Bijlage Rapport onderwijsinspectie 2021

Herstelonderzoek

Datum vaststelling: 29 juni 2021

Samenvatting

In maart 2021 voerden wij een herstelonderzoek uit bij het schoolbestuur van de Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam. Bij Lyceum Schravenlant en bij de Mavo Vos hebben wij onderzocht of aan de herstelopdrachten is voldaan. Uit ons onderzoek blijkt dat de kwaliteitszorg bij schoolbestuur OSVS, bij Lyceum Schravenlant en bij De Mavo Vos verbeterd zijn en wij kennen het oordeel Voldoende toe. In januari 2020 hebben wij een vierjaarlijks bestuursonderzoek uitgevoerd bij OSVS. Wij kenden toen een Onvoldoende toe aan de standaard Kwaliteitszorg (KA1) op bestuursniveau. Uit een verificatieonderzoek in het kader van het vierjaarlijks onderzoek bij Lyceum Schravenlant bleek dat de kwaliteitszorg (KA1) onvoldoende was. Op basis van een vergelijkbaar onderzoek bij De Mavo Vos beoordeelden wij de kwaliteitszorg (KA1) en de kwaliteitscultuur (KA2) van deze school toen als Onvoldoende.

Bestuur: Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam (OSVS) Bestuursnummer: 41568

Scholen onder bestuur: 19KM00, Mavo Schravenlant XL 16EI00, Lyceum Schravenlant 16EI00, ProNovaCollege 20DC00, Stedelijk Gymnasium 20CJ00, Het Lyceum Vos 20CJ04, Het College Vos 20CJ10, De internationale Vos 20CJ11, De Mavo Vos

Wat is verbeterd? Het bestuur van OSVS heeft een stelsel van kwaliteitszorg ontworpen. Er zijn duidelijke afspraken gemaakt met de scholen van de OSVS over verantwoording over de kwaliteit aan het bestuur. De bestuurder stuurt op de naleving van de afspraken en het schoolbestuur heeft een kwaliteitszorgmedewerker aangesteld die scholen en het schoolbestuur ondersteunt. Het schoolbestuur heeft nieuwe kwaliteitszorginstrumenten in het leven geroepen en het is voor elke school verplicht geworden om deze te hanteren.

Wat kan beter? Het stelsel van kwaliteitszorg is nog niet geheel voldragen en volledig doorleefd. De coronasituatie is een belemmerende factor geweest hierbij. Nieuw geïntroduceerde kwaliteitszorginstrumenten als de review, collegiale visitatie en de zelf-evaluatie zijn sterk beschrijvend van aard. Genomen maatregelen komen bijvoorbeeld uitvoerig aan bod. De instrumenten kunnen aan kracht winnen als niet alleen de inspanningen ruime aandacht krijgen in de rapportages, maar steeds meer ook de effecten en resultaten er van. Dan is het ook makkelijker om in beeld te krijgen door het bestuur of de binnen het bestuur met elkaar afgesproken normen worden behaald. De intern toezichthouder gaf aan dat voor het vastgestelde toezichtkader de praktische hanteerbaarheid verbeterd kan worden,

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

2/15

maar dat dit nog niet gerealiseerd is.

Wat moet nog beter? Het schoolbestuur had de herstelopdracht om ervoor te zorgen dat alle scholen van OSVS een actueel schoolplan hebben niet volledig uitgevoerd. Een actueel schoolplan van Mavo Schravenlant XL ontbrak. Het schoolbestuur ontving daarvoor opnieuw een herstelopdracht. Het bestuur heeft binnen de vaststellingstermijn van dit rapport gezorgd voor een vastgesteld schoolplan en daarmee voldaan aan de herstelopdracht. Hoe verder? Het schoolbestuur van OSVS heeft voor 1 mei 2021 een actueel schoolplan gerealiseerd en overlegd aan de onderwijsinspectie. Er wordt hierdoor geen nieuwe herstelopdracht hiervoor opgenomen in het rapport van bevindingen. Schoolbestuur OSVS en de scholen Lyceum Schravenlant en De Mavo Vos staan niet langer onder geïntensiveerd toezicht.

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

3/15

Inhoudsopgave

1.

Opzet van het herstelonderzoek

5

2.

Hoofdconclusie

7

3.

Resultaten herstelonderzoek schoolbestuur OSVS

8

4.

Resultaten herstelonderzoek Lyceum Schravenlant

10

5.

Resultaten herstelonderzoek De Mavo Vos

12

6.

Reactie van het bestuur

14

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

4/15

1 . Opzet van het herstelonderzoek De inspectie heeft op 2 en 3 maart 2021 een herstelonderzoek uitgevoerd bij schoolbestuur OSVS en bij de scholen Lyceum Schravenlant en De Mavo Vos. In januari 2020 hebben we de kwaliteitszorg (KA1) van schoolbestuur OSVS, Lyceum Schravenlant en De Mavo Vos als onvoldoende beoordeeld. De Mavo Vos kreeg ook het oordeel onvoldoende toegekend voor de kwaliteitscultuur (KA2). In de onderzoeken op 2 en 3 maart 2021 zijn we nagaan in hoeverre de onvoldoendes zijn hersteld. Werkwijze Wij vormen onze oordelen door de onderwijspraktijk van de school te toetsen aan de standaarden uit het onderzoekskader 2017 voortgezet onderwijs.

Standaard

OSVS

De Mavo Vos

Lyceum Schravenlant

Onderwijsproces OP1 Aanbod OP2 Zicht op ontwikkeling en begeleiding OP3 Didactisch handelen OP4 Extra ondersteuning OP5 Onderwijstijd OP6 Samenwerking OP7 Praktijkvorming/ stage OP8 Toetsing en afsluiting Schoolklimaat SK1 Veiligheid SK2 Pedagogisch klimaat Onderwijsresultaten OR1 Resultaten OR2 Sociale en maatschappelijke competenties OR3 Vervolgsucces Kwaliteitszorg en ambitie KA1 Kwaliteitszorg KA2 Kwaliteitscultuur

●

●

●

●

KA3 Verantwoording en dialoog

Onderzoeksactiviteiten

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

5/15

Het onderzoek bestond uit de volgende activiteiten: wij hebben beleidsdocumenten van het bestuur en de scholen geanalyseerd, we hebben gesprekken gevoerd met het bestuur, met de raad van toezicht, met de schoolleiding van het Lyceum Schravenlant en een gesprek met de schoolleiding van De Mavo Vos. Ook hebben we gesprekken gevoerd met een aantal leraren van Lyceum Schravenlant en met een groep leraren van De Mavo Vos. We voerden ook een gesprek met de rector van het Stedelijk Gymnasium en de directeur van Mavo Schravenlant XL. Signalen In de voorbereiding van ieder onderzoek kijken we altijd naar eventuele signalen die bij de inspectie zijn binnengekomen. Soms heeft dat gevolgen voor de uitvoering van het onderzoek. Er zijn geen signalen over de scholen van de OSVS bij ons binnengekomen die opvolging vereisen.

Legenda

Beoordelingen zoals ze in de rapportages worden weergegeven: G

Goed

V

Voldoende

O

Onvoldoende

K

Kan beter

Kwaliteitsgebieden: Onderwijsproces Schoolklimaat

Leeswijzer In hoofdstuk 2 staan de oordelen, de conclusie en het vervolgtoezicht. Hoofdstuk 3 gaat verder in op de resultaten van het onderzoek op de onderzochte standaarden. In hoofdstuk 4 is de reactie van het bestuur op het onderzoek en het rapport opgenomen.

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

Onderwijsresultaten Kwaliteitszorg en ambitie

6/15

2 . Hoofdconclusie Uit ons onderzoek blijkt dat schoolbestuur OSVS tekorten op de standaard kwaliteitszorg heeft weggewerkt op bestuursniveau. Tijdens het onderzoek was niet voldaan aan de herstelopdracht om te zorgen voor een actueel schoolplan voor MAVO Schravenlant XL. Dat is inmiddels en binnen de vaststellingstermijn van dit rapport alsnog hersteld. De kwaliteitszorg van Lyceum Schravenlant en de kwaliteitszorg en kwaliteitscultuur van De Mavo Vos zijn hersteld en beoordelen wij als Voldoende.

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

7/15

3 . Resultaten herstelonderzoek schoolbestuur OSVS Wij beoordelen de kwaliteitszorg (KA1) van schoolbestuur OSVS als voldoende. Kwaliteitszorg maakt sterke ontwikkeling door Het bestuur heeft een stelsel van kwaliteitszorg ontworpen. Onderdeel van het stelsel is een set afspraken met de diverse scholen over periodiek door de scholen aan de bestuurder te leveren informatie over de resultaten, de kwaliteit van het onderwijs en de veiligheid. De bestuurder geeft aan dat veel informatie wel al voorhanden was, maar dat er nooit samenhang in aangebracht was. Daarnaast heeft het bestuur met een verplichte zelfevaluatie op iedere school en een carrousel van collegiale visitaties van en door de verschillende de OSVS scholen twee kwaliteitszorg instrumenten ontwikkeld met veel potentie. Het bestuur heeft een kwaliteitszorgmedewerker aangesteld om scholen te helpen om de kwaliteit van het onderwijs te bewaken en te bevorderen. Het bestuur werkt toe naar een systematisch en cyclisch stelsel van kwaliteitszorg, waarbij de directies van de diverse scholen zich op vaste momenten verantwoorden over de geleverde kwaliteit en ontwikkeling van het onderwijs. Ten tijde van het herstelonderzoek was nog geen sprake van een volledig voldragen en doorleefd stelsel van kwaliteitszorg. Belangrijkste verklaring daarvoor is een tekort aan tijd om de volledige cyclus te kunnen hebben doorlopen.

Daarnaast geldt de Covid-situatie als een duidelijke belemmering. Voor de collegiale visitaties geldt dat deze wel doorgang hebben gehad, maar vanwege Covid konden niet alle onderwerpen en activiteiten een plek krijgen. Daarom is gekozen voor een uitgeklede variant. Het verslag van de collegiale visitaties toont aan dat eerste ervaringen met de instrumenten nuttige informatie, uitwisseling van kennis en inzichten hebben opgeleverd. Het heeft duidelijk geleid tot goede ervaringen met reflecteren en analyseren en al bijgedragen aan een meer professionele cultuur op de scholen waarin gereflecteerd wordt op de eigen kwaliteit. In een volgende visitatie en zelf-evaluatieronde zou wellicht nog wat nadrukkelijker nagegaan kunnen worden of aan de binnen het schoolbestuur afgesproken normen voldaan wordt en of beoogde resultaten in de volle breedte behaald worden. Het bestuur heeft belangrijke stappen gezet om tot een werkend stelsel van kwaliteitszorg te komen doordat informatie systematischer wordt verzameld en samengebracht. Het bestuur heeft met de scholen afgesproken dat zij zich op vaste momenten in het jaar en minder vrijblijvend dan voorheen verantwoorden over hun prestaties. Ook de scholen geven aan dit als een meer prettige, duidelijkere en

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

8/15

professionelere manier van samenwerken te ervaren. Afspraken worden beter vastgelegd en doordat gewerkt wordt met een cyclisch stelsel van kwaliteitszorg wordt teruggekomen op gemaakte afspraken en nagegaan of deze worden nagekomen. Intern toezicht OSVS professionaliseert zich De raad van toezicht geeft desgevraagd aan dat zij de onvoldoende beoordeling van het bestuur op de standaard kwaliteitszorg niet aan hadden zien komen. De raad van toezicht is nagegaan hoe de onvoldoende, maar ook redelijk recente onvoldoende beoordelingen bij diverse scholen van schoolbestuur OVSV hebben kunnen ontstaan. De raad van toezicht heeft naar eigen zeggen te lang onvoldoende zicht gehad op de kwaliteit van het onderwijs op een aantal scholen met problemen. Dat scholen betrekkelijk autonoom zijn binnen het schoolbestuur heeft daar negatief aan bijgedragen. Inmiddels zijn er afspraken gemaakt over verantwoording van de scholen over kwaliteit aan de bestuurder en verantwoordt de bestuurder zich nadrukkelijker aan de raad van toezicht. De raad van toezicht is verder van plan om de schoolbezoeken aan betekenis te laten winnen met betrekking tot de onderwijskwaliteit, voor als dat na de periode van Covid-19 weer op een veilige manier mogelijk is. Met de laatste vervanging begin dit jaar is de vernieuwing van de raad van toezicht voltooid.

De vernieuwde raad werkt aan teamvorming en is bezig met een professionaliseringslag. Daarbij is niet alleen een praktische vertaling van het omvattende toezichtskader onderwerp van gesprek, maar wordt ook bezien of de instelling van commissies daaraan kan bijdragen. Alle thema’s worden plenair besproken. Hierdoor moet het eigenaarschap en daarmee de kwaliteit van het toezicht en werkgeverschap worden versterkt. Schoolplannen In 2020 gaven wij het bestuur van OSVS de opdracht om te zorgen voor vastgestelde schoolplannen. Het schoolbestuur had ten tijde van het onderzoek deels voldaan aan deze herstelopdracht. Het Lyceum Schravenlant beschikt over een actueel en vastgesteld schoolplan. Mavo Schravenlant XL had echter nog geen actueel schoolplan vastgesteld. Binnen de periode van vaststelling van dit rapport van bevindingen heeft het bestuur alsnog gezorgd voor een vastgesteld en actueel schoolplan voor Mavo Schravenlant XL. In 2020 stelden wij vast dat er bij de scholen die wel beschikten over actuele schoolplannen soms verplichte onderdelen over kwaliteitszorg en personeelsbeleid ontbraken. Die scholen hebben dat opgelost door de verplichte onderdelen op te nemen in hun jaarplannen en hebben afgesproken met ons dat nieuw vast te stellen schoolplannen de verplichte onderdelen zullen opnemen.

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

9/15

4 . Resultaten herstelonderzoek Lyceum Schravenlant Wij kennen het oordeel Voldoende toe aan de kwaliteitszorg van Lyceum Schravenlant. Ook heeft het bestuur gezorgd voor een vastgesteld schoolplan. Daarmee heeft het schoolbestuur voldaan aan de herstelopdracht die het eerder ontving van ons. De schoolleiding heeft een structuur ontwikkeld om informatie over het onderwijskundig proces meer systematisch samen te brengen, te evalueren en te benutten om het onderwijs te ontwikkelen. Veel informatie was al wel voorhanden, maar doordat deze niet samenkwam werden de gegevens onvoldoende systematisch benut om het onderwijs te ontwikkelen. Schoolplan, jaarplannen en jaarkalender De school heeft werk gemaakt van een schoolplan en heeft dat voor vijf jaar vastgesteld. Het schoolplan bevat de wettelijk verplichte onderdelen over personeelsbeleid, onderwijskundig beleid en beschrijft het stelsel van kwaliteitszorg. Daaraan valt op dat de school het Onderzoekskader 2017 en de standaarden van de onderwijsinspectie als uitgangspunt neemt. De school is gaan werken met een jaarkalender en dat heeft gezorgd voor een cyclische werkwijze. Onderwijskundige en organisatorische onderwerpen komen daardoor jaarlijks op een vast moment op de agenda om geëvalueerd en indien nodig bijgestuurd te worden.

De cyclische werkwijze is al sterk terug te zien in het ondersteunen en begeleiden van leerlingen met achterstanden. School en leerling stellen een doel en na elke periode wordt geëvalueerd in hoeverre het doel bereikt is of dat bijsturing nodig is. Op het gebied van extra ondersteuning om taalachterstanden weg te werken zet de school in op extra uren Nederlands en laat het de leerlingen veel lezen. Zicht op het onderwijsproces is verbeterd De schoolleiding voert systematisch lesbezoeken uit. Daarbij gebruikt de schoolleiding een lesbeoordelingsformulier dat geënt is op de opgestelde gezamenlijke uitgangspunten voor de lessen op Lyceum Schravenlant. De schoolleiding is overwegend tevreden over de kwaliteit van de lessen, maar vindt dat differentiëren in de les bij enkele leraren nog een punt van aandacht is. Differentiëren staat daarom op de agenda van een aantal studiedagen. Om de kwaliteit van het onderwijs in coronatijd te versterken heeft de school een online lessendraaiboek opgesteld. De schoolleiding woont de online lessen bij. Er hebben trainingssessies plaatsgehad om leraren te helpen bij het online lesgeven. De schoolleiding staat aan het begin van het schooljaar met het team

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

10/15

stil bij de financiële positie van de school, de onderwijsresultaten en de verwachtingen van de schoolleiding. Zo verhoogt de schoolleiding het zicht op de kwaliteit, het draagvlak en de kennis over de uitgangspunten van de school. De verwachtingen krijgen een plek in het jaarplan. Het jaarplan is een vertaling van het schoolplan en bevat de jaardoelen. Voorbeelden voor het schooljaar 2020/2021 zijn het ontwikkelen en bieden van maatwerk en het tegengaan van zittenblijven in 4 havo. Lyceum Schravenlant besteedt veel aandacht aan de speerpunten uit het strategisch beleidsplan van OSVS zoals maatwerk en armoedebestrijding. Ook is er een collegiale visitatie geweest op Lyceum Schravenlant door één van de andere scholen van OSVS.

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

11/15

5 . Resultaten herstelonderzoek De Mavo Vos We kennen aan De Mavo Vos een Voldoende toe voor de standaarden Kwaliteitszorg (KA1) en de Kwaliteitscultuur (KA2) . Een jaar eerder hebben we aan deze twee standaarden als Onvoldoende beoordeeld omdat de school niet aan een aantal wettelijk eisen wist te voldoen. Het ontbrak aan een schoolplan waarin de wettelijk verplichte onderdelen opgenomen waren en het personeelsbeleid voldeed niet. In 2020 heeft De Mavo Vos een nieuw schoolplan vastgesteld, dat de verplichte onderdelen bevat. Er is op schoolniveau een stelsel van kwaliteitszorg ontwikkeld. Een verschil met het vorige plan is niet alleen dat het nu de wettelijk verplichte onderdelen bevat, maar ook dat dit plan in samenspraak met de medewerkers tot stand is gekomen en daardoor meer draagvlak heeft. De school heeft de kwaliteit van het onderwijs geëvalueerd. Daarbij heeft de school gewerkt met externe adviseurs. De school heeft een review naar de kwaliteit van het onderwijs uitgevoerd en er vond een collegiale visitatie door een andere school binnen het bestuur plaats. Wij waarderen het positief dat de school ‘vreemde ogen’ de school binnen heeft gehaald en hen een kijkje in de keuken heeft gegund om daar vervolgens het gesprek over te kunnen voeren. Het valt op dat de eerste review en zelf-evaluatie vooral een onderzoek was naar de diverse onderwijsprocessen binnen de school.

Het effect van de inspanningen komt nog wat minder aan bod. De evaluaties kunnen aan kracht winnen als een volgende keer ook het rendement en daadwerkelijke effect voor leerlingen meegenomen wordt in de evaluaties. Op basis van de evaluatie van het onderwijsproces heeft de school maatregelen genomen om de kwaliteit en de resultaten te verbeteren. Dat heeft geleid tot afspraken over gezamenlijke uitgangspunten voor de lessen van De Mavo Vos. De schoolleiding stuurt nadrukkelijk op hantering ervan door alle leraren. Andere speerpunten zijn het stellen van doelen in elke les en differentiëren. In het schoolbeleid is tevens aandacht voor de strategische doelen maatwerk, toetsbeleid en armoedebestrijding van het schoolbestuur OSVS. Kwaliteitscultuur Er hebben in de afgelopen tijd een aantal belangrijke wisselingen plaatsgevonden in het management van de school en is gestuurd op het verbeteren van de structuren, processen, gedrag en daarmee op de cultuur in de school. Ook is het team van samenstelling veranderd doordat een aantal leraren de school verlieten en verse krachten zijn aangesteld.

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

12/15

Door de regels aan te scherpen, maar bovenal door deze beter voor te leven en te hanteren, is een cultuurverandering in gang gezet. De schoolleiding wil toe naar een professionele cultuur, waarin het voor medewerkers normaal is om elkaar aan te spreken op gedrag en kwaliteit. De school heeft het personeelsbeleid geherformuleerd en er voor gezorgd dat gesprekken in het kader van de gesprekscyclus tijdens de lockdown toch gevoerd werden. Ook heeft de schoolleiding (online)lesbezoeken uitgevoerd als onderdeel van de gesprekscyclus. OSVS werkt met een gedegen en goed gevuld systeem om de bekwaamheid van leraren te kunnen registreren en de ontwikkeling bij te houden. Schoolbestuur en De Mavo Vos streven naar voor een vak bevoegde leraren voor de klas. Leraren die nog geen bevoegdheid hebben, zijn in opleiding.

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

13/15

6 . Reactie van het bestuur Het bestuur en de raad van toezicht van de Stichting OSVS en de schoolleidingen van De Mavo Vos en Lyceum Schravenlant zijn verheugd over het oordeel van de inspectie en danken de inspecteurs voor de complimenten. Wij hebben de bezoeken als plezierig en constructief ervaren. Het bestuur, de raad van toezicht en de schoolleidingen herkennen zich in de bevindingen zoals beschreven in het rapport. Het rapport doet recht aan de inspanningen die wij het afgelopen jaar hebben verricht en aan de wijze waarop wij aan de onderwijskwaliteit hebben gewerkt door middel van het vastgestelde stelsel van kwaliteitszorg. Het is duidelijk dat met dit stelsel de onderwijskwaliteit geborgd is op onze scholen waarmee wij goed onderwijs verzorgen voor onze leerlingen.

INSPECTIE VAN HET ONDERWIJS - HERSTELONDERZOEK

14/15

Inspectie van het Onderwijs Postbus 2730, 3500 GS Utrecht T-algemeen 088 6696000 T-loket (voor vragen) 088 6696060