Bijlage Plan van Aanpak 2022 2025 Preventie met Gezag

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

Preventie met Gezag Plan van aanpak 2022-2025

Juni 2022

1

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

Versiebeheer Datum 22 juni 2022 Versie 1.1 Auteur O.N. Boot, J.W. Boersma, R. Wilhelm

2

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 1.2 1.3 1.4 1.4.1

4

Preventie met Gezag Doel Plan van Aanpak Introductie Nieuwland en Oost Nieuwland en Oost in cijfers Bijlagen

4 4 4 5 5

2 Ondermijning 2.1 2.1.1 2.1.2

7

Ondermijning in Nieuwland en Oost Inzet ondermijning Aanvullende maatregelen Ondermijning Nieuwland en Oost

3 Kwetsbare Jongeren 3.1 3.2 3.3

10

Kwetsbare Jongeren in Nieuwland en Oost Inzet kwetsbare jongeren Aanvullende maatregelen kwetsbare jongeren

4 Veiligheidsbeleving 4.1 4.2 4.3

10 10 10

14

Veiligheidsbeleving in Nieuwland en Oost Inzet Veiligheidsbeleving Aanvullende maatregelen Veiligheidsbeleving

5 Overzicht Financiën 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5

7 8 8

14 15 15

17

Overige inzet en onderzoekskosten Totaal Overzicht Financiën Preventie met Gezag Versterking Justitiële functie in de wijk Onderzoeken Leren

17 17 18 18 18

6 Communicatie

20

7 Monitoring, Evaluatie en Risico’s

22

3

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

1

Inleiding

1.1 Preventie met Gezag Dit plan van aanpak is de aanvraag1 voor een bijdrage voor “Preventie met Gezag” en omvat een integraal plan waarbij de gemeente Schiedam vanaf de start de lokale, regionale en landelijke, partners heeft betrokken bij de planvorming. Hierbij is opgavegericht gewerkt en staat de behoeftestelling vanuit de gemeenten centraal. De investeringen in Schiedam zijn gericht op de aanpak van jonge aanwas. Het gaat hierbij niet alleen om kinderen, maar ook de jongvolwassenen (groep tot 27 jaar) die vallen onder wet adolescentenrecht.

1.2 Doel Plan van Aanpak Doel van de maatregelen is om criminele aanwas van jongeren te voorkomen. Dit doen we door maatregelen gericht op de jongeren maar ook op de omgeving waarin zij leven. Het herstellen van het vertrouwen in de overheid van wijkbewoners draagt bij aan het aanpakken van ondermijning en vergroot het veiligheidsgevoel. We vergroten de weerbaarheid van jongeren met als resultaat dat zij weerstand kunnen bieden aan criminele activiteiten.

1.3 Introductie Nieuwland en Oost Schiedam Nieuwland en Schiedam Oost vormen samen één van de door het Ministerie van BZK aangewezen kwetsbare gebieden in Nederland. Een gebied waar het op alle mogelijke vlakken slecht of slechter gaat, terwijl het in de rest van Nederland beter gaat met de leefbaarheid of goed gaat. In alle kwetsbare gebieden bij elkaar wonen meer dan een miljoen mensen. Met het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid committeren de gemeenten met een kwetsbaar gebied en het Rijk zich aan een langjarige samenwerking om de leefbaarheid te verbeteren voor de inwoners van deze gebieden. De problematiek overstijgt de financiële slagkracht van de gemeenten. chiedam Schiedam Ook in de G40 zijn de verschillen groot. Zo zijn er steden binnen de G40, zoals Apeldoorn, waar praktisch geen buurten zijn met lage scores (zwak of onvoldoende) op de Leefbaarometer. Er zijn binnen de G40 echter ook steden, zoals Schiedam, waar de score voor de stad als geheel ongunstiger is dan die in de G4 (Kamerbrief Leefbaarheid in Nederland 2020, 14 april 2022.2 In het bijgevoegde ambitiedocument ‘Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid Schiedam Nieuwland en Oost’ staat de context beschreven waarbinnen de aanpak ‘Preventie met Gezag’ valt.

De aanpak zal integraal onderdeel uit maken van het programma en gericht zijn op het voorkomen van criminele aanwas en met name bijdragen aan het programmadoel om wijkbewoners een veiliger gevoel te geven in de wijken Nieuwland & Oost 3.

1 Deze aanvraag wordt ingediend door het College van BenW (besluit 28 juni 2022). 2 3

kamerbrief-bij-rapporten-leefbaarometer-30-instrumentenontwikkeling-en-leefbaarheid-in-nederland-2020.pdf Bijlage 1. Ambitiedocument Programma Leefbaarheid en Veiligheid Nieuwland en Oost, vastgesteld 17 juni 2022, Stuurgroep Stadspartners Schiedam

4

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

Het programma2 2022-2042 geeft een analyse van de kwetsbaarheden in de wijken Nieuwland en Oost en de ambitie van het gevormde netwerk van maatschappelijke partners. Het programma is als bijlage bij dit Plan van Aanpak opgenomen. De komende 20 jaar gaan Rijk en Gemeente samen aan de slag om de leefbaarheid en veiligheid in deze twee wijken te verbeteren. Met dit Plan van Aanpak Preventie met Gezag kunnen we deels uitvoering geven aan een aantal onderdelen van het Programma in de periode 2022- 2025, namelijk:  Ondermijning  Kwetsbare jeugd  Veiligheidsbeleving

1.4 Nieuwland en Oost in cijfers Indicator

Nieuwland

Oost

Schiedam

Nederland

Havo/vwo-advies groep 8 basisonderwijs

28%

29%

40%

48%

Personen met taalachterstand (percentage)

42%

34%

27%

20%

Werkeloosheid (percentage)

4,5%

5,9%

4,3%

3,4%

Huishoudens onder armoedegrens (percentage)

22,0%

13,9%

12,8%

8,8%

Huishoudens met participatiewet (arbeidsbeperking,

14,9%

7,5%

7,5%

5,4%

€ 31.400,-

€ 31.600,-

€ 37.200,-

€ 42.600,-

percentage) Netto besteedbaar inkomen (euro) Sociale index (rapportcijfer)

5,6

5,7

6,2

30,6%

17,7%

22,5%

Veiligheidsindex (rapportcijfer)

6,4

6,1

6,8

Overlast (rapportcijfer)

6,3

6,0

6,8

7,6

€ 135.000,-

€ 128.000,-

€ 171.000,-*

€ 248.000

Stapelingsmonitor: huishoudens met voorziening(en)

18,9

in het sociaal domein

WOZ-waarde woningen (euro)

1.4.1 Bijlagen Aan de analyses liggen de volgende documenten ten grondslag, de documenten worden digitaal aangeleverd:

Specifieke onderzoeken Ondermijningsbeeld, Van de Torre, november 2018 Rapport Jongeren in de greep van misdaad, Beke, november 2021 Veiligheidsbeleving in Schiedam, Marnix Eijsink Smeets, InHolland, februari 2021

Monitoren Monitor Leefbaarheid en Veiligheid 2019 Monitor Leefbaarheid en Veiligheid 2021 Staat van de Stad (analyse en toelichting) 2022 Leefbaarometer, BZK, 2019 en 2021

Beleidsdocumenten Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid Schiedam Nieuwland en Oost, juni 2022 Nieuwland en Oost Startdocument aanpak Stedelijke Vernieuwing, december 2021 Parels aan de Schie, ambtelijke propositie, december 2020 Kader Integrale Veiligheid, augustus 2021

5

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid, BZK juni 2022

Uitvoeringsprogramma’s Uitvoeringsprogramma Jeugd, 2022 Q3 update Uitvoeringsprogramma Ondermijning, 2019, update 2022 Uitvoeringsprogramma Woonoverlast, 2021, update 2022 Uitvoeringsprogramma Zorg en Veiligheid, juni 2022

6

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

2

Ondermijning

2.1 Ondermijning in Nieuwland en Oost Georganiseerde, ondermijnende criminaliteit bestaat uit veel soorten criminaliteit en activiteiten die daarmee samenhangen. De term ondermijning verwijst vooral naar de effecten op de samenleving. Uit gebiedsanalyses komt naar voren dat de drugscriminaliteit in de stad groot is. Schiedam is aantrekkelijk voor (drugs)criminelen door de ligging naast één van de grootste havens van de wereld (Rotterdam) én bij het grootste bedrijventerrein van Europa (‘s- Gravenlandsepolder/Spaanse Polder). Het verdiende drugsgeld investeren ze in Schiedams vastgoed en/of horeca, of ze spenderen het aan luxegoederen. De criminelen zijn inventief en vinden steeds weer manieren om wetten en regels te omzeilen, structuren te misbruiken en uit het zicht te blijven. Dat maakt het moeilijk om vat te krijgen op de netwerken. In de kwetsbare wijken Nieuwland en Oost, waar de inkomens laag zijn en de werkloosheid hoog, is de kans groter dat bewoners zich laten verleiden om de criminaliteit in te stappen. Dat is terug te zien in illegale hennepteelt, drugs-en wapenvondsten en de toename van drugshandel door jongeren op straat. Het gevaar is dat er op wijkniveau een parallelle samenleving ontstaat waarbij criminelen steeds meer vat krijgen op jongeren of kwetsbare huishoudens.

Zij doen dan vaker ook een oogje toe, omdat ze financieel erop vooruitgaan door deel te nemen aan criminele zaken. De norm vervaagt. Ook op de bedrijventerreinen zien we deze criminele families en netwerken terug. Malafide bedrijven dienen als plek voor ontmoeting, drugsproductie of witwassen. Nieuwland: Ondermijningsbeeld Voor Nieuwland heeft het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) een zogenaamd ‘ondermijningsbeeld’ opgesteld. Hieruit komt een verontrustend beeld naar voren van personen, netwerken, bedrijven en facilitators die zich met alle onderdelen van de keten van drugscriminaliteit bezighouden. Zorgwekkend is ook dat jongeren zich hierdoor eenvoudig kunnen laten verleiden om de wereld van het snelle geld te betreden. Zeker in een wijk met veel sociaaleconomische problematiek als Nieuwland is dat een risico. Een complicerende factor is dat ondermijnende criminaliteit in Nieuwland door een deel van de bewoners lijkt te worden gezien als ‘iets dat erbij hoort’. Dit blijkt uit gesprekken met bewoners en professionals. Een wijk waarin het vertrouwen van bewoners in de overheid zodanig is aangetast dat er geen wil en/of geen durf meer is om criminaliteit te melden. Ondermijning in Oost Omdat er voor Oost tot nu toe geen ondermijningsbeeld is, is er minder data voorhanden. Op basis van de ervaringen van het Interventieteam Ondermijning, dat o.a.

hennepkwekerijen, illegale prostitutie, en malafide bedrijven aanpakt, weten we dat het probleem hier zeker ook speelt. Ook hier leven er zorgen over de verruwing van straatgedrag en bijvoorbeeld het dragen van messen, zoals uit gesprekken blijkt die het jongerenwerk heeft georganiseerd met jongeren. Ook hier zijn er signalen van mensenhandel, illegale prostitutie en het ronselen van jongeren bij scholen en zorginstellingen voor prostitutie of drugshandel.

7

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

2.1.1 Inzet ondermijning De inzet op het gebied van Ondermijning in Schiedam is te vinden in het uitvoeringsprogramma Ondermijning (bijlage xx). De inzet richt zich op het voorkomen van ondermijnende criminaliteit, het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid, het signaleren van criminaliteit, het aanpakken van criminele netwerken en het verminderen van wapens in de buurt. Schiedam heeft een interventieteam Ondermijning. De meeste inzet van dit team vindt plaats in Nieuwland en Oost. Voor urgentie en context en werkzame principes verwijzen we naar de Parels aan de Schie, ambtelijke propositie bijlage xx).

2.1.2 Aanvullende maatregelen Ondermijning Nieuwland en Oost Politie, openbaar ministerie en gemeente hebben om de ondermijning in Nieuwland en Oost aan te pakken, naast de reeds vastgestelde maatregelen4 de volgende acties ingezet: Beschrijving

Partners

Jaarkalender

Politie, Toezicht & Handhaving

Cofinanciering

Overzicht van gezamenlijke handhavingsinzet Communicatie Gemeente, politie, RIEC  Bij incidenten (positief of negatief) zorgt de gemeente in de wijk ervoor dat zij betrokkenen uit de omgeving op maat informeert.  Campagnes met politie en andere ketenpartners awareness van hennep, het tegengaan van vuurwapens, mensenhandel en het dragen van messen.  Samenwerken Meld Misdaad Anoniem.  Campagne Meldingsbereidheid.  Onderzoek en in gebruik nemen instrument meldingsbereidheid.  Gebruik social media door wijkboa’s Awareness campagne RIEC, gemeente Awareness campagne voor gemeentelijke organisatie over ondermijning Aantrekken PGA-coördinator

Gemeente, politie, Z&VH, GGZ, jongerenwerk, WOT

Ten behoeve van samenwerking is een PGA-coördinator aangetrokken Ondermijningsbeeld Oost Gemeente, OM, Politie, RIEC Agenderen ondermijningsbeeld Oost door het RIEC en op basis daarvan bepalen politie, OM en gemeente de gezamenlijke prioriteiten voor de aanpak Oost Themazittingen OM Organiseren themazittingen om in te zoomen op de gebieden. Rechtspraak in de wijk OM, Rechtspraak, gemeente, politie We wachten op evaluatie Rechtspraak in de Wijk, deze wordt verwacht eind 2022. Het is wenselijk om in verband met de gebiedsontwikkeling in Nieuwland en Oost rechtspraak dicht bij te brengen, Rechtspraak in de wijk. Gegevensuitwisseling Artikel 20 WPG, thematische gegevensuitwisseling t.b.v. aanpak Nieuwland. In plaats van handhavingsknelpunt

4

Uitvoeringsprogramma Ondermijning, bijlage x

8

Gemeente: 0,5 fte communicatie adviseur, 75K incl. overhead Aanvraag bij RIEC 58K voor campagne meldingsbereidheid

Gemeente: 16 K Gemeente: 90K en Overhead 65K

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

De analyse van het gebied Nieuwland en Oost heeft geleid tot, naast de bovenstaande acties ook de inventarisatie van de inzet die nog meer nodig is. Maar welke maatregelen nog geen (volledige) financiële dekking hebben. Beschrijving

partners

Kosten

Project Bondgenoten Project Bondgenoten: met sleutelfiguren in de wijk (en/of de branche) aan de slag om negatieve signalen op te halen, positieve activiteiten (/bedrijven) te bevorderen en samen met bewoners activiteiten te ondernemen om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan. Kosten inhuur en activiteiten.

50K

Aanvang: 2022, uitvoering 2023 Interventieteam oost Het interventieteam zoals dat nu in Nieuwland actief is, wordt voortgezet. Voor Oost komt dezelfde capaciteit vrij. Zij kunnen ook ondersteunen bij aanvullende acties vanuit de politie. Naar aanleiding van het ondermijningsbeeld Oost in te vullen.

Nog niet van toepassing

Ondermijningsbeeld Oost 2023 Aanvang: inzet interventieteam en maatregelen 2024 BIBOB Willen we effectief invulling geven aan het Bibob-instrument, dan vraagt dat om een intensivering van gemeentelijke middelen. De intensivering: a. aanschaf van de bibob-radar; b. gebruik van digitale opsporing; c. inzet van een fiscaal analist. wijziging van de Wet Bibob Met de inwerkingtreding van de nieuwe Wet Bibob op 1 augustus 2020 heeft de gemeente er meer eigen onderzoeksbevoegdheden bij gekregen en is het gemeentelijke Bibob-onderzoek, in plaats van een “recht”, een “plicht” geworden. Maakt een gemeente geen/onvoldoende gebruik van de eigen onderzoekbevoegdheden, dan is er ook geen adviesverzoek bij het LBB mogelijk. De basis van de aanpak ondermijning is het hebben van een goede informatiepositie. Bibob wordt als preventief instrument ingezet. Zo kunnen we criminele activiteiten in de omgeving van jongeren voorkomen. Aanvang: eind 2023

9

100K

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

3

Kwetsbare Jongeren

3.1 Kwetsbare Jongeren in Nieuwland en Oost In sociaal-economisch zwakkere wijken waar criminele structuren actief zijn, zijn de verleidingen voor jongeren om de criminaliteit in te gaan groot. Als de omgeving criminaliteit steeds meer als ‘normaal’ begint te zien, wordt dit alleen maar erger. Hiervoor zijn aanwijzingen in de wijken Nieuwland en Oost. Er zijn in Schiedam diverse organisaties voor het jongerenwerk actief. Sommigen richten zich op jongeren in het algemeen, anderen op de meer kwetsbare jongeren (bijvoorbeeld jongeren uit kansarme gezinnen, of jongeren met multiproblematiek). Het jongerenwerk op straat en op scholen doet haar best om problemen bij jongeren tijdig te signaleren. Door een beperkte capaciteit bereikt het jongerenwerk echter zeker niet alle jongeren met problemen. Jongerenwerk kan zorgwekkende signalen over kinderen jonger dan 12 (de leeftijd dat je strafrechtelijk kan worden vervolgd) delen met het team ‘vroegsignalering’ van de wijkteams. Jongeren die overlast en criminaliteit in groepsverband plegen pakken we aan via de methodiek ‘geprioriteerde groepen’. Voor lichtere vormen van overlast voeren de collega’s van toezicht en handhaving, politie en jongerenwerk een regulier ‘hotspot’ overleg zodat zij snel op signalen kunnen inspelen.

OM, politie, gemeente, reclassering en jeugdbescherming bespreken jongeren die serieuze criminele feiten hebben gepleegd op het Zorg- en Veiligheidshuis. Deze partijen werken samen aan een persoonlijk plan van aanpak. Pilot-Nieuwland In Nieuwland starten we met een pilot. Professionals vanuit welzijn en zorg gaan in gesprek met jongeren die in de criminaliteit dreigen te belanden. Op deze groep jongeren was in Schiedam voorheen weinig zicht. Bij de pilot in Nieuwland combineren we het individuele van de persoonsgerichte aanpak met een netwerk-gerichte analyse door politie en OM. Politie, gemeente en jongerenwerk bespreken samen over welke jongeren zij zich zoveel zorgen maken dat deze een persoonsgerichte aanpak verdienen. De aanpak is veelbelovend, maar vraagt meer capaciteit van jongerencoaches dan nu voor handen is.

3.2 Inzet kwetsbare jongeren De inzet op het gebied van Kwetsbare Jongeren in Schiedam is te vinden in het uitvoeringsprogramma Jeugd en het uitvoeringsplan Zorg en Veiligheid (bijlage xx en xx). Voor urgentie en context en werkzame principes verwijzen we naar de Parels aan de Schie, ambtelijke propositie bijlage xx).

3.3 Aanvullende maatregelen kwetsbare jongeren Politie, openbaar ministerie, scholen, WOT en gemeente hebben om kwetsbare jongeren op te vangen en weerbaarder te maken, naast de reeds vastgestelde maatregelen5 de volgende acties ingezet: 5

Uitvoeringsprogramma Ondermijning, bijlage x

10

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

Beschrijving

Partners

Training ouders

WOT, gemeente, bewoners

Kosten/ cofinanciering

Het WOT ondersteunt ouders van de betrokken jeugdigen en ouders krijgen trainingen als ‘Ouders Tegendraadse Jeugd’. Onwijze moeders. Wordt kleinschalig mee gestart in 2022 vanuit de Thema Tafel Opgroeien. Rising Stars Politie, Z&VH In het actie-onderzoek naar Rising Stars leren betrokken professionals een betere analyse te maken over de betrokken jongeren. Monitoren effect van de daaropvolgende interventies. Weerbaarheid versterken Scholen, WOT, politie Samenwerking met scholen, wijkondersteuningsteams en politie om de leefwerelden van school, thuis en straat meer op elkaar te laten aansluiten. Onder andere door lespakketten, gastlessen, en buitenschoolse activiteiten die betrekking hebben op money-muling, sextortion, omgaan met groepsdruk, mediawijsheid. Inventariseren van de behoefte bij de scholen. Familieaanpak Aanpak 1 criminele familie First offenders

Veiligheidshuis, RIEC, politie, gemeente Z&VH en WOT’s

Onderzoek naar de mogelijkheid tot het oprichten van een lokaal casusoverleg first offenders Alleen Jij Bepaalt AJB, scholen Op Lentiz Life en MAVO Schravenlant. Kinderen nemen 2 jaar lang onder begeleiding deel nemen aan sport bij een lokale sportvereniging. Erkende interventie. De analyse van het gebied Nieuwland en Oost heeft geleid tot, naast de bovenstaande acties ook de inventarisatie van de inzet die nog meer nodig is. Maar welke maatregelen nog geen (volledige) financiële dekking hebben Beschrijving

partners

Gemeente, Ilex college, hoge school Utrecht Het Ilex College, leerlingen met gedragsproblemen, gaat een samenwerking aan met TMI voor de duur van 4 jaar. Onderzoeksteam voor de effectmeting. Leerlingen werken gedurende 8 tot 12 weken aan de hand van Project Based Learning (PBL) in projectgroepen. De thema's die TMI verwerkt in lesmateriaal zijn (vooralsnog): Fake News, Influencer Reclame, Filterbubbel, Cybercrime, De witwas fabriek, Databasis, De klassenapp en Online Haat. Naast de TMI Projects lessenreeks kunnen er jaarlijks ook workshops worden georganiseerd over de thema's. Binnen deze workshops staat media-maken centraal en gaan de leerlingen zelf aan de slag met het maken van onder andere podcasts en video's. ' Doelstelling van dit traject is om de docenten en leerlingen van Yulius Ilex in vier jaar tijd klaar te stomen voor het nieuwe curriculum waar Digitale Geletterdheid onderdeel van is. Elk jaar van de subsidie kunnen er een x aantal klassen TMI Projects volgen. Daarnaast worden docenten van Yulius

Kosten

pilot TMI

11

4 jaar x15K = 60K Onderzoeksteam Hogeschool Utrecht €35.000 Cofinanciering: ‘Train de Trainer’ traject €10.000, IFO subsidieregeling personele inzet Ilex College traject ‘Train de Trainer’

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

Ilex opgeleid om zelf PBL lessen te geven en te maken, waardoor het onderwijs blijvend vernieuwd kan worden. Effectmeting door onderzoeksteam een effectmeting doen. Doel hiervan is om de interventie van TMI te laten erkennen bij het NJI (effectieve jeugdinterventies). Opties effectmeting: Kenniscentrum Leren & Innoveren van de Hogeschool Utrecht of een soortgelijk onderzoeksteam. Aanvang: schooljaar 2022/2023 Aanbevelingen Beke: Jongerenwerk, politie, gemeente, jongerenwerk scholen Uitvoering aanbevelingen onderzoek Beke. De aantrekkende kracht die criminaliteit uit oefent op jongeren in de wijk is zorgelijk. Eind 2021 heeft Bureau Beke op verzoek van de lokale driehoek een onderzoek uitgevoerd naar de mate waarin jongeren op straat in contact komen met de georganiseerde criminaliteit. Hier uit blijkt dat er een forse intensivering nodig is van de huidige aanpak om te voorkomen dat een groep jongeren (en een groep van 10-12 jarigen die zich door hen laat beïnvloeden) de overstap naar de criminaliteit maakt. Ook de acceptatie van een bepaalde norm en bijvoorbeeld het dragen van messen onder jongeren is zorgelijk Jongerencoaches richten zich op risico-jeugd op straat. Deze jongerencoaches sluiten aan op de leefwereld van de jongeren en zijn daar waar de jongeren zijn (online en offline), juist ook op straat.

Zij zorgen dat zij worden betrokken bij activiteiten en coaching en investeren in rolmodellen in de buurt.

5 fte jongerenwerk6 400K. Cofinanciering gemeente 1 fte, 80K Extra boven reguliere inzet Fonds SchiedamVlaardingen financiert 187K (2023) en 217K (2024)

We maken gebruik van jongerenwerk onder de voorwaarden dat ze gebruik maken van methoden die zijn gevalideerd/erkend, dan wel in het traject zitten om erkend/gevalideerd te worden. Deze voorwaarden zijn opgenomen in de aanbesteding. Aanvang: extra inzet begin school 2022/2023 Zie Bijlage Rapport Jongeren in de greep van misdaad, Beke, 20xx Aanbevelingen Beke: extra Jongerenwerk, politie, gemeente, activiteiten scholen Uitvoering aanbevelingen onderzoek Beke/ zie ook ondermijning aanvullende afspraken. Extra activiteiten voor de groep 10-12 jaar. Deels in ambulant jongerenwerk. Aanvang: extra inzet augustus/ september 2022 Expert Jeugd Uitbreiden PGA-team met een expert jeugd in het kader van 'tegengaan jonge aanwas'': grenzen stellen en kansen bieden. Inkoop specifieke interventies. Aanvang: werving Q3, inzet Q4 2022 6

20K Gemeente: cofinanciering

90K fte, 65K overhead 20K interventie

Bij de aanbesteding van het jongerenwerk is rekening gehouden uitbreiding. Er hoeft niet opnieuw te worden aanbesteed. Jongerenwerk dient evidence based te zijn

12

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

Pilot Safety First

Stroomopwaarts, politie, gemeente, beveiligingsbedrijf Een project waarbij we op een niet voor de hand liggende plaats, jongeren gaan werven voor werk in het veiligheidsdomein. Leidend daarbij is de baan van agent bij de politie zijn of een andere baan bij een werkgevers op het gebied van veleidgheid (boa, bewaker, etc). Een baan met toekomstperspectief, een stabiel inkomen de kans om een leven lang te leren. De kandidaat voor wie de baan bij de politie niet haalbaar is, is vaak een goede kandidaat voor functies als beveiligingsmedewerker bij private organisaties zoals Securitas of Facilicom. Of misschien wel als BOA bij de gemeenten of BOA bij de politie (andere route naar de functie van agent). Doelgroep: jongeren die voor het ‘snelle’ geld/ weinig perspectiefrijke banen (bijv) pakjesbezorger) de opleiding niet afmaken. Doel: 30 jongeren, periode 2022 en 2025, een baan of volgen een opleiding (BBL) in het veiligheidsdomein

80K

Aanvang: Q4 2022

Bewustwording leerlingen

Scholen, gemeente, Halt, jongerenwerk VO uitwerken samen met scholen van trainingen voor docenten en professionals binnen de school (zoals in Twente)

50K Gemeente financiert

VO opzetten bewustwordingslessen ism jongerenwerk en scholen. Bijvoorbeeld Leerling Alert. 20K PO EPJO, Politiekids en samen met PO scholen onderzoeken per wijk wat nodig is. Programma's a la Kapot Sterk lokaal ontwikkelen en getrapt zodat eigenaarschap bij scholen, WOT, wijk blijft liggen. Ondersteunende lespakketten scholen, zoals ‘Tegengaan messen dragen’: inzetten Halt interventies met name 'Zicht' en opzetten alternatieve activiteiten rondom inleveracties (ism jongerenwerk) Aanvang: schooljaar 2022/2023 Schulden aanpak Inzet onafhankelijk huurteam. De inzet van het huurteam is zowel gericht op het helpen van huurders als het terugdringen van ‘huisjesmelkerij’. De diensten van het huurteam staan open voor huurders op de particuliere huurwoningmarkt in Schiedam. Huurders kunnen om een woningopname verzoeken, of het huurteam zoekt zelf contact, bijvoorbeeld door middel van een huis-aan-huis benadering. De kosten €200 per woningopname, €350 per vervolgtraject en €300 per juridisch traject bedragen exclusief btw. Zowel de woningopname als de ondersteuning bij een eventuele vervolgprocedure wordt vergoed aan huurders die een beroep doen op Huurteam Schiedam. Draagt bij aan een schuldenvrije omgeving van de jongeren en aanpak woonoverlast. Aanvang: januari 2023

13

70K

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

4

Veiligheidsbeleving

4.1 Veiligheidsbeleving in Nieuwland en Oost Uit de Monitor Leefbaarheid en Veiligheid blijkt dat bewoners zich steeds onveiliger zijn gaan voelen in Schiedam. Met name in de buurten Oost, Nieuwland en Groenoord, daar voelen bewoners zich in hun eigen wijk onveiliger dan daarbuiten. Het veiligheidsgevoel verslechtert, terwijl de politiecijfers een afname van de criminaliteit laten zien. In de monitor van 2021 is de veiligheidsbeleving ten opzicht van de objectieve cijfers toegenomen. Het is nog te vroeg om van een trendbreuk te spreken. Eerder was er een normalisering van de situatie (binnen de eigen wijk voel je je veiliger), maar die was in de daaropvolgende meting weer andersom (buiten je eigen wijk voel je je veiliger).

Onveiligheidsgevoelens uit Monitor Leefbaarheid en Veiligheid 2019 Onderzoek InHolland Eind 2020 heeft hogeschool InHolland nader onderzoek gedaan naar de wijken die het slechtst scoorden op veiligheidsbeleving. Daaruit blijkt dat de manier waarop bewoners de veiligheid in de buurt ervaren, wordt beïnvloed door verschillende elementen uit de omgeving. Niet alleen de ervaren criminaliteit of overlast speelt een rol. Ook de fysieke omgeving en de sociale omgeving spelen een rol. Net als de institutionele omgeving; hoe bewoners de aanwezigheid van de overheid en ketenpartners ervaren. In de kwetsbare wijken Nieuwland en Oost zien we bovendien een stapeling van problematiek. Ook veel personen met zogenaamd ‘complexe problematiek’ leven daar; inwoners die niet één probleem hebben maar vele. Vaak in combinatie: bijvoorbeeld psychische problemen, verslaving, een verstandelijke beperking, dakloosheid, schulden, persoonlijke verwaarlozing, relatieproblematiek etc. Deze groep doet een intensief beroep op de zorg. In geheel Schiedam gaat het om ongeveer 1% van de

14

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

bevolking. Om met deze moeilijke en tegelijk kwetsbare groep mensen zo goed mogelijk om te gaan, is samenwerking tussen Zorg en Veiligheid van groot belang.

4.2 Inzet Veiligheidsbeleving Beschrijving

Partners

Kosten/ cofinanciering

Signal Places gemeente Verwerken inzichten uit onderzoek InHolland: aanpak van signal places

4.3 Aanvullende maatregelen Veiligheidsbeleving De analyse van het gebied Nieuwland en Oost heeft geleid tot, naast de bovenstaande acties ook de inventarisatie van de inzet die nog meer nodig is. Maar welke maatregelen nog geen (volledige) financiële dekking hebben. Beschrijving

Partners

Signal Places

Gemeente, politie

Uitvoering aanbevelingen onderzoek InHolland: een intensief, fundamenteel offensief, om de veiligheidsbeleving te verbeteren (Sociaal Stabiel, Schoon, Heel & Veilig), zichtbaar en aanspreekbaar aanwezig zijn in deze wijken. Aanbevelingen • Onderken de urgentie. De gevoelde onveiligheid is echt en kan zowel oorzaak als gevolg zijn van een verslechtering in de leefbaarheid (spiral of decay); • Start een integraal offensief. Dit is geen zaak van veiligheid alleen maar van de hele gemeente en haar partners. Blijven doen wat we al deden is niet voldoende. De kern is om te werken aan stabiel, schoon, heel en veilig. Communicatie en zichtbaarheid kunnen je daarbij helpen, maar alleen zolang je aansluit op díe problemen waar bewoners de meeste buikpijn over ervaren; • Gebruik signal places als startpunt en hefboom. Met name de gebieden rond de Parkweg, het stationsplein en de Mgr Nolenslaan hebben een grote impact op de veiligheidsbeleving in de stad; • Organiseer daadkracht. Organiseer je als gemeente op zo’n wijze dat vanuit alle domeinen wordt gewerkt aan veiligheidsbeleving en er kan worden doorgepakt. Aanbeveling InHolland Aanvang: september 2022 wijkboa

Jongerenwerk, politie, gemeente, scholen

15

Kosten/ cofinanciering 0,5 fte communicatieadviseur Cofinanciering gemeente 0,5 fte communicatie en 1 fte projectleider

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

Zichtbaarheid in de wijk vergroten. Nodig zijn 2 wijkboa’s in Nieuwland en 2 in Oost. Op dit moment is er 1 fte beschikbaar. Door twee personen ingevuld. Aanbevelingen InHolland.

16

Aanvraag 3 fte, 210K Cofinanciering gemeente 70K

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

5

Overzicht Financiën

5.1 Overige inzet en onderzoekskosten Overige inzet en onderzoekskosten

Kosten/ cofinanciering

Programmakosten

gemeente

80K

Onderzoeken Relatie jongeren en criminele netwerken Oost

Beke

45K

Vervolgonderzoek Beke jongeren Nieuwland

Beke

30K

Extra onderzoek maatregelen (5%) ntb

ntb

75K

Ex ante maatschappelijke kosten bate analyse

PM

5.2 Totaal Overzicht Financiën Preventie met Gezag PmG

fte

Communicatie adviseur Project Bondgenoten

75K 50K

0,5

BIBOB Kwetsbare jongeren

100K

Pilot TMI Jongerenwerk

25K 400K

5

Extra Activiteiten jongeren Expert jeugd

20K 175K

1

Pilot Safety First Bewustwording leerlingen

80K 70K

Schulden aanpak Veiligheidsbeleving

70K

Ondermijning

Signal Places Wijkboa’s

210K

Programma en onderzoek Programmakosten 10%

120K

Onderzoeken (5%) Ex ante maatschappelijke kosten en bate analyse

60K PM

TOTAAL

1.455K

17

3

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

Cofinanciering 75K Communicatie adviseur (gemeente) 58K 16K 155K

Campagne meldingsbereidheid (RIEC) Awareness campagne gemeentelijke organisatie (gemeente) PGA-coördinator (gemeente)

180K 10K

Programma Alleen Jij Bepaalt (AJB) Train de trainer (Ilex)

80K 70K

Jongerenwerk (gemeente) Wijkboa (gemeente)

Naast deze in euro’s concreet gemaakte bijdragen, is er meer inzet in financiële en materiele inzet. De in dit plan van aanpak opgenomen maatregelen worden vanuit reguliere en vanuit reguliere ‘extra’ middelen gerealiseerd.

644K

5.3 Versterking Justitiële functie in de wijk Voor de politie in het district verzoeken wij u drie fte toe te voegen aan de formatie. Twee fte operationeel experts en één fte analist. Dit om de extra aandacht die vanuit de politie nodig is te kunnen leveren. De politie zal de operationeel experts inzetten op de rising stars en de familieverbanden. De analist brengt de familieverbanden in kaart en legt de basis voor jongerenaanpakken.

5.4 Onderzoeken Gedurende de looptijd werken we samen met Bureau Beke, TMI, Lectoraat Jeugdcriminaliteit Leiden, NJI. Het NJI monitort de inzet van Yets. 2022/ 2023 2022/ 2023

Relatie Jongeren en criminele netwerken Oost Vervolg Onderzoek Beke jongeren Nieuwland

5.5 Leren Vanuit de eenheid Rotterdam doen, naast Schiedam ook Rotterdam, Vlaardingen en Dordrecht een aanvraag in het kader van Preventie met Gezag. Om ervaringen te delen en ter beschikking te brengen aan de andere gemeenten in de regio maken wij gebruik van bestaande samenwerkingsverbanden.

VeiligheidsAlliantie regio Rotterdam De VeiligheidsAlliantie regio Rotterdam is een samenwerkingsverband van 25 gemeenten, de politie en het Openbaar Ministerie binnen de eenheid Rotterdam. De VAR functioneert binnen de regio als platform om kennis en ervaring te delen. Daarnaast ondersteunt de VAR regionale samenwerking tussen partners door actief te signaleren, agenderen, initiëren en verbinden. Daarbij houdt de VAR oog voor de diversiteit van de veiligheidsproblematiek in de regio.

18

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

Om de opgedane kennis breed in de regio te verspreiden maken wij gebruik van de reeds bestaande structuren. Vanuit Preventie met Gezag zouden verzoeken wij een bijdrage van 110K per jaar, gedurende 4 jaar. De bijdrage wordt besteed aan een beleidsadviseur jonge aanwas (18 uur per week) en middelen t.b.v. kennisbijeenkomsten (3 bijeenkomsten per jaar) . De medewerker zal zich volledig richten op alle regionale taken m.b.t. jonge aanwas.

RIEC Rotterdam Het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) Rotterdam is een samenwerkingsverband met de gemeenten in de regio Rotterdam, politie, Openbaar Ministerie, Belastingdienst, FIOD, Douane, Koninklijke Marechaussee, UWV, inspectie SZW, IND, NVWA en provincie Zuid-Holland. Samen ondersteunen wij de integrale aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Het hoofddoel is het tegengaan (voorkomen en bestrijden) van de ondermijnende effecten van zware en georganiseerde criminaliteit en het weerbaar maken van de overheid, andere partners en de samenleving als geheel tegen ondermijnende invloeden. Het RIEC Rotterdam is georganiseerd als een netwerk en bestaat feitelijk uit alle partners die hierin samenwerken. Het informatie- en expertise centrum deelt zijn kennis en expertise en best practices en die van partners en bevordert de samenwerking. Als bijdrage vanuit Preventie met Gezag voor het RIEC vragen wij een bijdrage van: 70K voor een analist, 90K voor een projectleider. Dat maakt totaal:160 per jaar. Dit is een gezamenlijke aanvraag van de bovenstaande vier gemeenten en zal worden opgevoerd bij de subsidieaanvraag van de gemeente Rotterdam.

19

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

6

Communicatie

We maken gebruik van de methode Rijker Verantwoorden: via beeld, cijfers, verhaal en dialoog. Voor de onderdelen die relevant zijn voor de subsidie aanvraag Preventie met Gezag zijn de verantwoordingsbeelden hieronder ingevoegd. Communicatie wordt ingezet om te verantwoorden, te monitoren, maar ook als instrument om bijvoorbeeld vertrouwen te herstellen. Transparant zijn over handelen en te halen resultaten.

20

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

21

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

7

Monitoring, Evaluatie en Risico’s

Monitoring Halfjaarlijks zullen de ingezette maatregelen en de gemaakte afspraken met partners gemonitord worden. Deze monitoring vindt plaats binnen de structuur van het Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Daarnaast zullen we jaarlijks een rapportage met deze monitoring van Preventie met Gezag voorleggen aan de lokale driehoek. Jaarlijks zal deze monitor worden verwerkt in de verantwoordingssystematiek van Rijker Verantwoorden. Naast de cijfers uit de monitor geeft deze methode ook beelden, verhalen en dialoog. Werken mee aan het vormgeven van de evaluatie en monitoringsystematiek samen met de betrokken partners en in samenhang met de monitoring van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Dit voorkomt onnodige, dan wel veel, inzet van capaciteit zonder dat aan de kwaliteit van de verantwoording wordt afgedaan.

Evaluatie Na een periode van 3 jaar zullen we door een extern bureau een evaluatie uit laten voeren naar de ingezette maatregelen, de gemaakte afspraken en de behaalde resultaten. Naast een procesevaluatie zal dit ook een effectevaluatie zijn waarin we willen meten wat alle inspanningen vanuit Preventie met Gezag hebben opgeleverd. Daarbij zullen we ook rekening houden met de andere onderdelen van het Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Preventie met Gezag kan namelijk niet los worden gezien van maatregelen en activiteiten die ingezet worden in het kader van onderwijs, werkgelegenheid en andere elementen uit het Programma. Bij de start van Preventie met Gezag zullen we starten met een 0-meting. Het heeft onze voorkeur als er voor alle 16 gebieden een eenduidige evaluatiemethodiek ontwikkeld kan worden.

Risico’s We houden bij het plan van aanpak rekening met een aantal risico’s: Een opleving van Corona: niet uit te sluiten is dat de komende periode er een opleving of oplevingen van het coronavirus zal komen. Dit zal effect kunnen hebben op de inzetbaarheid van partners, op het direct contact met de doelgroepen die we weerbaarder willen maken, op het uit beeld verdwijnen van jongeren en op een opleving van bepaalde soorten van (georganiseerde) criminaliteit. We zullen zo veel als mogelijk het directe contact met de doelgroepen blijven onderhouden, dit zijn namelijk groepen die over het algemeen niet makkelijk digitaal te bereiken zijn. Bij de start zullen we hierover met alle partners afspraken maken. Krapte op de arbeidsmarkt: we merken dat het moeilijker wordt om nieuwe medewerkers aan te trekken, er is sprake van een krappe arbeidsmarkt. Dit betekent dat we met Rotterdam, Vlaardingen en Dordrecht in gesprek zullen gaan om te voorkomen dat we gaan concurreren als het gaat om het aantrekken van medewerkers. Wat betreft boa’s en politiemensen verwachten we dat het niet eenvoudig zal zijn om de gewenste fte te vullen. Voor de jongerenwerkers/jongerencoaches zullen we aansluiten op de opdracht voor het jongerenwerk in Schiedam die onlangs is aanbesteed. Onvoldoende samenwerking: er kan spanning ontstaan in de samenwerking tussen partners.

We zullen een goede samenwerking actief bevorderen en elkaar daarop aanspreken en motiveren. Ontstaat er spanning in de samenwerking dan zal dit eerst op de werkvloer besproken worden.

22

Plan van Aanpak Preventie met Gezag

Capaciteitsproblemen bij de partners: de politie heeft in ieder geval tot 2024 een probleem met capaciteit. Er is binnen de eenheid onvoldoende personeel. Dat zal invloed hebben op het voorgestelde plan van aanpak. We zullen daarvoor slimme oplossingen bedenken waardoor de capaciteit die er is gerichter en efficiënter ingezet kan worden. Bij de verdere uitwerking gaan we hierover met alle partners in gesprek. Wat betreft het ondermijningsbeeld voor Oost: dit is in de werkafspraken met het RIEC niet voor dit jaar opgenomen. Lijkt me ook goed om dit jaar vooral op Nieuwland te focussen en dan in de werkafspraken 2023 met het RIEC het ondermijningsbeeld voor Oost op te nemen. Andere externe ontwikkelingen: op dit moment heeft de oorlog in de Oekraïne gevolgen voor het leven in Nederland. Zowel economisch als sociaal. Dit kan invloed hebben op de resultaten van de maatregelen zoals voorgesteld.

Colofon Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501, 3100 AE Schiedam 14 010 schiedam.nl

23