, circa 100 meter aan nieuwe geveltuintjes aangelegd. In de bijlage die bij deze brief is bijgevoegd, staat een update per project uit het UPG.

1.4 Update Bomenplan 2025 Het Bomenplan fungeert als werkinstructie voor de vergroening van de gemeente en wordt gefinancierd vanuit het. De kernopgave is de fysieke compensatie van financieel afgekochte bomen: 1.750 gemeentelijke bomen, 60 bomen van Rijkswaterstaat (A4-tracé) en 133 bomen uit overige projecten, wat de totale opgave op 1.943 bomen brengt. Wanneer er in de toekomst meer bomen worden afgekocht, wordt deze opgave naar rato verhoogd. Sinds de start van het Uitvoeringsprogramma Groen (UPG) in 2022 wordt jaarlijks ingezet op de aanplant van 100 extra bomen. Dankzij het budget uit overgehevelde UPG-projecten is deze lijn in het plantseizoen 2025-2026 voortgezet. Naast de reservering voor de basisopgave is er aanvullend budget beschikbaar voor verdere vergroening. Resultaten 2025 per pijler:

MEM0055746

Pagina 5 van 25

-

-

Toename groenvolume: In het huidige plantseizoen worden 100 bomen aangeplant en er wordt continu gezocht naar nieuwe geschikte locaties. Duurzaam groenvolume: Groeiplaatsen worden ingericht conform de Boommonitor (Handboek Bomen 2022). Dit waarborgt optimale condities voor een levensduur van minimaal 40 jaar. Gedragen en geborgd groenvolume: De lijst met monumentale bomen wordt bij de vaststelling van de nieuwe Groenregels uitgebreid. Via de gemeentelijke website zijn de boomgegevens en de onderhoudsplanning transparant ontsloten voor bewoners.

2. Evaluatie UPG 2022 t/m 2025 De laatste jaren is er elk jaar een update betreft het laatste jaar gegeven. In dit hoofdstuk wordt een update van het gehele uitvoeringsprogramma groen aangeboden. Het Uitvoeringsprogramma Groen (UPG) omvat in totaal 35 projecten, met de volgende status:

-

26 projecten zijn volledig gerealiseerd. 4 projecten (16, 22, 23 en 25) worden niet uitgevoerd conform de oorspronkelijke omschrijving. Het budget is overgeheveld naar het Bomenplan. De ambities van deze projecten worden nu geborgd in het reguliere werk van de stadsecoloog Omgevingsplan Biodiversiteit en binnen IUPB-projecten. meer informatie hierover bij hoofdstuk 3.3.

-

3 projecten (3, 6 en 24) zijn uitgevoerd en gefinancierd vanuit alternatieve middelen. 2 projecten (30 en 31) zijn deels uitgevoerd; het resterende budget is na herziening verplaatst naar het Bomenplan.

Voor het UPG was oorspronkelijk € 2.873.500 gereserveerd. Tot op heden is € 1.048.143 besteed. Dit bedrag stijgt nog licht door lopende afrondingswerkzaamheden. Na de herziening is € 875.000 verschoven naar het Bomenplan. Het resterende bedrag van het UPG bedraagt circa € 632.000. Dit saldo is hoger dan verwacht, mede doordat diverse projecten via het IUPB konden worden bekostigd. Dit resterende bedrag blijft beschikbaar binnen het Groenfonds voor het aanplanten van bomen die in het verleden afgekocht zijn.

2.1 Update UPG 2022 t/m 2025 per project Project 1 – Rooms- katholieke begraafplaats De Rooms-katholieke begraafplaats heeft een duidelijke impuls gekregen. Zo is er meer symmetrie teruggebracht op de begraafplaats en is het groenbeheer verbeterd. Struiken zijn gesnoeid en er zijn nieuwe planten aangebracht. Ook de kruidenvegetatie en het gazon zijn vernieuwd. Daarnaast is het grindpad vervangen door halfverharding, wat zorgt voor een betere toegankelijkheid. Ook de bezinningstuin heeft een opknapbeurt gekregen. De doorgang is verbeterd en de zichtbaarheid vergroot. Verder zijn er 3 extra bomen en nieuwe heesters aangeplant. Met deze werkzaamheden is de symmetrie versterkt, wat een belangrijke eigenschap is van de Roomskatholieke begraafplaats.

MEM0055746

Pagina 6 van 25

Project 2 – Schiedamse Molens De locaties van de molens zijn weergegeven in het interne beheersysteem van de gemeente. Hierin is met behulp van cirkels rondom de molens aangegeven wat de maximale hoogte van bomen mag zijn. Deze informatie is ook bij de betreffende bomen zelf vastgelegd. Door deze gegevens in het beheersysteem te implementeren, zijn ze inzichtelijk voor de betrokken medewerkers. Zo wordt de maximale boomhoogte meegenomen tijdens boominspecties en kunnen hieruit gerichte snoeimaatregelen voor de betreffende bomen voortkomen. Uit de analyse is gebleken dat er momenteel geen bomen gesnoeid hoeven te worden om te voldoen aan de eisen van de molenbiotoop. Project 3 – Beeldkwaliteitsplan hoofdstructuur Door middel van inspecties van bomen, beplanting en gras wordt inzicht verkregen in de kwaliteit van het groen in heel Schiedam. Op basis van deze resultaten is duidelijk zichtbaar waar het groen een impuls nodig heeft om weer op het gewenste niveau te komen. Dit kan betekenen dat plantvakken vervangen moeten worden of dat er inboet plaatsvindt (het aanvullen van open plekken in de beplanting). De inspecties maken het bovendien mogelijk om prioriteiten te stellen, zodat duidelijk wordt waar als eerste actie nodig is, in samenhang met de hoofdgroenstructuur. Deze inspecties worden uitgevoerd binnen het reguliere groenbeheer.

De knelpunten binnen de hoofdgroenstructuur kunnen verder uitgewerkt te worden in een integraal beleidsplan. Project 4 - vervangen bomen Nolenslaan n de Nolenslaan zijn de bomen vervangen door nieuwe exemplaren. Negen bomen zijn behouden gebleven, omdat deze nog in goede staat verkeerden. In totaal zijn 17 bomen teruggeplant: 14 Gleditsia triacanthos ‘Skyline’ en 3 Prunus × yedoensis. In totaal zijn vijf extra bomen aangeplant. Ook de beplanting is vernieuwd en bestaat nu uit vier verschillende soorten. De haag is behouden gebleven.

MEM0055746

Pagina 7 van 25

Project 5 – aanvullen structuur Churchillweg In de groenstrook langs de Churchillweg zijn verschillende soorten bloembollen geplant. Door deze variatie bloeien er op verschillende momenten bloemen, wat zorgt voor kleur en fleur in het voorjaar wanneer de bomen nog kaal zijn. Project 6 – vervangen bomen Zwaluwlaan Dit project is niet uitgevoerd omdat het wordt meegenomen in de reconstructie van de buurt. tijdens deze reconstructie wordt een nieuw groenplan opgesteld. Door aan te sluiten bij het iupb-project, wordt er werk met werk gemaakt en integraler gewerkt. Dit leidt tot een beter resultaat. Project 7 – verbinding Amaliapark – Borodinlaan De belevingswaarde van het gebied is verhoogd door de aanleg van een nieuw voetpad, kruidenrijk gras en zes extra bomen. Tot deze bomen behoren 2 stuks van de varenbladige zwarte els (Alnus glutinosa 'Laciniata'), 2 stuks van de tupeloboom (Nyssa sylvatica), de treurwilg (Salix x sepulcralis 'Chrysocoma') en de kleinbladige linde (Tilia cordata). Het pad vormt een nieuwe groene verbinding tussen de twee gebieden en verbetert hiermee de ruimtelijke kwaliteit.

Project 8 – verbinding Amaliapark – Brederoweg Er is gekozen voor een variatie aan bollen- en kruidenmengsels, die grotendeels extensief worden beheerd. Alleen op enkele plekken wordt intensief gemaaid om de zichtbaarheid en veiligheid te waarborgen. Vanwege de beperkte ruimte konden er op deze locatie geen extra bomen worden aangeplant.

MEM0055746

Pagina 8 van 25

Project 9 – Scheepsvaartweg Vanwege de beperkte ondergrondse ruimte en de civiele constructie van de opsluitbanden, was het in dit gebied niet mogelijk om meerdere bomen of bloembollen in de middenberm aan te brengen. Om toch een eenduidige uitstraling te behouden, is er uiteindelijk één extra boom aangeplant op een plek waar dit wel kon. Project 10 – Groenverordening De Groenverordening, die de regels voor het kappen van bomen bevat, wordt omgezet naar de nieuwe 'Groenregels' als onderdeel van het Omgevingsplan. Door de omvang, complexiteit en een beperkte personele capaciteit heeft de vaststelling hiervan vertraging opgelopen; de nieuwe streefdatum is vastgesteld op Q4 2026. Deze vertraging heeft overigens geen negatieve gevolgen voor het bomenbehoud in Schiedam. De huidige Bomenverordening blijft namelijk van kracht totdat de nieuwe regels definitief zijn. Daarnaast blijven monumentale bomen hun beschermde status behouden en krijgen zij extra aandacht. Project 11 – Professional boombeheer Het digitale boombestand is verder geoptimaliseerd. Het interne beheersysteem bevat nu meer en beter bruikbare informatie. Daarnaast is deze informatie over de bomen in Schiedam nu ook voor bewoners toegankelijk via interactieve kaarten op de website van de gemeente. Op deze kaarten is per boom te zien om welke soort het gaat, waar deze precies staat en wat het plantjaar is.

Ook is er een interactieve kaart betreffende het onderhoud van de bomen. Project 12 – ’s Gravelandseweg – A20 Om de stadsentree een fraaiere uitstraling te geven, zijn er bloembollen geplant. Project 13 – ’s Gravelandseweg – BHlaan In de groenstrook onder Plein '40-'45 zijn nieuwe heesters geplant. Ook de groenstroken bij de Burgemeester van Haarenlaan en de Jan van Zutphenstraat zijn voorzien van nieuwe beplanting. Hier zijn bovendien vier solitaire heesters geplaatst die voor extra kleur zorgen. Voor bomen was op deze locaties helaas geen ruimte beschikbaar. Project 14 – Schiedamseweg – Hogenbanweg

MEM0055746

Pagina 9 van 25

Op en rond de rotonde aan de Rotterdamsedijk zijn bloembollen geplant. Er is gekozen voor een bollenmix met verschillende bloeiperiodes, waardoor er gedurende een langere tijd bloemen te zien zijn. Dit zorgt voor meer kleur in de buitenruimte en draagt bij aan de biodiversiteit.

Project 15 – Laan van Bol’Es Er is gekozen voor een bollenmix met verschillende bloeiperiodes, waardoor er gedurende een langere periode bloemen te zien zijn. Dit draagt direct bij aan de lokale biodiversiteit. Het aanplanten van extra bomen was op deze locatie helaas niet mogelijk.

Project 16 – Praat mee De ontwikkeling van een digitaal groenloket wordt niet voortgezet. Dit project is geschrapt, waarbij het budget beschikbaar is gesteld voor het bomenplan. De reden hiervoor is dat er via externe partijen zoals Steenbreek en het IVN al veel informatie beschikbaar is. Bovendien vergt een gemeentelijk platform intensief beheer, terwijl direct contact met bewoners in de praktijk effectiever blijkt te zijn. Project 17 – Adviseur groen Naar aanleiding van het UPG is een groencoach (ook wel groenadviseur) aangesteld. De inzet van deze coach wordt nu al als zeer waardevol beschouwd. De groencoach is een bekend gezicht op bijeenkomsten en onderhoudt intensief contact met bewoners. Daarnaast wordt relevante groeninformatie actief gedeeld via sociale media. Deze zichtbaarheid heeft inmiddels geleid tot diverse geslaagde groenacties, een betere kennisverspreiding en de aanleg van extra geveltuintjes. Project 18 – initiatieven en uitdaagrecht Diverse bewoners en organisaties hebben inmiddels gebruikgemaakt van dit projec. Een mooi voorbeeld is de Poldertuin, opgericht door de Vrienden van Park Kethel met behulp van subsidies en dit project.

MEM0055746

Pagina 10 van 25

Dankzij de inzet van vrijwilligers is dit stukje grond veranderd in een plek met een hoge belevingswaarde. Ook op andere plekken in de stad zie je bewonersinitiatieven waarbij de gemeente heeft geholpen om het groen om te vormen naar zelfbeheer.

Project 19 – Communicatie De communicatie over het groen is nauw verbonden met de projecten van de groencoach. Diverse activiteiten zijn gepromoot via sociale media, kranten en lokale bladen, waardoor een brede doelgroep is bereikt. Er is specifiek ingezet op de bewustwording en de waarde van het groen, bijvoorbeeld door middel van een fotowedstrijd.

Project 20 – Heemeiland Beatrixpark Het Heemeiland heeft een aanzienlijke impuls gekregen door diverse verbeteringen aan de infrastructuur en de groenvoorziening. De wandelroute is geoptimaliseerd, waarbij de bestaande paden zijn vervangen door nieuwe halfverharding. Tegelijkertijd heeft het bosplantsoen een onderhoudsbeurt gekregen en is het doorzicht vanaf het eiland naar het water hersteld. Daarnaast zijn er stinzenbollen aangeplant voor extra kleur. Ook de kruidentuin is aangepakt; hier is de oude verharding eveneens vervangen door halfverharding en zijn de verhoogde bakken voorzien van nieuwe beplanting .

MEM0055746

Pagina 11 van 25

Project 21 – Landijsbaan In 2025 heeft tweemaal veldonderzoek plaatsgevonden. Uit deze onderzoeken is gebleken dat het gebied potentie heeft voor de aanwezigheid van beschermde soorten. Om dit met zekerheid vast te stellen, is aanvullend vervolgonderzoek noodzakelijk. Voordat dit vervolgonderzoek kan worden uitgevoerd, dient eerst het aanbevolen onderhoud te worden uitgevoerd, zoals beschreven in de onderzoeksrapportage. Daarnaast wordt het bestaande hekwerk vervangen, zodat het gebied (tijdelijk) ontoegankelijk wordt voor publiek. De afwezigheid van menselijke verstoring is in een stedelijke omgeving uitzonderlijk en vormt juist een belangrijke kans voor de ontwikkeling van natuurwaarden. Door deze rust te behouden en te versterken, kan de ecologische kwaliteit van het gebied zich verder ontwikkelen en kunnen beschermde soorten zich mogelijk vestigen. Doordat er belangstelling is naar dit onderzoeksrapportage, is het onderzoek toegevoegd als bijlage (26BIJ00945).

Project 22 – Monitoring stadsnatuur Dit project is geschrapt, waarbij het budget beschikbaar is gesteld voor het bomenplan. Dit project zou verder opgepakt kunnen worden in een integraal beleidsplan. Project 23 – Natuurwaardenkaart Dit project is geschrapt, waarbij het budget beschikbaar is gesteld voor het bomenplan. Dit project zou verder opgepakt kunnen worden in een integraal beleidsplan. Project 24 – Natuurvriendelijke oevers KRW In het kader van regulier beheer is in Schiedam in totaal ongeveer 1 km aan natuurvriendelijke oevers gerealiseerd. Deze werkzaamheden zijn niet gefinancierd vanuit het Uitvoeringsprogramma Groen

MEM0055746

Pagina 12 van 25

(UPG), maar maken deel uit van de reguliere beheerbudgetten. De nieuwe oevers zijn verspreid over zes verschillende locaties in de stad. De aanplant van de natuurvriendelijke oevers volgt in september. Deze investering draagt direct bij aan een betere lokale waterkwaliteit en een verhoogde biodiversiteit.

Project 25 – Ecologisch netwerk Dit project is geschrapt, waarbij het budget beschikbaar is gesteld voor het bomenplan. Dit project zou verder opgepakt kunnen worden in een integraal beleidsplan. Project 26 – Landschapsvisie Vanuit de Landschapstafel (overleg tussen enkele CBG gemeenten) is een bureau aangewezen om een onderzoek te doen naar de noordrand, de Schieknoop. Concrete acties hiervan zijn nog niet zichtbaar. Project 27 – Kwaliteitsimpuls Beatrixpark In het kader van de kwaliteitsimpuls voor het park worden de fietsenstalling, de wegbewijzering en de straatmarkeringen vernieuwd. De fietsenstalling is inmiddels opgeknapt en voorzien van houten aanleunhekken, wat bijdraagt aan een natuurlijke, parkachtige uitstraling. Voor de overige onderdelen is de uitvoering in volle gang: de nieuwe wegbewijzeringsborden zijn besteld en de markeringen op de voetpaden wordt ingepland zodra de weersomstandigheden dit toelaten.

Project 28 – Beheerplannen parken Er zijn verschillende beheerplannen gemaakt. Beheerplannen Beatrixpark, Park Kethel, RK Begraafplaats en Plantage zijn afgerond. Het beheerplan Julianapark is in uitvoering. Ook is het beheerplan Beatrixpark herzien. Voor de overige parken wordt geen beheerplan geschreven.

MEM0055746

Pagina 13 van 25

Project 29 – Wandelroute Parkweg Op basis van bewonerswensen is een reeks maatregelen uitgevoerd. Zo is het voetpad verlegd en is er een hekwerk langs het water doorgetrokken. Om ongewenst verkeer en foutparkeren tegen te gaan, zijn er strategisch boomstammen en bloembakken geplaatst. Naast deze civiele aanpassingen heeft het gebied een ecologische impuls gekregen; dit komt tot uiting in de aanleg van een nieuwe haag, de aanplant van bloeiende heesters en de overgang naar een extensief maaibeheer van het gras. Project 30 – Vergroenen openbare ruimte Vanuit dit project zijn op diverse locaties verhardingen verwijderd om ruimte te maken voor beplanting. Op het Grevelingenplein is het centrale heuveltje op een speelse wijze vergroend; dit element functioneert nu zowel als groenzone als informeel fiets- en stepparcours. Op het Dwarsplein is een nieuwe haag aangeplant. Op het Van 't Hoffplein is het bestaande groenvak uitgebreid en is er een pergola geplaatst om natuurlijke schaduw te bieden. Het vergroenen van de openbare ruimte wordt ook meegenomen in het reguliere onderhoud. Bij vervanging van verharding in straten of wijken, bijvoorbeeld aan het einde van de levensduur, wordt vergroening standaard meegenomen. Een voorbeeld hiervan zijn de werkzaamheden aan de sGravelandseweg waarbij extra groen wordt aangebracht. Dit geldt ook voor IUPB-projecten.

Vanwege een herschikking binnen het Uitvoeringsprogramma Groen (UPG) is het resterende budget voor deze projecten overgeheveld naar het bomenplan.

Project 31 – Groen in plaats van grijs In de wijk De Gorzen is verharding verwijderd om plaats te maken voor groenvoorzieningen. Deze ontharding dient een dubbel doel: het versterken van de lokale ecologie en het terugdringen van overlast door fietsers en scooters op het voetpad. Door de fysieke versmalling van de doorgang wordt dit verkeer effectief naar de rijbaan geleid. Daarnaast zijn er meerdere locaties waar enkele straatstenen plaats hebben gemaakt voor groen. Het vergroenen van de openbare ruimte wordt ook meegenomen in het reguliere onderhoud. Bij vervanging van verharding in straten of wijken, bijvoorbeeld aan het einde van de levensduur, wordt vergroening standaard meegenomen. Dit geldt ook voor IUPB-projecten. Vanwege een herschikking binnen het Uitvoeringsprogramma Groen (UPG) is het resterende budget voor deze projecten overgeheveld naar het bomenplan.

MEM0055746

Pagina 14 van 25

Project 32 – Jaarlijks extra bomen planten Jaarlijks worden extra bomen aangeplant. In totaal zijn er vanuit het UPG/bomenplan 300 extra bomen gerealiseerd. Ook binnen projecten in de buitenruimte worden aanvullende bomen aangeplant. Bij het aanplanten van nieuwe bomen wordt de boomsoort zorgvuldig gekozen, volgens het principe ‘de juiste boom op de juiste plek’. Daarbij wordt gekeken naar de beschikbare groeiruimte en de omgeving, om zo de meest geschikte soort te bepalen. Door zowel inheemse als uitheemse bomen te planten, ontstaat een divers en veerkrachtig ecosysteem. Dit maakt het groen minder kwetsbaar voor ziekten en beter bestand tegen het veranderende klimaat. Daarnaast is goede nazorg van de jonge aanplant van groot belang. De bomen krijgen water naar behoefte, waarbij de waterbehoefte wordt gemonitord met behulp van bodemsensoren. Deze sensoren geven aan of er sprake is van een tekort, voldoende of juist te veel water. Niet bij alle jonge aanplant worden bodemsensoren geplaatst; ze worden strategisch ingezet, zodat per gebied inzicht ontstaat in de waterbehoefte. Het aanplanten van extra bomen wordt verder doorgezet. Deze extra aanplant telt als compensatie van de gekapte bomen die financieel gecompenseerd zijn. De actuele voortgang van de aanplant wordt inzichtelijk gemaakt via een interactieve kaart op de website.

Deze kaart zal zichtbaar worden op de website in Q3 2026.

Project 33 – Monitoring boomziekten Het behoud van het iepenbestand in Schiedam wordt gewaarborgd door een combinatie van monitoring en actieve bescherming. Door de laatste jaren structureel onderzoek te doen naar de aanwezigheid van de iepspintkever, ontstaat een helder beeld van de verspreidingstrends. Voor de meest waardevolle, niet-

MEM0055746

Pagina 15 van 25

resistente exemplaren wordt een actieve beschermingsstrategie gehanteerd, waarbij jaarlijks 79 iepen door middel van injecties worden gevaccineerd tegen de iepziekte. Tegel 34 – Tegel eruit, plant erin Het project Waterklaar richt zich op het vergroenen van tuinen en gevels van bewoners. Vanuit dit project is budget beschikbaar gesteld voor bijeenkomsten en informatie, zodat iedereen weet hoe hij aan de slag kan. Mooie voorbeelden hiervan zijn de succesvolle bloemzaadbommenactie op de markt, nieuwe plantenlijst voor geveltuintjes en de tegeltaxi. Tegel 35 – Geveltuintjes De Groencoach heeft de afgelopen jaren gewerkt aan de bekendheid van geveltuintjes in de stad. Dit heeft geleid tot de aanleg van een groot aantal nieuwe geveltuinen op diverse locaties. Naast individuele aanvragen zijn er ook actiedagen georganiseerd, waarbij bewoners van een volledige straat op dezelfde dag gezamenlijk hun geveltuintjes hebben aangelegd.

2.2 Vervolg van projecten uit UPG Enkele projecten die benoemd worden in het UPG, zoals de aanleg van geveltuinen, bewonersinitiatieven en het uitdaagrecht, kunnen worden gefinancierd vanuit het wijkbudget. Een voorwaarde hiervoor is dat het initiatief door meerdere bewoners gezamenlijk wordt opgepakt. Andere doorlopende taken, zoals de monitoring van boomziekten en de communicatie hierover, worden voortgezet en bekostigd vanuit het reguliere beheerbudget. Hieronder volgt een opsomming van de projecten die indirect vervolgd worden vanuit regulier beheer en werkzaamheden. Project 11 ‘Professioneel boombeheer’ Dit project wordt voortgezet vanuit het reguliere werk. Project 16 ‘Praat mee’, project 18 ‘Initiatieven en uitdaagrecht’ en project 19 ‘Communicatie’ Deze projecten worden op een andere manier opgepakt. Er blijft gecommuniceerd worden over groen via de website en social media, waarbij extra wordt ingezet op het aanbieden van meer informatie over groen. Daarnaast kunnen bewoners nog steeds een stukje groen adopteren.

MEM0055746

Pagina 16 van 25

Project 17 ‘Groencoach’ De groencoach is aanwezig bij verschillende bijeenkomsten om in contact te komen met bewoners. De zichtbaarheid in de wijken is daarnaast geborgd door de wijkregisseurs en de groencoach, die nauw samenwerken en direct betrokken zijn bij lokale bewonersinitiatieven. Project 22 ‘Monitoring Stadsnatuur’ en project 23 ‘Natuurwaardenkaart’ Deze projecten worden verder opgepakt binnen het Omgevingsprogramma Biodiversiteit. Ze worden niet één op één overgenomen vanwege nieuwe inzichten, maar de kern blijft behouden. Project 24 ‘Natuurvriendelijke oevers KRW’ Natuurvriendelijke oevers worden aangelegd vanuit de vervangingsopgave van beschoeiingen. Wanneer beschoeiingen het einde van hun levensduur bereiken, wordt afgewogen of deze worden vervangen of dat er een natuurvriendelijke oever wordt aangelegd. Daarbij heeft de natuurvriendelijke oever de voorkeur. Ook binnen IUPB-projecten wordt dit meegenomen. Project 25 ‘Ecologisch netwerk’ Dit project wordt onderdeel van het Omgevingsprogramma Biodiversiteit. Hieruit volgt een uitvoeringsagenda waarin de kansen voor het versterken van de ecologie worden benoemd. Project 30 ‘Vergroenen openbare ruimte’, project 31 ‘Groen in plaats van grijs’ en project 34 ‘Tegel eruit, plant erin’ Het vergroenen van de openbare ruimte wordt meegenomen in het reguliere onderhoud.

Bij vervanging van verharding in straten of wijken, bijvoorbeeld aan het einde van de levensduur, wordt vergroening standaard meegenomen. Dit geldt ook voor IUPB-projecten. Project 32 ‘Extra bomen planten’ Dit is een kerntaak binnen het Bomenplan. Project 33 ‘Monitoring boomziekten’ Dit project wordt verder opgepakt binnen het reguliere groenbeheer. Project 35 ‘Geveltuintjes’ Bewoners kunnen nog steeds zelf geveltuintjes aanleggen. Wanneer meerdere bewoners gezamenlijk een aanlegdag organiseren, kan subsidie vanuit het wijkbudget worden aangevraagd. Als een individuele bewoner een geveltuintje wil aanleggen, dient deze dit zelf te organiseren, zonder gemeentelijke subsidie.

Bomenplan Het Bomenplan fungeert als werkinstructie voor de vergroening van de gemeente en wordt gefinancierd vanuit het Groenfonds. Omdat het plan geen formele status heeft en dient als werkinstructie, vindt er geen vaststelling plaats door het college en de raad. Hierdoor ontvang zowel de raad als het college het plan niet. Het bomenplan is de directe opvolger van het UPG. In dit interne plan ligt de focus primair op de eerste pijler: het vergroten van het groenvolume. De kernopgave hierbij is de fysieke compensatie van alle

MEM0055746

Pagina 17 van 25

financieel afgekochte bomen. Deze inzet op herplant sluit direct aan bij de Europese Natuurherstelverordening die sinds 2024 van kracht is. Deze natuurherstelverordening verplicht EU-lidstaten om een nationaal Natuurplan op te stellen met concrete hersteldoelen. Nederland dient uiterlijk op 1 september 2026 een eerste conceptversie in bij de Europese Commissie. Na een feedbackronde wordt dit plan definitief vastgesteld. De verordening stelt bovendien strikte kaders: tussen 2024 en 2030 mag er geen verlies van groenvolume optreden, waarna vanaf 2030 een structurele toename verplicht is.

3.1 Werkinstructie bomenplan Zoals hierboven beschreven, is het bomenplan een werkproces voor het vergroenen van de stad. Dit werkproces is onderverdeeld in drie pijlers: 1. Toename van het groenvolume Binnen deze pijler wordt ingezet op het herplanten van afgekochte bomen. Er wordt beschreven hoe de gemeente geschikte locaties voor extra bomen kan vinden, waarbij onder andere bureaustudies worden ingezet om kansrijke plekken in beeld te brengen. Daarnaast staat het principe ‘de juiste boom op de juiste plek’ centraal, zodat bomen kunnen uitgroeien tot volwassen exemplaren en optimaal bijdragen aan biodiversiteit en klimaatadaptatie. 2. Duurzaam groenvolume Deze pijler richt zich op het versterken van het bestaande groen. Voorbeelden hiervan zijn groeiplaatsverbetering van bomen en het aanwijzen van monumentale bomen. Door het verzamelen en analyseren van de juiste gegevens kan de gemeente de voortgang en effectiviteit van de planmatige aanpak en het boombeheerprogramma evalueren, en realistische doelen stellen voor zowel de omvang als de kwaliteit van het groen. 3. Gedragen en geborgd groenvolume Deze pijler richt zich op het betrekken van de gemeenschap bij het belang van bomen en het stimuleren van actieve deelname aan boomplantacties en -onderhoud.

Een voorbeeld hiervan is het inzichtelijk maken van de bomen in Schiedam en het delen van informatie over het bomenonderhoudsprogramma.

3.2 Verantwoording herplant afgekochte bomen Voor de toename van het groenvolume wordt ingezet op de volledige fysieke compensatie van afgekochte bomen. Door het doortrekken van de A4 zijn er in totaal 1.810 bomen afgekocht (van zowel de gemeente Schiedam als Rijkswaterstaat). Daarnaast zijn bomen afgekocht vanuit diverse andere projecten; een volledig overzicht hiervan is weergegeven in tabel 1. Indien er in de toekomst meer bomen worden afgekocht, wordt deze lijst aangevuld. Het bomenplan borgt de 1-op-1-compensatie van deze bomen. Sinds de start van het UPG zijn er reeds 300 extra bomen aangeplant die meetellen voor deze opgave. De planning is om jaarlijks circa 200 tot

MEM0055746

Pagina 18 van 25

250 bomen te herplanten vanuit het Groenfonds, met als doel de volledige opgave binnen tien jaar af te ronden. Om de voortgang transparant te maken, wordt momenteel een interactieve kaart ontwikkeld waarop de locaties, data en het aantal herplante bomen te volgen zijn. Deze interactieve kaart zal gereed zijn in Q3 2026. De financiële verantwoording over de gemaakte kosten en de status van het Groenfonds vindt jaarlijks plaats via het jaarverslag aan de raad via het reguliere P&C-cyclus. Tabel 1 Overzicht afgekochte bomen Project Dakpark A4 – gemeente Schiedam

Afgekochte bomen

Dakpark A4 – RWS

60

Lange Achterweg Dirk Gerhardtstraat Park Harga totaal

1.750 13 5 115 1.943

3.3 Verantwoording behoud en toename groenvolume De Europese Natuurherstelverordening schrijft voor dat er tussen 2024 en 2030 geen nettoverlies van groenvolume mag optreden en dat dit volume vanaf 2030 moet toenemen. Schiedam verantwoordt het behoud en de groei van dit volume conform de voorschriften van deze verordening. De resultaten, waaronder de voortgang van de herplant en de ontwikkeling van het totale groenvolume, worden ontsloten via de gemeentelijke website. Hierbij dient 2024 als de officiële nulmeting voor bomen in de openbare ruimte. Dit betekent dat elke boom die vanaf 2024 wordt aangeplant op een voorheen boomloze locatie, officieel meetelt als groei binnen deze opgave. De keuze voor 2024 als referentiejaar sluit direct aan bij de landelijke werking van de Natuurherstelverordening.

MEM0055746

Pagina 19 van 25

Rapportage UPG

Bijlage 1 – update UPG 2025 Status

Ruimtelijke kwaliteit 1 Rooms-katholieke begraafplaats

(planvorming, voorbereiding, uitvoering, lopend programma, uitgevoerd, Bomenplan)

Uitgevoerd

Planjaar

Toelichting

2023 Afgerond 2025 Afgerond 2025; Er hoeven geen bomen te worden gesnoeid om te voldoen aan de molenbiotoop. Deze 2025 beheermaatregel wordt meegenomen bij het uitvoeren van inspecties. Uitgevoerd onder regulier beheer. De kwaliteit van het groen (beplanting, gras en bomen) wordt in beeld gebracht door inspecties. Dit n.t.b. valt onder regulier beheer. Uit deze inspectie komt naar voren welke maatregelen er genomen dienen te worden. Afhankelijk van de maatregel, wordt er een keuze gemaakt wat ermee gebeurt.

2 Schiedamse Molens

Uitgevoerd

3 Beeldkwaliteitsplan hoofdstructuur

Budget verplaatst naar Bomenplan

4 Bomen vervangen aan de Nolenslaan

Uitgevoerd

2023 Afgerond 2024

5 Groenstructuur aanvullen aan de Churchillweg

Uitgevoerd

6 Bomen vervangen aan de Zwaluwlaan

Budget verplaatst naar Bomenplan

2023 Afgerond 2023 Project toepassen in IUPB door werk met werk uit te voeren.

20

Rapportage UPG

7 Verbinding Amaliapark met de Borodinlaan

Uitgevoerd

2023 Afgerond 2024

8 Verbinding Amaliapark met de Brederoweg

Uitgevoerd

2023 Afgerond 2024

9 Scheepvaartweg

Uitgevoerd

2024 Afgerond 2024, twee extra bomen geplant.

10 Groenverordening

Uitvoering

20222025

Groenregels wordt meegenomen in vaststelling Omgevingsplan (Q4 2026)

11 Professioneel boombeheer

Lopend programma- Uitgevoerd

20222025

Digitaal bomenbestand verder verbeterd.

12 ‘s-Gravelandseweg - A20

Uitgevoerd

2023 Afgerond 2024

13 ‘s-Gravelandseweg – Burgemeester van Haarenlaan

Uitgevoerd

2023 Afgerond 2024

14 Schiedamseweg- Hogebanweg

Uitgevoerd

2023 afgerond 2023

15 Laan van Bol'Es

Uitgevoerd

2024 Afgerond 2024

Samen met de stad

Status

Planjaar

Toelichting

16 Praat mee

Budget verplaatst naar Bomenplan

n.t.b.

Niet uitgevoerd

17 Adviseur Groen

Lopend programma- Uitgevoerd

18 Initiatieven en uitdaagrecht

Uitgevoerd

19 Communicatie

Lopend programma- Uitgevoerd

Biodiversiteit

Status

20222023 20222025 20222025 Planjaar

21

Adviseur Groen in maart 2022 aangenomen Initiatieven vanuit bewoners Communicatie richting bewoners blijft voortgaan

Toelichting

Rapportage UPG

Afronding maart 2026; in maart wordt de beplanting 2024 geplant in het Heemeiland. In 2025 hebben veel werkzaamheden en verbetering plaatsgevonden. In 2025 heeft tweemaal een veldonderzoek plaatsgevonden. Hieruit is gebleken dat het gebied potentie heeft voor de aanwezigheid van beschermde soorten. Om dit met zekerheid vast te stellen, is 2024 vervolgonderzoek noodzakelijk. Voordat dit vervolgonderzoek kan worden uitgevoerd, dient eerst onderhoud te worden gepleegd zoals aanbevolen in het onderzoek.

20 Heemeiland Beatrixpark

Uitgevoerd

21 Landijsbaan

Uitvoering

22 Monitoring Stadsnatuur

Budget verplaatst naar Bomenplan

n.t.b.

Niet uitgevoerd

23 Natuurwaardenkaart

Budget verplaatst naar Bomenplan

n.t.b.

Niet uitgevoerd

24 Natuurvriendelijke oevers KRW

Resterend budget naar Bomenplan - Uitvoering

20222025

Vanuit het IUPB worden veel natuurvriendelijke oevers aangelegd, ongeveer 1000 meter. Hierdoor was financiering vanuit het UPG niet nodig.

25 Ecologisch netwerk

Budget verplaatst naar Bomenplan

n.t.b.

Niet uitgevoerd

26 Landschapsvisie

Uitgevoerd en verplaatsen naar Bomenplan

n.t.b.

Realisatie visie en PvA van de noordrand. Overig budget inzetten voor Bomenplan

Gebruik

Status

Planjaar

Toelichting

27 Gebruiksmogelijkheden Beatrixpark

Uitgevoerd

28 Beheerplannen parken

Uitvoering

29 Wandelroute Parkweg

Uitgevoerd

Fietsenstalling in het Beatrixpark is verbeterd. De wegbewijzingsborden zijn besteld en worden 2023 geplaatst wanneer de borden binnen zijn.ook de straatmarkeringen worden opnieuw aangebracht wanneer het weer gunstig is. Beatrixpark, Park Kethel, RK Begraafplaats, Plantage 2022afgerond. Het beheerplan Julianapark is in uitvoering. 2025 Ook is het beheerplan Beatrixpark herzien. Dit zijn de parken waar een beheerplan voor geschreven wordt. 2022 Voetpad aangelegd, versterken ecologische kwaliteit

22

Rapportage UPG

Toekomst en klimaat

Status

Planjaar

Toelichting

30 Vergroenen openbare ruimte

Budget verplaatst naar Bomenplan

20222025

Resterend budget verplaatst naar Bomenplan. geen verdere uitvoering van dit project in het Bomenplan.

31 Groen in plaats van grijs

Budget verplaatst naar Bomenplan

20222025

Resterend budget verplaatst naar Bomenplan. geen verdere uitvoering van dit project in het Bomenplan.

32 Jaarlijks extra bomen planten

Verplaatst naar Bomenplan

20222025

Dit jaar zijn weer 100 extra bomen aangeplant

33 Monitoring boomziekten

Deels verplaatst naar Bomenplan

20222025

34 Tegel eruit, plant erin

Lopend programma- Uitgevoerd

20222025

35 Geveltuintjes

Lopend programma- Uitgevoerd

20222025

Uitgevoerd. De iepziekte is gemonitord en enkele iepen zijn behandeld. Dit was onderdeel vanuit het Waterklaarprogramma en wordt hieruit verder uitgevoerd. Bewoners kunnen subsidie aanvragen voor het vergroenen van hun tuin. Steeds vaker kiezen bewoners van dezelfde straat ervoor om gezamenlijk geveltuinen aan te leggen. Er is 95x gebruik gemaakt van de tegeltaxi. Daarnaast is er ongeveer 100 meter aan geveltuin aangelegd voor de bewoners vanuit de gemeente.

Extra bomen aanplanten / bomenplan Het Bomenplan is een intern plan gericht op het vergroten van het groenvolume in Schiedam, gefinancierd vanuit het Groenfonds. De kernopgave is de fysieke compensatie van financieel afgekochte bomen. Het plan is onderverdeeld in drie pijlers: toename, duurzaamheid en een breed gedragen borging van het groenvolume. De eerste pijler, 'Toename groenvolume', is leidend omdat deze direct voorziet in de aanplant van extra bomen. Hieronder volgt een overzicht van de resultaten per pijler over het jaar 2025: 1.Toename Groenvolume In totaal worden 100 bomen aangeplant in plantseizoen 2025-2026 2.Duurzaam groenvolume

23

Rapportage UPG

Groeiplaatsen worden aangelegd volgens de boommonitor uit Handboek bomen 2022. Hierdoor krijgen bomen de groeiplaats om ruim 40 jaar te worden. Er is een zaailingenactie georganiseerd voor kinderen en volwassenen om jonge bomen uit te graven en te planten op eigen terrein. Hierdoor worden de zaailingen niet verwijderd maar krijgen ze een nieuwe plek. 3. Breed gedragen en geborgd groenvolume Nieuwe groenregels wordt in Q4 2026 vastgesteld, meelopend met Omgevingsplan. Via de gemeentelijke website zijn de boomgegevens en de onderhoudsplanning transparant ontsloten v

24

Colofon Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501, 3100 AE Schiedam 14 010 schiedam.nl

MEM0055746

Pagina 25 van 25