Bijlage kwartaalrapportage 3 en 4e Q MVS Jeugdmodel Schiedam
Tekst van het document
DERDE EN VIERDE KWARTAALRAPPORTAGE 2023 MVS JEUGDMODEL
GEMEENTEN MAASSLUIS, VLAARDINGEN EN SCHIEDAM
1
Inleiding Samen sterk voor een goede start én toekomst voor alle kinderen in Maassluis, Vlaardingen en Schiedam We geloven in goede en effectievere jeugdhulp voor het kind en gezin met mensen die er voor hen toe doen, thuis op school of in hun vrije tijd. Dichtbij, in de omgeving van het kind. Van laagdrempelige zorg in het wijkteam tot en met specialistische hulp wanneer nodig. Met het MVS Jeugdmodel werken we in de gemeenten Maassluis, Vlaardingen en Schiedam samen met kind, ouders, jeugdhulpprofessionals, huisartsen, instellingen, verenigingen en onderwijs. Dit doen we met netwerken die domein overstijgend kennis delen en hun krachten bundelen voor co-creatie aan werkwijzen en initiatieven die er voor het kind en gezin toe doen. Voor u ligt de derde en vierde kwartaalrapportage 2023 over de jeugdhulp en het MVS Jeugdmodel. Met daarin verantwoording over inzet vanuit het MVS Jeugdmodel. Transformatie - MVS Jeugdmodel Het MVS Jeugdmodel kent vijf netwerken waar een gemeentelijk regisseur samen met de belangrijkste partners werkt aan de verbetering en transformatie van de jeugdhulp, in relatie tot het onderwijs, gezondheidzorg, veiligheid, voorliggend veld en de overgang naar volwassenzorg. In het laatste half jaar van 2023 is samen met de belangrijkste partners gewerkt aan het verkennen van elkaars opgaves in de ondersteuning van jeugdigen.
Aan de hand van huidige casuïstiek zijn samenwerkingsafspraken vernieuwd of opgesteld, zijn ideeën voor een beter/passend aanbod besproken en zijn eerste pilots uitgewerkt. Uit de netwerken blijkt het van belang dat het voorliggend veld passender aanbod moet hebben voor inwoners om lichtere ondersteuning in te kunnen zeten. En dat inwoners (nog meer) integrale ondersteuning moeten kunnen ontvangen, zodat zij zoveel mogelijk bij één loket geholpen kunnen worden bij alle ondersteuningsvragen. De stuurgroep Normalisatie en Transformatie van de MVS-gemeenten, Rogplus en Mevis heeft in december 2023 een notitie vastgesteld om samen met de belangrijkste stakeholders tot een gezamenlijke werkagenda 2024/2025 voor de transformatie te komen. Naar een halfjaarlijkse verantwoording De raad ontvangt tweemaal per jaar van het Dagelijks Bestuur Rogplus een bestuursrapportage over de voortgang op het contract met Mevis, over de jeugdhulp en de jeugd & gezinsteams. Met de tweede kwartaalrapportage in oktober 2023 is de raad geïnformeerd over de eerste bestuursrapportage Rogplus/Mevis 2023. De tweede bestuursrapportage zal in maart/april 2024 aan de raad aangeboden worden. Het college heeft u toegezegd om in de eerste jaren van aanbesteden en implementatie van het contract door Mevis per kwartaal aan de raad te rapporteren.
Gezien de huidige fase waarin het MVS Jeugdmodel is het advies om de frequentie van de rapportages aan de gemeenteraden per 2024 aan te passen naar halfjaarlijks (in september en maart).
2
Hoofdstuk 1 MVS Jeugdmodel – transformatie van de jeugdhulp Om te kunnen sturen op de jeugdhulp hebben de MVS-gemeenten gekozen voor een andere wijze van inkopen van de jeugdhulp, namelijk een taakgerichte en integrale opdracht uitgevoerd door één partij. Daarnaast is gestart met een transformatieproces van de jeugdhulp, waardoor de hulp dichter bij de jeugdige en het gezin geboden zal gaan worden, waarbij de zorg zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig wordt ingezet. Voor de transformatie van de jeugdhulp maken de MVS, Mevis, Rogplus en cruciale partners gebruik van de netwerkgerichte benadering. Deze transformatie vraagt om een andere benadering en werkwijze van alle betrokkenen zoals professionals in de uitvoering van de jeugdhulp, maar ook in het jongerenwerk en de jeugdbescherming; het onderwijs, de (jeugd)gezondheidszorg, huisartsen, de doelgroepen van het jeugdbeleid, ervaringsdeskundigen en niet te vergeten van de MVS-gemeenten zelf. Richting daarbij vormen de leidende principes die in het koersdocument MVS Jeugdmodel, dat samen met professionals uit de praktijk is ontwikkeld, zijn opgenomen. 1.1 Transformatieplan – transformatieagenda Het MVS Jeugdmodel betreft niet alleen de specialistische jeugdhulp, maar ook alle lichtere ondersteuning aan jeugdigen en hun gezinnen via wijkteams, op scholen en bij huisartsen.
Daarmee is het niet alleen een transformatie van Mevis en de gemeenten; we hebben ook de andere partners die betrokken zijn bij het vraagstuk ‘opgroeien en opvoeden’ in onze gemeenten hard nodig. Daarnaast willen we onze inspanningen goed laten aansluiten op stappen die binnen andere geledingen zoals binnen het onderwijs zijn ingezet, bijvoorbeeld het (nog) meer aansluiten op de wijk door het primair onderwijs. Naar aanleiding van de stakeholdersbijeenkomst van oktober 2023 zijn gesprekken gevoerd met de belangrijkste partners over deze bijeenkomst en de doelen van transformatie van de jeugdhulp. Daarbij blijkt dat met het doorlopen van abstracte transformatiedoelen naar concrete doelen en prioritering, partijen niet altijd dezelfde beelden te hebben. Deze knelpunten waren voorzien, transformatie is immers een langdurig iteratief ontwikkeltraject, en vraagt dan ook tijd en aandacht voor ieders belangen. Pas dan kan iedere partij de verantwoordelijkheid nemen voor het MVS Jeugdmodel en de wijze van ondersteunen van ouders en jeugdigen. Ook om deze gedeelde verantwoordelijkheid kracht bij te zetten hebben de MVS, Rogplus en Mevis in de stuurgroep Normalisatie en Transformatie een notitie vastgesteld om gezamenlijk met de belangrijkste partners te komen tot een transformatieagenda 2024-2025.
De transformatieagenda zal zich vooral richten op een integrale toegang tot jeugdhulp en voldoende passend aanbod in het voorliggend veld. Oplevering van deze agenda staat gepland eind eerste kwartaal 2024. In 2023 is gewerkt aan het leggen van een fundament om de veranderopgave die beschreven is in het koersdocument MVS Jeugdmodel te kunnen gaan realiseren. Dit koersdocument vormt de basis voor onze inspanningen. Door de MVS-gemeenten is inmiddels een transformatieplan opgesteld. Dit plan “Opgroeien naar een kansrijke toekomst” is op 10 oktober jl. door de colleges van B&W van Maassluis, Vlaardingen en Schiedam vastgesteld. Ook Mevis heeft een transformatieplan opgesteld dat november jl. door de coöperatieleden van Mevis is vastgesteld. 1.2 Netwerken transformatie De MVS hebben gekozen voor een netwerkgerichte aanpak waarin alle betrokken partners gezamenlijk werken aan oplossingen, verbeteringen, afspraken en werkwijzen voor de lange termijn en die van alle betrokken partners inspanning en verantwoordelijkheid vraagt. 3
De partners gebruiken hiervoor de vijf netwerken die in 2022 ingericht en van start zijn gegaan. De netwerken zijn gebaseerd op de bouwstenen van het koersdocument MVS Jeugdmodel. Binnen de netwerken wordt gewerkt aan een gezamenlijke aanpak die gericht is op de doelen uit het koersdocument. Deze aanpak is terug te vinden in het transformatieplan “Opgroeien naar een kansrijke toekomst” dat op 10 oktober 2023 door het college is vastgesteld. Binnen de netwerken zien we dat de partners elkaar beter leren kennen, van elkaar leren en dat er een samenwerkingsrelatie opgebouwd wordt. Er is een start gemaakt met het bepalen van gezamenlijke doelen en het bespreken van vraagstukken. Een netwerk kent verschillende fases: van verkennen, richten, inrichten en concreet aan de slag. Voor de netwerken is het essentieel dat er gelijkwaardigheid is en men elkaar kan vertrouwen. Het werken aan die band is één van de opgaves van het afgelopen jaar geweest. Het eerste kwartaal van 2024 zal in het teken van concretisering en prioritering van de doelen en opgaven van de netwerken staan. Momenteel zijn vijf netwerken actief. Hieronder wordt per netwerk de stand van zaken beschreven over het laatste half jaar van 2023. Netwerk Opgroeien in de buurt Dit netwerk richt zich op het versterken van het netwerk rond het kind en gezin in het voorliggend veld, ofwel de sociale basis.
Bij voorkeur weten gezinnen zelf waar zij advies en ondersteuning kunnen vragen binnen het eigen sociale netwerk, bij verenigingen, via school of het Centrum voor Jeugd en Gezin. De netwerkregisseur heeft een analyse gemaakt van de sociale basis, het voorliggend veld, samen met de collega’s van de MVS. Samen met de partners Aanzet, Minters, Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) en Yets is een begin gemaakt met een werkdocument om de doelen van het netwerk en elkaars bijdrage scherp te stellen. In het 1e kwartaal van 2024 zal in samenwerking met de netwerkpartners de opgave en het eerder genoemde werkdocument verder aangescherpt en geconcretiseerd worden. Netwerk Opgroeien in veiligheid Dit netwerk richt zich op het borgen van de veiligheid voor de jeugdigen. Partners beogen daarbij een integrale, gezinsgerichte, lerende, transparante en eenvoudige aanpak rondom het thema ‘veiligheid’. In 2023 is dit netwerk aan de slag gegaan met concrete samenwerkingsafspraken. Zo is met partners afgestemd voor het verkorten van de Jeugdbeschermingsketen, zijn er afspraken gemaakt over de zorgmeldingen opgesteld door politie en het verbeteren van de MVS-samenwerking rondom zorgsignalen in het onderwijs. Het netwerk heeft nieuwe casusoverleggen ingevoerd waarbij de mogelijkheden voor vrijwillige hulp en netwerkondersteuning meer verkend kan worden.
Er is een eerste aanzet gedaan om afspraken te maken voor opschalingsmogelijkheden voor alle cases rondom onveiligheid en Huiselijk Geweld en KinderMishandeling. Verder zijn verbindingen gelegd met lokale programma’s en andere initiatieven, zoals het programma Preventie met Gezag (een preventieprogramma voor (criminele)jongeren in aandachtswijken in Schiedam en Vlaardingen). Netwerk Opgroeien door spelen en leren Dit netwerk heeft als doel om onderwijs (inclusief voorschoolse opvang) en jeugdhulp goed op elkaar aan te laten sluiten. Buitenschoolse- en kinderopvang (BSO en KOV) Met de werkgroep Opvang (0-4) zijn casuïstiek en knelpunten in beeld gebracht met aandacht voor de BSO+. Mevis heeft informatiebijeenkomsten georganiseerd met het onderwijs om in gesprek te gaan over de ondersteuningsstructuur op scholen en voldoende zorgaanbod. 4
Binnen de netwerkbijeenkomsten zijn de grootste knelpunten via casuïstiek in beeld gebracht. Dit heeft een aantal thema’s opgeleverd waar de partners binnen dit netwerk mee aan de slag willen. Het eerste thema dat opgepakt is, is KOV+ mogelijkheden onderzoeken. Onderwijs In 2023 is er vooral geïnvesteerd in het introduceren van Mevis en het MVS Jeugdmodel en het formeren van kansrijke partners, partijen binnen de bestaande overlegstructuren. De tijd en ruimte om met transformatiedoelen aan de slag te gaan, bleek nog onvoldoende rijp. De overgang naar Mevis zorgde voor het vertrek van een aantal vertrouwde gezichten in het werkveld. Ook ontstonden er knelpunten in de JOS bezetting op de scholen. De focus heeft in 2023 vooral gelegen op de basis op orde brengen en het ontwikkelen van (gelijkwaardig) partnerschap. Mevis heeft bijeenkomsten voor het onderwijs georganiseerd, in navolging op de stakeholdersbijeenkomsten van september en oktober, om verder te spreken over ondersteuningsstructuren op school en aansluiting van voldoende zorgaanbod. Het onderwijs heeft input kunnen geven voor vervolgwensen in de samenwerking met Mevis, vervolgbijeenkomsten en thema’s (zie hieronder). Hier wordt in 2024 verder vorm aan gegeven binnen dit netwerk. Het netwerk gaat verder aan de slag met bovenstaande thema’s en het bijstellen/actualiseren van de zorgroutes.
Tot slot, zijn in 2023 de onderstaande resultaten neergezet en/of ontwikkeld met de verschillende partners binnen het netwerk, in samenwerking met Mevis. Primair Onderwijs Vaktherapie op de wereldscholen met zicht op een uitbreiding naar het speciaal onderwijs. Behandelonderwijsgroep Yulius-Poldervaart. Familieklas aanbod op een aantal scholen. Voortgezet onderwijs Jeugdhulp in groepsverband. Thuiszitters en dagbehandelingsketen. Jeugdprofessional voor thuiszitters op Inzicht. Netwerk Opgroeien in gezondheid Het netwerk Opgroeien in gezondheid heeft als doel dat de juiste zorg op de juiste plaats geboden wordt, zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig en zo integraal mogelijk afgestemd op het hele gezin als dat nodig is. Het netwerk richt zich op hulpvragen en de ondersteuningsstructuur bij huis-, kinder- en jeugdartsen. Het streven is om zo vroeg mogelijk een integrale blik hebben op de ondersteuningsvraag en waar mogelijk het hele gezin de juiste ondersteuning te bieden, als dit nodig is. Gewerkt wordt aan een eenduidige werkwijze bij de toegang. Het maakt voor een ouder of jeugdige dan niet uit of deze hulp zoekt op school, bij CJG of bij de huisarts. Hierbij wordt aansluiting gezocht bij de ontwikkelingen binnen de wijkteams en het voorliggend veld.
Daarnaast is de verwachting dat de alsmaar stijgende vraag naar s-GGZ afgebogen kan worden door in iedere MVS-huisartsenpraktijk zo vroeg mogelijk jeugdigen en ouders te spreken met ondersteuningsvragen. Mevis heeft hiertoe de functie van de POH-GGZ Jeugd een andere invulling gegeven, aansluitend bij de opdracht. In iedere praktijk kan nu een jeugdprofessional bij de huisarts starten. Deze is net als de jeugdprofessional op school onderdeel van het wijkteam en kan de eerste gesprekken voeren. Waar nodig kunnen de professionals advies en hulp van collega’s erbij halen. Het 5
netwerk werkt aan duidelijkheid over de rollen/taken van de professionals, samenwerkingsafspraken en de aansluiting op het voorliggend veld. In 2023 is het netwerk ontwikkeld naar een solide netwerk met vast partners en brede vertegenwoordiging. Het netwerk heeft elkaar en elkaars expertise leren kennen. Er is gesproken en advies gegeven over de doorverwijzing en communicatie van en naar Mevis en het CJG, over de inzet van een jeugdprofessional in de huisartsenpraktijk en het Plusteam van Mevis. Er is gesproken over de lokale en landelijke ontwikkelingen rond het Integraal Zorgakkoord en wat dit voor de regio betekent. Aan de hand van inspirerende voorbeelden van samenwerking zijn cliëntreizen besproken om zo tot goede samenwerkingsafspraken en een inventarisatie van ondersteuningsaanbod te komen. Dit moet ertoe leiden dat jeugdigen sneller geholpen worden met vragen die sociaal domein breed opgepakt kunnen worden, zo licht als mogelijk. Netwerk Opgroeien naar volwassenheid Jeugdigen die voor hun 18e jaar ondersteuning ontvangen merken een knelpunt als zij 18 jaar worden. Veel ondersteuning valt weg en begeleiding vanuit de Wmo of het wijkteam komt ervoor terug. Deze ondersteuning is veelal lichter dan wat eerder geboden werd.
Dit netwerk is ingericht om, samen met de belangrijke partners, afspraken te maken om te voorkomen dat jongeren tussen wal en schip vallen als zij 18 jaar worden. De partners zijn onder anderen Albeda, Lentiz, Enver (18+ voorziening), Stroomopwaarts, ZorgSamen, Rogplus, Mevis, DSW, POH GGZ, Leerrecht, Gro-up en GGZ-Delfland. De partners in dit netwerk bleken bij aanvang minder met elkaar bekend te zijn. Kennismaking en kennisdeling vormden dan ook een belangrijk onderdeel van de eerste bijeenkomsten. Er is geïnvesteerd in individuele gesprekken met partners om hun doelen scherp te krijgen en waar zij mogelijk knelpunten zien en wat voor partijen het welslagen van het netwerk zou betekenen . De partners werken aan afspraken voor overdracht van jeugdigen in zorg, hierbij is de “Big 5” als leidraad genomen=(wonen, inkomen, welzijn, school & werk en support). Verder is inzichtelijk gemaakt wat aan WMO-aanbod ontbreekt als vervolg op jeugdhulp. Er wordt ingezet op het vinden van praktische oplossingen om de overgang naar hulpverlening voor volwassenen soepeler te laten verlopen, het liefst in de vorm van eenvoudige werkafspraken. Verder wordt er aansluiting gevonden bij de regiovisie MO, BW en VO, omdat hierbij een passend aanbod voor jeugdhulpverlaters van groot belang is.
1.3 MVS-team Jeugd Om als MVS-gemeenten eenduidig, efficiënt en effectief te sturen op de ontwikkeling en realisatie van het MVS Jeugdmodel, en partners te verbinden aan de doelen die we willen bereiken, is het belangrijk om meer regionaal georganiseerd naar buiten toe te kunnen treden in één MVS-team Jeugd. De MVSgemeenten werken sinds 2019 intensief samen om het MVS Jeugdmodel vorm te geven en werken sinds 1 januari 2023 als zijnde één team samen in lijn met de beleidsnotitie MVS-team Jeugd onder leiding van een (interim) programmamanager. Om de regionale samenwerking vast te leggen is in december een samenwerkingsovereenkomst aangegaan.
6