Bijlage Evaluatie uitvoeringsplan Handhaving 2020-2022
Tekst van het document
Juni 2023
Evaluatie uitvoeringsplan handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ 2020-2022 Registratienummer Vermelden!
Evaluatie uitvoeringsplan handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ 2020-2022 / registratienummer {invullen}
Inhoud Samenvatting en conclusies ............................................................................................................. 3 Inleiding ............................................................................................................................................ 5 a)
Wat is het uitganspunt geweest voor de afgelopen drie jaar? ............................................ 5
b)
Ontwikkelingen 2020-2022 ................................................................................................... 6
c)
Doelstellingen uitvoeringsplan en onderzoeksvragen.......................................................... 7
Resultaten......................................................................................................................................... 8 In hoeverre zijn de doelstellingen opgenomen in het Uitvoeringsplan Handhaving 2020-2022 gerealiseerd? ................................................................................................................................ 8 In hoeverre zijn de activiteiten genoemd in het uitvoeringsplan gerealiseerd? ....................... 10 Tijdig informeren .................................................................................................................... 10 Optimale dienstverlening ....................................................................................................... 10 Vroegtijdig detecteren en controle op maat.......................................................................... 10 Sanctioneren .......................................................................................................................... 11 Welke aanbevelingen vloeien hieruit voort? ............................................................................. 12
2
Samenvatting en conclusies Voor 2020-2024 is de Regionale Koers Handhaving Participatiewet, IOAW, IOAZ (bijlage 1) vastgesteld. Op grond hiervan is een Uitvoeringsplan Handhaving opgesteld voor de jaren 20202022 (bijlage 2). In dit document worden de resultaten van dit Uitvoeringsplan geëvalueerd. In onderstaande tabel (1) staan de doelstellingen uit het Uitvoeringsplan met de behaalde resultaten in de periode 2020-2022 en de aanbevelingen voor het Uitvoeringsplan 2023-2024. Deze resultaten worden nader toegelicht in de volgende hoofdstukken. Nagaan wat te doen met aanbevelingen Tabel 1: resultaten en aanbevelingen per doelstelling
Doelstelling Het openstaande bedrag aan fraudevorderingen wordt teruggebracht door middel van preventie en het eerder signaleren van fraude. De incassoquote gaat omhoog met een stijging van 3,5% vanaf 2020. In 2020 16.5% incasseren, dit percentage verder verhogen in de daaropvolgende jaren. Wij gaan de afhandeltermijn van IB-signalen verkorten van drie maanden naar twee maanden. Wij zetten erop in om maximaal te voorkomen dat cliënten instromen in de uitkering. 1Hiervoor checkt de consulent een complete aanvraag op voorliggende voorzieningen. Cliënten, die kunnen werken, krijgen een RWO aangeboden, waardoor we voorkomen dat ze instromen in de uitkering. De dossiers van cliënten, die wel instromen in de uitkering, worden
1
Resultaat 2020-2022 2020: €1.083.284 2021: €954.806 2022: €497.703 Het openstaande bedrag aan fraudevorderingen is in 2022 ten opzichte van 2020 gehalveerd. 2020: 16.23% 2021: 16.35% 2022: 19.09% De doelstelling is behaald. In 2019 was de incassoquote 12.67%. Aantal IB-signalen afgehandeld binnen 2 maanden: 2021: 58% 2022: 83% Vanuit de Doorontwikkeling is in het proces vastgelegd dat alle ingediende aanvragen ook beoordeeld worden door een Bijzonder Controleur. Deze werkwijze hebben we na 3 maanden aangepast, omdat er een minimaal aantal daadwerkelijke fraudeonderzoeken uit voortkwam. Vanaf april 2022 worden alleen die dossiers onderzocht, indien de
Aanbeveling Doorgaan met de huidige lijn.
De incassoquote moet in het oog worden gehouden. SOW blijft de focus op sociale incasso houden. Aanbevolen wordt om 85% van de IB-signalen binnen 8 weken af te handelen. SOW moet zich erop richten om uitkeringen zoveel als mogelijk rechtmatig toe te kennen. Alleen bij dossiers waarbij mogelijke onrechtmatigheden worden geconstateerd, wordt bijzondere controle ingezet. Alle dak- en thuislozen,
Dit uitvoeringsplan is in 2019 geschreven. Sindsdien hebben maatschappelijke ontwikkelingen zoals de toeslagenaffaire ervoor gezorgd dat Stroomopwaarts anders is gaan denken over de instroom in de uitkering. Ons doel is om ervoor te zorgen dat cliënten zoveel mogelijk rechtmatig een uitkering ontvangen. Deze doelstelling is aangepast in het Uitvoeringsplan 2023-2024.
Evaluatie uitvoeringsplan handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ 2020-2022 / registratienummer {invullen}
100% gecheckt door handhaving aan de hand van risicoprofielen.
aanvraagconsulent het wenselijk acht.
onduidelijke woon- en verblijfsituatie
BRP-inschrijving komt niet overeen met de feitelijke woonsituatie
Twijfels over de woonsituatie, zoals kostendelers, samenwoning en inwonend
Werkinstructie hierop aangepast
Informatiematerieel actueel houden/cliënten informeren
Nieuwe folder, website is up-todate gehouden. Door maatschappelijke ontwikkelingen, zoals de toeslagenaffaire, is ervoor gekozen niet verder in te zetten op het verspreiden van informatie over handhaving.
Optimaliseren dienstverlening
Veel activiteiten die zijn ingezet op het optimaliseren van de dienstverlening zijn geïmplementeerd. O.a. strakkere inzet multidisciplinaire teams, data gestuurd handhaven 2020: 109 2021: 188 2022: 133 Door corona konden er in 2020 en 2021 geen huisbezoeken worden afgelegd, hierdoor lopen de aantallen bijzondere onderzoeken sterk terug. In 2022 is sterk ingezet op preventieve onderzoeken, waardoor het aantal bijzondere onderzoeken is achter gebleven. 2020: 124 2021: 67 2022: 572 Door het invoeren van multidisciplinaire teams en de nadruk op preventief onderzoek
Bijzondere onderzoeken: 200
Preventie onderzoeken: 300
De folder en website moeten naar aanleiding van nieuwe wet- en regelgeving op termijn worden aangepast. Daarnaast moet onderzocht worden of nieuw informatiemateriaal nodig is.
Inzetten op de doelstelling van 200 bijzondere onderzoeken. Helder formuleren wanneer een bijzonder onderzoek moet worden opgestart.
Streven naar 250 preventieve onderzoeken. Helder formuleren wanneer een preventief onderzoek wordt opgestart. Hierbij
4
Evaluatie uitvoeringsplan handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ 2020-2022 / registratienummer {invullen}
Deelname aan disciplinaire onderzoeken: 20
is er een sterke stijging in 2022 te zien. Dit zit met name in Q1. In deze periode werden alle dossiers doorgenomen. Dit is later aangepast. Door gebrek aan juridische grondslag niet aan deelgenomen.
kan gestreefd worden naar 250 preventieve onderzoeken.
Onderzoeken of er mogelijkheden zijn om deel te nemen aan disciplinaire onderzoeken.
Inleiding In 2015 hebben de gemeenteraden van Maassluis, Vlaardingen en Schiedam de ‘Handhavingsverordening sociale zekerheid’ vastgesteld. De visie en kaders voor het handhavingsbeleid worden vastgelegd in een meerjarenbeleidsplan. De huidige koers is vastgelegd in het document; ‘Regionale koers handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ 20202024’ (Bijlage 1). Op grond van de Handhavingsverordening sociale zekerheid is in 2020 het ‘Uitvoeringsplan Handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ 2020 - 2022’ (hierna: Uitvoeringsplan, bijlage 2) vastgesteld. Het huidige uitvoeringsplan is vastgesteld voor drie jaar. Voor de verantwoording is afgesproken dat er medio 2023 verslag zal worden uitgebracht aan de gemeenteraden over de resultaten van het uitvoeringsplan. Deze resultaten zijn verwerkt in dit document.
a) Wat is het uitganspunt geweest voor de afgelopen drie jaar? Hoogwaardig Handhaven De afgelopen jaren is er, net als in de jaren daarvoor, gewerkt met ‘Hoogwaardig Handhaven’. Deze methode bestaat uit 4 elementen (zie figuur 1). Deze methode wordt uitgebreid besproken op p. 5/6 van de regionale koers (bijlage 2).
5
Evaluatie uitvoeringsplan handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ 2020-2022 / registratienummer {invullen}
Figuur 1: Hoogwaardig Handhaven
Activiteiten uitvoeringsplan De activiteiten in het uitvoeringsplan komen voort uit de vier elementen van Hoogwaardig handhaven. De Participatiewet is leidend geweest voor de keuze van activiteiten. De ingezette activiteiten zijn een combinatie van reeds bestaande activiteiten met een beperkt aantal nieuwe activiteiten (een informatiefolder, slimmer handhaven en een strakkere controle aan de poort).
b) Ontwikkelingen 2020-2022 De periode 2020-2022 was een roerige periode met veel maatschappelijke ontwikkelingen die van invloed waren op de uitvoering van de Participatiewet en de werkwijze van Stroomopwaarts. De Corona uitbraak in 2020 resulteerde in een toename van het aantal uitkeringsgerechtigden en zorgde daardoor voor een grotere druk op het handhavingsproces. De uitbraak van het Coronavirus heeft ook invloed gehad op de dienstverlening van Stroomopwaarts. Ambtenaren gingen thuiswerken wat ervoor zorgde dat veel dienstverlening online of telefonisch plaatsvond. Daarnaast heeft de oorlog in Oekraïne in 2022 geleid tot een toename van het aantal vluchtelingen dat een beroep deed op de Participatiewet. Ook heeft Stroomopwaarts te maken gekregen met de invoering van de energietoeslag, wat heeft geleid tot nieuwe regels en procedures voor het verstrekken van deze toeslag aan inwoners met een lager inkomen. Naast de genoemde maatschappelijke ontwikkelingen heeft de toeslagenaffaire landelijk voor een herbezinning gezorgd voor de manier waarop de overheid omgaat met (de belangen van) burgers. Deze ontwikkelingen zijn terug te lezen in het document “Participatiewet in Balans”. Ook binnen Stroomopwaarts heeft dit geleid tot een verdere ontwikkeling van werken volgens
6
Evaluatie uitvoeringsplan handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ 2020-2022 / registratienummer {invullen}
de menselijke maat. Er wordt nu meer aandacht besteed aan de persoonlijke omstandigheden van inwoners en er wordt zoveel mogelijk maatwerk geleverd.
c) Doelstellingen uitvoeringsplan en onderzoeksvragen Bij het opstellen van het uitvoeringsplan is vooropgesteld dat het complex is om meetbare doelstellingen te verbinden aan de handhavingsactiviteiten omdat de exacte omvang altijd onbekend is. De ultieme doelstelling is dat er geen misbruik of oneigenlijk gebruik plaatsvindt en dat er geen aanleiding bestaat voor het opleggen van boetes en maatregelen. Dit is echter niet realistisch. Doordat de exacte omvang van fraude onbekend is, is het lastig om het effect van het beleid te meten. Wel kunnen we meten wat de prestaties zijn van de ingezette activiteiten. Uit wetenschappelijk onderzoek en uit benchmarkonderzoeken komt naar voren dat de intensiteit van handhavingsactiviteiten onmiskenbaar van invloed is op de omvang van het cliëntenbestand en de omvang van misbruik en oneigenlijk gebruik. Echter hoe groot deze invloed precies is, kan niet gemeten worden. Tevens vindt SOW het niet wenselijk om meetbare doelstellingen te formuleren met betrekking tot items zoals aantallen zaken met vastgestelde fraude, aantallen maatregelen en boete en aangetoonde fraudebedragen. Daarom beperken wij de meetbare doelstellingen tot de activiteiten en het aantal handhavingsonderzoeken dat wij hebben uitgevoerd. In deze evaluatie wordt dus niet ingegaan op de effecten van het beleid, maar wel op de prestaties van de ingezette activiteiten.
De volgende doelstellingen zijn opgenomen in het Uitvoeringsplan handhaving 2020-2022: 1. Het openstaande bedrag aan fraudevorderingen wordt teruggebracht door middel van preventie en het eerder signaleren van fraude. 2. De incassoquote gaat omhoog. In 2020 willen wij 16,5% incasseren ten aanzien van het openstaande bedrag aan terugvorderingen. Dit is een stijging van 3,5% ten opzichte van 2019. Het is de bedoeling om dit percentage na 2020 verder te verhogen. 3. Wij gaan de afhandeltermijn van IB-signalen verkorten van drie maanden naar twee maanden. 4. Wij zetten erop in om maximaal te voorkomen dat cliënten instromen in de uitkering2. Hiervoor checkt de consulent een complete aanvraag op voorliggende voorzieningen. Cliënten, die kunnen werken, krijgen een RWO aangeboden, waardoor we voorkomen dat ze instromen in de uitkering. De dossiers van cliënten, die wel instromen in de uitkering, worden 100% gecheckt door handhaving aan de hand van risicoprofielen. Naast deze hoofddoelstellingen zijn een aantal subdoelstellingen geformuleerd: 2
Dit uitvoeringsplan is in 2019 geschreven. Sindsdien hebben maatschappelijke ontwikkelingen zoals de toeslagenaffaire ervoor gezorgd dat Stroomopwaarts anders is gaan denken over de instroom in de uitkering. Ons doel is om ervoor te zorgen dat cliënten zoveel mogelijk rechtmatig een uitkering ontvangen. Deze doelstelling is aangepast in het Uitvoeringsplan 2023-2024.
7
Evaluatie uitvoeringsplan handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ 2020-2022 / registratienummer {invullen}
Tabel 2: Subdoelstellingen
Activiteiten
Frequentie
Informatiematerieel actueel houden/cliënten informeren
Doorlopend
Optimaliseren dienstverlening
Doorlopend
Bijzondere onderzoeken
200 per jaar
Preventie onderzoeken
300 per jaar
Deelname disciplinaire onderzoeken
20 per jaar (extern initiatief)
Uit deze doelstellingen komen de volgende vraagstellingen voort die beantwoord zullen worden in deze evaluatie: In hoeverre zijn de doelstellingen opgenomen in het Uitvoeringsplan Handhaving 2020-2022 gerealiseerd? In hoeverre zijn de activiteiten genoemd in het uitvoeringsplan gerealiseerd? Welke aanbevelingen vloeien hieruit voort?
Resultaten In hoeverre zijn de doelstellingen opgenomen in het Uitvoeringsplan Handhaving 20202022 gerealiseerd? Door het opzetten van multidisciplinaire teams, werken bijzonder controleurs nu beter samenwerken met de aanvraag consulenten. Dit is goed terug te zien in de behaalde resultaten in de periode 2020-2022. Er is nu structureel geïmplementeerd dat bij dak- en thuislozen en als de aanvraagconsulent dit wenselijk acht de dossiers direct worden beoordeeld door een bijzonder controleur. De incassoquote is gestegen (van 12.67% in 2019 naar 19.09% in 2022) en veel IB-signalen worden binnen 2 maanden afgehandeld (58% in 2021 en 83% in 2022). De openstaande fraudevorderingen zijn teruggebracht van € 1.083.284 in 2020 naar € 497.000 in 2022. Bijzondere onderzoeken De doelstelling voor 200 bijzondere onderzoeken per jaar werd de afgelopen periode niet gehaald, doordat de nadruk lag op het goed opzetten van de preventieve onderzoeken. Daarnaast was het door de Corona pandemie niet mogelijk om huisbezoeken af te leggen. Wel is het project Vermogen Buitenland uitgevoerd. Zie tabel 3 voor de aantallen bijzondere en preventie onderzoeken.
8
Evaluatie uitvoeringsplan handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ 2020-2022 / registratienummer {invullen}
Preventieonderzoeken De doelstelling voor de preventieonderzoeken bestond uit 300 per jaar. In de jaren 2020 en 2021 werd hier nog niet aan voldaan. In 2022 was dit wel het geval. Het aantal preventieve onderzoeken is in 2022 sterk gestegen naar 572 onderzoeken in totaal. Bij de invoering van de multidisciplinaire teams is ervoor gekozen om alle aanvragen te controleren door de bijzonder controleurs. Hierdoor ligt het aantal preventieonderzoeken in Q1 van 2022 heel hoog (totaal 340 preventieve onderzoeken, gem.102 per maand). Na evaluatie is ervoor gekozen om alleen nog op aanvraag van de aanvraagconsulent een preventieonderzoek uit te voeren en niet meer standaard bij elke aanvraag. Het resultaat om alle aanvragen te onderzoeken was te klein om dit door te zetten, omdat er een minimaal aantal daadwerkelijke fraudeonderzoeken uit voortkwam. Hierdoor nam het aantal preventieonderzoeken na Q1 weer af (gemiddeld 29 onderzoeken). Deelname multidisciplinaire onderzoeken De gemeenten maken voor handhaving op andere gebieden gebruik van multidisciplinaire interventieteams. De doelstellingen voor het deelnemen aan disciplinaire onderzoeken vanuit deze teams lag op 20 onderzoeken per jaar. Deze onderzoeken hebben door Corona in 2020 en 2021 stilgelegen.
Omdat er geen juridische grondslag is voor het deelnemen aan deze onderzoeken is vervolgens niet meer deelgenomen aan deze onderzoeken. Tabel 3: Resultaten subdoelstellingen
2020
2021
2022
Maassluis
6
35
24
Vlaardingen
42
77
58
Schiedam
61
76
51
SOW
109
188
133
Maassluis
11
3
77
Vlaardingen
53
22
231
Schiedam
60
42
234
SOW
124
67
572*
Bijzondere onderzoeken
Preventieonderzoeken
*Na Q1 (340 onderzoeken) is ervoor gekozen niet meer alle dossiers standaard preventief te onderzoeken.
9
Evaluatie uitvoeringsplan handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ 2020-2022 / registratienummer {invullen}
In hoeverre zijn de activiteiten genoemd in het uitvoeringsplan gerealiseerd? Tijdig informeren De website van stroomopwaarts is deze periode verder ontwikkeld. Op de website staat informatie over de rechten en plichten van de participatiewet. Er is een nieuwe folder ontwikkeld, die begin 2023 is gepubliceerd met daarin informatie over de rechten en plichten van de klant. Deze wordt tijdens het intakegesprek uitgereikt aan de cliënt en is eenmalig opgestuurd naar het zittend bestand. Door Corona zijn er weinig huisbezoeken in deze periode uitgevoerd. Wel is er een nieuw protocol opgesteld, waarin drie oude protocollen zijn samengevoegd en het protocol is aangepast naar de nieuwe participatiewet en AVG. Stroomopwaarts heeft het plan om cliënten vaker te informeren over handhavingsacties en de behaalde resultaten losgelaten. Door de drukte rondom de toeslagenaffaire en de negatieve aandacht die door de affaire op handhaving kwam te liggen is hier bewust voor gekozen.
Optimale dienstverlening Een optimale dienstverlening is nodig om cliënten te stimuleren om de regels na te leven. In 2022 is de Doorontwikkeling gestart waarbij gewerkt wordt met multidisciplinaire teams (MDT’s). De MDT’S worden als positief ervaren. Dit zorgt voor kortere lijnen. Daarnaast zorgen de MDT’s voor een hoger percentage preventieve onderzoeken. In de afgelopen periode is niet veel aandacht geschonken aan het ‘slimmer handhaven’ waarbij met applicaties wordt gewerkt om werkzaamheden te ondersteunen. Door Corona zijn minder huisbezoeken afgelegd, waardoor de vraag voor ondersteuning via een applicatie minder urgent was. Met de wijziging van de beleidsregels Participatiewet hebben we sociale incasso toegepast. Daarnaast heeft er een project plaatsgevonden om alle openstaande vorderingen door te lopen. Vanuit Stroomopwaarts zien we nu eerder af van verdere incasso. Inwoners zijn hierover geïnformeerd via de nieuwsbrief en er is een folder gemaakt die nu wordt meegestuurd. Daarnaast is het volledige bestand opgeschoond. De gewijzigde regels gelden ook voor de oudere fraudevorderingen. Dit geldt niet voor de nieuwe vorderingen vanaf 01-01-2013, deze vallen onder de wettelijke regels van 10 jaar en komen, tenzij het om de in de wet geregelde situaties gaat, niet voor kwijtschelding in aanmerking.
Vroegtijdig detecteren en controle op maat SOW heeft verschillende methodes gebruikt om te controleren op fraude. Ten eerste krijgt SOW via verschillende kanalen (waaronder de kliklijn) signalen binnen die worden opgepakt door de controleurs. Ten tweede is gestart met het werken in multidisciplinaire teams, waardoor er een
10
Evaluatie uitvoeringsplan handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ 2020-2022 / registratienummer {invullen}
nauwere samenwerking is tussen de aanvraagconsulenten en de bijzonder controleurs. Tot slot is er gebruik gemaakt van data gestuurd handhaven. Hierbij zijn in 2020 19 dossiers stopgezet. Bij de projectmatige controles is gekeken naar: Onderwerp Inkomsten uit parttime werk
Resultaat Valt nu onder team Ontwikkeling en werkgeversdienstverlening Onderhoudsplicht/gezamenlijke huishouding Is nu structureel opgenomen in de werkzaamheden Ontduiken kostendelersnorm Staat ter discussie, is niet verder opgepakt.
Door wettelijke beperkingen is de samenwerking in de regio op het gebied van handhaving stopgezet.
Sanctioneren Voor het invorderen wordt nu gebruik gemaakt van sociale incasso. Alle openstaande vorderingen zijn hiervoor doorgelopen. We zijn gestart met meewerken aan de ‘aanpak aandachtsgebieden Vlaardingen”, omdat SOW hier weinig toevoegde aan de projectgroepen is ervoor gekozen niet meer mee te doen aan deze aanpak. Boetes en waarschuwingen Het aantal boetes en het aantal waarschuwingen is sterk afgenomen in de periode 2020-2022 (tabel 4). Dit heeft meerdere oorzaken. Ten eerste doordat we meer zijn gaan werken vanuit vertrouwen richting de klant. Daarnaast gaan we eerst onze eigen data na of er sprake is van een signaal dat is binnengekomen, maar nog niet is verwerkt. Ook valt door nieuwe jurisprudentie het niet inleveren van documenten onder de medewerkingsplicht en niet meer onder de inlichtingenplicht. Tabel 4: aantal waarschuwingen en boetes voor SOW (data afkomstig uit Civision boete en waarschuwingen) 2020 2021 2022 Boete 297 252 151 Boete wetens overtreding 136 inlichtingenplicht met benadelingsbedrag 268 238 Boete wegens overtreding 15 inlichtingenplicht zonder benadelingsbedrag 21 14
11
Evaluatie uitvoeringsplan handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ 2020-2022 / registratienummer {invullen}
Boete Tozo levensonderhoud met benadelingsbedrag Waarschuwing Schending inlichtingenplicht Schending verplichtingen arbeidsinschakeling Overig Totaal
8 457 456
1 754
0
0
306 304 1
206 206 6
1 558
1 357
Maatregelen Het aantal opgelegde maatregelen is sterk gedaald (zie tabel 5). We zien dat veel cliënten niet doorstromen naar het assessment. Dit heeft veelal te maken met de problematieken op diverse leefgebieden van de cliënten. De cliënten die wel doorstromen naar het assessment komen in veel gevallen niet opdagen. Stroomopwaarts heeft ervoor gekozen om bij het opleggen van maatregelen uit te gaan van maatwerk, waarbij alleen cliënten die niet gemotiveerd zijn een maatregel opgelegd krijgen. We zien ook dat er minder uitstroom is richting werk. Cliënten, uit het zittende bestand, hebben vaak zwaardere problematiek dan voorheen. Om de opkomst naar het assessment te verhogen is in oktober 2022 gestart met het opzetten van een verzuim- en maatregelteam. Dit team is erop gericht om cliënten te activeren om naar het assessment te komen. Hierbij worden cliënten bijvoorbeeld actief gebeld om ze te herinneren aan de afspraak voor het assessment. Cliënten die echt niet willen komen naar het assessment krijgen een maatregel opgelegd. Uit de eerste cijfers van 2023 (t/m week 20) blijkt dat de inzet van het verzuimteam effectief is. Van de 248 aanmeldingen voor het assessment, zijn 213 cliënten op komen dagen (86%).
Het is niet wenselijk om op basis van de aantallen maatregelen en boetes uitspraken te doen over het handhavingsbeleid. Tabel 5: aantal maatregelen 2020 Maassluis 15 Vlaardingen 50 Schiedam 39 Totaal 104
2021 4 27 25 56
2022 5 21 10 36
Welke aanbevelingen vloeien hieruit voort? De verwachting is dat per 1 januari 2025 de nieuwe wet Handhaving in de Sociale Zekerheid ingaat. De Regionale Koers Handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ waar het Uitvoeringsplan 2020-2022 uit voortvloeit loopt tot en met 2024. Vanwege deze ontwikkelingen wordt aanbevolen om dit Uitvoeringsplan te verlengen tot en met 2024. Wel is het nodig om de activiteiten te updaten op basis van de resultaten van deze evaluatie.
12
Evaluatie uitvoeringsplan handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ 2020-2022 / registratienummer {invullen}
Het aantal bijzondere onderzoeken ligt lager dan verwacht. Hier ligt nog een mogelijkheid voor SOW om verder op in te zetten. Wel wordt aanbevolen om duidelijke afspraken te maken wanneer een preventief of bijzonder onderzoek wordt ingezet. Voor de preventieve onderzoeken wordt aanbevolen om de nauwe samenwerking tussen de aanvraagconsulent en de bijzonder controleur te behouden en te ondersteunen. De activiteiten uit het Uitvoeringsplan 2020-2022 zijn in vele gevallen nog steeds van toepassing. In tabel 7 staan de aanbevelingen per activiteit benoemd. Daarnaast wordt in het algemeen aangeraden om de activiteiten meer SMART te formuleren zodat deze beter geëvalueerd kunnen worden. De resultaten van bijvoorbeeld het huisbezoek zijn nu lastig te evalueren door een gebrek aan data. Daarnaast was het niet mogelijk om deze resultaten te vergelijken met de resultaten van andere Gemeenten met behulp van de Divosa Benchmark Werk en Inkomen. De data in de benchmark van Stroomopwaarts komt niet overeen met de interne gegevens. Aanbevolen wordt om de data in de Benchmark na te lopen en zo nodig aan te passen. Tabel 7: Resultaten en aanbevelingen per activiteit
Activiteit 1.1. Website Stroomopwaarts 1.2 Folder 1.3 Huisbezoek 1.4 Informeren handhavingsactiviteiten 2.1 Inzet MDT’s 2.2 Slimmer handhaven 2.3 Terugvordering en sociale incasso 3.1 Strakkere controle bij de poort 3.2 Projectmatige controles 3.3 Data gestuurd handhaven
3.4 samenwerking in de regio
Behaalde resultaat Veel informatie staat op de website. Informatieve video ontbreekt nog Folder is in maart 2023 opgeleverd Nieuw protocol ontwikkeld waarin de laatste wet en regelgeving is meegenomen. Door maatschappelijke ontwikkelingen niet op in gezet Positieve invloed op samenwerking en aantal onderzoeken. Hier hebben we uiteindelijk niet voor gekozen, omdat er minder huisbezoeken zijn afgelegd vanwege Corona. Sociale incasso is sterk ingezet. Aantal nieuwe fraudevorderingen is gedaald. Zie punt 2.1 Is actief op ingezet. Er wordt nu structureel gekeken naar inkomsten parttime werk (door team Ontwikkeling en werkgeversdienstverlening), onderhoudsplicht). Daarnaast is de afgelopen 2 jaar gekeken naar vermogen in buitenland. Hierdoor zijn 19 dossiers gesloten. Door juridische beperkingen stopgezet.
13
Evaluatie uitvoeringsplan handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ 2020-2022 / registratienummer {invullen}
4.1 Maatregelen
4.2 Fraudevordering 4.3 strenge aanpak recidivisten 4.4 aanpak aandachtsgebieden
Het aantal boetes, waarschuwingen en opgelegde maatregelen is sterk gedaald. Dit komt doordat SOW beter is gaan kijken naar de eigen data. Sociale incasso wordt nu toegepast. Daarnaast is het bestand opgeschoond. Doordat de activiteit niet SMART is geformuleerd is het niet mogelijk hier resultaten aan te hangen SOW voegde weinig toe aan deze aanpak. Samenwerking is daarom stopgezet.
14