Bijlage Onepager kwetsbare wijken

Tijd voor een Nationaal Herstel- en Perspectiefprogramma ‘Leefbaarheid en Veiligheid’ voor de kwetsbare gebieden (met Schiedams voorbeeld) In ons land bepaalt de plek waar je wordt geboren steeds vaker hoeveel kansen je krijgt. Eén miljoen inwoners in 16 kwetsbare gebieden1 hebben herstel en perspectief nodig om niet verder achterop te raken. In deze gebieden hebben bewoners steeds vaker te maken met hardnekkige problemen op het gebied van armoede, onderwijs, werk, gezondheid, schulden en criminaliteit. De kloof die ontstaat tussen mensen die vooruitgaan en mensen die achterblijven zet de sociale samenhang, leefbaarheid en veiligheid in Nederland onder druk.

Voorbeeld: Nieuwland en Oost In de Schiedamse wijken Oost en Nieuwland, tussen het stadscentrum en de A20 langs Schiedam, zijn veel problemen. De leefbaarheid is matig tot zeer matig, de woningvoorraad is kwetsbaar, er is relatief veel werkeloosheid, het opleidingsniveau is relatief laag en mensen voelen zich onveilig.   



Personen met een taalachterstand in Nieuwland 42%, in Oost 34% ten opzichte van Schiedam 27% en in Nederland 20% Huishoudens onder de armoedegrens in Nieuwland 22%, in Oost 13,9% ten opzichte van Schiedam 12,8% en in Nederland 8,8% Huishoudens met sociale voorzieningen in Nieuwland 30,6%, in Oost 17,7% ten opzichte van Schiedam 22,5% en in Nederland 18,9%

Vaak wonen grote gezinnen in kleine, verouderde woningen die een belemmering vormen om thuis goed te kunnen leren

Voorbeeld: Amsterdam Nieuw-West Amsterdam Nieuw-West is een stadsdeel van uitersten. Enerzijds groen, een diverse bevolking en volop ruimte om als kind op te groeien. Qua inwonersaantal is het 2x een middelgrote gemeente. De cijfers geven tegelijkertijd duidelijk de sociale problematiek aan:  De laaggeletterdheid is 23%, t.o.v. 14% in heel Amsterdam  Aantal bewoners dat zich in de buurt onveilig voelt is 41%, t.o.v. 28% in heel Amsterdam  Het aantal jongeren met een uitkering is 19%; een kwart van hen groeit op in een gezin op de rand van de armoedegrens  Vaak wonen grote gezinnen in kleine, verouderde woningen die een belemmering vormen om thuis goed te kunnen leren De coronacrisis heeft voor een verdere verslechtering van de situatie gezorgd. In deze wijken hadden de mensen veelal geen buffer om de coronacrisis op te vangen. Hoewel het vorige kabinet verschillende (eenmalige) impulsen heeft gegeven, is een structureel en meerjarig offensief nodig om de achterstanden in te lopen. Daarom vragen wij, burgemeesters van 15 steden samen met onze landelijke en lokale partners, van het nieuwe kabinet het volgende: -

1

Een Nationaal Herstel- en Perspectiefprogramma ‘Leefbaarheid en Veiligheid’, in de 16 stedelijke vernieuwingsgebieden van de 15 Manifest-steden en andere kwetsbare wijken en buurten in Nederland. Dit is lange-termijn samenwerking met een perspectief van twintig jaar onder leiding van de burgemeesters van de betreffende gemeente, corporaties, scholen, andere maatschappelijke organisaties, werkgevers, politie en OM, bewoners en het Rijk.

Amsterdam Zuidoost, Amsterdam Nieuw-West, Lelystad Oost, Zaandam Oost, Schiedam Nieuwland-Oost, Rotterdam-Zuid, Den Haag Zuid-West, Utrecht Overvecht, Nieuwegein Centrale-As, Groningen-Noord, Eindhoven Woensel Zuid, Arnhem-Oost, Tilburg Noord West, Breda-Noord, Leeuwarden Centrum-Oost, Heerlen-Noord

-

-

Een additioneel bedrag van tenminste € 500 miljoen per jaar (€ 2 miljard van de Rijksoverheid voor de gehele periode 2022 t/m 2025), waarvan 400 miljoen per jaar voor de zestien gebieden, en 100 miljoen voor andere kwetsbare wijken en gebieden. Dit in de vorm van een integraal leefbaarheid & veiligheidsbudget voor de steden. Dit bedrag is berekend op basis van recente impact-analyses. Ruimte voor onorthodoxe maatregelen om vastzittende patronen en ontwikkelingen te doorbreken op de grensvlakken tussen bijvoorbeeld school, werk en hulpverlening en tussen veiligheid en de fysieke leefomgeving. Dit kan door uitbreiding van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek, Wbmgp. Zo kan beredeneerd en verantwoord worden afgeweken van wet- en regelgeving die een oplossing voor opgaven in het gebied in de weg staat.

Als steden zitten we niet stil. Met maatschappelijke partners, van politiek en OM tot schoolbesturen, bedrijfsleven en bewoners, wordt gewerkt aan oplossingen voor bewoners. Het Nationaal Programma Rotterdam Zuid (NPRZ) laat bovendien zien dat een lange-termijn aanpak werkt. En ondanks de kwetsbaarheid van de wijken, barsten de vaak jonge inwoners van het talent en ambitie. Laten wij die benutten. Door in hen te investeren, zal ons land sterker, veiliger en leefbaarder worden. De jongeren en alle andere inwoners van de kwetsbare wijken staan al (lang) genoeg op achterstand. Tijd om daar een einde aan te maken.