Document · PDF

Bijlage Rapportage - Monitor gezondheid bewegen en sport 2022

Raadscommissie 14 februari 2023, gemeente SchiedamBij agendapunt: Brieven van het college van burgemeester en wethouders, dan wel de burgemeester, dan wel collegeleden:7.936 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport

2022

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

Versiebeheer Datum: oktober 2022 Versie: 2 Auteurs: Ton Dijkshoorn en Daan Jacobs

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

Inhoudsopgave 1 Samenvatting

2 Inleiding

2.1

Veldwerk van het onderzoek

3 Gezondheid 3.1 3.1.1 3.2

Fysieke gezondheid Body Mass Index Mentale gezondheid

8 10 11

4 Bewegen 4.1 4.1.1 4.2 4.3 4.4

Beweegnormen en -richtlijnen Beweegrichtlijnen Motivatie om te bewegen Openbare ruimte en bewegen Zitgedrag

12 13 16 19 20

5 Sport 5.1 5.2 5.3 5.4 5.4.1

22 Wekelijkse sporters Niet sporten Bereikbaarheid sportlocatie Sportaanbod Informatievoorziening

22 25 26 27 28

Bijlage

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

Samenvatting

Uit diverse onderzoeken blijkt dat er een duidelijk verband bestaat tussen sociaal-economische factoren enerzijds en gezondheid, bewegen en sportdeelname anderzijds. Groepen met een lage sociaal economische status vertonen over het algemeen een minder gezonde leefwijze en doen minder aan sport. Voor Schiedam geldt dat de stad op meerdere indicatoren die invloed hebben op de sociaal-economische status, niet zo gunstig scoort: zo ligt het gemiddeld besteedbaar inkomen zo’n 10 procent onder het landelijk niveau en wonen er in Schiedam relatief veel huishoudens met een zeer laag inkomen. Bovendien kent de stad naar verhouding veel laagopgeleide inwoners. Ook het aandeel mensen dat niet werkt, ligt boven het landelijk gemiddelde. Kortom, allemaal omstandigheden die een ongunstige invloed hebben op een gezonde leefstijl. Dit verklaart mede waarom zowel de beweegrichtlijnen en sportdeelname als het lidmaatschap van sportverenigingen in Schiedam (enigszins) achterblijven bij landelijke cijfers (bekijk hiervoor www.volksgezondheidenzorg.info). Bovendien is het in deze omstandigheden ook moeilijker om bewegen en sporten onder de inwoners te bevorderen. Op basis van de huidige meting kan het volgende geconcludeerd worden:  Ongeveer driekwart van de Schiedammers beoordeelt de eigen gezondheid als (zeer) goed. Ten tijde van de coronacrisis bedroeg dit percentage 59%.

De ervaren gezondheid van de Schiedammers is daarmee weer redelijk op het niveau van voor de pandemie;  Naarmate de leeftijd toeneemt, stijgt het aandeel inwoners met één of meerdere chronische aandoeningen. Tevens geldt hoe lager het inkomen, hoe slechter de gezondheid wordt beoordeeld en hoe vaker men beperkt wordt door een langdurige ziekte of aandoening;  Ruim een derde van de respondenten zegt wel eens een bezoek aan de huisarts te hebben uitgesteld of vermeden. De meest gegeven redenen hiervoor zijn dat men denkt dat de klachten van zelf over gaan en dat men de huisarts niet wil belasten;  Ongeveer een kwart van alle Schiedammers voldoet aan de Beweegrichtlijnen 1 – een nieuwe, landelijke norm voor de mate waarin en wijze waarop inwoners moeten bewegen. Dat dit percentage niet hoger is, komt vooral doordat Schiedammers niet vaak genoeg bewegen en te weinig botversterkende oefeningen doen. Sommige inwoners doen bovendien veel te weinig balansoefeningen; van alle ouderen voldoet op dit moment maar 5% aan de norm;  Groepen die in dit kader bijzonder slecht scoren, zijn inwoners met een migratieachtergrond, inwoners met een laag inkomen en alleenstaande ouders met thuiswonende kinderen. Pogingen om Schiedammers meer te laten bewegen, zouden zich dan ook in de eerste plaats op deze groepen moeten richten.

 Verder valt op dat inwoners die hun eigen gezondheid als goed ervaren, minder vaak aan de Beweegrichtlijn voldoen dan gemiddeld. Dat laatste geldt namelijk alleen voor inwoners die hun eigen gezondheid als zeer goed ervaren. Voor overgewicht geldt juist het tegenovergestelde; matig overgewicht weerhoudt mensen er niet van om voldoende te bewegen;  Ongeveer de helft van alle Schiedammers beoefent ten minste één sport, 46% sport ten minste één keer per week. Of en hoeveel inwoners sporten, hangt met verschillende zaken samen. Ouderen, inwoners met een migratieachtergrond en inwoners met een laag inkomen sporten relatief weinig; jongeren, inwoners met een Nederlandse achtergrond en inwoners met een hoog inkomen relatief veel. Inwoners sporten ook minder naarmate ze hun eigen gezondheid als slechter ervaren, langdurig ziek zijn, of overgewicht hebben; 1

Een toelichting van de beweegrichtlijnen is opgenomen in paragraaf 4.1 op pagina 12.

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

 

Het overgrote deel van de sporters sport ongeorganiseerd (bijvoorbeeld in de vorm van hardlopen, fietsen en zwemmen) of bij een commerciële aanbieder zoals een fitnesscentrum; Op de vraag ‘waarom doet u niet aan sport?’ zijn er over het algemeen weinig zaken benoemd waar de gemeente in zou kunnen faciliteren. Zaken als sportaanbod, kwaliteit en locatie/nabijheid van de sportaccommodaties blijken nauwelijks van belang om (weer) te gaan sporten. Het gaat veel meer om tijd, leeftijd en de gezondheid van de respondent zelf die het sporten belemmert. Toch is het hoopvol dat 65% van de respondenten aangeeft het komende jaar meer te willen gaan bewegen. Het gaat dan voornamelijk om individuele en ongeorganiseerde beweegactiviteiten zoals fietsen, wandelen, hardlopen, fitness en zwemmen.

Uit het huidige onderzoek komen enkele aandachtspunten naar voren, die van invloed kunnen zijn op de beweegrichtlijnen en sportdeelname.  De meerderheid van de respondenten (71%) is tevreden met de beweeg- en sportmogelijkheden in Schiedam en geeft hiervoor een rapportcijfer 7 of hoger. Het gemiddelde rapportcijfer voor het sportaanbod bedraagt een 6,9. Desondanks is er wel ruimte tot verbetering. Om bewegen en sporten te stimuleren zou de gemeente volgens de respondenten het aanbod meer moeten promoten en inwoners beter moeten informeren over de mogelijkheden;  Het ontbreekt volgens enkele respondenten aan sporten en sportaccommodaties zoals een atletiekbaan/hardloopvereniging, een buitenzwembad, allerlei vormen van dansen, wandelverenigingen, wielrenverenigingen, een centrum voor yoga en ruimte om de golfsport te kunnen beoefenen.  Er blijkt behoefte te bestaan aan sporten voor specifieke doelgroepen zoals ouderen of mensen met een beperking, maar ook ‘women only’-sportaanbod.  Verder geven respondenten aan dat sporten dichterbij huis, op pleinen en in parkjes in de buurt aangeboden moeten worden. Zij staan positief tegenover het creëren van meer beweeg- en sportplekken in de openbare ruimte. Met name in de oude stadswijken vindt een groot deel van de respondenten de openbare ruimte minder uitnodigen tot beweging.

Openbare fitnesstoestellen of een trimparcours in de openbare ruimte zien Schiedammers graag aangelegd worden. De mooie voorbeelden in het Beatrixpark en aan de Maasboulevard worden veelvuldig genoemd.

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

Inleiding Om het beleid op het gebied van gezondheid, bewegen en sport van de gemeente Schiedam beter op de wensen van bewoners aan te laten sluiten, is in de periode juni tot en met september 2022 een onderzoek verricht in het kader van de monitor Gezondheid, Bewegen en Sport. In dit onderzoek is naar de mening van de inwoners gevraagd wat betreft het beweeg- en sportaanbod in Schiedam. Ook zijn er vragen gesteld over het beweeg- , sport- en zitgedrag.

2.1 Veldwerk van het onderzoek Het veldwerk van het onderzoek bestaat uit twee onderdelen: uit het bevolkingsregister is aselect een steekproef van in totaal 4.600 personen in de leeftijd van 18 tot en met 80 jaar getrokken. Hierbij is rekening gehouden met de diverse wijken in Schiedam. Deze personen kregen een vragenlijst thuisgestuurd met het verzoek deze in te vullen en terug te sturen. Een andere mogelijkheid betrof de vragenlijst digitaal in te vullen. Door middel van een code in de begeleidende brief konden de aangeschreven personen inloggen op de gemeentelijke website en daar de vragenlijst invullen. Om uiteenlopende redenen (verhuizing, volle brievenbus, etc,) bleken 15 vragenformulieren onbestelbaar. Van de resterende 4.585 namen uiteindelijk 714 personen deel aan het onderzoek. De respons op dit deel van het onderzoek bedraagt derhalve 16%, een lagere score dan bij de vorige meting in 2018. Dit is onder andere het gevolg van de zomerperiode waarin een deel van het veldwerk heeft plaatsgevonden. Figuur 1 Overzicht aantal respondenten

Methode

Aantal uitgenodigd (netto)

Steekproef

4.585

Internetpanel Totaal

4.512 9.097

Respons (abs.)

Respons (%)

Schriftelijk: 413 Digitaal: 301 Totaal: 714 1.402 2.116

Schriftelijk: 9% Digitaal: 7% Totaal: 16% 31% 23%

Voor het tweede onderdeel van het veldwerk is in de week na de zomervakantie een digitale vragenlijst verspreid onder de leden van het gemeentelijk internetpanel. Deze vragenlijst is ingevuld door 1.402 van de 4.512 panelleden. Dit komt overeen met een respons van 31%. In totaal hebben maar liefst 2.116 inwoners uit Schiedam deelgenomen aan het onderzoek 2, waarmee de totale respons uitkomt op 23%. De uiteindelijke respons is vervolgens vergeleken met de samenstelling van de bevolking in Schiedam. Voor zover nodig is de respons door middel van weegfactoren gecorrigeerd zodat een representatieve afspiegeling ontstaat van de totale Schiedamse bevolking van 18 tot en met 80 jaar.

Op basis van de totale populatie en het aantal respondenten bedraagt de foutenmarge 2,1% bij een betrouwbaarheidsinterval van 95%.

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

De uitkomsten van het onderzoek leveren daarmee een betrouwbaar beeld op van de mening van de Schiedammer in de genoemde leeftijdscategorie. Een zelfde soort onderzoek is in 2018 uitgevoerd. Omdat de beweegrichtlijnen in 2020 door het RIVM zijn vernieuwd, wijkt de inhoud van dit onderzoek iets af. Waar mogelijk zijn vergelijkingen tussen de uitkomsten van beide onderzoeken getrokken.

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

Gezondheid Een deel van de vragen die aan Schiedammers is voorgelegd gaat over gezondheid. Zowel de fysieke gezondheid bijvoorbeeld het hebben van langdurige ziekten en aandoeningen, als de mentale gezondheid (eenzaamheid, gelukkig zijn) komen in dit hoofdstuk aan de orde.

3.1 Fysieke gezondheid Ongeveer driekwart van de Schiedammers beoordeelt de eigen gezondheid als (zeer) goed (73%). Dit is iets lager als het percentage dat bij de vorige meting in het kader van gezondheid, bewegen en sport in 2018 is gemeten. Toentertijd gaf een aandeel van 76% van de respondenten aan over een goede gezondheid te beschikken. In de periode tussen deze twee metingen heeft de samenleving in het teken gestaan van de coronacrisis en de maatregelen ter bestrijding van de ziekte. In die periode is in 2021 onderzoek verricht naar de gevolgen van de pandemie en de bijbehorende maatregelen op de levens van Schiedammers3. Zo gaf 23% van de inwoners aan dat hun lichamelijke gezondheid slechter was geworden onder invloed van corona/COVID-194. Het aandeel inwoners dat de eigen gezondheid als goed tot zeer goed beoordeelde kwam toentertijd uit op 59%. Figuur 2 Aandeel Schiedammers (18 jaar of ouder) dat de eigen gezondheid als (zeer) goed beoordeelt

100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

76%

77%

73% 59%

2018

2019

2021

2022

Bij de huidige meting lijkt de lichamelijke gezondheid op stedelijk niveau van voor de pandemie weer redelijk in zicht. Wanneer gekeken wordt naar bepaalde persoonskenmerken dan is het volgende te zien: Het aandeel Schiedammers dat de eigen gezondheid als (zeer) goed beoordeelt daalt naarmate de leeftijd toeneemt. Van de volwassenen tussen de 18 en 44 jaar is 79% naar eigen zeggen gezond en onder 65-plussers is dit aandeel 64%. Ook het aandeel bewoners met één of meer langdurige ziekten

Monitor Leefbaarheid en Veiligheid 2022 (Gemeente Schiedam – Kenniscentrum)

Voor de mentale gezondheid (stress, angst, piekeren) gold dit voor 36% van de respondenten.

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

of aandoeningen neemt sterk toe naarmate de leeftijd stijgt. 51% van de 65-plussers heeft hiermee te kampen. Echter zegt slechts 12% van de ouderen ernstig beperkt te zijn door deze aandoening. Naast leeftijd laat inkomen een nog sterker verband zien met de mate waarin de eigen gezondheid als goed wordt beoordeeld. Van de personen met een hoog inkomen zegt 86% een (zeer) goede gezondheid te hebben, onder gemiddelde inkomens is dit aandeel al gedaald naar 75% en onder lage inkomens zegt slechts 49% een goede gezondheid te hebben. Van deze laatste groep geeft 62% aan een langdurige ziekte of aandoening te hebben, terwijl dit percentage bij gemiddelde en hoge inkomen op respectievelijk 33% en 23% ligt. In het verlengde van het onderwerp gezondheid blijkt uit landelijk onderzoek dat sommige mensen een bezoek aan de huisarts uitstellen of zelfs helemaal vermijden. Dit doen zij terwijl zij wel klachten hebben. In de huidige meting van dit onderzoek is aan de Schiedamse respondenten gevraagd of zij in het afgelopen jaar ook wel eens een bezoek aan de huisarts hebben uitgesteld of vermeden. Figuur 3 Bezoek aan huisarts uitgesteld of vermeden? En wat was daar de reden van?

37% ja 63%

nee

Ik dacht dat mijn klacht vanzelf wel zou overgaan

65%

Ik wilde de huisarts niet belasten

23%

Mijn huisarts neemt mij/mijn klachten niet serieus Ik maakte me zorgen over de kosten Ik was bezorgd om mogelijke vervolgbehandelingen Ik was bang om besmet te worden met corona/COVID-19 Ik heb moeite om bij de huisarts te komen (bijv. slecht ter been)

Mijn huisarts spreekt mijn taal niet

Andere reden

15% 14% 10% 5%

21%

De meerderheid (63%) geeft aan het afgelopen jaar geen huisartsbezoek te hebben uitgesteld of vermeden. Ruim een derde van de respondenten zegt dit wel eens te hebben gedaan. Opvallend vaak

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

gaat het om mensen die hun gezondheid al niet zo goed beoordelen, die dit doen. Daarnaast vermijden jongeren en vrouwen over het algemeen vaker de huisarts dan 65-plussers of mannen. Het inkomen speelt hierbij ook een rol. Mensen met een laag inkomen vermijden de huisarts vaker dan mensen met een hoog inkomen. De reden van dit vermijdings- of uitstelgedrag is voor het overgrote deel te wijten aan de respondenten zelf. Redenen als ‘klachten gaan van zelf over’ of ‘ik wil de huisarts niet belasten’ zijn het meest gegeven. Bij de antwoordcategorie ‘andere reden’ zijn zeer uiteenlopende antwoorden gegeven. De meest gegeven andere redenen zijn ‘weinig tijd/zin’, ‘huisarts slecht bereikbaar’, ‘afspraak maken is lastig’, ‘telefoniste/assistente wimpelt mensen af’, ‘geen vertrouwen in huisarts’ en ‘veel wisselingen in de huisartsenpraktijk’. Bepaalde opmerkingen zijn te relateren aan de situatie tijdens de coronacrisis. Echter een deel van de respondenten geeft ook een signaal af dat zij niet altijd tevreden zijn over de huisarts of de praktijk.

3.1.1 Body Mass Index Een indicator van de fysieke gezondheid is de Body Mass Index. Deze wordt bepaald aan de hand van lengte en gewicht van een persoon. Van alle respondenten heeft 93% zowel lengte als gewicht ingevuld. De uitkomsten zijn als volgt: Figuur 4 Body Mass Index Schiedam 18-80 jarigen

ondergewicht (BMI <18,5)

1% 1% 46% 44%

gezond gewicht (BMI 18,5-24,9) 35% 37%

matig overgewicht (BMI 25,0 - 29,9)

2022 2018

18% 18%

ernstig overgewicht (BMI >=30,0)

Gemiddeld hebben zowel mannen als vrouwen in Schiedam licht overgewicht. Echter wanneer naar de gecategoriseerde antwoorden wordt gekeken dan heeft 42% van de mannen een gezond gewicht en 49% van de vrouwen. Naarmate de hoogte van de opleiding stijgt, daalt het gemiddelde BMI. Bij personen onder de 45 jaar heeft 44% (ernstig) overgewicht, onder de overige personen ligt dit aandeel op 61%. Wanneer gekeken wordt naar inkomen, valt op dat het aandeel met matig overgewicht nauwelijks verschilt tussen de diverse inkomensgroepen. Echter, onder personen met een laag inkomen kampt een kwart met ernstig overgewicht, onder hoge inkomens is dit aandeel lager (13%). Deze uitkomsten verschillen nauwelijks

Gemiddeld BMI Mannen: 26,2 Vrouwen: 26,1

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

ten opzichte van 2018. Wat betreft leefstijl zijn er eveneens enkele verschillen in BMI te zien. Van de personen die aan de beweegrichtlijnen5 voldoen heeft 61% een gezond gewicht, bij personen die niet aan de beweegrichtlijnen voldoen ligt dit aandeel op 40% en komt er significant vaker (ernstig) overgewicht voor.

3.2 Mentale gezondheid Het overgrote deel van de Schiedammers (79%) geeft aan zich de afgelopen 4 weken gelukkig te hebben gevoeld. Dit hangt wederom sterk samen met de financiële inkomsten, de fysieke gezondheid en de mate van beperkingen. Personen met een slechte gezondheid voelen zich minder vaak gelukkig (45%) en vaker somber (33% tegen 10% gemiddeld). Dit geldt ook voor personen met een laag inkomen. Ook gevoelens van eenzaamheid lijken sterk samen te hangen met de mate waarin iemand beperkt wordt door een minder goede gezondheid en inkomen. Van de personen die de eigen gezondheid als slecht beoordelen, geeft 34% aan zich de afgelopen 4 weken regelmatig tot voortdurend eenzaam te hebben gevoeld. Gemiddeld gaat het om 8% van de Schiedammers. Figuur 5 Hoe heeft u zich de afgelopen 4 weken gevoeld?

79% voelt zich regelmatig tot voortdurend gelukkig (2018: 83%)

10% voelt zich regelmatig tot voortdurend somber/neerslachtig (2018: 9%)

8% voelt zich regelmatig tot voortdurend eenzaam (2018: 7%)

Een groep die ook vaker dan gemiddeld gevoelens van eenzaamheid ervaart, welke niet in relatie staan met een slechte gezondheid of beperkingen, zijn Schiedammers met een migratieachtergrond. 13% heeft zich de afgelopen 4 weken regelmatig tot voortdurend eenzaam gevoeld tegenover 6% onder Schiedammers met een Nederlandse achtergrond. Ook voelen bewoners met een migratieachtergrond zich minder vaak gelukkig dan bewoners met een Nederlandse achtergrond (70% tegen 82%).

In hoofdstuk 4 van deze rapportage is een toelichting van de beweegrichtlijnen opgenomen.

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

Bewegen Al lange tijd is bekend dat regelmatig sporten en intensief bewegen kunnen bijdragen aan een verbetering van de lichamelijke fitheid. Bovendien hebben mensen die voldoende sporten en bewegen minder kans op gezondheidsklachten. Ook minder intensieve vormen van bewegen zoals wandelen en fietsen hebben positieve effecten op de gezondheid. Dit hoofdstuk besteedt aandacht aan beide vormen van bewegen.

4.1 Beweegnormen en -richtlijnen In de jaren ’90 van de vorige eeuw werd de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) opgesteld. Deze beweegnorm gaf aan wat de minimale hoeveelheid lichaamsbeweging zou moeten zijn die vanuit gezondheidsoogpunt wenselijk is. Een volwassene bewoog volgens deze norm voldoende als diegene minimaal 5 dagen in de week een half uur matig intensief beweegt. Naast de NNGB bestonden er echter ook alternatieve indicatoren voor bewegen. Eén van deze indicatoren was de fitnorm, die voorschreef dat er ten minste 3 keer per week voor tenminste 20 minuten per keer inspannende lichaamsbeweging wordt beoefend. Voortschrijdend inzicht over het verband tussen bewegen en gezondheid, met name over het belang van voldoende intensieve beweging en een goede mix van matig en sterk intensieve vormen van beweging, leidde ertoe dat de overheid besloot om de NNGB en de fitnorm te integreren in een zogenaamde combinorm. Volgens de combinorm was er sprake van voldoende beweging als mensen aan ten minste één van de andere normen voldoet. De combinorm was vanaf 2005 het uitgangspunt voor landelijk beleid ten aanzien van sporten en bewegen. In 2017 zijn bovenstaande landelijke normen vervangen door nieuwe Beweegrichtlijnen. Deze nieuwe richtlijnen bouwen voort op de combinorm en luiden voor volwassenen en ouderen als volgt:  Bewegen is goed, meer bewegen is beter.

 Doe minstens 150 minuten per week aan matig intensieve inspanning, zoals wandelen en fietsen, verspreid over diverse dagen.  Doe minstens tweemaal per week spier- en botversterkende activiteiten, voor ouderen gecombineerd met balansoefeningen.  En: voorkom veel stilzitten. Op basis van een advies van de Gezondheidsraad heeft het RIVM6 in 2019 een methode vastgesteld om te bepalen of iemand aan de Beweegrichtlijnen voldoet. Deze methode maakt gebruik van een wetenschappelijk vastgestelde vragenlijst (de SQUASH-vragenlijst), die onder meer meet hoe vaak mensen verschillende soorten activiteiten ondernemen. Omdat de SQUASH-vragenlijst erg lang is en naar veel activiteiten vraagt die niet noodzakelijk zijn om te beoordelen of mensen aan de Beweegrichtlijnen voldoen, is er in dit onderzoek een ingekorte versie van de vragenlijst gebruikt.

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

4.1.1 Beweegrichtlijnen 24% van de Schiedammers van 18 jaar of ouder beweegt ten minste 150 minuten per week matig intensief, verspreid over tenminste zeven keer (zie figuur 6). Daarmee voldoet iets minder dan een kwart van alle Schiedammers aan de Beweegrichtlijnen. Aan voorgangers van de Beweegrichtlijnen, de NNGB, Fitnorm en Combinorm, voldeden in 2018 respectievelijk 68%, 49% en 77% van alle Schiedammers. Deze normen zijn echter beperkt vergelijkbaar met de nieuwe Beweegrichtlijnen, waardoor het verschil met de resultaten van dit jaar niet per definitie betekent dat Schiedammers minder, minder vaak, of minder vaak op de juiste manier zijn gaan bewegen. Figuur 6 Aandeel inwoners dat voldoet aan de Beweegrichtlijnen

24% 0%

Voldoet aan Beweegrichtlijnen

76% 20%

40%

60%

80%

100%

Voldoet niet aan Beweegrichtlijnen

Op individuele onderdelen van de Beweegrichtlijnen scoren Schiedammers beter (zie figuur 7). Zo voldoet 30% van alle inwoners aan het onderdeel ‘aantal minuten matig intensieve inspanning’. Dat dit percentage niet hoger is, komt vooral doordat Schiedammers niet vaak genoeg bewegen; van alle inwoners geeft 35% aan dat zij tenminste zeven keer per week matig intensief bewegen, terwijl 50% aangeeft dat zij wekelijks ten minste 150 minuten matig intensief bewegen. Onder matig intensief bewegen vallen in dit geval alle vormen van beweging waarbij de hartslag toeneemt en de adem versnelt. Figuur 7 Aandeel inwoners dat voldoet aan individuele onderdelen van de Beweegrichtlijnen

Minuten matig intensieve inspanning

30%

Bot- en spierversterkende activiteiten

70%

50% 0%

50%

Voldoet aan Beweegrichtlijnen Voldoet niet aan Beweegrichtlijnen

20% 40% 60% 80% 100%

Een iets groter deel van de Schiedammers voldoet ook aan het onderdeel ‘bot- en spierversterkende activiteiten’; 50% zegt ten minste twee keer per week activiteiten te ondernemen die bot- en spierversterkend zijn, of één keer activiteiten die bot- en spierversterkend zijn en één keer activiteiten die alleen spierversterkend zijn. Deze laatste combinatie levert overigens een niet onbelangrijke bijdrage aan het totale aantal inwoners dat aan dit onderdeel van de Beweegrichtlijnen voldoet. Slechts 42% van alle Schiedammers zegt namelijk ten minste twee keer per week activiteiten te ondernemen die zowel bot- als spierversterkend zijn. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om bal- of loopsporten, maar ook het wandelen naar werk of school. Onder activiteiten die uitsluitend spierversterkend zijn, vallen onder meer krachtsport, roeien en het fietsen naar werk of school.

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

Figuur 8 Aandeel inwoners dat wekelijks balansoefeningen doet, naar leeftijd

18 jaar en ouder

65 jaar en ouder

5% 0%

10%

Op een laatste onderdeel, het aandeel inwoners dat balansoefeningen doet, scoren Schiedammers het slechtst. Hoewel dit onderdeel niet meetelt bij de berekening van het percentage inwoners dat voldoet aan de Beweegrichtlijnen, onderneemt slechts 8% van alle Schiedammers ten minste één keer per week activiteiten die balansversterkend zijn. Onder ouderen, voor wie de Beweegrichtlijnen dergelijke activiteiten voorschrijven, is dit percentage nog lager; van hen geeft slechts 5% aan wekelijks balansoefeningen te doen. Daarmee is dit overigens wel het enige onderdeel van de Beweegrichtlijnen waarop lokale en landelijke data hetzelfde beeld schetsen (zie kader).

Uitgelicht: lokaal versus landelijk onderzoek7 naar sport en bewegen De bovenstaande onderzoeksresultaten zijn gebaseerd op lokaal onderzoek; een groot aantal Schiedammers is analoog of digitaal benaderd met het verzoek om een vragenlijst in te vullen, waarna de resultaten gewogen zijn om ervoor te zorgen dat de verzamelde data representatief is. Hierdoor is het zeer waarschijnlijk dat deze resultaten een goed beeld schetsen van de situatie onder de gehele Schiedamse bevolking. Op landelijk niveau is er de afgelopen jaren ook onderzoek gedaan naar het aantal inwoners dat aan de Beweegrichtlijnen voldoet. Een belangrijke bron is de Gezondheidsmonitor, een landelijk onderzoek dat door de GGD’en, het RIVM en het CBS gezamenlijk wordt uitgevoerd. De meest recente editie van de Gezondheidsmonitor stamt uit 2020, toen er aan het begin van de coronapandemie onder meer een grote groep Schiedammers is ondervraagd. Er zijn verschillen in de uitkomsten in dit rapport en het bovengenoemde landelijke onderzoek. In dit lokale onderzoek hebben we een aangepaste versie van de vragenlijst gebruikt. Een deel van de verschillen kan worden toegeschreven aan de aanpassing van de vragenlijst en andere (kleine) verschillen tussen de methodologie. Het overige deel kan niet makkelijk worden verklaard. Mogelijk ligt het antwoord in de coronapandemie.

Het jaar 2020 was uitzonderlijk; opeenvolgende lockdowns dwongen inwoners om hun gebruikelijke routines aan te passen, in het bijzonder met betrekking tot de wijze waarop zij bewogen en sportten. Onderzoeksgegevens uit dat jaar zijn dan ook mogelijk onvergelijkbaar met gegevens die recenter zijn verzameld. Uit toekomstig onderzoek zal blijken of en in hoeverre dit een rol heeft gespeeld.

7 Bron: https://vzinfo.nl/bewegen/regionaal/volwassenen

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

In hoeverre Schiedammers voldoen aan de Beweegrichtlijn, hangt beperkt samen met hun persoonskenmerken; het verschil tussen mannen en vrouwen is bijvoorbeeld erg klein (zie figuur 9). Er zijn een paar opvallende uitzonderingen. Zo voldoen 65-plussers beduidend minder vaak aan de Beweegrichtlijnen dan inwoners in andere leeftijdsgroepen. Dit laatste geldt ook voor inwoners met een migratieachtergrond en eenoudergezinnen met thuiswonende kinderen. Tot slot voldoen ook inwoners met een laag inkomen relatief minder vaak aan de Beweegrichtlijnen. Deze verschillen zijn statistisch significant. Figuur 9 Aandeel Schiedammers (18 jaar of ouder) dat voldoet aan de Beweegrichtlijnen naar persoonskenmerken

Voldoet aan Beweegrichtlijnen 24% 25% 28% 24% 16% 26% 21% 22% 23% 27% 14% 20% 25% 28%

De verschillen met betrekking tot de (ervaren) gezondheid van inwoners zijn groter. Inwoners voldoen bijvoorbeeld aanzienlijk minder vaak aan de Beweegrichtlijnen naarmate ze hun eigen gezondheid als slechter ervaren, ze zich meer beperkt voelen door een langdurige ziekte of aandoening en ze een hogere mate van overgewicht hebben. Ook deze verschillen zijn statistisch significant.

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

Figuur 10 Aandeel Schiedammers (18 jaar of ouder) dat voldoet aan de beweegrichtlijnen naar achtergrondkenmerken

Gezondheidskenmerken Ervaren gezondheid Zeer goed Goed Gaat wel Slecht/zeer slecht Langdurige ziekte of aandoening Ja en daardoor ernstig beperkt Ja en daardoor enigszins beperkt Ja, maar daardoor niet beperkt Nee Onder-/overgewicht Onder-/Gezond gewicht (BMI <=24,9) Matig overgewicht (BMI 25,0-29,9) Ernstig overgewicht (BMI >=30,0)

Voldoet aan Beweegrichtlijnen 56% 22% 13% 1% 6% 14% 24% 29% 34% 24% 11%

Ook hier zijn er daarnaast enkele opvallende resultaten. Zo valt op dat inwoners die hun eigen gezondheid als goed ervaren, minder vaak aan de Beweegrichtlijn voldoen dan gemiddeld. Dat laatste geldt namelijk alleen voor inwoners die hun eigen gezondheid als zeer goed ervaren. Dit impliceert dat het al dan niet voldoen aan de Beweegrichtlijnen niet uitsluitend samenhangt met ervaren gezondheidsproblemen; ook inwoners die zichzelf als gezond zien, hebben moeite om aan de beweegrichtlijnen te voldoen. Voor overgewicht lijkt het omgekeerde te gelden. Inwoners met matig overgewicht voldoen bijvoorbeeld niet minder vaak aan de Beweegrichtlijnen dan gemiddeld. Dit impliceert dat matig overgewicht geen barrière vormt om in ieder geval zo vaak en op de juiste manier te bewegen als het merendeel van de Schiedammers. Voor ernstig overgewicht is dit niet het geval; inwoners met een dergelijke mate van overgewicht voldoen juist beduidend minder vaak aan de Beweegrichtlijnen dan gemiddeld.

4.2 Motivatie om te bewegen Aansluitend op de mate van bewegen is in dit onderzoek gevraagd of men in de komende tijd meer zou willen gaan bewegen. Dit blijkt voor een groot deel van de respondenten inderdaad het geval (zie figuur 11).

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

Figuur 11 Zou u in het komende jaar meer willen gaan bewegen?

35% ja nee

65%

Onder respondenten die niet voldoen aan de beweegrichtlijnen is de motivatie om in het komende jaar meer te gaan bewegen zelfs nog groter. 70% van hen geeft dit aan. Of men meer wil gaan bewegen is uiteraard ook afhankelijk van de leeftijd. Vooral voor respondenten in de leeftijd tot en met 44 jaar geldt dit. Maar zelfs de helft van de 65-plussers, die op dit moment niet voldoet aan de beweegrichtlijn, geeft aan meer te willen gaan bewegen. Figuur 12 geeft inzicht in de persoonskenmerken van de respondenten die aangeven het komende jaar meer te willen gaan bewegen. Figuur 12 Aandeel Schiedammers (18 jaar of ouder) dat aangeeft het komende jaar meer te willen gaan bewegen naar persoonskenmerken

Wil meer bewegen 62% 68% 72% 64% 48% 60% 80% 63% 57% 71% 78% 78% 65% 59%

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

Veruit de meeste personen die meer willen gaan bewegen, zouden dit individueel willen doen (60%), 43% geeft de voorkeur aan bewegen als abonnee/klant/cursist van een commerciële aanbieder. De beweegactiviteiten die men leuk zou vinden om te doen, betreffen voornamelijk fietsen, wandelen, hardlopen, fitness en zwemmen. Figuur 13 Op welke manier wilt u (meer) bewegen?8

Individueel en ongeorganiseerd

60%

Als abonnee/klant/cursist van een fitnesscentrum of andere (commerciële)…

43%

Als lid van een vereniging

22%

In groepsverband, georganiseerd door uzelf, familie, vrienden en/of kennissen

21% 0%

Omdat er meerdere antwoorden mogelijk waren, telt het totaal niet op tot 100%.

20%

40%

60%

80%

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

4.3 Openbare ruimte en bewegen Over het algemeen is men redelijk tevreden met de mate waarin de openbare ruimte in de directe leefomgeving uitnodigt tot beweging. Figuur 14 In hoeverre vindt u dat de openbare ruimte in uw directe leefomgeving uitnodigt tot beweging? (in % naar wijk)

Centrum

Oost 2

Zuid

Nieuwland

Groenoord

Woudhoek

13 0%

20%

24 40%

11 13

43 40

Schiedam Totaal

Spaland/Sveaparken

17 25

West

Kethel

60%

9 1 4 6

80%

100%

nodigt zeer uit tot beweging

nodigt voldoende uit tot beweging

nodigt een beetje uit tot beweging

nodigt niet uit tot beweging

weet niet/geen mening

Toch zijn de verschillen tussen de wijken in Schiedam evident. In de noordelijk gelegen wijken zoals Kethel, Woudhoek en Spaland/Sveaparken zijn de bewoners het meest positief. Vooral in de oude stadswijken vindt een relatief groot deel dat de openbare ruimte slechts een beetje of zelfs helemaal niet uitnodigend is om te bewegen. In wijk Oost vinden de bewoners dat de openbare ruimte het minst uitnodigt tot beweging. In deze wijk, maar ook in Groenoord, Woudhoek en Spaland/Sveaparken is dit volgens de respondenten minder geworden in vergelijking met 2018. Centrum, West, Zuid en Kethel laten juist betere scores zien op dit gebied. Uit de tips om de openbare ruimte meer uitnodigend te maken voor beweging, komt net als bij de vorige meting in 2018 naar voren dat respondenten de directe leefomgeving vooral druk en stenig vinden. Veelal vinden zij dat er weinig groen in de buurt is en dat de openbare ruimte vervuild is door (zwerf)afval en hondenpoep. Ook wordt druk verkeer, de slechte staat van de bestrating en een

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

onveilig gevoel op straat genoemd als obstakel om de openbare ruimte te gebruiken voor sport- en beweegactiviteiten. Volgens meerdere respondenten zijn verkeerssituaties vooral gericht op autoverkeer. Voor onder andere fietsers en wandelaars zouden volgens hen meer en aantrekkelijker fiets-, wandel- en skate/skeelerroutes moeten komen. Aanduiding van deze routes met bijvoorbeeld de afstand in kilometers zou het meer uitnodigend kunnen maken. Ook zien respondenten graag meer bewegingsen oefeningstoestellen in de openbare ruimte zoals nu het geval is in het Beatrixpark en aan de Maasboulevard.

4.4 Zitgedrag Gemiddeld zitten volwassenen van 18 tot en met 64 jaar in Schiedam 10,2 uur per dag, vergelijkbaar met de meting in 2018 (10,1 uur). Dit ligt hoger dan het landelijk gemiddelde van 9,6 uur in 20219. Dit verschil kan voor een deel verklaard worden doordat in de landelijke vragenlijst de doordeweekse dagen en weekenddagen apart zijn opgenomen. Om de complexiteit van de vraag te beperken is in de vragenlijst voor dit onderzoek enkel naar een gemiddelde dag in de week gevraagd. Bij 65 plussers ligt het gemiddelde aantal uren dat wordt gezeten op een dag op 8,1 uur (landelijk 8,4 uur in 2021). In 2018 lag dit aantal in Schiedam nog op 8,8 uur. Figuur 15 Aantal uren dat er gezeten wordt op een gemiddelde dag per activiteit

Vervoer 18-64 jaar

0,8

4,6

0,9

1,8

1,4 0,6

Werken Lezen/studeren Televisie kijken

65+ 0,6 0,7 jaar

1,5

2,8

1,7

0,9

In de vrije tijd achter de PC/tablet, etc. 4

Andere zittende activiteiten

Mannen zitten gemiddeld meer dan vrouwen (10,2 tegen 9,5 uur). Zij zitten iets meer tijdens het werk, maar ook in de vrije tijd achter pc/tablet, etc. Personen tot 65 jaar zitten het meest tijdens hun werk, gemiddeld 4,6 uur. 65-plussers zitten het meest om televisie te kijken, gemiddeld 2,8 uur. Mensen met een hoog inkomen zitten gemiddeld meer op een dag dan mensen met een laag of gemiddeld inkomen 10,3 tegen respectievelijk 9,7 en 9,6 uur). Hier geldt: hoe hoger het inkomen, hoe meer men zit tijdens werk en hoe lager het inkomen hoe meer men zit voor de televisie of in de vrije tijd achter een pc/tablet. Hetzelfde beeld is te zien wat betreft opleidingsniveau. Hoe theoretischer dit niveau, hoe meer men zit tijdens werk. Het aantal uur dat dan weer voor de TV of in de vrije tijd achter pc/tablet wordt 9

Bron: Leefstijlmonitor CBS en RIVM, 2021

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

gezeten is lager dan gemiddeld. Praktisch opgeleide inwoners zitten totaal op een gemiddelde dag wel minder dan theoretisch opgeleide mensen (9,2 tegen 10,2 uur). Dit is het gevolg van het type werk dat praktisch opgeleide mensen over het algemeen verrichten. Personen die niet aan de beweegrichtlijnen voldoen zitten gemiddeld 9,9 uur per dag tegenover 9,4 uur voor personen die wel aan de beweegrichtlijnen voldoen. Een groter verschil is te zien tussen personen die de eigen gezondheid positief dan wel negatief ervaren (resp. 9,6 en 10,4 uur).

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

Sport In dit hoofdstuk staat sport centraal. Onderwerpen als sportdeelname, mening over het sportaanbod en bereikbaarheid van de sportlocaties komen aan bod. Bovendien wordt aandacht besteed aan vragen zoals in welk verband sport men, waarom sport men niet en waardoor zou u eventueel weer gaan sporten of lid worden van een sportvereniging.

5.1 Wekelijkse sporters Hoewel sporten niet de enige manier is om voldoende en op de beste manier te bewegen (zie toelichting beweegrichtlijnen op pagina 12), is het tegenovergestelde ook waar; mensen die niet sporten, bewegen vaker onvoldoende of niet op de juiste manier. Het aandeel wekelijkse sporters is dan ook een belangrijke graadmeter voor de mate waarin en wijze waarop Schiedammers bewegen. Naar eigen zeggen beoefent 49% van de Schiedammers ten minste één sport. Van deze inwoners geeft ongeveer 9% aan één keer per week te sporten en 11% twee keer. Ongeveer 23% zegt drie tot zes keer per week te sporten en 4% iedere dag van de week of vaker. Het percentage Schiedammers dat ten minste één keer per week sport, is daarmee 46% (zie figuur 16).

Figuur 16 Aandeel inwoners dat ten minste wekelijks sport

46% 0%

20%

Sport ten minste één keer per week

54% 40%

60%

80%

100%

Sport minder dan één keer per week

Of Schiedammers wekelijks sporten, hangt voor een deel samen met hun persoonskenmerken (zie figuur 17). Hoewel het percentage wekelijkse sporters ongeveer even hoog is onder mannen en vrouwen, neemt het percentage sterk af naarmate inwoners ouder zijn. Ook sporten Schiedammers met een migratieachtergrond aanzienlijk minder vaak ten minste één keer per week dan Schiedammers met een Nederlandse achtergrond. Eénouderhuishoudens met thuiswonende kinderen tellen minder vaak wekelijkse sporters dan huishoudens die anders zijn samengesteld en het aandeel Schiedammers dat ten minste wekelijks sport is beduidend lager naarmate huishoudens minder inkomen hebben. Deze verschillen zijn statistisch significant.

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

Figuur 17 Aandeel Schiedammers (18 jaar of ouder) dat ten minste wekelijks sport naar persoonskenmerken

Persoonskenmerken Geslacht Man Vrouw Leeftijd 18-44 jr. 45-64 jr. 65+ Achtergrond Personen met een Nederlandse achtergrond Personen met een migratieachtergrond Huishoudenssamenstelling Alleenstaand Paar zonder (thuiswonende) kinderen Paar met thuiswonend(e) kind(eren) Eén ouder met thuiswonend(e) kind(eren) Inkomensgroep Laag Midden Hoog Opleiding Praktisch Middelbaar Theoretisch Arbeidspositie10 Werkende met betaald werk Werkloos Vrijwilliger Arbeidsongeschikt Scholier of studerende Huisman / huisvrouw Gepensioneerd of met vervroegd pensioen Wijk Centrum Oost West Zuid Nieuwland Groenoord Kethel Woudhoek Spaland/Sveaparken

Sport wekelijks 47% 46% 54% 43% 35% 50% 37% 43% 45% 54% 34% 29% 47% 63% 28% 41% 58% 56% 38% 20% 21% 59% 27% 39% 48% 44% 53% 41% 42% 30% 48% 51% 65%

De respons is voor sommige onderscheiden categorieën te laag om betrouwbare uitspraken te kunnen doen. Om die reden moet de uitkomst voor arbeidspositie vooral als indicatie worden gezien.

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

De verschillen met betrekking tot de (ervaren) gezondheid van inwoners zijn opnieuw groter. Het percentage Schiedammers dat ten minste één keer per week sport, neemt bijvoorbeeld gestaag af naarmate hun ervaren gezondheid slechter is. Ook zijn Schiedammers minder vaak wekelijkse sporters naarmate ze beperkingen ervaren door een langdurige ziekte of aandoening. Tot slot sporten Schiedammers minder vaak ten minste wekelijks naarmate ze meer overgewicht hebben. Deze verschillen zijn eveneens statistisch significant. Figuur 18 Aandeel Schiedammers (18 jaar of ouder) dat ten minste wekelijks sport naar gezondheidskenmerken

Sport wekelijks 72% 51% 22% 8% 18% 29% 47% 54% 57% 48% 29%

Sportverband Aan alle sporters is gevraagd in welk verband zij hun sport(en) het afgelopen jaar hebben beoefend. Figuur 19 In welk verband heeft u de afgelopen 12 maanden gesport?11

Individueel en ongeorganiseerd

59%

Als abonnee/klant/cursist van een fitnesscentrum of andere (commerciële)…

46%

Als lid van een vereniging

28%

In groepsverband, georganiseerd door uzelf, familie, vrienden en/of kennissen

27%

20%

40%

60%

80%

Het overgrote deel doet dat ongeorganiseerd. Het gaat dan vooral om hardlopen, fietsen en zwemmen. 46% sport als abonnee/klant/cursist bij een (commerciële) aanbieder, bijvoorbeeld een fitnesscentrum. 28% sport als lid van een vereniging. Het gaat hierbij vooral om teamsporten. Sporten als tennis en golf worden relatief vaak in zelf georganiseerd groepsverband beoefend.

Omdat er meerdere antwoorden mogelijk waren, telt het totaal niet op tot 100%.

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

5.2 Niet sporten Ongeveer de helft van de Schiedammers beoefent een sport. Dit betekent ook dat de andere helft dit niet doet. Sommige mensen sporten wel eens of wandelen en fietsen veel. Deze personen zijn niet meegerekend tot de wekelijkse sporters, maar tellen uiteraard wel mee in de beweegrichtlijnen. Aan het deel van de respondenten dat heeft aangegeven geen sport te beoefenen, is gevraagd naar de reden hiervan. Figuur 20 Waarom doet u niet aan sport?12

Geen tijd voor sport i.v.m. andere bezigheden

35%

38%

25%

Ik vind sporten te duur

20%

24%

Ik heb gezondheidsproblemen

24%

Geen interesse in sport (Ik vind sport niet leuk)

20%

23%

Ik ben niet goed in sport

2022

Daar ben ik te oud voor Er zijn te weinig mogelijkheden om te sporten

2018

Vrienden en kennissen sporten ook niet

Sportmogelijkheden of sportverenigingen zijn te ver weg

21%

Anders, namelijk

20%

40%

60%

Gebrek aan tijd door andere bezigheden, de kosten die sporten met zich meebrengt en geen interesse in sport zijn er debet aan dat deze respondenten niet sporten. Ook verschillende gezondheidsproblemen (zowel van tijdelijke als langdurige aard) zijn een veel gegeven reden om niet te sporten. Dit komt goed overeen met de belangrijkste motieven om niet te sporten uit diverse landelijke onderzoeken onder andere uitgevoerd door NOC*NSF en het Mulier Instituut. Bovendien verschillen de uitkomsten nauwelijks van die uit 2018. De andere redenen om niet te sporten bestaan veelal uit gebrek aan motivatie, blessures of ouderdom13. Sommige respondenten geven aan al voldoende te bewegen bijvoorbeeld naar of op het werk en tijdens mantelzorg. Daarnaast geven sommige respondenten als reden om niet te sporten aan dat ze veel wandelen en fietsen. De locatie of het aanbod aan sportmogelijkheden wordt weinig genoemd als belemmering om niet te sporten. Er is ook gevraagd wat de drempel zou kunnen verlagen om (weer) te gaan sporten. Hieruit komt naar voren dat bij de grootste groep niet-sporters, er niets is dat deze drempel kan verlagen (30%). 20% zou gaan sporten als ze meer tijd hebben, 18% als de lidmaatschappen goedkoper worden en 12 13

Omdat er meerdere antwoorden mogelijk waren, telt het totaal niet op tot 100%. De antwoordcategorie ‘Daar ben ik te oud voor’ is in 2022 voor het eerst in de vragenlijst van de Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport opgenomen.

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

10% als men zou weten dat het de gezondheid ten goede zou komen. Over het algemeen zijn er maar weinig zaken benoemd waar de gemeente in zou kunnen faciliteren. Zaken als sportaanbod, kwaliteit en locatie/nabijheid van de sportaccommodaties blijken nauwelijks van belang om (weer) te gaan sporten. Het gaat veel meer om tijd, leeftijd en de gezondheid van de respondent zelf die het sporten belemmert.

5.3 Bereikbaarheid sportlocatie Aan Schiedammers die een sport beoefenen is gevraagd hoe men over het algemeen naar de sportlocatie gaat. In figuur 21 is hiervan de uitkomst gepresenteerd. Figuur 21 Hoe gaat u over het algemeen naar de locatie van uw sport?

42%

Fietsend

39%

Met auto, motor, scooter of brommer

32%

30%

Lopend

13%

Ik sport thuis/vanuit huis

11%

15%

2022 2018

11%

Met het openbaar vervoer

Anders

20%

40%

60%

Aan degene die hun sport niet thuis beoefenen is gevraagd of de sportlocatie goed bereikbaar is. Figuur 22 In hoeverre is de locatie waar u (het vaakst) sport goed bereikbaar?

2022

87%

2018

10% 3%

74% 0%

20% (zeer) goed

23%

40%

60%

neutraal

80%

3% 100%

(helemaal) niet goed

Maar liefst 87% van de sporters vindt de sportlocaties waar zij sporten goed of zeer goed bereikbaar. In 2018 was dit nog 74%. Slechts een klein deel (3%) vindt de sportlocatie niet goed bereikbaar. Uit de open antwoorden blijkt dat de lage frequentie of het ontbreken van een openbaar vervoerverbinding hier vaak de reden van is. In 2018 werden de vele wegopbrekingen en bouwwerkzaamheden relatief vaak genoemd. Dit kwam nu slechts een enkele keer naar voren.

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

5.4 Sportaanbod De beweeg- en sportmogelijkheden in Gemiddeld rapportcijfer voor beweeg- en Schiedam worden met een ruime sportmogelijkheden in Schiedam: voldoende beoordeeld. He rapportcijfer is weliswaar lager dan bij eerdere metingen in 2015 en 2018 (beide metingen een 7,7). Echter toentertijd werd deze vraag alleen gesteld aan inwoners die bekend waren met de beweeg- en sportmogelijkheden in Schiedam. In de huidige meting geven regelmatige sporters (minstens 1 keer per week) het sportaanbod een hoger rapportcijfer dan minder frequente sporters en mensen die niet sporten (7,2 tegenover 6,7).

6,9

Op de vraag welk sportaanbod nog ontbreekt zijn 692 antwoorden ontvangen. In figuur 23 zijn alle sporten en sportaccommodaties-/verenigingen opgenomen die door de respondenten 10 keer of vaker zijn genoemd. Figuur 23 Welk sportaanbod ontbreekt naar uw mening?

Een goed zwembad / voldoende zwemmogelijkheden Sporten voor ouderen Fitness / sportschool Atletiekbaan / -vereniging Gratis of goedkoper sporten Toestellen in de openbare ruimte Buitenzwembad Allerlei vormen van dansen Wandelvereniging / georganiseerd wandelen Wielrennen / wielrenvereniging Golf Klimmen / boulderen Mountainbikeparcours Yoga Meer informatie / promotie over sportaanbod Sportaanbod in parken, op pleinen/velden, etc. Watersport / -vereniging Badminton Schaatsen / schaatsbaan Hardloopparcours / trimbaan Fiets-/wandelroutes, betere paden Padel Sporten voor mensen met een beperking Basketbal

Aantal keer genoemd 81 53 40 30 29 23 21 21 18 16 15 15 15 15 14 14 14 13 13 12 11 11 11 10

Het ontbreekt volgens sommige respondenten aan sporten en sportaccommodaties zoals een atletiekbaan/hardloopvereniging, een buitenzwembad, allerlei vormen van dansen, wandelverenigingen, wielrenverenigingen, een centrum voor yoga en ruimte om de golfsport te kunnen beoefenen. Tevens blijkt er behoefte te zijn aan openbare fitnesstoestellen en meer

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

sportaanbod in de openbare ruimte op bijvoorbeeld pleinen en parkjes in de wijken. Het gaat er dan vooral om dat het dichtbij huis is, buiten en openbaar toegankelijk/gratis is. Sporten voor specifieke doelgroepen zoals ouderen of mensen met een beperking, maar ook ‘women only’-sportaanbod zijn eveneens genoemd. Wat betreft fitness / sportscholen is er zowel een wens voor goedkoper aanbod dichterbij huis als luxere fitnesscentra of fitness gericht op een specifieke doelgroep (zoals ouderen, vrouwen of sporten onder begeleiding van een fysio). Grotere voorzieningen zoals een mountainbikeparcours, een trimbaan en een schaatsbaan zijn wensen die eveneens minstens 10 keer zijn voorgesteld. Van alle antwoorden betreft het ook wel eens sporten of accommodaties die wel degelijk in Schiedam te vinden zijn. Blijkbaar is enige publiciteit en/of informatie omtrent deze sporten/accommodaties vereist om dit bij een breed publiek kenbaar te maken. Bovendien is dit 14 keer expliciet benoemd in de open antwoorden op deze vraag.

5.4.1 Informatievoorziening Een derde van de respondenten zoekt wel eens op internet naar informatie over sport en bewegen in Schiedam. Figuur 24 Waar op internet zoekt u naar informatie over bewegen en sporten in Schiedam?14

een zoekmachine (Google en dergelijke)

77%

website van specifieke sportaanbieder/sportvereniging

23%

sociale media (Facebook, Instagram, etc.)

19%

www.schiedam.nl

11%

www.lekkerbezigschiedam.nl

www.sportgids.nl/schiedam

Anders, namelijk

1% 0%

20%

40%

60%

80%

Van deze groep zoekt ruim driekwart via een zoekmachine als bijvoorbeeld Google. 23% van hen zoekt op de website van specifieke aanbieders en sportverenigingen zelf. De websites www.schiedam.nl, www.lekkerbezigschiedam.nl en www.sportgids.nl/schiedam worden door 1 op de 10 personen of minder gebruikt voor dit doeleinde. 14

Omdat er meerdere antwoorden mogelijk waren, telt het totaal niet op tot 100%.

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

Bijlage Achtergrondgegevens op CBS-wijkniveau, 1-1-2022

Centrum Oost West Zuid Nieuwland Groenoord Kethel Woudhoek Spaland/Sveaparken Schiedam

aantal inwoners

% 65+

% personen met een migratieachtergrond

huishoudensinkomen in € (belastingjaar 2019)

5.082 11.331 12.735 6.263 14.162 9.561 5.149 7.503 7.916 79.702

13% 11% 17% 19% 16% 23% 20% 27% 14% 18%

42% 65% 42% 37% 68% 50% 27% 24% 22% 46%

43.100 34.600 44.900 36.200 34.300 32.700 50.900 45.300 60.800 40.600

Bron: Gemeente Schiedam en CBS-RIO, bewerking Kenniscentrum-Gemeente Schiedam

% personen met een uitkering participatiewet (2021) 3,9% 4,4% 2,9% 6,0% 9,5% 9,4% 0,6% 2,5% 0,5% 4,8%

Monitor Gezondheid, Bewegen en Sport 2022 – Gemeente Schiedam

Colofon Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501, 3100 AE Schiedam 14 010 schiedam.nl

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12346097/1