Bijlage Rapportage Cultuur Check 2025
Tekst van het document
Cultuur? Check!
Uitkomsten van het onderzoek naar de beleving van Cultuur, kunst en evenementen in Schiedam 2025
Versiebeheer Datum: november 2025 Versie: 1.0 Auteur: Kenniscentrum Schiedam
https://mes.incijfers.nl/ kenniscentrum@mvs-gemeenten.nl
2
Inhoudsopgave 1. Inleiding Respons en methode 2. Cultuurinteresse Nadere analyse 3. Waardering Schiedams cultuuraanbod Aanwezigheid culturele instellingen activiteiten binnen en buiten Schiedam 4. Bekendheid en bezoek Schiedamse instellingen Nadere analyse van de beoordeling van en animo voor het cultuuraanbod Hoe worden Schiedammers geïnformeerd over culturele activiteiten? Nadere analyse 5. Toegankelijkheid en inclusie 6. Belangrijkste bevindingen
4 4 5 6 9 10 13 15 16 16 18 19
3
1. Inleiding Het onderzoek naar de bekendheid en waardering van het Schiedamse aanbod van cultuur, kunst en evenementen onder de inwoners wordt doorgaans elke twee jaar gehouden. Het laatste onderzoek is in 2023 gehouden. Dat was het eerste onderzoek sinds 2018, omdat in de tussenliggende jaren de onderzoeken zijn uitgesteld vanwege Corona/COVID-19. Nu, in 2025, is het onderzoek voor het eerst na twee weer verricht.
De onderzoeksdata zijn gecorrigeerd met weegfactoren, zodat een representatieve afspiegeling ontstaat van de totale Schiedamse bevolking in de leeftijd van 18 tot en met 92 jaar. Hierbij is een weging toegepast op de kenmerken leeftijd en wijk. De uitkomsten van het onderzoek leveren daarmee een betrouwbaar beeld op van de mening van de Schiedammer in de genoemde leeftijdscategorie*.
Het Kenniscentrum heeft onder de leden van het internetpanel een vragenlijst uitgezet. Om de respons te stimuleren zijn er bioscoopbonnen verloot onder de respondenten. De enquête bestond uit vragen over de beleving van alle vormen en uitingen van cultuur door de inwoners van Schiedam. Wat vinden Schiedammers van het aanbod van cultuur en evenementen in de stad? Wat wordt bezocht? En waar wordt het cultureel aanbod bezocht? De resultaten worden gebruikt om het cultuurbeleid vorm te geven. Ook wordt aan de hand van de resultaten bekeken hoe cultuurbeleving zich door de jaren heen ontwikkelt en hoe Schiedammers het aanbod waarderen.
Respons en methode Het Schiedamse internetpanel bestaat uit 5.811 leden. Van hen hebben 1.322 de enquête volledig ingevuld. Nog eens 231 leden hebben de vragenlijst gedeeltelijk ingevuld. Figuur 1.1 - Responsoverzicht
Panel
Aantal
Volledig
Onvolledig
Totale
Responspe
leden
ingevuld
ingevuld
respons
rcentage
5.811
1.322
231
1.553
*Op basis van de totale populatie en het aantal respondenten bedraagt de foutenmarge 2% bij een betrouwbaarheidsinterval van 95%.
27%
4
2. Cultuurinteresse Aan de respondenten is gevraagd in welke mate men tijd en aandacht besteedt aan cultuur in brede zin. Cultuur is hierbij bewust breed gedefinieerd. Er valt te denken aan museumbezoek, toneel, concerten, film, cosplay, handvaardigheid en knutselen, urban dance, tekenen, kookworkshops, zingen in een koor of spelen in een band. Van de Schiedammers geeft 88% aan dit minimaal een paar keer per jaar te doen. Figuur 2.1 geeft een overzicht. Figuur 2.1: Hoe vaak besteedt u tijd en aandacht aan cultuur, kunst en evenementen?
De mate van cultuurparticipatie blijkt onevenredig over de wijken verdeeld te zijn. In de verschillende wijken is de mate van participatie ook verschillend. In de onderstaande drie wijken is de cultuurdeelname – evenals in 2023 - het hoogst: Figuur 2.3: Hoe vaak besteedt u tijd en aandacht aan cultuur, kunst en evenementen naar culturele deelname-index?
WOUDHOEK
OOST
19% 12%
17%
35%
22%
9%
een paar keer per jaar enkele keren per maand dagelijks
36%
light Deze zes categorieën Schiedammers zijn, evenals in 2023, in dit onderzoek samengevoegd in drie categorieën. Dit vergroot de statistische betrouwbaarheid. Deze “culturele deelname-index” heeft de categorieën light, medium en heavy en is als aanvullende achtergrondvariabele gebruikt ten behoeve van een nadere analyse en duiding van de resultaten. Figuur 2.2 hieronder laat dit zien.
18%
18%
6%
41%
45% nooit 1 keer per maand enkele keren per week
WEST
42%
41%
medium
heavy
light
40%
medium
heavy
light
medium
heavy
In de drie wijken met de laagste mate van cultuurdeelname is de verdeling tussen de groepen als volgt: Figuur 2.4: Hoe vaak besteedt u tijd en aandacht aan cultuur, kunst en evenementen volgens culturele deelname-index?
GROENOORD
Figuur 2.2: Hoe vaak besteedt u tijd en aandacht aan cultuur, kunst en evenementen overeenkomstig deelname-index?
NIEUW LAND
10% 32%
KETHEL+INDUSTRIE 12%
11% 58%
34%
45%
55% 43%
15% light 47% .
38%
medium heavy
light
medium
heavy
light
medium
heavy
light
medium
heavy
In 2023 waren de drie wijken met de laagste mate van cultuurparticipatie als volgt: Groenoord, Zuid en Spaland/Sveaparken.
5
Er is aan de respondenten gevraagd welke vormen van cultuur en welke type evenementen men het leukst vindt. Zowel voor de vormen van cultuur als de type evenementen blijken film en muziek het meest populair. In 2023 was dit eveneens het geval. Figuur 2.5: In welke vormen van cultuur vindt u het leukst? (Meerdere antwoorden mogelijk)
76%
Film
73%
Muziek
57%
Podiumkunsten
44%
Beeldende kunst
38%
Creative activiteiten en hobbies
35%
Historische activiteiten Lezingen, cursussen
25%
Fotografie
24% 9%
0%
20%
40%
60%
80%
Figuur 2.6: Welk type evenement of festival vindt u het leukst? (Meerdere antwoorden mogelijk) Muziekfestival
53%
Grote evenementen
50%
Eet- en drinkevenementen
41%
Filmfestivals
40%
Historische evenementen
35%
Theaterfestival
24%
Kunstevenementen
22% 0%
10%
20%
30%
40%
Als we de culturele interesses bekijken naar de culturele deelname-index, valt met name op dat de verschillende groepen cultuurparticipanten (light, medium, heavy) dezelfde interesses en desinteresses hebben op het gebied van de typen kunst en cultuur. Tijdens het onderzoek van 2023 was hiervan eveneens sprake. Wel heeft de categorie ‘lezingen/cursussen’ de plaats overgenomen van ‘creatieve activiteiten en hobby’s’. De light-cultuurgebruikers zijn het meest geïnteresseerd in film (69%) en muziek (67%). Deze groep Schiedammers is juist het minst geïnteresseerd in: 1. Literatuur/poëzie (5%) 2. Spoken Word, Hip Hop en Fan Culture, etc (6%) 3. Lezingen/cursussen (11%) 4. Fotografie (19%) Voor de heavy cultuurparticipanten geldt eveneens dat de grootste aandelen van deze groep geïnteresseerd zijn in muziek (74%) en film (73%). Deze groep is juist het minst geïnteresseerd in:
17%
Literatuur, poezie Kunstvormen als spokenword, Performance Art, Hip…
Nadere analyse
50%
60%
70%
80%
1. 2. 3. 4.
Spoken Word, Hip Hop en Fan Culture, etc (19%) Literatuur/poëzie (40%) Fotografie (41%) Lezingen/cursussen (42%)
De rangordes hierboven laat zien dat de mate van populariteit van de verschillende kunstvormen dus weinig per type cultuurgebruiker of per participatiegraad verschilt. Mensen die dus veel of weinig participeren op het gebied van cultuur, zijn in dezelfde typen kunstvormen geïnteresseerd. De mate van interesse verschilt logischerwijs wel. Dit is een herkenbaar beeld vergeleken met de meting verricht in 2023. Er zijn wel verschillen waar te nemen naar leeftijd ten opzichte van interesse in de kunstvorm. Zo neemt bijvoorbeeld het aandeel filmliefhebbers af naarmate de leeftijd vordert. Deze afname is vooral aanzienlijk vanaf 65 jaar. Zowel in de jongere als oudere leeftijdscategorieën blijkt men het meest geïnteresseerd is in muziek. De mate van populariteit naar leeftijd laat soms een golvende beweging zien. Een voorbeeld hiervan is literatuur en poëzie. Dit is bij jongeren èn ouderen populairder dan bij de middelbare leeftijdscategorieën. Figuur 2.7 op de volgende pagina toont de trendlijnen voor de verschillende vormen van kunst en cultuur naar leeftijd.
6
Figuur 2.7: Aandelen geïnteresseerden in bepaalde vormen van cultuur en kunst naar leeftijdscategorie
90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10%
0% jonger dan 25 jaar
25-34
35-49
50-64
65-79
80 of ouder
film
lezingen, cursussen
fotografie
beeldende kunst
historische activiteiten
podiumkunsten
literatuur, poezie
muziek
kunstvormen als spoken word, performance
creatieve activiteiten en hobbies
7
Wanneer de mate van betrokkenheid bij cultuur wordt bekeken vanuit zelfverklaard inkomen en leeftijd, valt met name op dat mensen met een laag en gemiddeld inkomen en ouderen in de leeftijd tussen de 50 en 79 zijn oververtegenwoordigd in de categorie light. Figuur 2.8 laat de culturele deelname-index zien afgezet tegen leeftijdsgroepen. Opvallend is het dat de vertegenwoordiging van alle leeftijdsgroepen afneemt naar mate de mate van participatie toeneemt. Een uitzondering hierop zijn Schiedammers jonger dan 25 jaar. Binnen deze groep is de hoogste vertegenwoordiging in de categorie medium, gevolgd door light en tot slot door heavy. De leeftijdscategorie 80 jaar of ouder vormt de grootste groep in de categorie light, maar de kleinste groep in de categorie heavy. Dit kan verschillende oorzaken hebben. Een mogelijke verklaring is, dat deze groep minder kapitaalkrachtig is of wellicht ervaren ze verminderde mobiliteit om te participeren.
Van de respondenten heeft 12% aangegeven nooit iets te doen aan cultuur (zie figuur 2.1). Aan hen is gevraagd wat hiervoor de reden is. Figuur 2.9 laat hiervan de resultaten zien. Het vaakste geven mensen aan het niet leuk te vinden/er niets mee te hebben (55%). Het minst vaak (1%) geven mensen aan dat het taalgebruik een hindernis is. Figuur 2.9: Kunt u aangeven welke factoren een rol spelen om geen tijd en aandacht te besteden aan cultuur?*
ik vind het niet leuk/heb er niets mee ik word onvoldoende geinformeerd
60%
29%
51%
35%
14%
50-64
50%
36%
15%
35-49
45%
41%
14%
25-34
43%
42%
15%
jonger dan 25 jaar
35% 0%
20% light
44% 40% medium
60%
15%
voel me niet welkom
7%
niet goed (fysiek) toegankelijk
5%
taalgebruik is een hindernis
1%
iets anders
12%
65-79
23%
te duur
Figuur 2.8: Hoe vaak besteedt u tijd en aandacht aan cultuur, kunst en evenementen naar culturele deelname-index?
80 of ouder
55%
14% 0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
Onder de categorie “anders, namelijk” zijn de redenen om geen aandacht te besteden aan cultuur uiteenlopend. Echter, veel terugkomend blijkt het argument dat men het te druk had voor cultuur en/of culturele activiteiten.
20% 80%
100%
heavy
*Omdat het geven van meerdere antwoorden mogelijk was, tellen de percentages niet op tot 100%.
8
3. Waardering Schiedams cultuuraanbod Rapportcijfer cultuuraanbod
7,0
(2023: 6,8)
Van de Schiedammers geeft 55% aan vooral culturele activiteiten en instellingen te bezoeken buiten hun eigen woonplaats (Figuur 3,2). Dit is niet verwonderlijk gezien de grote steden die relatief dicht bij Schiedam gelegen zijn. In 2023 betrof dit dezelfde percentages. Figuur 3.2: Waar bezoekt u vooral culturele instellingen, evenementen of culturele activiteiten?
Het cultuuraanbod in Schiedam krijgt van de Schiedammers een 7,0 als rapportcijfer. Dit is 0,2 punt hoger dan het rapportcijfer dat de inwoners zowel in 2018, als in 2023 gaven. Deze stijging kan te maken hebben met de hoeveelheid activiteiten die is georganiseerd in het kader van Schiedam viert 750 jaar stadsrechten. In de figuur hieronder zijn de rapportcijfers weergegeven voor het Schiedamse cultuuraanbod naar frequentie cultuurgebruik.
Vooral in Schiedam 45% 55%
Vooral buiten Schiedam
Figuur 3.1: Gemiddeld rapportcijfer voor het Schiedamse cultuuraanbod naar frequentie cultuurgebruik 8,0
6,8
7,0
7,4
7,1
6,7
6,0
activiteiten buiten Schiedam?
4,0
Het culturele aanbod is buiten Schiedam aantrekkelijker
48%
Wat ik zoek, is niet aanwezig in Schiedam
47%
2,0 0,0 een paar keer per jaar
een keer per maand
enkele keren per enkele keren per maand week
dagelijks
Het rapportcijfer voor de categorie ‘een paar keer per jaar’ is behoorlijk gestegen ten opzichte van 2023. Waar het cijfer in 2023 een 5,2 was, is dat dit jaar gestegen naar een 6,8. Een verschuiving in de waardering van deze categorie is niet geheel verrassend wanneer we kijken naar de culturele deelname-index (figuur 2,8). Daarin was eveneens een verschuiving te zien voor de categorie light ten opzichte van de meting in 2023. In 2025 geven meer mensen aan in de categorie light te vallen.
-
Figuur 3.3: Waarom bezoekt u vooral culturele instellingen, evenementen of
32%
Voor de afwisseling
29%
Ik ga met vrienden of familie die ergens anders wonen Ik vind het buiten Schiedam gezelliger Ik vond het praktischer Anders namelijk
6%
4% 11% 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 40% 45% 50%
9
Bij de antwoordoptie “anders, namelijk…” geeft men voornamelijk aan dat het culturele aanbod buiten Schiedam meer te bieden heeft. Toch geven veel mensen die zeggen vooral buiten Schiedam culturele activiteiten en evenementen te bezoeken aan dit ook te doen in Schiedam. Uit de zelfverklaarde inkomensgegevens blijkt dat alle inkomensgroepen voornamelijk buiten Schiedam cultuur bezoeken. Dit verschil wordt groter naar mate het inkomen stijgt. Figuur 3.4: De verdeling tussen lage en hoge inkomens en de mate waarin men vooral in of buiten Schiedam culturele instellingen, evenementen of culturele activiteiten bezocht.
hoog inkomen
52%
gemiddeld inkomen
47%
59% 0%
20%
of buiten Schiedam bezocht.
fotografie
64%
36%
beeldende kunst
62%
38%
kunstovrmen als spoken word
62%
38%
creatieve activiteiten
58%
42%
lezingen/cursussen
58%
42%
muziek
57%
43%
podiumkunst
55%
45%
flim
54%
46%
historische activiteit
54%
46%
letarutuur/poezie
54%
46%
iets anders
50%
50%
48%
53%
laag inkomen
Figuur 3.5: In welke mate worden typen cultuur, festivals en evenementen binnen
41% 40%
vooral buiten Schiedam
60%
80%
100%
vooral in Schiedam
Zoals hierboven al beschreven bezoeken alle inkomensgroepen voornamelijk buiten Schiedam culturele activiteiten. Figuur 3.4 laat dit zien. Wanneer we kijken naar leeftijd, kan gesteld worden dat Schiedammers vanaf 65 jaar de meerderheid vormen van deelname aan activiteiten binnen Schiedam. Schiedammers tot 65 jaar bezoeken voornamelijk culturele instellingen, evenementen activiteitenbuiten onze stadsgrenzen .
Aanwezigheid culturele instellingen en activiteiten binnen en buitenSchiedam Gezien het grote aandeel Schiedammers dat cultuur vooral buiten Schiedam beleeft, is het interessant om te zien welke typen cultuur, festivals en evenementen men voornamelijk binnen of buiten de stad bezoekt. Opvallend is dat alle onderscheiden typen in meerdere mate buiten Schiedam worden bezocht. Figuur 3.5 toont dit aan.
0%
20%
bezoek vooral buiten Schiedam
40%
60%
80%
100%
bezoek vooral binnen Schiedam
Wanneer we aan Schiedammers die vooral buiten de stad deelnemen aan activiteiten vragen welke van de typen culturele activiteiten voldoende aanwezig zijn in de eigen stad (figuur 3.6) valt op dat inwoners vooral vinden dat er voldoende aanbod is op het gebied van film (83%). Film wordt gevolgd door historische activiteiten (53%) en podiumkunsten (51%). Over fotografie en kunstvormen als Spoken Word, Hip Hop of Fanculture geven de minste inwoners aan dat dit voldoende aanwezig is, namelijk beiden 9%. Opvallend is het dat de verschillen hieromtrent niet bijzonder groot zijn tussen mensen die aangeven vooral buiten of binnen de stad te participeren aan cultuur. Logischerwijs geven mensen die voornamelijk in Schiedam deelnemen aan cultuur, in iets groter getal aan dat een type kunstvormen in hogere mate voldoende aanwezig is in de stad. Op de volgende pagina vindt u de bijbehorende figuren.
10
Figuur 3.6: In welke mate zijn de typen cultuur, festivals en evenementen voldoende aanwezig in de stad? (bezoekers vooral buiten Schiedam)
Film
83%
historische activiteiten
8% 9%
53%
podiumkunst
51%
beeldende kunst
42%
tentoonstellingen
26%
23%
39%
19%
39%
muziek
33%
15%
44%
17%
26%
24%
50%
Lezing,cursussen
19%
literatuur, poëzie
16%
11%
74%
9%
23%
68%
fotografie
kunstvormen als Spoken Word, Hip Hop of… 9%
59%
23%
77%
14%
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% voldoende aanwezig
onvoldoende aanwezig
weet niet/geen mening
Figuur 3.7: In welke mate zijn de typen cultuur, festivals en evenementen voldoende aanwezig in de stad? (bezoekers vooral binnen Schiedam)
Film 89% podiumkunst 66% historische activiteiten 64% beeldende kunst 52% tentoonstellingen 52% muziek 51% Lezing,cursussen 15% 30% literatuur, poëzie 10% 21% fotografie 12% 18% kunstvormen als Spoken Word, Hip Hop of… 9% 9%
6%5% 14% 20% 9% 27% 9% 40% 13% 35% 30% 19% 55% 68% 70% 82%
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% voldoende
onvoldoende
De figuren 3.6 en 3.7 maken onderscheid tussen bezoekers die vooral binnen en buiten Schiedam cultuur, festivals en evenementen bezoeken. Het aandeel Schiedammers dat “Weet niet/geen mening’ antwoordt is behoorlijk hoog. Naar verwachting zijn de inwoners in deze vormen van kunst of cultuur niet/minder geïnteresseerd. Door gebrek aan interesse is het minder waarschijnlijk dat men er naar zoekt, waardoor men minder op de hoogte is. Daarom treft u in Figuur 3.8 de mening over het aanbod van de verschillende cultuurvormen, van die mensen die in deze enquête zelf hebben aangegeven liefhebber te zijn van desbetreffende kunstvorm (zie Figuur 2.5).
weet niet/geen mening
Figuur 3.8: Is dit type culturele activiteit voldoende aanwezig in Schiedam volgens de liefhebbers
Film Tentoonstellingen Historische activiteit Beeldende kunst Podiumkunsten Literatuur, poëzie Kunstvormen als Spoken Word, Hip Hop of… lezingen/cursussen Muziek Fotografie
7%
93% 76% 75% 73% 73% 52% 42% 42% 35% 20%
24% 25% 27% 27% 48% 58% 58% 65% 80%
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90%100% voldoende aanwezig
onvoldoende aanwezig
Liefhebbers van film, tentoonstellingen en historische activiteiten zijn, zoals de meeste typen culturele activiteiten, in de ogen van de Schiedamse liefhebbers voldoende aanwezig. Fans van kunstvormen als Spoken Word, hip hop, fan culture, lezingen/cursussen, muziek en fotografie zijn in mindere mate van mening dat deze vormen voldoende aanwezig zijn. Ook is aan de Schiedammers gevraagd of zij vinden dat er in hun eigen wijk voldoende te doen valt op het gebied van cultuur, kunst en evenementen. Het aandeel dat hierop met ‘ja’ antwoord is met tien procentpunten gestegen ten opzicht van 2023.
11
Figuur 3.9: Is er voldoende cultuur in uw wijk?
Voor alle wijken, uitgezonderd Centrum, is de meerderheid van de inwoners van mening dat er onvoldoende te doen is in de wijk op het gebied van cultuur. Overigens is dat niet altijd een probleem. Voor bijvoorbeeld Kethel+Industrie geldt dat 93% vindt dat er onvoldoende cultuur in de wijk is, maar 55% vindt dit geen probleem. Voor Spaland/Sveaparken inclusief het Polderbuitengebied geldt eveneens dat 93% vindt dat er onvoldoende cultuur is in de wijk, maar vindt zelfs 59% dat dit geen probleem is. Hieruit lijkt op te maken dat inwoners het niet altijd erg vinden dat er onvoldoende cultuur in de wijk is. In Zuid vindt de meerderheid, namelijk 51%, het wel jammer dat er onvoldoende cultuur in de wijk is.
Ja 25%
35%
Nee en dat vind ik jammer Nee, maar dat is geen probleem
41%
Er zijn grote verschillen tussen het Centrum en de overige wijken. In het centrum is de meerderheid van mening dat er in de eigen wijk voldoende te doen is op het gebied van cultuur. Oost en West+Havens, met respectievelijk 29% en 31%, volgen.
Figuur 3.10: Is er voldoende cultuur in uw wijk? Naar wijk
Centrum
9%
10%
82%
Oost
29%
West
31%
Nieuwland
33%
33%
38% 40%
29% 48%
20%
Kethel
38%
55%
7%
Woudhoek
36%
57%
7%
Spaland/Svea + Polder
34%
59%
7%
Zuid
51%
43%
6%
Groenoord
50%
47%
4%
0%
10%
20%
nee en dat vind ik jammer
30%
40%
50%
60%
70%
80%
Nee, maar dat is geen probleem
ja
90%
100%
12
4. Bekendheid en bezoek culturele instellingen, evenementen en festivals Aan de respondenten is een drietal vragen gesteld, namelijk 1) of ze bekend zijn met een specifieke culturele instelling, 2) welke van de culturele instellingen men de afgelopen 12 maanden daadwerkelijk bezocht heeft, en 3) naar welke zij nog een keer terug zullen gaan. Figuur 4.1 geeft hiervan de resultaten weer. Dezelfde vragen zijn gesteld voor festivals en evenementen in de stad. In figuur 4.2 op pagina 14 zijn daarvan de resultaten te zien.
Voor Pathé, de Bibliotheek en het Theater aan de Schie geldt dat de meeste mensen aangeven er geweest te zijn en dit jaar er opnieuw een bezoek aan te zullen brengen. De instellingen waar dit het minst voor geldt zijn het Art Centre Schiedam, ‘t Huis te Poort en Troubadours van Schiedam. Het aandeel mensen dat aangeeft onbekend te zijn met deze instellingen is immers het grootst. Voor festivals en evenementen worden de Brandersfeesten het meest genoemd als evenement waar mensen geweest zijn en terug willen gaan, namelijk 34% Het minst bekend is Urban Moves. Hiervan geeft 80% aan het evenement niet te kennen.
Figuur 4.1: Kent u de volgende culturele instellingen in Schiedam? Welke van deze heeft u de afgelopen 12 maanden bezocht? En naar welke gaat u nog een keertje terug?
Pathé Schiedam 39% Bibliotheek Schiedam 32% Theater aan de Schie 30% Wennekerpand (Horeca, toneel, dans 23% Stedelijk museum Schiedam 23% Wenneker Cinema 22% Jenevermuseum 8% Museummolen De Walvisch 8% 36% Glasfabriek 8% 28% Nationaal Coorporatiemuseum 5% 25% De Stokerij 4% 13% Schreiershuisje 3% 20% Art Centre Schiedam 3% 26% 8% t Huis te Poort 2% 30% 8% Troubadours van Schiedam 1% 2% 18% 0%
10%
20%
Geweest èn ik ga dit jaar terug!
2% 1% 2%
15% 25% 22%
44% 42% 48%
12%
33%
32%
4%
27%
47%
14%
36%
28%
5%
42%
45%
21%
36% 54%
11% 37% 32%
34%
51% 49%
29% 62% 60% 80% 30%
40%
Ik ben geweest
50%
60%
Ik heb hiervan gehoord
70%
80%
90%
100%
Ik ken dit niet
13
Figuur 4.2: Kent u de volgende festivals en evenementen in Schiedam? Welke van deze heeft u de afgelopen 12 maanden bezocht? En naar welke gaat u nog een keertje terug?
Brandersfeesten
34%
Open Monumentendagen
34%
18%
Dickens Festijn
15%
Koningsdag Kethel
15%
Suikerzoet Filmfestival
15%
IDDF in Concert
14%
Koningsdag Centrum
14%
Winterlicht (Julianapark)
12%
Nationale Molendagen
11%
Lichtjes / Kaarsjesavond
9%
IDDF Around Town / Restaurantweek
9%
Cutluur Borrelt
8%
Intocht Sinterklaas
7%
Jeneverfestival
6%
Halloween op de Hoogstraat
4%
Open Atelier Route
3%
8%
Westvest90 Concerten
3%
6%
27% 23%
14% 11%
2%
Waterweg Cultuurprijs
2%
29%
48%
26%
34%
43%
18%
10%
34%
37%
27%
50%
14%
13%
48%
10%
30%
49%
33%
33%
41% 60%
8%
58%
8%
6%
Fabrieklassiek
20%
42%
16%
Zie de Schie / Schie café
22% 33%
25%
5%
13%
39% 32%
20%
47%
41%
33%
56%
25%
World Cocktail Weekend 2% 4%
66% 38%
56% 48%
46%
28%
66%
22%
75%
22%
Urban Moves - All Styles Dance Battle 1%
19%
0%
10%
5%
43%
18%
Matthäus Passion
27%
76% 80%
20%
Ik ben geweest èn ik ga dit jaar weer!
30%
40% Ik ben geweest
50%
60%
Ik heb hiervan gehoord
70%
80%
90%
100%
Ik ken dit niet
14
Nadere analyse van de beoordeling van en animo voor het cultuuraanbod
•
Als we de gegeven antwoorden uit Figuur 4.1 combineren met de antwoorden op de vragen “In welke vormen van kunst en cultuur bent u geïnteresseerd?” (Figuur 2.5) en “Zijn deze vormen van cultuur voldoende aanwezig in Schiedam” (Figuren 3.5 en 3.6) zien we vergelijkbare trends ten opzichte van 2023. Indicatief kunnen we het volgende stellen:
Onder de geïnteresseerden van Beeldende kunst en tentoonstellingen en fotografie, valt op dat een groot aandeel (48,4% en 57,5%) onbekend is met de Open Artelier Route. Eveneens bleek in 2023 dat Schiedammers die geïnteresseerd waren in deze kunstvormen relatief onbekend waren met activiteiten en evenementen die deze kunstvormen aanboden.
•
Verder valt op dat de verschillen tussen de mensen die vooral binnen of buiten de stad culturele activiteiten bezoeken/ondernemen en de opvatting of de specifieke vormen van cultuur voldoende aanwezig zijn in Schiedam dicht bij elkaar liggen. Het is niet verwonderlijk dat de mensen die voornamelijk buiten de stad actief zijn, iets vaker aangeven dat ze van mening zijn dat typen activiteiten onvoldoende aanwezig zijn in Schiedam, maar de verschillen met de groep die voornamelijk in Schiedam participeert zijn niet groot. Alleen voor muziek zijn de verschillen groter. Figuur 3.6 en 3.7 geven deze bevinding weer.
•
Er is geen aanzienlijk verschil in de mate van bezoek aan een culturele instelling tussen Schiedammers die aangeven liefhebber te zijn van een specifieke kunstvorm en Schiedammers die aangeven niet geïnteresseerd te zijn.
•
De mensen die aangeven een type culturele activiteit of instelling leuk te vinden, geven aanzienlijk vaker aan de desbetreffende instelling of activiteit opnieuw te willen bezoeken.
•
Schiedammers die geïnteresseerd zijn in een specifieke kunstvorm zijn gemiddeld vaker van mening dat Schiedam binnen deze kunstvorm voldoende aanbod heeft dan mensen die aangeven niet geïnteresseerd te zijn in dit specifieke aanbod. Geïnteresseerden zijn immers beter in staat het aanbod te vinden dat bij hun interesses hoort.
•
Respondenten die liefhebber zijn van een type cultuur en/of kunst geven in hogere mate aan ‘terug te gaan’ dan mensen die zichtzelf geen liefhebber vinden. Bijvoorbeeld: liefhebbers van muziek geven in hogere mate aan naar het IDDF in Concert te zijn geweest en daarnaast ook terug te willen gaan dan mensen die aangeven geen liefhebber te zijn van muziek.
•
Daarnaast valt het op dat een nagenoeg even groot aandeel Schiedammers als in 2023, aangeeft onbekend te zijn met Schiedamse filmfestivals, terwijl ze wel aangeven hierin geïnteresseerd te zijn. Zo geeft 28% van de filmliefhebbers aan dat ze “Suikerzoet Filmfestival’ niet kennen. In 2023 was dit 26%. Hierin valt dus nog steeds winst te behalen.
15
Figuur 4.4: Hoe krijgt of vindt u de meeste informatie over activiteiten en
Hoe worden Schiedammers geïnformeerd over culturele activiteiten?
evenementen? Naar leeftijd
Om zicht te krijgen hoe bekendheid van instellingen, evenementen en culturele activiteiten vergroot kan worden, is aan respondenten gevraagd via welke kanalen zij informatie verkrijgen. Dit geeft een beeld van de verschillende media. In Figuur 4.5 treft u de resultaten van de verschillende kanalen. De resultaten laten veel gelijkenis zien met 2023.
70,0% 60,0% 50,0% 40,0% 30,0%
Figuur 4.3: Hoe krijgt of vindt u de meeste informatie over activiteiten en
20,0%
evenementen?
10,0% 0,0%
Social media
35%
Het Nieuwsblad Schiedam
Jonger dan 25 - 34 jaar 35 - 49 jaar 50 - 64 jaar 65 - 79 jaar 25
80 jaar of ouder
23%
Via vrienden, kennissen en/of familie
13%
Posters en banieren
13%
Via vrienden, kennissen en/of familie Nieuwsblad Schiedam (voorheen Het Nieuwe Stadsblad)
Via sdam.nl of schiedam.nl
5%
De krant
4%
Via de websites van de aanbieders
3%
Folders
3%
De krant Social media Folders Via de websites van de aanbieders Via sdam.nl of schiedam.nl
0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 40% Naast het algemene beeld van hoe mensen informatie krijgen of vinden, zoals in figuur 4.5 getoond wordt, is het interessant om te zien hoe de mediakanalen verdeeld zijn over de verschillende leeftijdscategorieën. Op deze wijze wordt inzichtelijk welk mediakanaal het beste zijn weg vindt naar welke leeftijdscategorie. Figuur 4.4 toont hiervan de resultaten. Het is belangrijk dat hierbij wordt opgemerkt dat de resultaten indicatief zijn daar het bereik in aantallen van het type mediakanaal soms klein is.
Posters en banieren in de stad
Uit bovenstaande gegevens valt een aantal zaken op te maken:
➢ Posters en banieren in de openbare ruimte bereiken nagenoeg alle leeftijdscategorieën in dezelfde mate; ➢ Jongeren besteden geen aandacht aan het huis-aan-huis blad; ➢ Social media regeert de informatievoorziening over kunst en cultuur voor alle leeftijdsgroepen tot 65 jaar ➢ Ouderen zijn in veel hogere mate afhankelijk van het lokale huis-aan-huisblad; ➢ Opvallend is dat folders met name jongeren tot 25 weten te bereiken. Dit kan waarschijnlijk verklaard worden door de gekozen verspreidingslocaties van deze folders.
16
5. Toegankelijkheid en inclusie In het Coalitieakkoord 2022-2026 en het bijbehorende Ambitiedocument heeft het Schiedamse college van burgemeester & wethouders aangeven belang te hechten aan een stad waar alle inwoners zich thuis voelen. Binnen de gemeenschappelijke normen en waarden, moeten alle inwoners de ruimte krijgen om volwaardig mee te draaien in de samenleving. Om te beoordelen of de gemeentelijke inspanningen op cultureel gebied de inwoners voldoende bereiken, zijn mogelijke beperkingen die Schiedammers ervaren in hun engagement van het culturele aanbod, in beeld gebracht. Figuur 5.1: Stellingen toegankelijkheid in brede zin
Het taalgebruik bij de activiteit is voor 83% 8% 10% mij een hindernis Ik word voldoende geinformeerd over 24% 47% het culturele aabod in Schiedam De culturele activiteiten in Schiedam 66% zijn betaalbaar Ik voel me welkom bij culturele 76% activiteiten in Schiedam De culturele instellingen in Schiedam 89% zijn voor mij goed (fysiek) toegankelijk 0%
(Helemaal) mee eens
20%
Neutraal
40%
60%
10%
19% 8% 80%
Daarnaast is het opvallend dat ruim de helft van de inwoners van Woudhoek, bijna 60%, aangeeft zich niet welkom te voelen bij culturele activiteiten in de stad. In geen enkel andere wijk is dit aandeel zo hoog. Een andere opvallende bevinding is dat de oudste leeftijdsgroep, namelijk mensen van 80 jaar of ouder, niet de grootste groep vormt die aangeeft de culturele instellingen in Schiedam (fysiek) niet goed toegankelijk te vinden. De grootste groep die dit aangeeft wordt gevormd door mensen in de leeftijd van 50 tot en met 64 jaar.
29%
24%
Verder blijkt dat bijna een derde van de mensen vindt dat ze niet voldoende worden geïnformeerd over het culturele aanbod in de stad. Uit figuur 4.3 valt op te maken dat ruim een derde van de mensen informatie tot zich neemt via Social Media. Via de andere kanalen valt dus nog winst te behalen in het bereik van die kanalen.
100%
De stellingen in Figuur 5.1 konden ook als antwoord gegeven worden als reden om nooit iets aan cultuur te doen (Figuur 2.9). Daarom kunnen deze twee tabellen in relatie met elkaar bekeken worden. Bijna een derde van de respondenten geeft aan het oneens te zijn met de stelling dat men voldoende geïnformeerd wordt over het culturele aanbod in Schiedam. Daarnaast geeft 10% van de respondenten aan de activiteiten niet betaalbaar te vinden en voor 8% is het taalgebruik een hindernis.
(Helemaal) mee oneens
Nadere analyse Van de respondenten geeft 8% aan dat het taalgebruik bij de activiteit een hindernis voor hen is. Dit wordt veelal aangegeven door mensen in de leeftijdsgroepen tussen de 25 en de 49 jaar (12%). Daarnaast is 10% van de respondenten het (helemaal) oneens met de stelling dat de culturele activiteiten in Schiedam betaalbaar zijn. In 2023 gaf circa 23% van de respondenten aan dat de culturele activiteiten (te) duur zijn.
-
17
6. Belangrijkste bevindingen Dit onderzoek heeft veel verschillende resultaten opgeleverd op verschillende gebieden. Hieruit is onder andere gebleken wat de generieke deelname aan cultuur is onder de Schiedammer en hoe de participatiegraad verdeeld is in de verschillende Schiedamse wijken. Daarnaast is er ingegaan op de algemene waarderingen van het Schiedamse cultuuraanbod. Er is onderzocht hoe het gesteld is met de bekendheid en het bezoek van culturele instellingen, evenementen en festivals. Ten slotte is er onderzoek gedaan naar toegankelijkheid en inclusie. Hieronder volgende de belangrijkste bevindingen opgesomd. •
• • • •
• •
•
De categorieën light en medium vormen de grootste groepen van cultuurdeelname. Dit betekent dat de meeste mensen nooit tot enkele keren per jaar participeren aan cultureel; Mensen uit Woudhoek besteden het meeste tijd en aandacht aan kunst, cultuur en evenementen. Mensen uit Groenoord doen dit het minst; Film en muziek zijn de populairste vormen van kunst en cultuur; De grootste groep mensen die geen tijd en aandacht besteden aan cultuur doen dit, omdat ze het niet leuk vinden/er niks mee hebben; Het cultuuraanbod wordt gewaardeerd met rapportcijfer 7.0. Dit is voor het eerst sinds de start van deze meting dat dit cijfer gestegen is van een (voorheen stabiele) 6,8; Voor alle inkomensgroepen geldt dat men vooral buiten Schiedam culturele instellingen, evenementen of activiteiten bezocht; Volgens de liefhebbers is voornamelijk fotografie en muziek onvoldoende aanwezig in Schiedam. Wanneer men specifiek de liefhebbers wil bedienen, kan hierop dus ingezet worden; Ruim 4 op de 10 mensen vindt dat er niet voldoende cultuur in de eigen wijk is en vindt dit jammer. Vooral in de wijken Zuid en Groenoord vindt men dit. Om gehoor te geven aan de stem van deze inwoners, kan hierop ingezet worden door het faciliteren van (kleinschalige) evenementen en instellingen in de wijken;
• • •
•
Pathé en de bibliotheek worden het vaakst genoemd als instellingen waar men geweest is en naar terug gaat; Voor festivals en evenementen geldt dit voor Brandersfeesten en Open Monumentendagen; Via social media vindt men de meeste informatie over activiteiten en evenementen. Echter, de populariteit van mediakanalen verschilt per leeftijdscategorie. Het is nuttig om hiermee rekening te houden indien informatie verspreid wordt; Voor wat betreft toegankelijkheid, wordt het vaakst wordt aangegeven dat de culturele instellingen in Schiedam voor de bezoeker (fysiek) toegankelijk is.
18