Bijlage Rapport Uitvoeringsplan veerkrachtig meedoen 2025-2028

Veerkrachtig meedoen Uitvoeringsprogramma 2025 - 2028

Veerkrachtig meedoen

Inhoudsopgave

1. Scope en werkwijze

3

2. Onze aanpak in de praktijk

4

2.1 Sociale relaties en netwerken 2.2 Wonen en mobiliteit 2.3 Welzijn 2.4 Werk, onderwijs en inkomen 2.5 Financiën 2.6 Integrale aanpak: de samenhang centraal 2.7 Stakeholders en samenwerking

5 7 8 10 12 14 16

3. Planning

18

4. Evaluatie

19

Bijlage: Begroting en dekking

21

Meerjarige begroting Dekking

21 21

2

Veerkrachtig meedoen

1. Scope en werkwijze Dit uitvoeringsprogramma beschrijft hoe de gemeente Schiedam in de periode 2025–2028 uitvoering geeft aan de ambities uit de nota Veerkrachtig Meedoen. De nadruk ligt op een aanpak die is verbonden met de leefwereld van de Schiedammer. Voor het opstellen van dit programma is ingezet op co-creatie. Zowel intern, via domein overstijgende werksessies met gemeentelijke collega’s, als extern, met partners in de stad en ervaringsdeskundigen die vanuit hun ervaring waardevolle inzichten boden. Dit participatieve proces maakte het mogelijk om scherp in beeld te krijgen waar de lacunes zitten tussen regionaal, lokaal en partneraanbod — én wat Schiedammers daadwerkelijk nodig hebben om hun bestaanszekerheid te versterken. Deze inzichten zijn vervolgens getoetst op haalbaarheid en uitvoerbaarheid. De voorgestelde activiteiten sluiten niet alleen aan op urgente behoeften, maar zijn ook uitvoerbaar binnen de beschikbare middelen. We leggen hiermee de basis voor een lerende en responsieve uitvoering, waarin jaarlijks wordt geëvalueerd en bijgestuurd op basis van actuele inzichten en ontwikkelingen. Met dit uitvoeringsprogramma maken we bovendien expliciet de verbinding met de Kadernota Sociaal Domein Schiedam, waarin de uitgangspunten veilig, verbonden en veerkrachtig centraal staan.

De activiteiten in dit programma dragen bij aan een sociale infrastructuur waarin mensen zich gezien, ondersteund en veerkrachtig voelen—of het nu gaat om het versterken van netwerken, het doorbreken van armoedestigma’s en patronen, of het verbeteren van toegang tot ondersteuning. Dit programma is geen statisch document, maar een dynamisch kader dat jaarlijks wordt herijkt. Op basis van de jaarlijkse evaluatie worden de activiteiten en het bijbehorende jaarplan geactualiseerd, met als uitgangspunt dat we binnen het beschikbare financiële kader blijven. Dit stelt de portefeuillehouder in staat om gericht en slagvaardig sturing te geven aan de realisatie van de doelen en uitgangspunten van de nota Veerkrachtig Meedoen. In 2028 vindt een integrale evaluatie plaats van het volledige uitvoeringsprogramma. Deze evaluatie vormt de inhoudelijke basis voor het vervolgtraject na 2028 en wordt ter vaststelling aan het college aangeboden.

3

Veerkrachtig meedoen

2. Onze aanpak in de praktijk Armoede raakt meer dan alleen de portemonnee. Het beïnvloedt gezondheid, relaties, kansen op school en werk – en hoe je je voelt als mens. Als gemeente kiezen we daarom voor een samenhangende aanpak, gericht op alle leefdomeinen die bijdragen aan bestaanszekerheid. De nota Veerkrachtig Meedoen beschrijft vijf maatschappelijke thema’s. Deze thema’s zijn de basis voor een integrale aanpak van armoede: sociale relaties en netwerken, wonen en mobiliteit, welzijn, werk, onderwijs en inkomen, en financiën. Door maatwerk te leveren dat aansluit bij de leefwereld van onze inwoners, zorgen we voor een betere uitvoering die leidt tot een duurzame verbetering van bestaanszekerheid. De vijf strategische uitgangspunten die hierbij richting geven, zijn: 1. We zetten in op anti-stigmatisering van mensen in armoede/bestaansonzekerheid. 2. We benaderen inwoners vanuit de positie van gelijkwaardigheid en zijn bewust van en houden rekening met (verschillen in) de individuele kwaliteiten en leefwereld. 3. We versterken de dienstverlening en communicatie van de gemeente door meer rekening te houden met de (geld)stress van inwoners. 4. We benaderen vraagstukken integraal en vinden aansluiting bij verschillende beleidsvelden. 5. We werken nauw samen met onze partners in de stad en betrekken de participatieraad regelmatig.

Rond elk maatschappelijk thema zijn activiteiten ontwikkeld die bijdragen aan de uitgangspunten van de nota Veerkrachtig Meedoen én aan de kernwaarden uit de Kadernota Sociaal Domein: veilig, verbonden en veerkrachtig. Bij het ontwikkelen van deze activiteiten is zorgvuldig gekeken naar wat nodig is op het gebied van middelen, expertise en samenwerking om daadwerkelijk impact te realiseren. Per activiteit is een kostenraming gemaakt, zodat beschikbare middelen doelgericht kunnen worden ingezet. In de nota Veerkrachtig Meedoen is ook een stevige opdracht naar onszelf als gemeente te lezen. Het gaat vanuit dit perspectief om leefgebied overstijgende zaken zoals het verankeren van een integrale blik op armoede in de beleidsontwikkeling. Deze zaken zijn niet meegenomen in de uitwerking per leefgebied, maar komen terug in het hoofdstuk integraal werken. Tijdens de evaluatie zal hier een specifiek hoofdstuk aan gewijd worden. Communicatie speelt een sleutelrol: we zorgen dat de juiste doelgroepen tijdig en via passende kanalen worden bereikt. Dit doen we met begrijpelijke informatie die aansluit bij hun leefwereld. Zo voeren we beleid dat zichtbaar en voelbaar is voor inwoners. In dit hoofdstuk laten we zien hoe die aanpak eruitziet. Per thema zijn concrete activiteiten met aandacht voor wat inwoners merken én wat het oplevert.

4

Veerkrachtig meedoen

2.1 Sociale relaties en netwerken Sociale relaties en steunstructuren zijn onmisbaar voor het welzijn en de veerkracht van mensen. Voor inwoners in armoede zijn die netwerken echter niet altijd vanzelfsprekend. Armoede vergroot het risico op sociale isolatie, terwijl juist het gevoel erbij te horen essentieel is voor herstel en ontwikkeling. Een mens is niet gemaakt om het alleen te doen. Dit sluit aan bij de uitgangspunten van de Kadernota Sociaal Domein Schiedam en de nota Veerkrachtig Meedoen, waarin het versterken van sociale samenhang, inclusie en het doorbreken van patronen die er nu voor zorgen dat armoede van generatie op generatie wordt doorgegeven, centraal staan. Onze aanpak We zetten in op ontmoeting, bewustwording en het doorbreken van stigma’s. Door mensen samen te brengen, dialoog te stimuleren en taboes bespreekbaar te maken, werken we aan sociale cohesie. Initiatieven zoals de Week van de Armoede dragen hieraan bij, evenals toegankelijke sport en recreatie via het volwassensportfonds en mobiliteit in de zomervakantie.

Onderwerp

Toelichting

Doel

Uitgangspuntgang s--punt

Wat gaan we doen?

Inzetten van ervaringsdeskundigen als bruggenbouwers .

Door mensen met ervaring in armoede actief te betrekken als ervaringsdeskundigen, creëren we een waardevolle brug tussen beleid, hulpverlening en de leefwereld van inwoners. Zij dragen bij aan het vergroten van wederzijds begrip, maken signalen uit de praktijk zichtbaar en stimuleren onderlinge steun binnen buurtnetwerken. Dit gebeurt onder andere via participatiebijeenkomsten, maatjesprojecten en trainingen voor professionals waarin ervaringskennis centraal staat.

Ervaringsdeskundigen verbinden inwoners met beleid, vergemakkelijken de toegang tot ondersteuning, en zorgen voor een grotere mate van begrip tussen inwoners en gemeente.

1 t/m 5

1.

Schiedam kenmerkt zich door de onderlinge verbondenheid tussen inwoners en de verwevenheid van verschillende netwerken. De nota Veerkrachtig Meedoen beschrijft een veranderende kijk op armoede. Een belangrijke stap hierin is om samen met de stad armoede beter bespreekbaar te maken.

We vergroten de algemene kennis over armoede en verkleinen tegelijkertijd het taboe op armoede, hiermee verkleinen we de drempel en vergroten we het netwerk van signalerende organisaties en individuen.

1, 2 en 5

Organiseren van stadsdialogen over het thema armoede.

5

2.

In 2025 worden 10 ervaringsdeskundigen ingezet voor minimaal 4 gemeentelijke bijeenkomsten en trainingen voor professionals. We betrekken ervaringsdeskundigen bij de ontwikkeling van persoonsprofielen die we gebruiken om onze professionals leren om op een begrijpelijke manier te communiceren met Schiedammers met geldzorgen.

We organiseren 4x per jaar stadsdialogen over geldstress waar iedereen welkom is, met als doel de algemene kennis rondom het onderwerp te vergroten en het taboe op armoede te verkleinen.

Veerkrachtig meedoen

Opbouwen en gebruiken van het maatschappelijke middenveld om armoede te signaleren en bestrijden.

Schiedam heeft een breed actief maatschappelijk middenveld die een rol kan en wil spelen in de signalering en bestrijding van armoede. We gaan via sport- en hobbyverenigingen, religieuze instellingen, ondernemersverenigingen, welzijnspartners en via de wijkondersteuningsteams op zoek gaan naar betrokken inwoners en brengen bij hen de mogelijkheden van de wijkbudgetten als bekostigingsmiddel voor activiteiten rondom de bestrijding en signalering van armoede daar onder de aandacht.

Het maatschappelijk middenveld gaat een bredere rol spelen in de signalering en bestrijding van armoede, waardoor er minder armoede in de stad is.

1, 2, 3, 5

De Week van de Armoede.

De themaweek “Week van de Armoede” staat in het teken van het vergroten van bewustwording door nadrukkelijk in te zoomen op de leefwereld van mensen die leven in armoede. We doen dit door middel van culturele programmering, aandacht voor de samenhang tussen armoede en laaggeletterdheid, en initiatieven die de toegang tot de arbeidsmarkt vergemakkelijken, zoals het aanbieden van representatieve kleding voor werkzoekenden. Daarnaast organiseren we inspiratiesessies voor professionals om inzicht en begrip te vergroten. Zo versterken we netwerken, bouwen we aan onderling begrip en dragen we bij aan het doorbreken van hardnekkige taboes.

Meer begrip voor mensen in armoede, zichtbaar toegenomen dialoog in de stad, groei van het aantal partners dat armoede actief agendeert en initiatieven ontwikkelt om armoede in de stad te verminderen.

1, 2, 3, 5

6

We organiseren ieder kwartaal bijeenkomsten voor inwoners (4x per jaar) bij sport- en hobbyverenigingen, religieuze instellingen, ondernemersverenigingen en welzijnspartners om armoede extra onder de aandacht te brengen. Tijdens deze bijeenkomsten informeren wij deze partijen over hoe zij een rol kunnen spelen in de signalering van armoede. Ook gaan we in gesprek over de door hen gegenereerde ideeën rondom de signalering en bestrijding van armoede. Wij sporen tijdens deze bijeenkomsten inwoners aan om de wijkbudgetten als bekostigingsmiddel voor activiteiten rondom het voorkomen, de bestrijding en signalering van armoede te gebruiken. We organiseren samen met onze partners jaarlijks een Armoedeconferentie met publieksevenementen, inspiratiesessies voor professionals (zoals een lezing van Tim ’S Jongers) en initiatieven die bewustwording en activering rondom armoede bevorderen.

Veerkrachtig meedoen

2.2 Wonen en mobiliteit Toegang tot veilige, stabiele huisvesting en de mogelijkheid om je te verplaatsen zijn basisvoorwaarden om te kunnen meedoen in de samenleving. Zonder vervoer blijven voorzieningen, werk, onderwijs of sociale contacten buiten bereik. En zonder een stabiele thuissituatie blijft bestaanszekerheid wankel.

Onze aanpak Mobiliteit is vaak een stille barrière voor mensen met een laag inkomen. Door in de zomervakantie gratis vervoer aan te bieden naar recreatieve activiteiten, doorbreken we niet alleen financiële drempels, maar ook sociale uitsluiting. Daarmee bevorderen we deelname aan het maatschappelijk leven, juist op momenten dat het gemis het hardst voelbaar is.

Onderwerp

Toelichting

Doel

Uitgangspunt

Wat gaan we doen?

Welzijn kinderen.

Het aanbieden van gratis vervoer naar activiteiten die onder de Rotterdampas vallen stimuleert deelname aan sociale en recreatieve activiteiten. Dit draagt niet alleen bij aan het verlichten van (geld)stress, maar zorgt er ook voor dat kinderen zich niet buitengesloten voelen.

Meer gezinnen met een kleine beurs nemen deel aan uitstapjes, kinderen doen mee en hebben verhalen om te delen, minder eenzaamheid tijdens vakanties.

1 t/m 5

In de zomer van 2025 worden gezinnen geholpen met gratis vervoer naar sociale en recreatieve activiteiten via de Rotterdampas.

We zetten in op meer betaalbaar en energiezuinig wonen.

De kosten voor huisvesting maken een groot deel uit van het huishoudboekje van Schiedammers. Door in te zetten op de verduurzaming van de woningvoorraad, het aanpakken van energiearmoede en het bevorderen van inclusieve wijken, waarbij inwoners van verschillende achtergronden van elkaar leren en gezamenlijke oplossingen ontwikkelen, verkleinen wij de armoedeproblematiek.

We zetten ons in voor meer betaalbare en energiezuinige huisvesting en voldoen hierin aan onze wettelijke taken.

3, 5

1.

2.

7

Tijdens nieuwbouw en gebiedsontwikkeling(en) wordt rekening gehouden met het realiseren van betaalbare en energiezuinige huisvesting. We spelen een actieve rol in het energiezuinig maken van woningen door de inzet van energiecoaches.

Veerkrachtig meedoen

Samenwerking met het Nationaal Programma op het gebied van betaalbare woningen en energiezuinig wonen.

De gemeente werkt intensief samen met het Nationaal Programma om betaalbare, energiezuinige woningen te realiseren. Dit gebeurt door gezamenlijk initiatieven te ontwikkelen voor het verduurzamen van woningen, het aanpakken van energiearmoede en het bevorderen van gemengde wijken. Hierbij werken zij samen met woningcorporaties, private verhuurders en andere maatschappelijke partners.

We leren van de successen van het Nationaal programma in de wijken Nieuwland en Oost en proberen deze ‘best practices’ uit in de andere wijken van Schiedam.

3, 5

Van 2025 tot 2028 worden ieder kwartaal de best practices uitgewisseld tussen het Nationaal programma en de gemeente Schiedam.

2.3 Welzijn Armoede en bestaansonzekerheid hebben directe invloed op de mentale en fysieke gezondheid. Structurele geldstress tast de gezondheid aan, net zoals gebrek aan toegang tot essentiële producten of sociale participatie. Tegelijkertijd heeft welzijn ook een omgekeerd effect: wie zich beter voelt, heeft meer regie over zijn situatie.

Onze aanpak We leggen een actieve verbinding met subsidies op het gebied van welzijn, specifiek met betrekking tot het plafond Basis op Orde. Dit plafond maakt het mogelijk om middelen in te zetten voor het versterken van de welzijnspositie van inwoners, met als doel om noodzakelijke basisvoorzieningen (zoals toegang tot voedsel, gezondheidszorg en sociale participatie) toegankelijk te houden. Door deze subsidies effectief te koppelen aan onze welzijnsinitiatieven, kunnen we de beschikbaarheid van essentiële voorzieningen waarborgen en tegelijkertijd de zelfredzaamheid en het welzijn van Schiedammers versterken.

Onderwerp

Toelichting

Doel

Uitgangspunt

Wat gaan we doen?

Opzetten van een volwassensportfonds.

Voor volwassenen in armoede is deelname aan sport en recreatie vaak geen vanzelfsprekendheid, terwijl dit juist een belangrijke uitlaatklep kan zijn in een stressvolle leefomgeving. Met het volwassensportfonds verlagen we financiële drempels voor sportdeelname. Door menstruatie-producten beschikbaar te stellen via uitgiftepunten, nemen we de drempel voor mensen in armoede die anders moeilijk

Volwassenen krijgen toegang tot sport en recreatie, wat hun gezondheid en zelfvertrouwen verhoogt en de sociale cohesie binnen, maar ook buiten de eigen netwerken en buurten, versterkt. Mensen met beperkte middelen krijgen gemakkelijker toegang tot menstruatieproducten, schaamte

1, 2, 3, 4

Van 2025 tot 2028 worden er jaarlijks minimaal 200 volwassenen ondersteund om deel te nemen aan sporten recreatie-activiteiten via het volwassensportfonds. Dit draagt bij aan hun welzijn, gezondheid en versterkt de sociale cohesie. Van 2025 tot 2028 worden op minimaal 20 strategische locaties in Schiedam maandelijkse uitgiftepunten voor menstruatieproducten

Uitbreiden van MUP locaties.

8

1, 2, 3, 5

Veerkrachtig meedoen

Netwerken rondom Gala en Riga benutten om de signalering van armoede en de inkomensondersteunende maatregelen en regelingen onder de aandacht te brengen.

Subsidies Welzijn

toegang zouden hebben tot deze essentiële producten weg. Deze uitgiftepunten worden op strategische locaties in Schiedam geplaatst, zodat ze makkelijk bereikbaar zijn voor degenen die de producten het hardst nodig hebben. Het initiatief is niet alleen praktisch, maar draagt ook bij aan het doorbreken van taboes rondom menstruatie en zorgt voor gelijkwaardigheid in het voorzien in basisbehoeften. Alle inwoners zijn wel op een manier verbonden met de zorgprofessionals in de stad. Zij hebben als geen ander zicht op de doelgroep en de behoeften. Wij werken met deze partijen actief samen in het GALA en RIGA. Vanuit deze context maken wij afspraken op welke manier wij hen kunnen helpen om hun signalerende taak optimaal uit te voeren.

wordt verminderd en er ontstaat meer gelijkheid in de toegang tot basisbehoeften.

Onze partners in subsidies welzijn hebben intensief contact met een grote groep Schiedammers. Deze groep partners spelen een belangrijke rol in de vroegtijdige signalering van armoede en de bestrijding hiervan.

We vergroten de signaleringskracht van onze partners die gebruik maken van de welzijnssubsidies en vragen hen bij te dragen aan de effectiviteit en het bereik van de armoederegelingen.

We vergroten de signaleringskracht van zorgprofessionals en vragen hen bij te dragen aan de effectiviteit en het bereik van de armoederegelingen.

ingericht, met als doel de toegang tot deze basisbehoefte te vergemakkelijken voor inwoners.

1,4,5

1.

2.

1, 3, 5

1.

2.

9

We maken afspraken met zorgprofessionals vanuit de context van GALA en RIGA waarmee zij hun signalerende rol optimaal kunnen uitvoeren. We sluiten aan bij bijeenkomsten waar zorgprofessionals samenkomen, zoals de netwerken die betrokken zijn bij GALA en RIGA en verspreiden hier informatie over regelingen en verhalen van ervaringsdeskundigen. We sluiten aan bij bijeenkomsten waar de partners van subsidies welzijn samenkomen en informeren hen over hun rol in de vroegtijdige signalering en bestrijding van armoede. We onderzoeken of de signalering van armoede in alle plafonds als subsidievoorwaarde kan terugkomen.

Veerkrachtig meedoen

Subsidies Welzijn – Basis op orde

Door subsidies welzijn, met name het plafond Basis op Orde, effectief te koppelen aan onze lokale initiatieven, zorgen we ervoor dat Schiedammers toegang hebben tot noodzakelijke basisvoorzieningen in lijn met de nota veerkrachtig meedoen. We zetten in op het actief oppakken van signalen van onze partners om te evalueren of we impactgericht subsidiëren. Dit helpt ons vanuit het lokaal armoedebeleid te beoordelen of we de juiste impact maken voor de Schiedammers.

De beschikbaarheid van essentiële voorzieningen wordt gewaarborgd. Ook versterken we de zelfredzaamheid en het welzijn van inwoners door te monitoren of subsidies daadwerkelijk bijdragen aan de verbetering van hun situatie.

1, 3, 5

Van 2025 tot 2028 halen wij tijdens de evaluatie en accountgesprekken signalen op van onze partners om te peilen of we impactgericht subsidiëren, met als doel het versterken van de zelfredzaamheid en het waarborgen van toegang tot basisvoorzieningen voor Schiedammers.

2.4 Werk, onderwijs en inkomen Bestaanszekerheid staat of valt met perspectief op werk, toegang tot goed onderwijs en voldoende inkomen. Tegelijkertijd zijn juist deze terreinen vaak de plekken waar ongelijkheid ontstaat of voortduurt. Armoede is niet alleen een gevolg van lage inkomens, maar ook van ongelijke kansen.

Onze aanpak We investeren in preventie, activering en gelijke kansen. Zo zetten we financiële educatie in het onderwijs in om jongeren weerbaarder te maken en om te leren gaan met geld, om zo geldproblemen in de toekomst te voorkomen. We werken samen met werkgevers om schulden op de werkvloer eerder te signaleren en aan te pakken. Deze combinatie zorgt voor meer grip op de toekomst.

Onderwerp

Toelichting

Doel

Uitgangspunt

Wat gaan we doen?

Financiële educatie in het onderwijs.

Door financiële educatie een structurele plaats te geven in het onderwijs, worden jongeren voorbereid op financiële zelfstandigheid. Dit helpt hen niet alleen bij het voorkomen van schulden, maar draagt ook bij aan het doorbreken van intergenerationele armoede.

Jongeren leren omgaan met geld, herkennen risico’s en hebben meer vertrouwen in hun financiële toekomst.

2, 3

1.

2.

10

Van 2025 tot 2028 wordt financiële educatie geïntegreerd in het onderwijs voor alle middelbare scholieren in Schiedam. We maken hierover in 2025 afspraken met het onderwijs en leggen deze vast in de lokale educatieve agenda. We meten de impact van deze financiële educatie jaarlijks door

Veerkrachtig meedoen

het percentage jongeren dat basiskennis van financiële zelfstandigheid verwerft en hun zelfvertrouwen op dit gebied vergroot in kaart te brengen via de jeugdmonitor. TaalambitiePlan.

Het voldoende taal-, reken- en digitaalvaardig zijn speelt een belangrijke rol in het voorkomen van financiële problemen en het ontstaan van armoede. We zien dat veel inwoners moeite hebben met deze drie cruciale vaardigheden.

We zetten in op het verminderen van taal en rekenachterstanden en vergroten de digitale vaardigheden van inwoners. We verhogen ook signaleringskracht van onze partners die bijdragen aan het taalambitieplan.

3, 4, 5

1.

2.

3.

Samenwerking met de economische sector rond schuldenproblematiek.

Door samen te werken met werkgevers en andere economische partners, kunnen gerichte interventies worden ontwikkeld om financiële problematiek op de werkvloer aan te pakken. Dit kan bijdragen aan het vroegtijdig signaleren van geldproblematiek.

Werkgevers signaleren schuldenproblematiek eerder, medewerkers ervaren minder stress, en financiële stabiliteit onder werkenden wordt versterkt en de productiviteit vergroot.

11

4, 5

1.

We verminderen de taal- en rekenachterstand van inwoners uit de stad via de activiteiten uit het taalambitieplan. We vergroten de digitale vaardigheden van inwoners volgens de activiteiten vanuit subsidies welzijn. We gaan jaarlijks in gesprek met onze partners uit het taalambitieplan brengen hierbij hun rol en signalering op het gebied van armoede onder de aandacht. Van 2025 tot 2028 worden 2x per jaar bijeenkomsten georganiseerd met werkgevers en economische partners om schuldenproblematiek op de werkvloer bespreekbaar te maken. Tijdens deze bijeenkomsten staan de signalering van mogelijke problemen centraal en de route mocht een werknemer geldzorgen hebben. Dit zorgt voor tijdige interventies en het verbeteren van de

Veerkrachtig meedoen

2.

Opleiden van onderwijsprofessionals in het signaleren van armoede.

We investeren in het opleiden van docenten en andere onderwijsprofessionals om armoede te signaleren en vroegtijdige ondersteuning te bieden aan leerlingen die in armoede verkeren. Dit gebeurt door middel van trainingen, workshops en het ontwikkelen van tools om armoede te herkennen en ermee om te gaan.

Onderwijsprofessionals kunnen sneller armoede signaleren en juiste ondersteuning bieden, waardoor leerlingen beter ondersteund worden in hun ontwikkeling en de negatieve effecten van armoede op hun leerprestaties verminderd worden.

1, 2, 3

1.

2.

financiële stabiliteit van werkenden. We voeren in 2028 samen met de economische sector een onderzoek uit naar de bestrijding van armoede onder werkenden en zoeken naar een gezamenlijke aanpak. Van 2025 tot 2028 worden jaarlijks scholen in Schiedam ondersteund bij het trainen van onderwijsprofessionals in het signaleren van armoede. We evalueren jaarlijks in hoeverre de training leidt tot verbeterde ondersteuning van leerlingen die armoede ervaren.

2.5 Financiën Financiële bestaanszekerheid is het fundament waarop alles rust. Zonder grip op geldzaken is het moeilijk om vooruit te kijken, beslissingen te nemen of hulp te zoeken toch zijn veel regelingen en hulpstructuren complex of onbekend, wat zorgt voor frustratie en drempels. Het is belangrijk om te benadrukken dat financiën niet hetzelfde is als werk en inkomen. Financiële stabiliteit gaat verder dan alleen het verkrijgen van werk of inkomen; het gaat ook om het begrijpen en beheren van geld, het hebben van toegang tot de juiste regelingen en het verkrijgen van hulp bij financiële problemen.

Onze aanpak We maken informatie toegankelijker, verminderen bureaucratische obstakels en stemmen communicatie af op mensen in stress. Dit doen we door onze communicatie te toetsen bij ervaringsdeskundigen, maar ook door drempels weg te nemen. Zo wordt de Rotterdampas ingezet als eenvoudige toegangspoort tot voorzieningen, en ontwikkelen we een communicatiestrategie die gericht is op het verminderen van geldzorgen. We centraliseren informatie in één overzichtelijk systeem, zowel digitaal als fysiek, zodat inwoners met financiële zorgen sneller en effectiever geholpen kunnen worden.

12

Veerkrachtig meedoen

Onderwerp

Toelichting

Doel

Uit gangspunt

Activiteit

Gebruik van de Rotterdampas als inkomenstoets voor toegang tot minimaregelingen.

De bekende Rotterdampas wordt ingezet als een inkomenstoets, waardoor de toegang tot lokale minimavoorzieningen vereenvoudigd wordt en de administratieve lasten afnemen. Dit helpt om stigma te verminderen en de drempel voor hulp te verlagen.

Inwoners vinden makkelijker weg naar ondersteuning, de administratieve belasting neemt af en het stigma op hulpverlening wordt verminderd.

1 t/m 5

1.

Stress-sensitieve dienstverlening (methode & training).

Door professionals te trainen en te werken volgens de bouwstenen van stress-sensitieve dienstverlening, maken we beleid begrijpelijker en toegankelijker voor mensen in stressvolle situaties.

Professionals bieden meer passende ondersteuning, inwoners voelen zich begrepen en het vertrouwen in gemeentelijke diensten groeit.

2, 3

Uitbreiding van de bestaande campagne ‘Geldzorgen Schiedam’.

De campagne richt zich op centraliseren van informatie rondom geldzorgen en het wordt makkelijker om informatie over hulp te vinden.

Meer inwoners vinden de weg naar beschikbare hulp, de bekendheid van ondersteuningsopties neemt toe en de drempels voor hulpverlening worden verlaagd.

1, 2, 3, 4

2.

13

Van 2025 tot 2028 zetten we de Rotterdampas jaarlijks als inkomenstoets in voor toegang tot minimavoorzieningen, waarbij we jaarlijks peilen of de administratieve lasten zijn verminderd en het stigma is afgenomen. We onderzoeken jaarlijks in hoeverre we de Rotterdampas als inkomenstoets kunnen verbinden aan meer regelingen.

Van 2025 tot 2028 worden jaarlijks minimaal 50 professionals die werken met inwoners met geldproblemen getraind in stress-sensitieve dienstverlening, waarbij we evalueren in hoeverre deze methode bijdraagt aan verbeterd vertrouwen en begrepen worden door de inwoners. Van 2025 tot 2028 wordt jaarlijks de vindbaarheid van informatie op de website van de gemeente verbeterd, met als doel dat het aantal bezoekers van de pagina over geldzorgen jaarlijks met ten minste 10% toeneemt.

Veerkrachtig meedoen

Inzetten op vroegsignalering met woningcorporaties, energiemaatschappijen en zorgverzekeraars.

Bij signalen van betalingsachterstand neemt een partner in een vroeg stadium contact op met Stroomopwaarts en biedt hulp of verwijst door.

Voorkomen van problematische schulden, sneller herstel en minder huisuitzettingen.

1, 2, 4

1.

2.

Energiearmoede.

Hoge energierekeningen zorgen voor betalingsachterstand op zowel de eigen energie als op andere vaste lasten. Daarom houden de WEC’s wekelijks 6 inloopspreekuren waar zij bewoners helpen grip te krijgen op de energierekening en de vaste lasten.

We verlagen de energierekening van huishoudens door in te zetten op de bestrijding van energiearmoede. Dit verlicht de financiële druk en verbetert het wooncomfort en de gezondheid van de Schiedammer.

1 t/m 5

We stimuleren de inzet op vroegsignalering vanuit Stroomopwaarts door sturing hierop te geven in de totstandkoming van het activiteitenplan armoede en schulden van Stroomopwaarts. In deze sturing ligt de nadruk op dat Stroomopwaarts maatwerkafspraken maakt met alle vastenlastenpartners en het aantal succesvolle contactmomenten met tenminste 50% verhoogt.

Van 2025 tot 2028 blijven we wekelijkse inloopspreekuren faciliteren via de wijkenergiecoaches, zodat bewoners op een laagdrempelige manier ondersteuning krijgen bij het grip krijgen op hun energierekening en vaste lasten.

2.6 Integrale aanpak: de samenhang centraal De kracht van onze aanpak zit in de samenhang. Elk thema en iedere activiteit draagt bij aan één gemeenschappelijk doel: het versterken van bestaanszekerheid, bekeken vanuit de leefwereld van onze inwoners. We werken structureel vanuit vijf uitgangspunten – zoals gelijkwaardigheid, antistigmatisering en integraliteit – zodat ons beleid geen losse interventies oplevert, maar een samenhangend netwerk vormt dat mensen daadwerkelijk vooruithelpt. We benaderen armoede niet als een puur financieel probleem, maar als een veelzijdige maatschappelijke uitdaging, met sociale, mentale, fysieke en economische dimensies. Door die perspectieven te verbinden binnen onze aanpak – via de thema’s sociale relaties, wonen, mobiliteit, welzijn, werk, onderwijs en inkomen – bouwen we aan structurele oplossingen die verder gaan dan tijdelijke verlichting.

14

Veerkrachtig meedoen

Wat verstaan we onder integraal werken? Onder integraal werken verstaan we dat we beleid en uitvoering niet per domein organiseren, maar altijd in samenhang. Dit betekent dat professionals, partners en de gemeente met elkaar samenwerken over de grenzen van hun eigen domein heen – zoals sociaal, fysiek en economisch – met oog voor de leefwereld van inwoners. Deze aanpak komt voort uit de notaVeerkrachtig Meedoen, waarin we vanuit vijf samenhangende uitgangspunten werken aan het vergroten van bestaanszekerheid. Het uitgangspunt 'integraal' betekent hier dat we armoede niet los zien van bijvoorbeeld gezondheid, wonen of onderwijs. Alleen door deze werelden te verbinden en integraal te handelen, kunnen we structureel verschil maken in het leven van Schiedammers. Door breed te kijken kiezen we waar we het verschil het beste kunnen maken. We streven naar een stad waarin inwoners zich gezien en gehoord voelen, met ruimte voor eigen regie én ondersteuning op maat. Door domein overstijgend samen te werken, partners actief te betrekken en continu te leren van wat werkt, ontstaat een veerkrachtig Schiedam. Een stad waarin iedereen mee kan doen, meebouwt en vooruitkomt – ongeacht startpositie of achtergrond. Om die samenhang te versterken, zetten we in op een aantal activiteiten die de thema’s overstijgen en richting geven aan het geheel.

Onderwerp

Toelichting

Doel

Uitgangspunt

Wat gaan we doen?

Lokale alliantie.

In Schiedam zijn ontzettend veel organisaties en mensen actief om de armoedeproblematiek het hoofd te bieden. Organisaties en particuliere initiatieven werken allemaal vanuit hun eigen context, met de beste bedoelingen, om de situatie in de stad een beetje beter te maken. Door een alliantie te vormen brengen we meer focus in onze aanpak aan. In 2025 ontwikkelen we een communicatiestrategie die gericht is op het verbeteren van de communicatie over geldzorgen. We betrekken ervaringsdeskundigen om de communicatie beter af te stemmen op de belevingswereld van de doelgroep. De strategie omvat zowel digitale als fysieke middelen om de informatie toegankelijker en begrijpelijker te maken. Hoewel we als gemeente met de campagne Geldzorgen al inspelen op de behoefte aan overzicht, merken we dat inwoners met geldzorgen nog steeds verdwalen in

We willen op een congruente manier met elkaar samenwerken en samen ontwikkelen met respect voor elkaars context en unieke expertise.

1 t/m 5

We richten in 2028 samen met onze partners een lokale alliantie op, met een manifest, waar vanuit we jaarlijks een actieagenda vaststellen.

Meer inwoners bereiken via duidelijke communicatie, verhogen van het aantal mensen dat hulp vindt en het versterken van het vertrouwen in de gemeente als steunpunt. Inwoners ervaren minder verwarring over regelingen, maken effectiever gebruik van beschikbare steun

3

Vanaf 2025 wordt gewerkt met een breed gedragen communicatiestrategie waarbij communicatie over armoede begrijpelijker, herkenbaarder en toegankelijker wordt gemaakt voor inwoners.

1, 2, 3, 4

Vanaf 2025 werken we aan het centraliseren en begrijpelijk presenteren van informatie over armoederegelingen, zodat inwoners op één

Ontwikkelen van een communicatiestrategie over armoede.

Verdieping en centralisatie van informatie en regelingen.

15

Veerkrachtig meedoen

Thema-specifieke inspiratiesessies.

het complexe aanbod van regelingen en voorzieningen. Om beter aan te sluiten bij hun leefwereld en behoeften, zetten we in 2025 op een diepere verkenning. Deze verkenning moet inzicht geven in hoe we alle relevante informatie rondom armoede en bestaanszekerheid verder kunnen centraliseren en vereenvoudigen, hetzij digitaal of fysiek. Per thema (zoals werk & inkomen, sociale relaties, wonen, etc.) organiseren we inspiratiesessies waarbij partners, ervaringsdeskundigen en professionals samenkomen. Dit is een gelegenheid om knelpunten, kansen en de samenwerking rondom bestaansonzekerheid binnen het betreffende domein bespreekbaar te maken.

en vinden makkelijker wat zij nodig hebben.

Partners delen kennis effectiever, versterken samenwerking per thema en innovatievere oplossingen voor armoedebestrijding.

plek overzichtelijk en toegankelijk kunnen vinden waar zij recht op hebben en hoe zij dit kunnen aanvragen.

1 t/m 5

Vanaf 2025 organiseren we per jaar meerdere thematische bijeenkomsten waarin partners samen leren en reflecteren op hoe we de aanpak van armoede per domein kunnen verbeteren.

2.7 Stakeholders en samenwerking De aanpak van bestaanszekerheid in Schiedam vraagt om nauwe samenwerking met een breed scala aan partners in de stad. Het is geen taak die de gemeente alleen op zich kan nemen. Integendeel. Bestaanszekerheid raakt aan vrijwel alle domeinen van het dagelijks leven: wonen, werken, zorg, onderwijs, opvoeding, gezondheid, sociale relaties. Daarom kiezen we nadrukkelijk voor een verbindende rol: we werken samen mét de stad en zien het als onze verantwoordelijkheid om bruggen te slaan tussen partijen, domeinen en systemen. In onze aanpak onderscheiden we partners binnen en buiten de wettelijke kaders. Aan de ene kant zijn er partijen met wie we structureel samenwerken vanuit onze formele, wettelijke taken. Denk aan werk en inkomen, schuldhulpverlening, jeugdhulp, Wmo en leerplicht. Aan de andere kant zijn er juist ook veel partners die vanuit maatschappelijke betrokkenheid of lokale kracht een rol spelen, zoals bewonersinitiatieven, religieuze instellingen, sportverenigingen en vrijwilligersorganisaties. Beide vormen van samenwerking zijn essentieel. Het zijn vaak juist die informele netwerken die vroeg signaleren, vertrouwen opbouwen en duurzame relaties aangaan. De gemeente Schiedam kiest niet voor een sturende, maar voor een verbindende en faciliterende rol.

We brengen mensen en organisaties samen, luisteren naar signalen uit de stad en zorgen ervoor dat kennis en ervaringen doorwerken in beleid. Deze werkwijze sluit aan bij het Schiedamse gedachtegoed van de nota Veerkrachtig Meedoen: we kijken naar wat mensen wel kunnen, zetten in op preventie en versterken de sociale basis zodat inwoners niet van loket naar loket hoeven. We stimuleren een samenwerking die uitgaat van vertrouwen, gelijkwaardigheid en gedeeld eigenaarschap. Dat betekent ook dat we soms moeten loslaten, ruimte geven aan initiatieven vanuit

16

Veerkrachtig meedoen

de samenleving en bereid zijn om samen te leren, ook als dat vraagt om het herzien van bestaande structuren.

Partners In de aanpak van bestaanszekerheid werken we met een breed scala aan partners. Hieronder lichten we de belangrijkste groepen toe: 1. Inwoners Inwoners staan centraal. We betrekken mensen die leven in bestaansonzekerheid actief bij het vormgeven van het beleid via ervaringsdeskundigheid, stadsgesprekken, buurttafels en participatieraden. We maken beleid dat aansluit bij de leefwereld van mensen. Dat betekent dat we meer doen dan “luisteren”: we geven mensen ook een stem in de keuzes die gemaakt worden. 2. Maatschappelijke organisaties Lokale organisaties spelen een onmisbare rol in het dagelijks contact met inwoners. Ze zijn vaak het eerste aanspreekpunt, werken laagdrempelig en zien waar problemen ontstaan. Ook initiatieven zoals inloophuizen, religieuze instellingen en jongerenwerkers leveren een belangrijke bijdrage aan bestaanszekerheid, juist omdat zij mensen bereiken die anders buiten beeld blijven. 3. Stroomopwaarts Als uitvoeringsorganisatie voor werk, participatie en inkomen is Stroomopwaarts een kernpartner in deze aanpak. Samen werken we aan integrale dienstverlening, met aandacht voor de mens achter het dossier. Daarbij zetten we in op maatwerk, preventie en het vroegtijdig herkennen van signalen van bestaansonzekerheid. De samenwerking met Stroomopwaarts is essentieel bij zowel onze wettelijke taken als bij onze bredere inzet op sociale rechtvaardigheid.

4. Formele ketenpartners We werken intensief samen met partners zoals woningcorporaties, onderwijsinstellingen, de GGD, zorgaanbieders, het UWV en DSW. Deze organisaties zijn betrokken bij wet- en regelgeving en vormen samen met ons de ‘institutionele schil’ rond de inwoner. Om effectief te zijn, moeten we onze werkwijzen beter op elkaar afstemmen. Bijvoorbeeld door gezamenlijke casuïstiek, gedeelde doelen en gezamenlijke monitoring. 5. Ondernemers en werkgevers Ook de rol van werkgevers is cruciaal. Zij kunnen een bijdrage leveren aan inkomenszekerheid, kansen op de arbeidsmarkt en sociale stijging. We willen met hen in gesprek over inclusief werkgeverschap, het bieden van ontwikkelruimte en het tegengaan van werkende mensen die alsnog in armoede leven. Samen met partners als de Economic Board en het Werkgeversservicepunt zoeken we naar manieren waarop ondernemen en sociaal beleid elkaar kunnen versterken. We leren continu van ervaringen in de stad en stemmen onze aanpak daarop af. Door monitoring en evaluatie te combineren met signalen van inwoners en partners, versterken we wat werkt en passen we aan waar nodig

17

Veerkrachtig meedoen

3. Planning Kwartaalplanning 2025 Zoals het uitvoeringsprogramma voor 2025 aangeeft, richten we ons vooral op de uitgangspunten. We geloven dat deze uitgangspunten samen zorgen voor een integrale aanpak. Door deze uitgangspunten te verbinden met de doelen uit de nota Veerkrachtig Meedoen, creëren we samenwerking en werken we samen aan duurzame oplossingen. Dit zorgt voor een aanpak die de veerkracht en verbondenheid van Schiedammers versterkt.

Q1 (jan-maart)

Q2 (apr-jun)

Q3 (jul-sep)

Q4 (okt-dec)

Rotterdampas als inkomenstoets voor minimaregelingen.

Uitbreiden van de campagne ‘Geldzorgen Schiedam’.

Welzijn kinderen.

Week van de Armoede.

Ontwikkelen communicatiestrategie armoede.

Samenwerking tussen afdelingen rondom armoedebeleid.

Versterken van de inzet van ervaringsdeskundigen.

Financiële educatie in het onderwijs.

Samenwerking tussen afdelingen rondom armoedebeleid.

Versterken van de inzet van ervaringsdeskundigen.

Aanpak energiearmoede versterken.

Uitbreiden van de campagne ‘Geldzorgen Schiedam’.

Samenwerken met lokale partners en participatieraad.

Ontwikkelen communicatiestrategie armoede.

Voorbereiding van diverse bijeenkomsten over het doorbreken van het taboe op armoede en/of het leggen van verbindingen tussen organisaties en sectoren.

Samenwerking tussen afdelingen rondom armoedebeleid.

Uitbreiden MUP locaties.

Energiearmoede aanpakken.

Samenwerken met lokale partners en participatieraad.

Energiearmoede aanpakken.

Uitbreiden MUP locaties.

Verdieping en centralisatie van informatie en regelingen. Energiearmoede aanpakken. Evaluatiebijeenkomst: Impact & vervolg. Uitvoering van eerste bijeenkomsten over doorbeken van het taboe op armoede en/of het leggen van verbindingen tussen organisaties en sectoren.

18

Veerkrachtig meedoen

4. Evaluatie Evaluatie is méér dan terugkijken: het is vooruitkijken met beter zicht. In een complexe maatschappelijke opgave als bestaanszekerheid is er zelden één oplossing die altijd werkt. Elke wijk, elk huishouden en elke situatie vraagt iets anders. Juist daarom moet de gemeente niet alleen uitvoeren, maar ook reflecteren, leren en durven aanpassen. De gemeente Schiedam kiest daarom nadrukkelijk voor een lerende uitvoeringspraktijk. Evalueren is daarbij geen afsluiting van een traject, maar een integraal onderdeel van de aanpak. Door gedurende en aan het einde van het programma te reflecteren op wat werkt, maken we onze aanpak effectiever, eerlijker en duurzamer.

Wat is ons uitgangspunt? We hanteren het principe van doen, leren en verbeteren. We willen weten: -

of de activiteiten bij hebben gedragen aan het versterken van bestaanszekerheid; of inwoners en partners het beleid als helpend en toegankelijk ervaarden; hoe we onze werkwijze kunnen verbeteren, zowel in proces als in inhoud; of we erin zijn geslaagd om signalen uit de stad om te zetten in concrete acties.

Deze manier van werken sluit aan bij de beweging die landelijk zichtbaar is onder de noemer de lerende overheid, zoals ook benoemd in de WRR-verkenning "Goede Zaken – publieke waarde in de uitvoering" (WRR, 2022) en de kabinetsbrede versterking van de uitvoeringspraktijk (Rijksoverheid, Programma Versterking Uitvoering, 2023). Het vraagt om een cultuur van openheid, ruimte voor fouten en continue verbetering.

Wat evalueren we? We evalueren zowel op proces als op resultaat:

Aspect

Wat kijken we na?

Doelrealisatie Ervaren impact

Zijn maatschappelijke doelen behaald? Wat merken inwoners in hun dagelijks leven?

Samenwerking

Hoe effectief is de samenwerking tussen gemeente en partners verlopen?

Draagvlak en betrokkenheid Doelmatigheid

In hoeverre voelden inwoners en stakeholders zich betrokken? Zijn de middelen doelgericht en efficiënt ingezet?

Lerende capaciteit

Hoe goed zijn we in staat geweest om bij te sturen op basis van wat we onderweg leerden?

Hoe evalueren we? In 2028 voeren we een integrale evaluatie uit over de gehele looptijd van het programma (2025– 2028). Deze bestaat uit: 1.

Kwantitatieve monitoring o Gebruik van bestaande beleidsindicatoren o Inzicht in bereik, deelname, en gebruik van regelingen. o Analyse van bijvoorbeeld meldingen, wachtlijsten, doorstroom en klanttevredenheid.

2.

Kwalitatieve verdieping o Focusgroepen met inwoners en ervaringsdeskundigen. o Interviews met uitvoerende partners.

19

Veerkrachtig meedoen

3.

Reflectiesessies o Gemeente organiseert samen met de participatieraad en partners om successen en knelpunten te bespreken. o Partners denken mee over lessen voor vervolgbeleid.

4.

Onafhankelijke beoordeling o We laten de integrale evaluatie uitvoeren of begeleiden door een onafhankelijke partij om de betrouwbaarheid en objectiviteit te waarborgen.

5.

Transparante rapportage o De uitkomsten worden gedeeld met de bestuurder(s).

20

Veerkrachtig meedoen

Bijlage: Begroting en dekking De begroting is opgesteld op basis van een kostenraming per hoofdthema. Belangrijk is om hierin te markeren dat niet alle activiteiten uit de eerdere hoofdstukken geld kosten en deze dus niet terug te zien zijn in onderstaand overzicht. Er is rekening gehouden met een bandbreedte in de uitvoering. Om eventuele tegenvallers of prijsontwikkelingen op te vangen, hanteren we een marge van circa 10% bovenop de geraamde kosten. Via het reguliere gemeentelijke begrotingsproces worden de uitgaven gemonitord en bijgestuurd waar nodig, zodat we binnen de financiële kaders blijven.

Meerjarige begroting 2025

2026

2027

2028

€628.791,-

€294.701,-

€301.208,-

€308.556,-

Dekking In de meicirculaire 2024 heeft het rijk middelen toegevoegd om vanuit de aanpak geldzorgen, armoede en schulden de dienstverlening op dit terrein door gemeenten een impuls te geven. Dit bedrag vormt de basis voor de dekking van de activiteiten uit dit plan. In 2025 maken we daarbovenop gebruik van middelen die vanuit 2024 zijn overgebleven. De extra inzet van deze middelen is nodig omdat door verschillende redenen een achterstand is ontstaan die we nu kunnen inlopen. Onderstaand een weergave per jaar en daaronder wat er begroot is.

Dekking 2025

2026

2027

2028

€628.791,-

€294.701,-

€301.208,-

€308.556,-

21

Veerkrachtig meedoen

Colofon Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501, 3100 AE Schiedam 14 010 schiedam.nl

22