Bijlage Rapportage ETHOS-telling regio MVS
Tekst van het document
ETHOS-TELLING
VAN DAK- EN THUISLOOSHEID REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
Onderzoeksrapportage
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
Colofon De ETHOS-telling is een initiatief van Hogeschool Utrecht en Kansfonds
Uitvoering: Hogeschool Utrecht, Lectoraat Wonen en Welzijn
Auteurs: Marte Kuijpers MSc, dr. Marjam Smeekens, Aline Korver MA, Martine Zanen MSc, Annabel Scheepers MSc, dr. Gercoline van Beek, dr. Sandra Schel en drs. Dorieke Wewerinke
Met dank aan: Robin Heijna MSc, dr. ir. Anke van Gorp, Pien de Jonge MSc, Ronja Bruijns, dr. Esther van Eijk en dr. Lia van Doorn
Met medewerking van: Regio Maassluis, Vlaardingen en Schiedam Regionale coördinatie door: Ria de Waal
In samenwerking met: KU Leuven, LUCAS: prof. dr. Koen Hermans, Nana Mertens MA en Evelien Demaerschalk MSc
Financier: Kansfonds, coördinatie door Willem van Sermondt, Esther Vogel en Eva Mos Fonds Schiedam, Vlaardingen en omstreken Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Datum publicatie: 8 oktober 2025
Bronvermelding bij gebruik van deze rapportage: Kuijpers, M., Smeekens, M.V., Korver, A., Zanen, M., Scheepers, A., van Beek, G., Schel, S., & Wewerinke, D. (2025). ETHOS-telling van dak- en thuisloosheid in regio MVS. Hogeschool Utrecht.
Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inleiding
1
Het aantal dak- en thuisloze personen in regio MVS Ingevulde vragenlijsten Aantal dak- en thuisloze personen
3 4
ETHOS-Light categorieën Noodopvang Tijdelijke opvang Instelling Niet-conventionele woonruimte Bij familie, vrienden of derden Woning met dreigende huisuitzetting Verblijfplaats twee weken voorafgaand aan teldag Verblijfplaats per gemeente
7 8 9 10 11 12 13 14
De profielkenmerken van de getelde dak- en thuisloze mensen Gender Leeftijd Nationaliteit, verblijfsstatus en geboorteland Samenstelling huishouden Inkomstenbronnen Gezondheidsproblemen Instellingsverleden Duur van dak- en thuisloosheid Aanleidingen voor verlies van woonzekerheid Actieve begeleiding Briefadres
15 15 16 17 17 18 18 19 20 21 21
Conclusies
22
Referenties
24
Bijlage 1: Deelnemende organisaties
25
Inleiding
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
Aanleiding voor de telling Om beter zicht te krijgen op de aard en omvang van dak- en thuisloosheid voerde Hogeschool Utrecht in samenwerking met Kansfonds in 2025 voor de derde keer de ETHOS-telling uit. Hierbij werd gebruik gemaakt van een voor Nederland relatief nieuwe definitie van dakloosheid, de ETHOS-Light classificatie, en van een nieuwe telmethode. Dit rapport bevat de resultaten van de telling die plaatsvond op 10 april 2025 in regio Maassluis, Vlaardingen en Schiedam. De telling is uitgevoerd in nauwe samenwerking met de gemeenten die onderdeel uitmaken van deze regio: gemeenten Maassluis, Vlaardingen en Schiedam.
Het onderzoeksteam van Hogeschool Utrecht wordt ondersteund door het onderzoeksteam van de Katholieke Universiteit Leuven, dat de toegepaste telmethode heeft ontwikkeld onder leiding van prof. dr. Koen Hermans. De universiteit past de telmethode sinds 2020 met succes toe in een groot aantal Belgische regio’s. Met toestemming van de Katholieke Universiteit Leuven past Hogeschool Utrecht de methode dit jaar voor de derde keer toe in Nederland.
Met het uitvoeren van de telling geven de gemeenten in regio Maassluis, Vlaardingen en Schiedam (hierna: regio MVS), Hogeschool Utrecht en Kansfonds een impuls aan het in kaart brengen van daken thuisloosheid in Nederland. De betrokken gemeenten hebben de ambitie om dak- en thuisloosheid in hun regio gedegen aan te pakken. Zij willen beleid gericht op preventie en aanpak van dakloosheid baseren op concrete cijfers en profielkenmerken van dak- en thuisloze mensen in hun regio.
ETHOS-Light classificatie De ETHOS-Light classificatie wordt binnen de Europese Unie en door vooraanstaande onderzoekers in Europa gezien als de best onderbouwde manier om dakloosheid te meten (Edgar, 2012; Baptista & Marlier, 2019). ETHOS staat voor ‘European Typology of Homelessness and Housing Exclusion’ en definieert dakloosheid als een gebrek aan volwaardige huisvesting. De brede ETHOS classificatie bestaat uit dertien operationele categorieën die een onvolwaardige huisvestingssituatie beschrijven. Deze zijn onderverdeeld in vier conceptuele categorieën: dakloosheid, thuisloosheid, onveilige huisvesting en onbehoorlijke huisvesting (FEANTSA, 2005). Voor het meten van dakloosheid werd in 2006 een afgeslankte versie geïntroduceerd: ETHOS-Light (zie kader). Deze versie omvat zes van de dertien categorieën van de brede ETHOS classificatie en geldt als een minimale classificatie van dakloosheid. Alle mensen die geen eigen (t)huis hebben kunnen hiermee in beeld worden gebracht (FEANTSA, 2018).
1
Inleiding
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
De ETHOS-definitie sluit goed aan bij het feit dat de verblijfssituatie van dakloze mensen vaak wisselt. Mensen verblijven bijvoorbeeld (noodgedwongen) afwisselend tijdelijk bij vrienden, in nietconventionele woonruimten, in de noodopvang voor dakloze mensen of op straat (Schel et al., 2023). Uit onderzoek blijkt ook dat een huisuitzetting een belangrijke route is naar dakloosheid (Al Shamma et al., 2015). Om die reden voegen wij, in navolging van het onderzoeksteam van de Katholieke Universiteit Leuven een zevende categorie aan de classificatie toe: mensen die hun woning binnen een maand moeten verlaten zonder dat zij zicht hebben op passende vervolghuisvesting (Hermans et al., 2021). Met de ETHOS-Light definitie kan naast zichtbare dakloosheid ook verborgen dakloosheid in beeld worden gebracht, met name onder mensen die verblijven bij familie, vrienden of derden en onder mensen die verblijven in een niet-conventionele woonruimte, zoals een auto, stacaravan, schuur of woning zonder basisvoorzieningen.
Mensen die verblijven in de openbare ruimte
ETHOS-Light
Mensen die verblijven in de noodopvang voor dakloze mensen
Mensen die verblijven in de tijdelijke opvang voor dakloze mensen
Mensen die binnen een maand na de teldag een instelling verlaten zonder passende vervolghuisvesting en mensen die langer in een instelling verblijven wegens gebrek aan passende vervolghuisvesting Mensen die verblijven in niet-conventionele woonruimten vanwege een gebrek aan passende huisvesting (zoals auto, kraakpand, vakantiewoning) Mensen die noodgewongen tijdelijk verblijven bij familie, vrienden of derden vanwege een gebrek aan passende huisvesting Mensen met een dreigende huisuitzetting die hun woning binnen een maand na de teldag moeten verlaten, zonder dat zij zicht hebben op passende vervolghuisvesting
2
Ingevulde vragenlijsten
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
TELDAG: 10 APRIL 2025 Aantal deelnemende organisaties: 51 Veel
verschillende
organisaties
hebben
meegedaan
aan
de
telling,
zoals:
zorg-
en
hulpverleningsorganisaties, woningcorporaties, leegstandsbeheerders, welzijnspartijen, wijkteams, bibliotheken, opvangvoorzieningen voor dak- en thuisloze mensen, gemeentelijke afdelingen en diensten,
staatsbosbeheer,
GGZ-instellingen,
huisartsen,
een
beveiligingsbedrijf,
diaconale
organisaties en diverse lokale maatschappelijke initiatieven.
Voor iedere dak- of thuisloze persoon die een telorganisatie in beeld heeft, is een vragenlijst ingevuld. 38 organisaties vulden in totaal 704 vragenlijsten in. Daarnaast waren er 13 organisaties die meededen aan de telling, maar aangaven niemand in beeld te hebben op de teldag. De onderzoekers verwijderden 61 dubbeltellingen en 42
vragenlijsten waarbij niet was voldaan aan de
voorwaarden van de telling. 25 vragenlijsten zijn samen met de dak- of thuisloze persoon ingevuld, de
overige
vragenlijsten
zijn
ingevuld
door
professionals werkzaam bij een telorganisatie. De meeste organisaties reageerden positief op het verzoek om mee te tellen. De volgende organisaties hadden mogelijk wel dak- en thuisloze personen in beeld, maar namen niet deel aan de telling: onderwijsinstellingen
in
de
regio,
jeugdzorgorganisaties, huurteams en reclassering.
Diverse organisaties hebben met elkaar afgestemd wie welke mensen zouden tellen. Dit werd gedaan om dubbeltellingen te voorkomen en om de tijdsinvestering van het tellen zoveel mogelijk te beperken.
3
Aantal dak- en thuisloze personen
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
Verblijfplaats nacht van 9 op 10 april 2025
89 7 36 5
In een andere regio
101 3
Gemeente verblijf 9-10 april onbekend*
219 47
156 27
Aantal volwassenen = 601 Aantal kinderen = 89
*Van de door het COA geregistreerde personen is niet bekend in welke gemeente zij binnen de regio verblijven. Daarom zijn ze bij onbekend opgeteld.
Regionale context bij de cijfers
01
Een groot aantal regionale voorzieningen voor dak- en thuisloze mensen zijn gevestigd in centrumgemeente Vlaardingen. Dit is een verklaring voor het relatief hoge aantal getelde personen in Vlaardingen.
en thuisloze arbeidsmigranten (o.a. afkomstig vanuit de haven van 02 DakRotterdam en het Westland) zijn slechts gering naar voren gekomen in de telling. Professionals in de regio geven aan moeite te hebben met het aanhaken van telorganisaties die deze groep in beeld hebben. als onderwijsinstellingen en reclassering zagen geen 03 Telorganisaties mogelijkheid om mee te tellen. Jeugdzorginstellingen hebben slechts beperkt meegeteld.
4
Aantal dak- en thuisloze personen
690
getelde dak- of thuisloze personen
601
89
volwassenen
kinderen
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
62%
1%
man
anders
26%
11%
vrouw
onbekend
IN EEN SITUATIE VAN DAK- OF THUISLOOSHEID 690 InMENSEN de nacht van 9 op 10 april 2025 zijn in totaal 690 dak- en thuisloze personen geteld in regio MVS. We telden 601 dak- of thuisloze volwassenen en 89 minderjarige kinderen. Het merendeel van hen verblijft bij familie, vrienden of derden (29%) en in een tijdelijke opvangvoorziening voor dakloze mensen (17%). MANNEN 374 62% van de getelde volwassen personen is man. Zij verblijven voornamelijk bij familie, vrienden of derden (38%), in niet-conventionele woonruimten (17%) en in de noodopvang voor dakloze mensen (13%). De meeste dak- en thuisloze mannen zijn tussen de 28 en 39 jaar oud (28%).
156 VROUWEN
26% van de getelde volwassen personen is vrouw. Zij verblijven voornamelijk in de tijdelijke opvang voor dakloze mensen (32%), bij familie, vrienden of derden (24%) en in nietconventionele woonruimten (17%). De meeste dak- en thuisloze vrouwen zijn tussen de 18 en 27 jaar oud (37%).
89 InKINDEREN totaal zijn er 89 minderjarige dak- en thuisloze kinderen geteld, zij verblijven allen samen met één of meerdere ouders in een situatie van dak- of thuisloosheid. Geen van de getelde kinderen verbleven in de openbare ruimte. Tevens zijn er 245 kinderen geteld die niet zelf dak- of thuisloos zijn, maar van wie ten minste één ouder wel dak- of thuisloos is. 3 van de getelde personen is zwanger op de teldag.
157 JONGEREN
157 jongeren (18-27 jaar) zijn dak- of thuisloos. Zij vormen bijna een kwart van de getelde daken thuisloze personen (23%). Jongeren zijn meestal alleenstaand zonder partner en kinderen (62%) en verblijven vooral bij familie, vrienden of derden (31%) of in een instelling (20%).
5
Aantal dak- en thuisloze personen ETHOS-Light classificatie
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
Volwassenen # 601
Mannen* # 374
Vrouwen # 156
Kinderen # 89
1
In de openbare ruimte
49 (8%)
42 (11%)
7 (4%)
-
2
In de noodopvang voor dakloze mensen
71 (12%)
49 (13%)
17 (11%)
-
3
In de tijdelijke opvang voor dakloze mensen
64 (11%)
12 (3%)
50 (32%)
53 (60%)
4
In een instelling
83 (14%)
14 (4%)
6 (4%)
4 (4%)
5
In een niet-conventionele woonruimte (garage, (sta)caravan, kraakpand, ...)
89 (15%)
63 (17%)
26 (17%)
5 (6%)
6
Bij familie, vrienden of derden
181 (30%)
143 (38%)
38 (24%)
20 (22%)
+
In een woning met dreigende huisuitzetting
8 (1%)
5 (1%)
3 (2%)
1 (1%)
Verblijfssituatie onbekend op teldag, dak- of thuisloosheid bevestigd gedurende de twee weken voor de teldag
56 (9%)
46 (12%)
9 (6%)
6 (7%)
*Het aantal getelde personen met een andere of onbekende genderidentiteit is hier niet weergegeven. Dit verklaart waarom het totaal aantal mannen en vrouwen niet optelt tot het totaal aantal personen.
In de rest van deze rapportage worden alleen de resultaten voor de getelde volwassenen weergegeven, tenzij anders vermeld.
6
Noodopvang
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
Noodopvang voor dakloze mensen *
Volwassenen # 71
%
Nachtopvang (bv. Nachtopvang de Elementen)
48
68%
Noodopvang (bv. Noodopvang Elckerlyc, noodbedden de Elementen)
3
4%
Winteropvang (Winteropvang Hofsingel 82-84)
20
28%
We telden in totaal 71 volwassenen (12%) die in de noodopvang voor dakloze mensen verblijven. * Verschillen tussen het totaal aantal getelde mensen in de noodopvang en de bij gemeenten bekende aantallen opvangplekken kunnen mogelijk worden verklaard door uiteenlopende invulwijzen van de vragenlijsten over het type opvanglocatie.
7
Tijdelijke opvang
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
Volwassenen # 64
%
Doorstroomwoningen (bv. Pameijer Westvest, Schiedam, Plusvoorziening Vlaardingen, Pauzewoningen)
23
36%
Crisisopvang (bv. Elckerlyc Oosthavenkade)
7
11%
Gezinsopvang (bv. Elckerlyc Gezinsopvang, Elckerlyc Begeleid Wonen)
20
31%
Vrouwenopvang / veilige opvang (bv. Verblijfsvoorziening Elckerlyc, opvang na huiselijk geweld)
13
20%
Onbekend
1
2%
Tijdelijke opvang voor dakloze mensen
Er verblijven in totaal 64 volwassenen (11%) in een tijdelijke opvangvoorziening voor dakloze mensen.
8
Instelling
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
84%
4%
verblijft langer wegens gebrek aan passende vervolghuisvesting
verlaat binnen een maand de instelling zonder passende vervolghuisvesting
76%
16%
6%
asielzoekerscentrum
beschermd wonen
GGZinstelling
# 63
# 13
# 5
1%
1%
gevangenis
revalidatiecentrum
# 1
# 1
In totaal verblijven 83 volwassenen (14%) in een instelling.
9
Niet-conventionelewoonruimte woonruimte Niet-conventionele
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
27%
22%
9%
antikraakwoning
auto
vakantiewoning/ vakantiepark # 8
# 19
# 24
9%
9%
hotel/b&B
(sta)caravan/ camping
boot
# 8
# 4
# 8
3% camper / busje # 3
5%
1%
1%
garage/ schuur # 1
bedrijfspand # 1
In totaal verblijven er 89 volwassenen (15%) in een niet-conventionele woonruimte. Daarvan verblijven 7 personen (8%) in een ander type niet-conventionele woonruimte, zoals een woning die zij illegaal onderhuren of een tuinhuisje. Voor 6 personen (7%) is het type niet-conventionele woonruimte onbekend.
10
Bij familie, vrienden of derden
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
Van de getelde dak- en thuisloze volwassenen verblijven 181 personen (30%) bij familie, vrienden of derden wegens gebrek aan passende huisvesting. Onderstaande tabel geeft het percentage volwassenen weer dat al dan niet stond ingeschreven op dit verblijfadres.
Wel ingeschreven op verblijfadres
12%
# 21
Niet ingeschreven op verblijfadres
59%
Onbekend
30%
0
10
# 106
# 54
20
30
40
50
60
11
Woning met dreigende huisuitzetting
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
Op 10 april 2025 hebben 8 volwassenen (1%) te maken met een dreigende huisuitzetting: zij moeten binnen een maand na de teldag hun woning verlaten zonder dat zij zicht hebben op passende vervolghuisvesting. Er konden meerdere redenen voor huisuitzetting worden gegeven. Deze staan weergegeven in onderstaande tabel. In 87% van de situaties betreft het een uitzetting uit een sociale huurwoning van een woningcorporatie en bij 13% een particuliere huurwoning.
Huurachterstand
25%
#2
Overlast
25%
#2
Sloop/renovatie
25%
#2
Onbewoonbaarheids- of ongeschiktheidsverklaring
13%
#1
Huurcontract verloopt binnen de maand na de teldag
13%
#1
Verplicht vertrekken door beëindiging omklapcontract
13%
#1
0
5
10
15
20
25
30
12
Verblijfplaats twee weken voorafgaand aan de teldag
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
Naast de verblijfssituatie in de nacht van 9 op 10 april 2025 is ook de verblijfssituatie tijdens de twee weken voorafgaand aan de teldag in kaart gebracht. Dit geeft zicht op de dynamiek van dak- en thuisloosheid in de regio. Aangezien de verblijfssituatie van dak- of thuisloze mensen kan wisselen (mensen verblijven bijvoorbeeld vaak afwisselend in de openbare ruimte, in de noodopvang en bij familie, vrienden of derden) konden per persoon meerdere verblijfssituaties worden aangegeven in de twee weken voorafgaand aan de teldag. Dit verklaart waarom deze aantallen hoger kunnen zijn dan de aantallen op de teldag zelf. ETHOS-Light classificatie
Aantal volwassenen op de teldag
Aantal volwassenen twee weken voor de teldag
1
In de openbare ruimte
49
68
2
In de noodopvang voor dakloze mensen
71
74
3
In de tijdelijke opvang voor dakloze mensen
64
67
4
In een instelling
83
85
5
In een niet-conventionele woonruimte (garage, (sta)caravan, kraakpand, ...)
89
108
6
Bij familie, vrienden of derden
181
229
+
In een woning met dreigende huisuitzetting
8
9
Persoon was niet dak- of thuisloos in de 2 weken voorafgaand aan de teldag
-
3
Verblijfssituatie onbekend, dak- of thuisloosheid bevestigd
56
12
13
Verblijfplaats per gemeente
*
In de openbare ruimte
In de noodopvang voor dakloze mensen
In een tijdelijke opvang voor dakloze mensen
In een instelling
In een niet-conventionele woonruimte
Bij familie, vrienden of derden
In een woning met dreigende huisuitzetting
Verblijfssituatie onbekend, dakof thuisloosheid bevestigd
Totaal aantal volwassenen +kinderen
per 1.000 inwoners % van aantal inwoners in de gemeente
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
Gemeente Maassluis
7
0
2
0
36
40
2
2
89 +7
0,26%
Gemeente Vlaardingen
28
68
43
14
8
49
4
5
219 +47
0,34%
Gemeente Schiedam
11
0
17 **
6
19
64
2
37
156 +27
0,22%
Gemeente buiten regio MVS
2
1
2
0
19
10
0
2
36 +5
-
Onbekend *
1
2
0
63
7
18
0
10
101 +3
-
Totaal
49
71
64
83
89
181
8
56
601 +89
0,35%
Van de door het COA geregistreerde personen is niet bekend in welke gemeente zij binnen de regio verblijven. Daarom zijn ze bij onbekend opgeteld.
** Professionals geven aan dat er mogelijk sprake is van een ondertelling van het aantal personen dat gebruik maakt van tijdelijke opvangvoorzieningen voor dakloze personen in Schiedam, gezien de beschikbare capaciteit en bezettingsgraad van deze locaties.
14
Profielkenmerken
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
Naast de verblijfplaats is ook gevraagd naar de profielkenmerken van de dak- of thuisloze persoon. De profielkenmerken zijn grotendeels gebaseerd op de professionele inschatting van de professionals van de tellende organisaties. Omdat vragen over profielkenmerken niet verplicht hoefden worden ingevuld en/of de informatie niet bekend was bij professionals, zijn deze niet altijd (volledig) ingevuld. Het percentage onbekend valt bij sommige profielkenmerken daarom relatief hoog uit. In deze gevallen is voorzichtigheid geboden bij het interpreteren van de cijfers.
Gender
62%
26%
man
vrouw
# 374
# 156
1%
11%
trans(gender)
onbekend
# 4
# 67
Leeftijd 30
# 182 25
# 157 # 129
20
# 101 15
# 89
10
# 26
5
0
# 6
13%
23%
26%
19%
15%
4%
1%
0-17 jaar
18-27 jaar
28-39 jaar
40-49 jaar
50-59 jaar
60-69 jaar
70-79 jaar
15
Profielkenmerken
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
Nationaliteit In totaal zijn er onder de getelde dak- en thuisloze volwassenen 35 verschillende nationaliteiten geteld.
RNI <1%
54% Nederlandse nationaliteit # 325
Nederlands, uitgeschreven uit het BRP, daarom registratie RNI
7% EU-burger
# 1
# 39
32%
8% burger van buiten de EU
onbekend
# 46
# 190
Verblijfstatus # 236
11%
35%
2%
<1%
52%
permanent verblijfsrecht
tijdelijk verblijfsrecht
in procedure
onwettig verblijf
onbekend
# 26
# 82
# 4
# 1
# 123
Geboorteland Top 5 geboortelanden
40%
5%
3%
2%
2%
Nederland
Nederlandse Antillen
Suriname
Polen
Somalië
# 238
# 33
# 14
# 14
# 13
16
Profielkenmerken
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
Samenstelling huishouden Het huishouden bestaat uit mensen (familieband of partner) met wie de persoon op dit moment samenleeft in een situatie van dak- of thuisloosheid. Hieronder zijn de meest voorkomende resultaten weergegeven. Daarnaast verblijven er 2 personen (<1%) samen met hun ouder(s) en 3 personen (1%) samen met hun ouder(s) en kind(eren) in een situatie van dak- of thuisloosheid. Voor 2 personen (<1%) gaat het om een ander familieverband. Voor 190 personen (32%) is deze informatie onbekend.
54%
9%
alleenstaand zonder kind(eren)
alleenstaand met kind(eren)
# 322
# 57
3%
1%
met partner zonder kind(eren)
met partner met kind(eren)
# 16
# 9
Inkomstenbronnen Per persoon zijn er meerdere inkomstenbronnen mogelijk. Voor 6 getelde volwassenen zijn er andere inkomstenbronnen genoemd, zoals een erfenis of geld van ouders.
Vast of tijdelijk werk (inclusief ZZP’ers)
21%
Bijstandsuitkering
# 64
11%
Daklozenuitkering
12%
Ziekte- of arbeidsongeschiktheidsuitkering
5%
Werkloosheidsuitkering
2%
# 11
1% # 9
Leefgeld van een instelling
1% # 4
Studiefinanciering
3%
Informeel inkomen
<1% # 2
# 17
# 48
8%
Anders
1% # 6
Onbekend
1% # 5
0
# 70
# 28
Pensioen/AOW-uitkering
Geen inkomen
# 126
5
10
15
20
25
17
Profielkenmerken
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
Gezondheidsproblemen Per persoon konden meerdere (vermoedelijke) gezondheidsproblemen worden aangegeven. Bij een groot deel van de getelde volwassenen is niet bekend of er sprake is van gezondheidsproblemen, namelijk 346 personen (58%). Het is niet duidelijk of de genoemde gezondheidskenmerken als oorzaak of gevolg kunnen worden gezien in relatie tot (dreigende) dak- en thuisloosheid. Voorzichtigheid is daarom geboden bij het interpreteren van deze cijfers.
20% (vermoeden van) mentale gezondheidsproblemen # 123
11%
6%
(vermoeden van) verslaving
langdurige lichamelijke gezondheidsproblemen
# 66
# 34
5%
4%
10%
fysieke beperking
(vermoeden van) (licht) verstandelijke beperking
geen gezondheidsproblemen
# 29
# 63
# 24
Instellingsverleden
9%
6%
4%
verleden in een gevangenis
verleden in een psychiatrische voorziening
verleden in een jeugdzorgvoorziening
# 54
# 37
# 24
29% van de getelde volwassenen (172 personen) verbleef nooit in een van bovengenoemde instellingen. Of iemand op enig moment in een psychiatrische instelling, jeugdzorgvoorziening of gevangenis verbleef, is voor het merendeel van de volwassen personen (77%) onbekend. De genoemde percentages zijn daarmee naar waarschijnlijkheid lager dan het werkelijke percentage personen dat op enig moment in een instelling verbleef.
18
Profielkenmerken
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
Duur van dak- en thuisloosheid #175
30
*De personen die nog
# 149
over huisvesting
25
beschikken, zijn de 20
personen in een
# 97
15
situatie van dreigende
# 70
huisuitzetting (verlies 10
# 36
# 28
van huisvesting binnen
# 38
5
5%
6%
25%
16%
12%
29%
6%
# 8
een maand na de
1%
teldag)
g*
d
ti n hu
O
isv
nb
es
ek
ng la of ar
og
ja
sn Er i
5 2-
en
er
ar
ar ja 2
ja 5
en nd aa m 4
1-
ar ja t1 to
aa m 4 2-
<
2
m
aa
nd
nd
en
en
0
19
Profielkenmerken
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
Verschil aanleiding verlies van woonzekerheid versus oorzaken van dak- en thuisloosheid Per
persoon
is
een
inschatting
gemaakt
van
de
aanleidingen die direct hebben bijgedragen aan het verlies
van
woonzekerheid.
Belangrijk
om
te
benadrukken is dat het hierbij niet gaat om oorzaken van dak- en thuisloosheid. Bij oorzaken wordt gekeken naar bredere
onderliggende
persoonlijke
en
structurele
factoren, zoals het gebrek aan betaalbare en passende huisvesting, of onvoldoende toegankelijke zorg en ondersteuning.
Aanleidingen voor verlies van woonzekerheid Per persoon konden meerdere aanleidingen voor verlies van woonzekerheid worden aangegeven. Hieronder worden de meestgenoemde aanleidingen uitgelicht. Voor 40% van de volwassenen (242 personen) is deze informatie 19,5% onbekend. 1,8%
15%
13%
8%
7%
7%
relatiebreuk
conflict met familie/huisgenoten 5,9% # 78
huisuitzetting*
huiselijk geweld / onveilige thuissituatie 5,9% # 55
gedwongen verlaten van een woning**
# 92
# 48
# 40
5%
4%
4%
4%
3%
financiële problemen
psychische problemen
verslaving
ontslag of uitzetting uit een instelling
arbeidsmigratie
# 32
# 22
# 27
*
# 16
# 27 5,9%
Redenen voor huisuitzetting waren overlast, huurschuld, drugshandel of -bezit, woonfraude of de beëindiging van een omklapcontract.
** Het gedwongen verlaten van een woning vond plaats vanwege de verkoop van een woning, renovatie, de onbewoonbaarheid van de woning of het einde van de huurovereenkomst.
20
Profielkenmerken
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
Actieve begeleiding Bij ruim een derde van de getelde dak- of thuisloze volwassenen is bekend dat zij actief begeleid worden door één of meerdere organisaties (205 personen, 34%). Actieve begeleiding is daarbij gedefinieerd als ‘minimaal één begeleidingscontact in de afgelopen maand’. Veel genoemde organisaties die actieve begeleiding bieden zijn Stichting Elkerlyc, STOED De Elementen, Timon, gemeentelijke wijkteams en GGZ Delfland. Ja
34%
Actieve begeleiding
0
Nee
Onbekend
13%
20
53%
40
60
80
100
Briefadres 19,5%
1,8%
Iets meer dan de helft van de getelde volwassenen beschikt over een briefadres (361 personen, 60%). Een briefadres (ook wel een postadres genoemd) is een adres waar de overheid iemand zonder woonadres kan bereiken. De meeste mensen hebben een briefadres bij een van de deelnemende gemeenten, bij familie, vrienden of derden, De Groene Luiken, De Erker of STOED de Elementen.
Ja
Ja, maar onbekend waar
59%
Briefadres
0
20
Nee
1%
40
60
Onbekend
15%
25%
80
100
21
Conclusies
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
Op 10 april 2025 hebben 51 organisaties in totaal 690 dak- en thuisloze personen in beeld gebracht in regio Maassluis, Vlaardingen en Schiedam. Dit komt neer op 0,35% van de totale bevolking in de regio, wat betekent dat 1 op de 286 inwoners zich in een situatie van dak- of thuisloosheid bevindt. Alle mensen die volgens de ETHOS-Light classificatie in een leefsituatie van dak- of thuisloosheid verkeren en in beeld waren bij de betrokken organisaties in de regio, zijn meegeteld. Met vertegenwoordigers van deze organisaties en medewerkers van de deelnemende gemeenten reflecteerden we op de resultaten van de telling. Op basis van de cijfers en deze reflecties lichten we enkele conclusies uit.
01
Grote diversiteit aan dak- en thuisloze personen en leefsituaties De telling laat zien dat de groep dak- en thuisloze personen in regio Maassluis, Vlaardingen en Schiedam zeer divers is. Ongeveer twee derde van de getelde volwassenen is man, en iets meer dan een kwart is vrouw. Dak- en thuisloze personen zijn geteld in alle leeftijdscategorieën, variërend van jonge kinderen tot mensen van 70 jaar en ouder. Daarnaast werden in totaal 35 verschillende nationaliteiten geteld. De leefsituaties van dak- en thuisloze mensen zijn eveneens divers: de grootste groep volwassenen verblijft bij familie, vrienden of derden (30%), in een niet-conventionele woonruimte (15%), of in een instelling (14%). Het aandeel personen dat in de openbare ruimte of in een opvangvoorziening verblijft, bedraagt in totaal niet meer dan 20%. Dit doorbreekt het dominante beeld dat dak- en thuisloosheid vooral gaat om alleenstaande mannen met psychische- of verslavingsproblemen die op straat of in de opvang verblijven.
en thuisloosheid treft ook veel vrouwen 02 DakHoewel mannen de grootste groep dak- en thuisloze mensen vormen, laat de telling zien dat ook vrouwen een belangrijk deel van deze groep uitmaken. In regio Maassluis, Vlaardingen en Schiedam zijn in totaal 156 dak- en thuisloze vrouwen geteld, wat overeenkomt met 26% van de volwassen personen. Opvallend is dat dit aandeel aanzienlijk hoger ligt dan eerdere statistieken suggereerden: volgens de landelijke schattingen van het CBS is 17% van de dakloze mensen vrouw (CBS, 2024). De leefsituaties van dak- en thuisloze vrouwen verschillen van die van mannen. Vrouwen verblijven relatief minder vaak in de openbare ruimte (4%) en in de noodopvang (11%). Zij verblijven voornamelijk in een tijdelijke opvang (32%), bij familie, vrienden of derden (24%) of in een nietconventionele woonruimte (17%). Vrouwen verblijven relatief vaak met kinderen in een situatie van dak- of thuisloosheid. De meerderheid van de alleenstaande dak- en thuisloze ouders is vrouw (77%). Daarnaast zijn 3 dak- of thuisloze vrouwen zwanger op de teldag.
22
Conclusies
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
03 De telling laat zien dat dak- en thuisloosheid veel kinderen en jongeren treft. In totaal zijn er 89 dakDak- en thuisloosheid treft veel kinderen en jongeren
of thuisloze kinderen geteld (13% van de totale groep) en 157 jongeren van 18 tot 27 jaar (23%). De kinderen jonger dan 18 jaar verblijven allen samen met één of meerdere ouders in een situatie van dak- of thuisloosheid. Geen van de getelde kinderen verblijven in de openbare ruimte. Tevens zijn er 245 kinderen geteld die niet zelf dak- of thuisloos zijn, maar van wie ten minste één ouder wel dak- of thuisloos is. De meesten van hen verblijven in een tijdelijke opvang (60%), bij familie, vrienden of derden (20%), of in een niet-conventionele woonruimte (6%). De meeste getelde jongeren zijn alleenstaand (62%). Zij verblijven vooral bij familie, vrienden of derden (31%), of in een instelling (20%).
04 Dak- en thuisloosheid komt niet alleen voor in centrumgemeente Vlaardingen, maar in alle Dak- en thuisloosheid komt overal voor
gemeenten van de regio. Het percentage dak- en thuisloze personen per gemeente varieert van 0,22% tot 0,35%. We zien in vrijwel alle gemeenten een diversiteit aan leefsituaties van dak- en thuisloosheid. Lokale verschillen hangen samen met aanwezige voorzieningen en de mate waarin relevante organisaties zijn betrokken bij de telling.
05 De ETHOS-Light classificatie omvat ook mensen die langer dan nodig in een instelling verblijven, Instellingen worden noodgedwongen gebruikt als opvanglocaties
uitsluitend vanwege het ontbreken van passende huisvesting. De instelling fungeert in zulke gevallen feitelijk als opvanglocatie. In regio Maassluis, Vlaardingen, Schiedam komt dit voor bij instellingen zoals beschermd wonen, GGZ-instellingen en asielopvang (AZC’s). In totaal verblijven 70 personen langer in een instelling vanwege gebrek aan passende huisvesting. Dit heeft grote impact op de levens van betrokkenen en vergroot de druk op instellingen. Professionals zien het tekort aan betaalbare en passende woonplekken als de belangrijkste oorzaak dat mensen onnodig lang in instellingen blijven.
23
Referenties
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
Referenties Al Shamma, S., Van Straatten, B., Boersma, S., Rodenburg, S., Van der Laan, J., Van de Mheen, D. & Wolf, J. (2015). Dakloze mensen in de vier grote steden: veranderingen in 2,5 jaar. Eindrapportage Coda-G4. Rotterdam: Instituut voor Verslavingsonderzoek.
Baptista, I., & Marlier, E. (2019). Fighting homelessness and housing exclusion in Europe: A study of national policies. European Social Policy Network (ESPN). European Commission.
Centraal Bureau voor de Statistiek (2025). Dakloze mensen 18 tot 65 jaar, persoonskenmerken. CBS StatLine. Geraadpleegd op 2 september 2025, van https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/85616NED.
Edgar, B. (2012). The ETHOS definition and classification of homelessness and housing exclusion. European Journal of Homelessness, 6, 219-226.
FEANTSA. (2005). ETHOS: European Typology of Homelessness and Housing Exclusion. Verkregen via: ethos2484215748748239888.pdf (feantsa.org).
FEANTSA. (2018). ETHOS Light: European Typology of Homelessness and Housing Exclusion. Measurement of Homelessness at European Union Level. Verkregen via: www.feantsa.org/download/fea-002-18-update-ethoslight-0032417441788687419154.pdf.
Hermans,
K.
(2021).
Tellingen
dak-
en
thuisloosheid.
Globaal
rapport.
Verkregen
via
https://media.kbsrb.be/nl/media/7768/pub2021_3767_dakenthuisloosheid_globaal_nl_def.pdf.
Schel, S., Wewerinke, D., De Vries, J. & Van Doorn, L. (2023). Nieuwe telling van dak- en thuisloosheid. Sociaal Bestek. Verkregen via: Nieuwe telling van dak- en thuisloosheid (sociaalbestekpremium.nl).
24
Bijlage 1. Deelnemende organisaties Deelnemende organisaties
REGIO MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM 36. Woonplus 37. WOT Schiedam
1. Buurtcentrum De Hooftzaak Maassluis
38. ZEL | huisartsenkoepel
2. Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) 3. De Erker 4. De Groene Luiken 5. De Windwijzer / Diaconaal Centrum Vlaardingen 6. Diakonaal platform Maassluis 7. Dock 8. Elckerlyc 9. Gapph Vastgoedbeheer 10. Gemeente Maassluis 11. Gemeente Rotterdam 12. Gemeente Schiedam 13. Gemeente Vlaardingen 14. GGZ Delfland 15. Inloophuizen Schiedam 16. Leerrecht 17. Leger des Heils 18. Minters 19. Noodfonds Maassluis 20. Pameijer
Deelnemende organisaties die niemand in beeld hadden op de teldag 1. Bibliotheken / Taalcafe's & digitale punten Maassluis 2. Bibliotheken / Taalcafe's & digitale punten Vlaardingen 3. E25 Jongerenwerk 4. Handhaving Maassluis 5. Handhaving Schiedam 6. KLIK Vrijwilligers 7. RogPlus 8. Spieringschool 9. Stichting de Buurvrouw 10. Stichting Present MVS 11. Straatzorg Vlaardingen 12. Vlaardingen in beweging 13. Waterweg Wonen
21. Shelter Security 22. Staatsbosbeheer 23. Stichting AANZET Maassluis 24. Stichting de Ontmoeting 25. Stichting Timon 26. Stichting Voedselbank Maassluis 27. Stoed - Seniorenwelzijn 28. Stroomopwaarts MVS 29. Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond 30. Vereniging Humanitas 31. VPS Leegstandsbeheer 32. Vraagraak Maassluis 33. Wijkraad Schiedam 34. Wijkteam Vlaardingen 35. Woningstichting Samenwerking
25