Bijlage Rapportage Cultuur Check

Cultuur? Check!

Uitkomsten van het onderzoek naar de beleving van Cultuur, kunst en evenementen in Schiedam 2023

Versiebeheer Datum: juni 2023 Versie: 1.0 Auteur: Kenniscentrum Schiedam

https://mes.incijfers.nl/ kenniscentrum@schiedam.nl

2

Inhoud 1. Inleiding Respons en methode 2. Cultuurinteresse Nadere analyse 3. Waardering Schiedams cultuuraanbod Aanwezigheid culturele instellingen en activiteiten in Schiedam 4. Bekendheid en bezoek Schiedamse instellingen Nadere analyse van de beoordeling van het cultuuraanbod Hoe worden Schiedammers geïnformeerd over culturele activiteiten? Nadere analyse 5. Toegankelijkheid en inclusie 6. Aandachtspunten cultuurbeleid

4 4 5 6 9 10 11 15 16 16 17 18

Bijlage – turflijst “Wat mist u in Schiedam?”

19

3

1. Inleiding Het onderzoek naar de bekendheid en waardering van het Schiedamse aanbod van cultuur, kunst en evenementen onder de inwoners wordt doorgaans elke twee jaar gehouden. Het laatste onderzoek is in 2018 gehouden. Omdat echter door de maatregelen ter bestrijding van Corona/COVID-19 dit type activeiten van 2020 tot en met 2022 veelal geen doorgang kon vinden, is besloten de onderzoeken van 2020 en 2022 uit te stellen. De samenleving is gedurende 2022 in stappen weer helemaal geopend. Dit maakte het mogelijk om in het voorjaar van 2023 weer een onderzoek uit te voeren naar het aanbod van kunst en cultuur in Schiedam. Het Kenniscentrum heeft onder de leden van het internetpanel een vragenlijst uitgezet. Daarnaast is via social media een oproep gedaan aan Schiedammers die geen lid zijn van dit panel om de vragenlijst in te vullen. Deze oproep is kracht bijgezet door het verspreiden van flyers, posters en boekenleggers op meer dan 50 verschillende locaties. De hierbij gebruikte afbeeldingen zijn in deze rapportage terug te vinden.

De enquête bestond uit vragen over de beleving van alle vormen en uitingen van cultuur door de inwoners van Schiedam. Wat vinden Schiedammers van het aanbod van cultuur en evenementen in de stad? Wat wordt bezocht? Wat wordt er gemist in het aanbod van culturele instellingen en evenementen? De resultaten worden gebruikt om het cultuurbeleid vorm te geven. Ook wordt aan de hand van de resultaten bekeken hoe cultuurbeleving zich door de jaren heen ontwikkelt.

Figuur 1.1 - Responsoverzicht

Panel

Aantal

Volledig

Onvolledig

Totale

Responspe

leden

ingevuld

ingevuld

respons

rcentage

4.622

829

253

1.082

23%

Open link

-

318

161

479

-

Totaal

-

1.147

414

1.561

-

De onderzoeksdata zijn gecorrigeerd met weegfactoren, zodat een representatieve afspiegeling ontstaat van de totale Schiedamse bevolking in de leeftijd van 18 tot en met 92 jaar. Hierbij is een weging toegepast op de kenmerken leeftijd en wijk. De uitkomsten van het onderzoek leveren daarmee een betrouwbaar beeld op van de mening van de Schiedammer in de genoemde leeftijdscategorie*.

*Op basis van de totale populatie en het aantal respondenten bedraagt de foutenmarge 2,45% bij een betrouwbaarheidsinterval van 95%.

Respons en methode Het Schiedamse internetpanel bestaat uit 4622 leden. Van hen hebben 829 de enquête volledig ingevuld. Nog eens 253 leden hebben de vragenlijst gedeeltelijk ingevuld. Van de open uitnodiging die is verspreid hebben 479 mensen gebruik gemaakt.

4

2. Cultuurinteresse Gevraagd naar de mate waarin men tijd en aandacht besteedt aan cultuur in brede zin, geeft meer dan 90% van de Schiedammers aan dit minimaal enkele keren per jaar te doen. Cultuur is hierbij nadrukkelijk breed gedefinieerd als niet alleen museumbezoek en toneel, maar juist ook activiteiten als concerten, film, cosplay, handvaardigheid en knutselen, urban dance, tekenen, kookworkshops, zingen in een koor of spelen in een band. Figuur 2.1: Hoe vaak besteedt u tijd en aandacht aan cultuur, kunst en evenementen? 9%

33%

17%

nooit 1 keer per maand enkele keren per week

25%

10%

Wanneer bekeken wordt in welke wijken deze verschillende groepen oververtegenwoordigd zijn, blijkt de mate van cultuurparticipatie onevenredig over de wijken verdeeld te zijn. In de onderstaande 3 wijken is de cultuurdeelname het hoogst: Figuur 2.3: Hoe vaak besteedt u tijd en aandacht aan cultuur, kunst en evenementen naar culturele deelname-index?

Centrum

6%

een paar keer per jaar enkele keren per maand dagelijks

light

27%

Oost 24%

25%

Figuur 2.2: Hoe vaak besteedt u tijd en aandacht aan cultuur, kunst en evenementen overeenkomstig deelname-index?

.

42%

38%

41%

47%

In de 3 wijken met de laagste mate van cultuurdeelname is de verdeling tussen de groepen als volgt: Figuur 2.4: Hoe vaak besteedt u tijd en aandacht aan cultuur, kunst en evenementen volgens culturele deelname-index?

7%

42%

21%

heavy

Groenoord 16%

29%

medium 48%

Om de statistische betrouwbaarheid te vergroten zijn deze 6 categorieën Schiedammers in dit onderzoek samengevoegd om de mate van cultuurparticipatie weer te geven. Deze “culturele deelname-index” heeft de categorieën light, medium en heavy en is als aanvullende achtergrondvariabele gebruikt ten behoeve van een nadere analyse en duiding van de resultaten.

West

light

light

medium

medium

heavy

heavy

Spaland / Svea

Zuid 7%

34% 60%

44%

12% 49%

34%

54%

5

Gevraagd naar het type culturele activiteiten dat de cultuurdeelname bepaalt, blijkt dat film en muziek bij verreweg de meeste mensen populair zijn. Bij festivals en evenementen zijn (eveneens) muziek en grote evenementen het meest populair.

Figuur 2.5: In welke vormen van cultuur bent u het meest geïnteresseerd? Meerdere antwoorden mogelijk

Film Podiumkunsten (dans, toneel, musical, cabaret)

50% 39% Historische activiteiten (wandelingen, live… 33% Lezingen / cursussen 25% Fotografie 24% Literatuur en poëzie 17%

Beeldende kunst (schilderijen, beelden, video-…

Creatieve activiteiten en hobbies

De kleinste aandelen van deze groep zijn geïnteresseerd in 1. Creatieve activiteiten en hobbies (26%) 2. Spoken Word, Hip Hop en Fan Culture, etc (29%) 3. Fotografie (39%) 4. Lezingen / cursussen (43%)

13%

Figuur 2.6: Welk type evenement of festival vindt u het leukst? Meerdere antwoorden mogelijk? Naar wijk Muziekfestival

56%

Grote evenementen (Brandersfeesten ed)

56%

Eet- en drinkevenementen

Zoals hierboven te zien, verschilt de populariteit (of impopulariteit) van de verschillende kunstvormen dus weinig per type cultuurgebruiker of per participatiegraad. Het is dus zeker niet het geval dat mensen die vaker meedoen aan culturele activiteiten een groter liefhebber zijn van klassieke kunstvormen. Wel zijn duidelijke verschillen zichtbaar wanneer gekeken wordt naar de leeftijden van de liefhebbers van bepaalde cultuurvormen genoemd in Figuur 2.5.

50%

Filmfestivals

De light-cultuurgebruikers zijn het meest geïnteresseerd in film (59% van deze groep geeft aan hierin interesse te hebben) en muziek (52%).

Voor de groep zware cultuurparticipanten geldt eveneens dat de grootste aandelen van deze groep geïnteresseerd zijn in muziek (83%) en film (81%).

14%

Kunstvormen als Spoken Word, Hip Hop of Fan…

Als we de culturele interesses bekijken naar de culturele deelname-index, valt met name op dat de verschillende groepen cultuurparticipanten (light, medium, heavy) nagenoeg dezelfde interesses en desinteresses hebben als het gaat om de typen kunst en cultuur.

De groep Schiedammers die het minst frequent “aan cultuur doet”, is het minst geïnteresseerd in 1. Literatuur / poëzie (5%) 2. Spoken Word, Hip Hop en Fan Culture, etc (5%) 3. Creatieve activiteiten en hobbies (8%) 4. Lezingen / cursussen (14%)

70% 63%

Muziek

Nadere analyse

39%

Historische evenementen

Zo neemt bijvoorbeeld het aandeel filmliefhebbers aanzienlijk af naarmate de leeftijd vordert, terwijl het aan deel mensen dat geïnteresseerd is in Fotografie of Muziek afneemt in de hogere leeftijdscategorieën.

31%

Theaterfestival

23%

Kunstevenement

22% 0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

In Figuur 2.7 op pagina 7 zijn de trendlijnen voor de verschillende vormen van kunst en cultuur naar leeftijd te vinden.

6

Figuur 2.7: Aandelen geïnteresseerden in bepaalde vormen van cultuur en kunst naar leeftijdscategorie

90%

80%

70%

60%

50%

40%

30%

20%

10%

0% Jonger dan 25

25 - 34 jaar

35 - 49 jaar

50 - 64 jaar

65 - 79 jaar

80 jaar of ouder

Film Lezingen/cursussen Fotografie Beeldende kunst Historische activiteiten Podiumkunsten Literatuur Muziek Kunstvormen als Spoken Word, Performance Art, Hip Hop of Fan Culture

7

Wanneer de mate van betrokkenheid bij cultuur wordt bekeken vanuit zelfverklaard inkomen en leeftijd, valt met name op dat ouderen en mensen die tot een lage inkomensgroep zeggen te behoren, oververtegenwoordigd zijn in de categorie light. Dit kan grotendeels worden verklaard door het gegeven dat er minder geld beschikbaar is om te besteden aan niet-primaire levensbehoeften. Ook de verschillen op wijkniveau kunnen deels worden verklaard door het gemiddeld besteedbaar inkomen van de Schiedamse wijken (zie ook hoofdstuk 5). Op grond van de in dit onderzoek gestelde vragen is het niet mogelijk een voldoende onderbouwde verklaring te bieden voor de lage mate van cultuurdeelname in de wijken Zuid en Spaland/Sveaparken.

Aan de 9% die bij de vraag naar de frequentie van cultuurdeelname (Figuur 2.1) aangeeft nooit iets te doen, is gevraagd wat hiervoor de reden is. Op deze vraag geeft 43% van deze groep aan cultuur in brede zin simpelweg niet leuk te vinden.

Figuur 2.9: Kunt u aangeven welke factoren een rol spelen om geen tijd en aandacht te besteden aan cultuur?*

Niet leuk / ik heb er niets mee

Wanneer de culturele deelname-index groepen worden afgezet tegen leeftijd (Figuur 2.8), valt met name op dat de mate waarin men culturele of creatieve activiteiten onderneemt, sterk afneemt. Er is zowel een verschuiving zichtbaar van heavy naar medium, als van medium naar light in de oudste twee leeftijdscategorieën. Aannemelijk is dat dit samen zal hangen met zowel financieeleconomische achteruitgang bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd, als met de toename van fysieke beperkingen. De leeftijdscategorie 50 tot en met 64 is het meest “cultureel actief’. De verklaring hiervoor is hoogstwaarschijnlijk een samenspel tussen voldoende financiële middelen en volwassen wordende kinderen, die minder tijd vergen dan voorheen. Figuur 2.8: Hoe vaak besteedt u tijd en aandacht aan cultuur, kunst en evenementen naar culturele deelname-index? 60% 50%

43%

Ik word onvoldoende geïnformeerd

26%

Anders, namelijk

19%

Te duur

13%

Ik voel me niet welkom

9%

Taalhindernis

7%

Niet goed (fysiek) toegankelijk

5%

Onder de categorie “anders, namelijk” wordt voornamelijk gezegd dat men het te druk had voor cultuur en/of culturele activiteiten. Ook werd een enkele maal gezegd dat het aanbod niet aansluit bij hun interesses.

40% 30% 20% 10% 0%

light

medium

heavy

Jonger dan 25

25 - 34 jaar

35 - 49 jaar

50 - 64 jaar

65 - 79 jaar

80 jaar of ouder

*Omdat het geven van meerdere antwoorden mogelijk was, tellen de percentages niet op tot 100%.

8

3. Waardering Schiedams cultuuraanbod Rapportcijfer cultuuraanbod

6,8

(2018: 6,8)

Meer dan de helft van de Schiedammers geeft aan vooral culturele activiteiten en instellingen te bezoeken buiten hun eigen woonplaats (Figuur 3,2). Gezien de positie van Schiedam in de regio, gelegen naast de zogenaamde centrumgemeente Rotterdam, is dit niet verwonderlijk. In 2018 betrof dit percentage 53,4%. Deze verschuiving valt binnen de marge en is derhalve niet significant. Figuur 3.2: Waar bezoekt u vooral culturele instellingen, evenementen of culturele activiteiten?

Gemiddeld geven Schiedammers het rapportcijfer 6,8 voor het cultuuraanbod is Schiedam. Dit is gelijk aan het rapportcijfer dat de inwoners in 2018 gaven. Het is opvallend dat de relatieve verschraling van het aanbod door de verplichte sluitingen van de instellingen en het niet doorgaan van evenementen in 2020 t/m 2022 geen blijvende impact heeft gehad op de waardering

45% 55%

Vooral in Schiedam Vooral buiten Schiedam

Figuur 3.1: Gemiddeld rapportcijfer voor het S’damse cultuuraanbod naar frequentie cultuurgebruik

Figuur 3.3: Waarom bezoekt u vooral culturele instellingen, evenementen of 5,2

6,6

7,2

6,9

6,9

activiteiten buiten Schiedam? Het aanbod is elders aantrekkelijker

een paar keer per jaar

1 keer per maand

enkele keren per maand

enkele keren per week

dagelijks

gemiddeld rapportcijfer

24%

Wat ik zoek, is niet aanwezig in Schiedam

20%

Ik ga met vrienden of familie die elders wonen

13%

Voor de afwisseling

11%

Ik vind het elders gezelliger

Het is niet geheel verrassend dat de mensen die het minst vaak culturele activiteiten ondernemen, de laagste rapportcijfers geven voor het aanbod in Schiedam.

8%

Ik vind het praktischer, omdat ik buiten… 4% Anders, namelijk

3% 0%

-

10%

20%

30%

9

Onder de antwoordcategorie “anders, namelijk…” wordt met name aangegeven dat het culturele aanbod buiten Schiedam groter en breder is. Daarnaast wordt aangegeven dat Rotterdam meer effort steekt in marketing, waardoor men zich eerder bewust is van evenementen en festivals die daar worden georganiseerd. Opvallend is dat de aandelen “binnen Schiedam” en “buiten Schiedam” niet significant verschillen tussen de drie categorieën van de culturele deelnameindex. Wel zijn er verschillen zichtbaar op wijkniveau: Groenoord en Nieuwland zijn de enige wijken waarin het aandeel “vooral in Schiedam” hoger is dan 50%. Uit de zelfverklaarde inkomensgegevens blijkt dat een laag inkomen waarschijnlijk de reden in om minder culturele activiteiten buiten Schiedam te ondernemen. Wanneer we kijken naar leeftijd, kan gesteld worden dat alleen de Schiedammers van 65 jaar of ouder in meerderheid cultuur afnemen binnen Schiedam.

Bij diverse antwoordcategorieën in Figuur 3.4 is het aandeel Schiedammers dat “Weet niet / geen mening’ antwoord bijzonder hoog. Het is aannemelijk te veronderstellen dat dit de vormen van kunst of cultuur zijn, waarin deze mensen niet – of minder - geïnteresseerd zijn. Immers, wanneer iets je niet interesseert, houd je ook niet bij wanneer en waar dit type activiteiten georganiseerd wordt. Daarom treft u in Figuur 3.5 de mening over het aanbod van de verschillende cultuurvormen, van die mensen die in deze enquête zelf hebben aangegeven liefhebber te zijn van desbetreffende kunstvorm (zie Figuur 2.5). Figuur 3.5: : Is dit type culturele activiteit voldoende aanwezig in Schiedam volgens de liefhebbers Film

90%

Podiumkunsten (dans, toneel, musical,…

Aanwezigheid culturele instellingen en activiteiten in Schiedam Gezien het grote aandeel Schiedammers dat cultuur vooral buiten Schiedam beleeft, is het interessant om te zien hoe tevreden de Schiedammer is over het aanbod van verschillende typen cultuur in de stad.

Figuur 3.4: Zijn de onderstaande typen culturele activiteit voldoende aanwezig in Film

84%

Podiumkunsten (dans, toneel,…

7%6%

61%

22%

17%

Historische activiteiten

46%

24%

28%

Tentoonstellingen

46%

23%

31%

44%

21%

35%

Beeldende kunst Muziek

29%

Literatuur / Poëzie

23%

16%

61%

Lezingen / cursussen

23%

21%

56%

Fotografie

15%

Kunstvormen als spoken word, hip…10% 0%

Voldoende aanwezig

51%

20%

65% 60%

40%

Literatuur / Poëzie

56%

44%

Lezingen / cursussen

37%

63%

Muziek

33%

68%

24%

76%

Kunstvormen als spoken word, hip hop of… 14% 0%

86% 20%

40%

60%

80%

100%

onvoldoende aanwezig

Het is evident dat met name de liefhebbers van film zich goed bediend weten binnen de stad. Ook podiumkunsten, historische activiteiten en beeldende kunst zijn in de ogen van de Schiedamse liefhebbers voldoende aanwezig. Fans van muziek, Spoken Word, hip hop, fan culture, fotografie, muziek en lezingen geven aan lokaal een stuk minder aan hun trekken te komen!

60%

60%

onvoldoende aanwezig

35%

Historische activiteiten

Voldoende aanwezig

68% 40%

25%

20%

25% 22%

75%

Beeldende kunst / tentoonstellingen

Fotografie

Schiedam

10%

80%

100%

weet niet

10

Ook is aan de Schiedammers gevraagd of zij vinden dat er in hun eigen wijk voldoende te doen valt op het gebied van cultuur, kunst en evenementen. Figuur 3.6: Is er voldoende cultuur in uw wijk?

15%

Ja

43%

Met name inwoners van Groenoord, Zuid en Nieuwland vinden dat er weinig te doen is hun wijk én vinden dat spijtig, terwijl inwoners van Spaland / Sveaparken en Kethel het juist geen probleem vinden dat er hun wijk weinig te beleven is.

Nee, en dat vind ik jammer 42%

Als gezegd, alléén de inwoners van het Centrum zijn in meerderheid (57%) van mening dat er in hun wijk voldoende te doen is op het gebied van cultuur. De inwoners van alle overige wijken vinden in grote meerderheid dat er onvoldoende te ondernemen is op cultureel gebied. Deze meerderheden lopen uiteen van 99% in Spaland / Sveaparken, 98% in Kethel en, 96% in Zuid tot 80% in de wijk Oost.

Nee, maar dat is geen probleem

Op wijkniveau zijn er echter grote verschillen tussen het Centrum en de overige wijken. Allereerst is alleen in het Centrum de meerderheid van mening dat er in de eigen wijk voldoende te doen is op het gebied van cultuur. Oost en West, met respectievelijk 20% en 16%, volgen op grote afstand.

Wanneer de antwoorden worden bekeken op leeftijd, moet geconstateerd worden dat met name de Schiedammers onder de 25 én Schiedammers van 65 jaar of ouder aangeven dat er in hun woonwijk onvoldoende cultuur aanwezig is en dat spijtig te vinden. Aannemelijk is dat dit samenhangt met zowel financieeleconomische als mobiliteitsfactoren.

Figuur 3.7: Is er voldoende cultuur in uw wijk? Naar wijk Groenoord

54%

40%

6%

Zuid

53%

43%

4%

Nieuwland

45%

42%

Woudhoek

41%

53%

Oost

41%

39%

West

40%

44%

Spaland/Svea

40%

Centrum

33%

Kethel

30% 0%

20%

Nee en dat vind ik jammer

14% 6% 20% 16%

59% 10%

1%

57% 68%

40%

60%

2% 80%

Nee, maar dat is geen probleem

100% Ja

11

4. Bekendheid en bezoek culturele instellingen, evenementen en festivals Om de bekendheid, populariteit en waardering van het Schiedamse aanbod te meten is aan de respondenten gevraagd in hoeverre zij bekend zijn met de culturele en kunstinstellingen die aanwezig zijn in de stad (Figuur 4.1). Ook is gevraagd in welke mate zij bekend zijn met evenementen en festivals die in Schiedam worden georganiseerd (Figuur 4.2). Zij konden hierbij aangeven of zij er wel eens van hadden gehoord, of zij de laatste 12 maanden geweest zijn en of zij dit jaar terug zouden gaan.*

Voor nagenoeg alle instellingen in onderstaande grafiek geldt dat hoe ouder de Schiedammers, hoe beter bekend ze zijn met de culturele instellingen. De enige uitzondering op deze regel is Pathé. Ook voor de culturele activiteiten, evenementen en festivals op de volgende pagina geldt dat het aandeel mensen dat er niet mee bekend is, afneemt naarmate de leeftijd toeneemt. Het mag als niet-verrassend worden verondersteld dat mensen die aangeven veel aan en met cultuur te doen, in hogere mate bekend zijn met zowel de culturele instellingen als de georganiseerde evenementen.

Figuur 4.1: Kent u de volgende culturele instellingen in Schiedam? Welke van deze heeft u de afgelopen 12 maanden bezocht? En naar welke gaat u nog een keertje terug? Pathé Sdam

46%

37%

Bibliotheek

36%

40%

Theater aan de Schie

35%

43%

Stedelijk Museum Sdam

27%

Wennekerpand (horeca, tonaal, dans)

25%

Wenneker Cinema 10%

Glasfabriek

10%

Museummolen De Nieuwe Palmboom

9%

Nationaal Coöperatiemuseum

4%

Art Centre Sdam (vroeger Stg. KunstWerkt)

4%

t Huis te Poort 1% 0%

2%

31%

10%

37%

14%

41%

47%

20%

2%

56% 40%

14% 39%

24%

34% 30%

20%

Geweest èn ik ga dit jaar terug!

12% 38%

58%

32% 10%

1%

27%

28%

7%

2%

21%

33%

9%

1%

21%

44%

21%

Jenervermuseum

16%

60% 30% Ik ben geweest

40%

50% Ik heb hiervan gehoord

60%

70%

80%

90%

100%

Ik ken dit niet

* Omdat de formulering van de vraag is gewijzigd ten opzichte van het laatst gehouden onderzoek in 2018, is een vergelijking met voorgaande rapportages niet goed mogelijk

12

Figuur 4.2: Kent u de volgende festivals en evenementen in Schiedam? Welke van deze heeft u de afgelopen 12 maanden bezocht? En naar welke gaat u nog een keertje terug?

Brandersfeesten

31%

Koningsdag Kethel

39%

19%

26%

26% 32%

Koningsdag Centrum

16%

Suikerzoet Filmfestival

15%

14%

45%

Winterlicht (Julianapark)

14%

16%

41%

Open Monumentendagen

13%

23%

31%

42%

23%

Lichtjes- of Kaarsjesavond

10%

Nationale Molendagen

10%

IDDF in Concert

9%

Dickens Festijn

9%

Film in 't Park

9%

Intocht Sinterklaas

9%

Jeneverfestival

8%

IDDF around Town / Restaurantweek

6%

5%

Open Atelier Route

5%

10%

26% 29% 15%

46%

28%

23%

49%

17%

34%

50%

20%

43%

9%

28%

52%

30%

25%

62%

14%

5%

62%

16%

37%

51% 39%

47%

Westvest90 Concerten 3% 5%

25%

67%

Schie Café / Zie de Schie 2% 5%

27%

66%

Matthäus Passion 2% 5%

52%

41%

Troubadours / Klanken van Sdam 1%2%

19%

79%

Urban Moves - All Styles Dance Battle 1%3%

20%

77%

0%

12%

48%

16%

6%

10%

20%

Ik ben geweest èn ik ga dit jaar weer!

4%

30%

40% Ik ben geweest

50%

60%

Ik heb hiervan gehoord

70%

80%

90%

100%

Ik ken dit niet

13

Om de verspreiding van COVID-19 te beperken zijn in de jaren 2020 t/m 2022 veel evenementen en festivals uitgesteld of niet doorgegaan. Van een aantal van deze evenementen was tijdens de veldwerkperiode (vrij) zeker bekend dat ze in 2023 doorgang zouden vinden. Daarom is ook over deze evenementen gevraagd naar bekendheid, waardering en populariteit (Figuur 4.3).

Om te kunnen bepalen of het cultuuraanbod in Schiedam voldoende breed is en alle Schiedammers bedient, is aan de respondenten gevraagd of zij iets missen in het Schiedamse cultuuraanbod. In Figuur 4.4 zijn alle genoemde onderwerpen gesorteerd in categorieën. In de Bijlagen treft u de volledige turflijst met subcategorieën aan.

Figuur 4.4: Wat mist u in Schiedam? Gecategoriseerd naar thema Figuur 4.3: Door de coronacrisis is een aantal festivals de afgelopen jaren niet doorgegaan. Dit jaar worden deze naar alle waarschijnlijkheid wel weer georganiseerd. Kent u onderstaande festivals en evenementen in Schiedam? Welke van deze heeft wel eens bezocht? En welke bent u van plan dit jaar te bezoeken?

Proef! De Plantage

Skilz Festival

FabrieKlassiek

0%

20% FabrieKlassiek

40% 60% 80% 100% Skilz Festival Proef! De Plantage

Ik ben van plan dit jaar (weer) te gaan!

1%

1%

11%

Ik ben wel eens geweest

2%

2%

12%

Ik heb hiervan gehoord

8%

8%

24%

Ik ken dit niet

89%

89%

52%

Categorie

aantal maal genoemd

Muziek

125

Festivals

85

Meer inclusieve evenementen

38

Meer aanbod buiten het Centrum

25

Thematische markten

23

Cursussen en workshops

23

Historische evenementen en activiteiten

19

Theater en Podiumkunsten

18

Sport- en beweegevenementen

16

Film

14

Kleinschalig aanbod

14

Duurzaamheid en groen

11

Toegankelijke evenementen (financieel en/of fysiek)

10

Totaal

423

14

Nadere analyse van de beoordeling van en animo voor het cultuuraanbod Als we de gegeven antwoorden uit Figuur 4.1 combineren met de antwoorden op de vragen “In welke vormen van kunst en cultuur bent u geïnteresseerd?” (Figuur 2.5) en “Zijn deze vormen van cultuur voldoende aanwezig in Schiedam” (Figuren 3.4 en 3.5) kan indicatief het volgende worden vastgesteld: •

•

Kijkend naar de verschillen tussen ‘ik ben geweest” en “ik ben geweest èn ik ga terug!’, mag worden geconcludeerd dat de liefhebbers van de van toepassing zijnde kunst- of cultuurvorm in veel hogere mate van plan zijn de activiteit te herhalen.

•

Verder valt op dat met name de Schiedamse filmfestivals onder de mensen die aangeven geïnteresseerd te zijn in deze cultuurvorm nog aan bekendheid kunnen winnen. Zo geeft 29% van de filmliefhebbers aan dat ze “Film in ‘t Park’ niet kennen en 26% dat ze nog nooit van “Suikerzoet” hebben gehoord. De cijfers onder de mensen die hebben aangegeven geen liefhebber van film te zijn, wijken nauwelijks af.

•

Onder de liefhebbers van Beeldende kunst en tentoonstellingen, valt op dat meer dan één op de drie (34%) onbekend is met het Nationaal Coöperatiemuseum. Dit is aanzienlijk hoger dan bijvoorbeeld bij een eveneens klein museum als Museummolen De Nieuwe Palmboom (10%).

•

Het beeld uit hoofdstuk 3, dat Schiedammers van mening zijn dat het muziekaanbod in de stad onvoldoende is (Figuur 3.4), wordt bevestigd door het analyseren van de gegeven antwoorden bij vraag 2.5:

Het aandeel Schiedammers dat een culturele instelling heeft bezocht verschilt niet bijzonder tussen de liefhebbers van desbetreffende kunstvorm en mensen die aangeven hierin niet geïnteresseerd te zijn.

•

Het voornemen om desbetreffende instelling of activiteit opnieuw te bezoeken is wel aanzienlijk hoger onder de mensen die aangeven dit type culturele activiteit of instelling leuk te vinden.

•

Liefhebbers van een bepaalde kunstvorm zijn gemiddeld vaker van mening dat Schiedam binnen deze kunstvorm voldoende aanbod heeft dan mensen die aangeven geen liefhebber te zijn.

Om bovenstaande vast te kunnen stellen, is gekeken naar de vier typen van cultuur (Figuur 2.7) waarin de meeste interesse is: film, muziek, podiumkunsten en beeldende kunst. Zo is bij de categorie Film bekeken wat de liefhebbers en mensen die hierin niet geïnteresseerd zijn hebben geantwoord op de vragen over Pathé Schiedam (4.1), Wenneker Cinema (4.1), Suikerzoet Filmfestival (4.2) en Film in het Park (4.2).

o Maar liefst 68% van de muziekliefhebbers geeft aan dat er onvoldoende muziekaanbod is in de stad. Zelfs van de Schiedammers die minder of niet van muziek houden, geeft nagenoeg de helft aan dat er onvoldoende muzikale activiteiten of –podia zijn (48%). o Ook de gegeven antwoorden op de open vraag wat men mist in Schiedam (Figuur 4.4) bevestigen het beeld dat de inwoners ontevreden zijn over het (live-) muziekaanbod in de stad.

De aantallen respondenten voor deze deelantwoorden zijn aan de lage kant om harde conclusies te trekken. De constateringen zijn derhalve slechts indicatief.

15

Hoe worden Schiedammers geïnformeerd over culturele activiteiten? De bekendheid van enkele culturele instellingen en een aantal evenementen en activiteiten onder de Schiedammers is beperkt. Om de bekendheid te vergroten is aan de respondenten gevraagd op welke wijze zij informatie verkrijgen over de beschikbare culturele instellingen, evenementen en activiteiten In Figuur 4.5 treft u de resultaten van alle Schiedammers.

•

Schiedammers jonger dan 25 ontvangen de meeste informatie via vrienden, kennissen en familie.

•

Folders hebben voor alle leeftijdscategorieën en alle wijken een laag bereik. De hoogste “uitschieter” is het centrum met 7%.

•

Van de inwoners van Schiedam Zuid zegt bijna de helft de informatie voornamelijk via social media te ontvangen (47%).

•

Schiedam.nl en Sdam.nl worden het meest gebruikt door de inwoners van Kethel (11%).

•

Er zijn geen significante verschillen tussen de heavy, medium en light participanten, met uitzondering van de website van de culturele instellingen en evenementen zelf (light: 1% versus 7% voor de heavy cultuurgebruikers).

Figuur 4.5: Hoe krijgt of vindt u de meeste informatie over activiteiten en evenementen? Social media

36%

Het Nieuwe Stadsblad

27%

Via vrienden, kennissen en/of familie

19%

Via sdam.nl of schiedam.nl

6%

Via de websites van de aanbieders

5%

Folders

3%

De krant

3% 0%

5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 40%

Nadere analyse Als de verschillende manieren om informatie over de culturele programmering te verkrijgen worden geanalyseerd, valt een aantal zaken op: •

Social media is het belangrijkste informatiekanaal voor de Schiedammers tussen de 25 en 65 jaar.

•

Het Nieuwe Stadsblad is de voornaamste informatiebron voor Schiedammers van 65 jaar of ouder (maar liefst 52% van de mensen tussen 65 t/m 79 jaar).

16

5. Toegankelijkheid en inclusie In het Coalitieakkoord 2022-2026 en het bijbehorende Ambitiedocument heeft het Schiedamse college van burgemeester & wethouders aangeven belang te hechten aan een stad waar alle inwoners zich thuis voelen. Binnen de gemeenschappelijke normen en waarden, moeten alle inwoners de ruimte krijgen om volwaardig mee te draaien in de samenleving. Om te beoordelen of de gemeentelijke inspanningen op cultureel gebied de inwoners voldoende bereiken, zijn mogelijke beperkingen die Schiedammers ervaren in hun engagement van het culturele aanbod, in beeld gebracht. Figuur 5.1: Stellingen toegankelijkheid in brede zin Het taalgebruik bij de activiteiten is voor 8%10% 83% mij een hindernis Ik word voldoende geïnformeerd over het 39% 27% culturele aanbod in Schiedam Ik voel me welkom bij culturele 77% activiteiten in Schiedam De culturele activiteiten in Schiedam zijn 62% betaalbaar De culturele instellingen in Schiedam zijn 90% voor mij goed (fysiek) toegankelijk 0% (Helemaal) mee eens

20%

Neutraal

40%

60%

35% 18% 6% 28%

10%

Uit Figuur 5.1 blijkt dat slechts circa 4 op de 10 Schiedammers vindt voldoende informatie te ontvangen over de cultuuragenda van en in Schiedam. Uit Figuur 4.4 valt eveneens op te maken dat de meeste communicatiemethoden over de culturele activiteiten inspanningen van de Schiedammers zelf vereisen. Alleen het Nieuwe Stadsblad en folders komen automatisch naar de mensen toe, maar het bereik hiervan is onder veel doelgroepen slecht te noemen. Opvallend is dat het oordeel over de informatievoorziening onder alle groepen Schiedammers (wijk, leeftijd, inkomen, cultuurparticipatiegraad) ongeveer gelijk verdeeld is. Inwoners van Schiedam Zuid (11,6%) en Nieuwland (12,1%) voelen zich significant vaker niet welkom bij de culturele activiteiten.

8% 2% 80%

100%

(Helemaal) niet mee eens

Nadere analyse Bijna 4 op de 10 Schiedammers geven aan de bestaande instellingen en de georganiseerde activiteiten niet zonder meer betaalbaar te vinden. Met name Schiedammers jonger dan 25 en Schiedammers ouder dan 65 jaar geven dit aan. Van de Schiedammers die zelf verklaren een laag inkomen te hebben, zegt zelfs meer dan een kwart de activiteiten niet-betaalbaar te vinden.

-

Het spreekt voor zich dat mensen met beperkte financiële middelen vaker aangeven dat culturele activiteiten (te) duur voor hen zijn. Bij beperkte middelen gaat immers een relatief groot deel van deze inkomsten naar vaste lasten voor primaire bestaansmiddelen. Daarnaast staan de kosten voor entree zelden op zich; aanvullende kosten voor reizen, consumpties of soms zelfs toiletbezoek zijn vaak lastig te vermijden.

Zowel voor taalhindernissen, als voor problemen met fysieke toegankelijkheid geldt dat het - vanwege de lage aantallen – niet mogelijk is deze betrouwbaar en binnen een acceptabele foutmarge naar achtergrondkenmerk uit te splitsen. Indicatief kan wel worden gesteld dat de taalbarrière het meest frequent wordt beleefd in de wijken Nieuwland, Oost en Woudhoek en onder de groep Schiedammers die aangeeft een laag inkomen te hebben. Omdat de stellingen in Figuur 5.1 ook als antwoord konden worden gegeven als reden cq oorzaak om nooit iets aan cultuur te doen (Figuur 2.9), kunnen deze in samenhang bekeken worden.

17

6. Aandachtspunten Cultuurbeleid De gemeente Schiedam kan in het toekennen van subsidies en bij het vaststellen van beleidsdoelstellingen voor verschillende accenten kiezen. Om erachter te komen wat de Schiedammers zelf betekenisvol vinden, is daarom aan hen gevraagd 4 mogelijke beleidsdoelen op volgorde van belangrijkheid te zetten. Om de rangorde toe te passen is door het Kenniscentrum een weging toegepast: aan plek 1 worden 4 punten toegekend, aan de tweede plek 3, de derde plek levert 2 punten op en de laatst gekozen beleidsdoelstelling krijgt 1 punt. Dit leidt tot de uitslag als weergegeven in Figuur 6.1. Het moge duidelijk zijn dat de top 2 dicht bij elkaar zit.. Figuur 6.1: Belang van beleidsdoelen volgens respondenten

Behaalde aantal punten*

Prio

Beleidsdoel

1

Meer culturele activiteiten en evenementen om de sociale verbinding tussen Schiedammers te vergroten en het welzijn te verbeteren

3659

2

Meer evenementen en culturele activiteiten in de binnenstad

3636

3

Meer mogelijkheden voor jongeren om zelf cultuur te beoefenen (muziek, workshops, dans, etc)

3254

4

Meer activiteiten en evenementen voor minderheden (ouderen, mensen met een migratieachtergrond, LGBTQIA+, mensen met beperkingen, etc)

2381

* Omdat binnen de democratische spelregels aan eenieders stem dezelfde waarde wordt toegekend, is er bewust voor gekozen de uitslag van deze rangordevraag niet uit te splitsen naar achtergrondkenmerken.

18

Bijlage – turflijst “Wat mist u in Schiedam?” Categorie

Subcategorie

Historisch

Meer doen met water/havens/havendagen/oude schepen Historische evenementen met re-enactment Oude ambachten

Muziek

Muziekpodium/livemuziek in kroegen/concerten Dancegelegenheid of -festival Meer muziek op straat/livemuziek Alternative Blues Koren/taptoe Flamenco Jazz Nederlandstalig Klassiek Afropop Muziekfestival Beatrixpark Bevrijdingsconcert

Theater en podiumkunsten

straattheater Straatkunst Klassiek toneel Livemuziek op straat Spoken Word

Cursussen en Workshops

Architectuurwandelingen Muziekschool/workshops/cursussen Lezingen Fotografie (cultuurscouts) Urban Dance

Aantal maal genoemd 6 11 2 19 67 15 8 1 1 12 1 4 2 3 1 9 1 125 5 2 1 8 2 18 4 12 3 2 2 23 19

Categorie

Subcategorie

Kleinschaige optredens

klassieke concerten/huiskamerconcerten/dichtersavonden/leesclubs

14

Festivals en evenementen

Grote festivals als Maasboulevardfeest/Brandersfeesten eten en drinken/culinair Gondelvaart tijdens de Brandersfeesten Where we've Met Brassa Day Keti Koti Pasar Malam Aleidafeesten Julianapark Lichtjesfestival Meer zoals de Wereldrecordpoging Lipdub Schiedam 2012

45 17 12 2 1 1 2 2 2 1 85

Film

Doek! Arthouse

8 6 14

Sport en Bewegen

Hardloopwedstrijden/bewegingsactiviteiten/gezamenlijke wandelingen/zwemtochten

16

Duurzaamheid en groen

Verborgen Tuinen/tuinenroute/landschap

11

Toegankelijkheid

Gratis of goedkoop Beter fysiek toegankelijk

6 4 10

Inclusiviteit

Meer voor jongeren Meer voor kinderen

10 8

Meer aanbod voor en van Schiedammers met een migratie-achtergrond Schiedamse Vrouwen

19 1 38

Aantal maal genoemd

20

Aantal maal genoemd

Categorie

Subcategorie

Markten

Maker's Market Ondernemersmarkt Farmer's Market Braderie/Vlooienmarkten/Antiekmarkt

5 2 2 14 23

Meer buiten het Centrum

in andere wijken dan het centrum/in Noord Koningsdag Kethel in oude stijl

17 8 25

Categorie Subcategorie Aantal maal genoemd

21