Bijlage De SchieBarometer 2024

De SchieBarometer – gevoelens van lokale trots en lokaal sentiment

Inhoud 1. Inleiding 2. Lokaal Sentiment 3. Vrije tijd en maatschappelijke betrokkenheid 4. Schiedam 750 jaar stadsrechten 5. Opvallende resultaten en context

3 3 7 9 10

Bijlagen Schiedamse zaken om trots op te zijn naar achtergrondkenmerken Deelname aan maatschappelijke activiteiten

13 15

Versiebeheer Datum: april 2024 Versie: 1.1 Auteur: Kenniscentrum Schiedam

https://mes.incijfers.nl/ kenniscentrum@mvs-gemeenten.nl

2

1. Inleiding

2. Lokaal sentiment

De gemeente Schiedam werkt aan een stad waar alle Schiedammers een betere toekomst hebben. Gestreefd wordt naar een stad waar inwoners, ondernemers en bezoekers prettig kunnen wonen, werken en recreëren. Om deze reden zal in drie opeenvolgende jaren onderzoek worden gedaan naar het sentiment dat de Schiedammers voelen bij hun stad. Aanleiding hiertoe is het gegeven dat Schiedam in 2025 zal vieren dat 750 jaar geleden stadsrechten zijn toegekend. Na deze drie jaar zal dit onderzoek elke twee of drie jaar worden herhaald om het humeur van de stad te blijven monitoren. Om een zo genuanceerd mogelijk beeld te krijgen zijn allerlei onderwerpen en aanvliegroutes opgenomen in de vragenlijst. De vragenlijst is uitgezet onder het Schiedamse panel. Ook in 2025 en 2026 zal dezelfde vragenlijst onder het panel worden uitgezet. Op deze wijze wordt het mogelijk de (in)directe effecten van de viering te meten. Het panel bestond ten tijde van het veldwerk uit 5.205 leden. Figuur 1.1: respons Onvolledig ingevuld Absoluut Panel

161

Volledig ingevuld

Relatief 3%

Absoluut 1459

Relatief 28%

Totaal Absoluut

Respons

1620

31%

De onderzoeksdata zijn gecorrigeerd met weegfactoren, zodat een representatieve afspiegeling ontstaat van de totale Schiedamse bevolking. Hierbij is een weging toegepast op de kenmerken leeftijdscategorie en wijk. De uitkomsten van het onderzoek leveren daarmee een betrouwbaar beeld op van de mening van de Schiedammers.* *Op basis van de totale (volwassen) populatie en het aantal respondenten bedraagt de foutenmarge afgerond 2% bij een betrouwbaarheidsinterval van 95%.

Hoe inwoners tegen hun eigen stad aankijken wordt bepaald door veel, soms samenhangende aspecten. Van leefbaarheid.en veiligheidsgevoelens, tot hun eigen woning en voorzieningen in hun wijk of buurt. Ook bijzondere kenmerken van de woonplaats spelen een rol in het imago dat de stad onder zijn eigen inwoners heeft. Daarom is gevraagd met hoeveel trots (op een schaal van 1 tot 10) Schiedammers naar verschillende, kenmerkende aspecten van de stad kijken (Figuur 2.1). Figuur 2.1: Op een schaal van 1 tot 10, hoe trots bent u op de volgende Schiedamse zaken? De molens

8,2

Historische binnenstad en erfgoed

7,7

Het industriële verleden (Wilton Feijenoord, Jenever, etc)

7,2

De bereikbaarheid met OV, auto en fiets

7,1

De moderne jeneverindustrie

7,0

Het groen, de parken en de Poldervaart

6,8

Het havengebied met de economische wereldspelers (Damen, Mammoet, SBM…

6,7

Lokale aanbod kunst en cultuur

6,5

Het horeca aanbod

6,3

De festivals en evenementen

6,2

Mijn eigen buurt

6,1

Het verenigingsleven

5,8

De inzet en betrokkenheid van de Schiedammers in de stad

5,7

Gemiddeld rapportcijfer 3

Een aantal zaken valt op in Figuur 2.1: Het merendeel van de aspecten wordt matig positief beoordeeld. Het gemiddelde cijfer bedraagt ‘overall’ een 7,2. De opgenomen sociaal-maatschappelijke aspecten worden met de minste trots bekeken. Opvallend is ook dat met name aspecten die het verleden vertegenwoordigen hoger scoren dan aspecten die met de hedendaagse Schiedamse samenleving te maken hebben. Als we inzoomen op de respondenten (Bijlage 1) blijkt dat vooral Schiedammers jonger dan 25 weinig trots zijn. Op wijkniveau tonen met name inwoners van Zuid en Oost een lagere mate van lokale trots op de verschillende onderdelen. Inwoners van het Centrum en Spaland\Sveaparken zijn gemiddeld het meest trots. Schiedammers die hier korter dan twee jaar wonen zijn het meest trots. Gevraagd naar de mate van trots waarmee mensen vertellen dat ze in Schiedam wonen, blijkt dat iets minder dan de helft (45%) dit met enige trots vertelt. Één op de vijf bewoners schaamt zich in zekere mate (Figuur 2.2).

Figuur 2.2: Met hoeveel trots vertel je aan anderen dat je in Schiedam woont?

Wanneer we bekijken hoe verschillende groepen Schiedammers geantwoord hebben op de vraag hoe trots ze zijn om te vertellen dat zij in Schiedam wonen, valt op dat er grote verschillen zijn op wijkniveau (figuur 2.3). In alle wijken is de groep die (lichte) schaamte voelt in de minderheid. Echter de groep die hier neutraal in staat is in de wijken Groenoord en Woudhoek opvallend groot. Van de wijken Schiedam Oost (28%) en Zuid (25%) voelen de meeste mensen een bepaalde mate van schaamte om te vertellen dat ze hier wonen. Opvallend zijn de verschillen in sentiment tussen de wijken Nieuwland en Oost. Beide wijken waren in het verleden een zogenaamde “Vogelaarwijk” en zijn nu onderdeel van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Grootste verschil tussen beide wijken is de verhouding sociale / particuliere huurwoningen, de kwaliteit van de woningen en het bijbehorend effect op de gemiddelde woonduur in desbetreffende wijken. De hoge aandelen “neutraal” in de wijken Groenoord en Woudhoek komen wellicht voort uit het feit dat deze wijken veelal een oudere bevolking kennen die al lang in de stad wonen. Op grond van dit onderzoek is het helaas niet mogelijk om een sluitende verklaring te bieden voor dit onderscheid.

40% Figuur 2.2: Met hoeveel trots vertel je aan anderen dat je in Schiedam woont naar wijk Centrum 57% 29% 14% West + Havens 51% 33% 16%

30%

20%

36% 29%

10%

16%

49%

31%

21%

47%

32%

20%

Spaland/Sveaparken +…

45%

Oost 14% 6%

0% Heel veel trots

Nieuwland Kethel + Industrie

Ik schaam me om dit te vertellen

37%

19%

42%

30%

28% 25%

Zuid

38%

37%

Groenoord

34%

47%

19%

Woudhoek

31%

55%

14%

0% (lichte) trots

20%

40%

Neutraal

60%

80%

100%

(lichte) schaamte 4

Om een beter beeld te krijgen van de onderlinge verschillen op wijkniveau, is in figuur 2.4 en 2.5 gekeken of er een samenhang is tussen de mate van trots waarmee mensen vertellen dat ze in Schiedam wonen, de wens om hier te blijven wonen. Het zal niet verassend zijn dat de mensen die zeggen dat ze schaamte voelen, niet van plan zijn in Schiedam te blijven wonen. De verhuiswens is minder sterk, naarmate de leeftijd vordert. Figuur 2.4: Samenhang met hoeveel trots vertel je aan anderen dat je in Schiedam woont en vertrekwens Nee, liever niet

9%

Ja, voorlopig wel

30%

61%

42%

45%

Ja, voor altijd

14%

75%

0%

20%

40%

(lichte) trots

Neutraal

15%

60%

10%

80%

100%

(lichte) schaamte

Op wijkniveau valt op dat de wens om te vertrekken uit Schiedam het hoogst is in (wederom) de wijk Oost (21%) en de wijk Groenoord (22%). Hoewel mensen uit Zuid vaak aangeven zich te schamen om e vertellen dat ze in Schiedam wonen, uit dit zich hier niet in een onmiddellijke verhuiswens. De binding met de stad lijkt dus groot te zijn. * Figuur 2.5: Wil je in Schiedam blijven wonen naar wijk 27%

Groenoord

51%

22%

Nieuwland

25%

61%

14%

Zuid

23%

63%

13%

Woudhoek

22%

68%

10%

Spaland/Sveaparken + Polderbuitengebied

20%

70%

10%

Oost

17%

West + Havens

16%

72%

11%

Kethel + Industrie

16%

71%

14%

Centrum

15%

75%

10%

0% Ja, voor altijd

61%

20%

40%

Ja, voorlopig wel

21%

60%

80%

100% 120%

Nee, liever niet

Aan de mensen die aangaven liever weg te willen uit de stad, is natuurlijk gevraagd waarom zij dit willen. Verreweg de meeste antwoorden spraken van verloedering, verpaupering, drukte, geluidsoverlast, de veranderende bevolkingssamenstelling en het feit dat de stad in hun ogen vies is. Volgens enkele anderen is de stad juist te saai en te rustig. Een andere manier om te bezien hoe Schiedammers hun eigen stad beleven, is om te kijken naar de manier waarop inwoners hun stad typeren. Hiertoe is een aantal tegenstellingen voorgelegd (Figuur 2.6) Figuur 2.6 Hoe plaatst u Schiedam op de schaal van de onderstaande uitersten? sterke identiteit

buitenwijk Rotterdam

lelijk

mooi

rustig

levendig

bescheiden

trots

bruisend

saai

modern

traditioneel

groen

volgebouwd

gezond

ongezond

individualistisch

saamhorig

* De wens om te verhuizen naar een andere stad wordt vanzelfsprekend bepaald door een legio sociale, financiële en persoonlijke factoren. Voor meer informatie naar wonen en woonwensen, zie het MVS Woononderzoek 2022.

5

Aan de Schiedammers is tevens gevraagd wat de belangrijkste redenen zijn om Schiedam aan te bevelen (Figuur 2.7) of juist af te raden (2.8) als stad om te wonen. Er is – zoals verwacht - een duidelijke correlatie tussen de antwoorden op beide vragen zichtbaar: de categorieën die het minst vaak worden genoemd als aanraders, worden het meest frequent genoemd als redenen om te stad af te raden en vice versa. In overeenstemming met andere vragen uit dit onderzoek (zoals 2.1 en op de vorige pagina) en eerdere onderzoeken van het Kenniscentrum, blijkt ook uit de antwoorden op deze vragen dat de sociale cohesie onder druk staat, evenals de veiligheidsbeleving van de Schiedammers.

Figuur 2.8 Redenen om Schiedam af te raden als woonstad Er zijn geen redenen om Schiedam af te raden Veiligheidsgevoel Luchtkwaliteit De diversiteit van de bevolking

In bijlage 3 treft u alle open antwoorden op deze beide vragen aan

Het woningaanbod Het ontbreken van saamhorigheid

Figuur 2.7 Redenen om Schiedam aan te bevelen als woonstad

Er is weinig te beleven Er is geen reden om Schiedam aan te bevelen

De verkeersdrukte en de bereikbaarheid

De nabijheid van Rotterdam

Het voorzieningenniveau

Het historisch karakter

Werkgelegenheid in de omgeving

De bereikbaarheid

De kwaliteit van het onderwijs

De groene ruimtes en parken

0%

10%

20%

30%

40%

50%

Het culturele aanbod Het woningaanbod

Aan de respondenten zijn tevens stellingen over Schiedam en het imago voorgelegd (Figuur 2.9). Van de Schiedammers geeft 69% aan zich hier thuis te voelen. Opvallend is dat de helft van de inwoners aangeeft dat Schiedam op een (te) negatieve manier wordt weggezet in de landelijke media en dat ruim 43% zegt dat er onvoldoende positieve aandacht in de media is.

Het voorzieningenniveau

De diversiteit van de bevolking De saamhorigheid en betrokkenheid van Schiedammers Kwaliteit van het onderwijs De veiligheid

0%

20%

40%

60% * Het is aannemelijk dat de kwaliteit van onderwijs bij beide vragen (2.4 en 2.5) zo laag scoort, omdat mensen hiervan een minder goed beeld van hebben, bijvoorbeeld omdat zij zelf geen schoolgaande kinderen hebben.

6

Figuur 2.9 Stellingen over Schiedam Ik voel me thuis in Schiedam

69%

Mensen die hier niet wonen, hebben een verkeerd beeld van de stad

19%

55%

12%

29%

16%

Schiedam is een veelzijdige stad

51%

30%

19%

Onze stad wordt vaak op een negatieve manier weggezet in de landelijke media

50%

34%

16%

Schiedam is een aantrekkelijke stad

41%

Schiedam is een sociale stad voor iedereen

34%

Onze stad krijgt voldoende positieve aandacht in de media

21% 0%

(Helemaal) mee eens

Neutraal

Schiedammers die hier korter wonen dan 6 jaar èn die hier langer wonen dan 15 jaar voelen zich het meeste thuis in Schiedam. Geconcludeerd mag worden dat de ‘wittebroodsweken’ in een nieuwe woonplaats maximaal 5 jaar duren en dat na 15 jaar een gevoel van ‘thuis’ en zelfidentificatie met de stad optreedt. Figuur 2.10 Ik voel me thuis in Schiedam naar wijk

0% (Helemaal) mee eens

79% 78% 75% 74% 71% 67% 66% 57% 57% 20%

40%

Neutraal

12% 9% 11% 11% 18% 6% 14% 12% 23% 6% 19% 14% 18% 16% 29% 14% 27% 16% 60%

80%

27%

37%

29%

36% 20%

40%

43% 60%

80%

100%

(Helemaal) niet mee eens

Als op wijkniveau gekeken wordt naar de mate waarin mensen zeggen zich in Schiedam thuis te voelen (Figuur 2.10), valt op dat in alle wijken meer dan de helft zich hier thuis voelt. De wijken waar de meeste mensen zeggen het niet eens te zijn met de stelling dat zij zich thuis voelen in Schiedam zijn Groenoord en Zuid (beiden 16%).

Spaland/Sveaparken +… Centrum West + Havens Kethel + Industrie Woudhoek Nieuwland Oost Zuid Groenoord

32%

100%

(Helemaal) mee oneens

Figuur 2.11 Hoe is Schiedam in vergelijking met andere gemeente(n) waar je hebt gewoond?

37% 0%

38%

20%

40% Slechter

60%

Ongeveer hetzelfde

25% 80%

100%

Beter

Van de Schiedammers die ook elders hebben gewoond, zegt het grootste deel (38%) dat het hier ongeveer hetzelfde is (figuur 2.11). Echter, 37% geeft aan dat Schiedam iets of veel slechter is om te wonen. Hoewel dit oordeel natuurlijk subjectief is, blijkt (bijvoorbeeld) uit de (objectieve) ranglijsten in de jaarlijks uitgebrachte Atlas voor Gemeenten* dat Schiedam op veel punten ondergemiddeld scoort wanneer gekeken wordt naar inkomen en armoede met bijbehorende voorspellende dimensies.

* In deze Atlas worden de 50 grootste gemeenten worden vergeleken op ruim 50 punten, variërend van sociaaleconomische positie tot woningvoorraad en van werkgelegenheid tot cultureel aanbod. Het betreft analyses van statistische gegevens en vormt een waardevolle aanvulling op de ervaringsonderzoeken die binnen Schiedam worden uitgevoerd..

7

3. Vrije tijd en maatschappelijke betrokkenheid 3.1 Maatschappelijke betrokkenheid Een groot deel van de Schiedammers besteedt slechts een klein deel van zijn of haar vrije tijd aan maatschappelijke bezigheden (zie Figuur 2.1). Een groot deel van de Schiedammers geeft aan nooit of slechts enkele keren per jaar dit type activiteiten te ondernemen. Mantelzorg, vrijwilligerswerk, sporten en het bezoeken van enkele evenementen worden het meest frequent gedaan.

Als we het bezoeken van festivals en evenementen buiten beschouwing laten, dienen de activiteiten genoemd in Figuur 3.1 veelal een maatschappelijk doel. Het valt op dat slechts een klein aandeel Schiedammers dit type activiteiten onderneemt. Het is echter wel in lijn met de geconstateerde uitkomsten in hoofdstuk 2 (met name figuren 2.1 en 2.4) ten aanzien van saamhorigheid, betrokkenheid en inzet.

Figuur 3.1: Hoe vaak neemt u deel aan onderstaande activiteiten?*

Wanneer gekeken wordt naar de mate van (maatschappelijke) activiteit op wijkniveau, valt op dat inwoners van het Centrum, Kethel en Zuid over het algemeen het minst frequent participeren. Inwoners van West, Oost en Groenoord zijn het meest actief. Inwoners van Nieuwland helpen het vaakst mensen in hun directe omgeving en helpen relatief vaak op de school van hun kinderen.

Lokale evenementen en festivals

94%

Vanuit mijn religie (kerk, moskee, e.d.)

94%

Ik help op de school van mijn kinderen

91%

Bij een lokale vereniging

85%

Vrijwilligerswerk voor maatschappelijk doel

80%

Bij een sportvereniging

79%

Ik help mensen in mijn naaste omgeving

59% 0%

Zelden of nooit

20%

40%

Regelmatig

Mensen die al langer in Schiedam wonen nemen niet significant vaker deel aan dergelijke activiteiten. Uitzondering hierop is de groep die korter dan 2 jaar in Schiedam woont: zij ondernemen significant minder vaak sociale en maatschappelijke activiteiten. Aannemelijk is dat zij in hun nieuwe gemeente nog volop bezig zijn een (sociaal) netwerk op te bouwen of wellicht deze dingen nog in hun oude woonplaats ondernemen. Naar verwachting treedt hierin een verschuiving op wanneer zij langer in deze stad wonen.

17% 9% 60%

80%

Vaak

100%

2.2 Geografische segregatie In Schiedam is sprake van een (ervaren) scheiding tussen ‘noord’ en ‘zuid’. Het gebied rondom de A20 en de spoor- en metrozone die de stad kruisen van Oost naar West wordt veelal beleefd als een barrière. Om te bezien of deze barrière een rol speelt in het leven en recreëren van de Schiedammers, is gevraagd in welke wijken de Schiedammers de voorgaande maand vrije tijd hebben doorgebracht. Het betreft elk type vrijetijdsbesteding, van familiebezoek tot sporten en winkelen.

* Voor alle percentages en de uitgebreide categorisering, zie Bijlage 2. 8

Figuur 3.2: welke wijken heb je de afgelopen maand bezocht in je vrije tijd?

Centrum

71%

Kethel (inclusief Harga en zwembad)

42%

Spaland / Sveaparken

41%

Oost (incl. pathe)

31%

Woudhoek

25%

Nieuwland

22%

Groenoord

22%

West

20%

Zuid

Figuur 3.3: Welke wijken heb je de afgelopen maand bezocht om iets te ondernemen in je vrije tijd? (de lijnen geven de scheiding tussen wijken ten noorden van de A20 en ten zuiden daarvan) Brengen bezoek aan (relatief aantal)

Bewoners van Centrum

Oost

Zuid

West

NieuwGroen- Woud- Spaland Kethel totaal land oord hoek / Svea

Centrum

38%

9%

8%

7%

8%

14%

4%

5%

7%

100%

Oost

31%

26%

5%

5%

4%

12%

5%

4%

9%

100%

Zuid

25%

8%

28%

6%

5%

9%

6%

4%

9%

100%

West

26%

8%

10%

19%

7%

11%

3%

4%

10%

100%

Nieuwland

26%

11%

5%

6%

18%

14%

5%

4%

12%

100%

Kethel

20%

7%

3%

3%

3%

24%

11%

9%

21%

100%

Groenoord

18%

8%

2%

1%

6%

14%

22%

11%

19%

100%

Woudhoek

16%

7%

3%

2%

6%

18%

9%

21%

18%

100%

Spaland / Svea

17%

8%

2%

2%

4%

19%

6%

17%

24%

100%

20% 0%

20%

40%

60%

80%

100%

Wanneer nader wordt gekeken naar de verdeling over de wijken (Figuur 3,3), valt een aantal zaken op. Met uitzondering van de wijk Oost, wordt de eigen wijk het meest frequent bezocht. Het Centrum wordt het vaakst bezocht. De aanwezigheid van voorzieningen als horeca, culturele instellingen, parken, sportverenigingen en winkelgebieden heeft – vanzelfsprekend - een aantrekkende werking. Hoe dichterbij de bestemming, hoe groter deze aantrekkingskracht. Het is lastig een sluitende verklaring te vinden voor de frequentie waarmee Spaland/Sveaparken bezocht wordt door inwoners van de overige noordelijke wijken. De sportschool, de basisscholen en de supermarkt zullen hier in ieder geval onderdeel vanuit maken.

9

Uit Figuur 3.3 (de wijken waarin de Schiedammers de voorafgaande maand (voorafgaand aan het veldwerk) hun vrije tijd hebben besteed), kan afgeleid worden dat de ‘geografische segregatie’ tussen noord en zuid inderdaad een feit is. De meeste activiteiten die Schiedammers in hun vrije tijd ondernemen, vinden plaats in hun eigen wijk, gevolgd door het Centrum. De vrijetijdsactiviteiten van inwoners van West, Oost en Nieuwland vinden echter het vaakst in het Centrum plaats, gevolgd door hun eigen wijk. Aannemelijk is dat dit voorkomt uit voorzieningen voor dagelijkse boodschappen, horeca en het culturele aanbod in combinatie met de geringe reistijd. Als alle bewegingen tussen de wijken ten noorden en zuiden van de A20zone bij elkaar op worden geteld naar herkomst, wordt nog duidelijker zichtbaar dat dit het geval is (Figuur 3.4).

4. 750 jaar Stadsrechten in 2025 Om te kunnen bepalen of de bekendheid met de viering in 2025 toeneemt, is - voorafgaand aan de start van de publiekscampagne bekeken hoe het met deze bekendheid staat. Nagenoeg tweederde van de Schiedammers is al bekend met deze viering. Figuur 4.1: Volgend jaar vier Schiedam 750 jaar stadsrechten; wist u dat?

Figuur 3.4: Waar ondernemen Schiedammers activiteiten in hun vrije tijd? (cumulatief naar stadsdeel)

Sdammers uit Noord

Naar Zuid

Sdammers uit Zuid

Naar Noord

Naar Noord 0%

20%

naar Zuid

40%

34%

Naar Zuid 60%

80%

66% 100%

naar Noord

Ja

Nee

Aan de mensen die bekend zijn met desbetreffende viering is gevraagd hoe zij hiervan kennis hebben genomen (Figuur 4.2 op de volgende pagina).

10

Figuur 4.2: Hoe wist je dat?

Via de krant of Nieuwsblad

34%

Via social media

5. Opvallende resultaten en context

26%

Via een officiële website

11%

Anders, namelijk

10%

Via vrienden of familie

10%

Via posters in de stad

8%

Via radio of tv

5%

0%

10%

20%

30%

40%

Een aanzienlijk deel van de Schiedammers gaf aan het op een andere manier te weten. Veelgenoemd in de categorie “Anders, namelijk’, waren:

-

Het 700 jarig bestaan meegemaakt en/of gevierd in 1975 Historisch onderlegd en/of lid van de Historische vereniging Algemene ontwikkeling (al dan niet als Schiedammer) Opgezocht naar aanleiding van het feest in Vlaardingen in 2023 Via een andere vereniging (genoemd zijn onder andere Blauwhuis, Lion’s Club, zang- en shantykoren, ondernemersvereniging, etc) Via het Wijkoverleg Via de ideeën-ansichtkaart verspreid in 2023

 Ruim tweederde van de Schiedammers voelt zich thuis in hun stad;  Het Schiedamse verleden en uitingen daarvan (molens, de binnenstad, jenever) genereren de meeste gevoelens van trots;  Schiedammers besteden hun vrije tijd (buiten de deur) het meest in hun eigen wijk, gevolgd door het Centrum;  Zoals op veel plekken, zetten heel veel Schiedammers zich meer in voor hun naasten dan voor de maatschappij in het algemeen;  Dit is terug te zien in de constatering dat slechts een klein aandeel van de Schiedammers trots is op de inzet en betrokkenheid van de inwoners bij hun stad.  Er is sprake van een scheiding tussen het stadsdeel ten noorden van de A20-zone en het stadsdeel ten zuiden ervan;  Veiligheid, luchtkwaliteit en de diversiteit van de bevolking worden gezien als de belangrijkste redenen om Schiedam af te raden als woonstad;  De nabijheid van Rotterdam, het historisch karakter en de bereikbaarheid zijn de belangrijkste redenen om Schiedam juist aan te raden;  Zo’n 2/3 van de Schiedammers weet dat volgend jaar gevierd wordt dat Schiedam dan 750 jaar stadsrechten geniet. De uitkomsten in context Schiedammers zijn mondig en direct. Zij wonen, leven, recreëren en werken in deze stad en zien zaken die beter kunnen. Het is dan ook niet verbazingwekkend dat een onderzoek naar emoties als lokaal sentiment kritiek op de gemeente, de stad en stadsgenoten losmaakt.

Deze kritiek is met name terug te zien in de gegeven open antwoorden; deze zijn aan de afdeling ter beschikking gesteld 11

Door woningbouwkeuzes in het (soms verre) verleden is in Schiedam sterk sprake van financieel-economische en sociaal-culturele segregatie op wijkniveau. Zo heeft de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aangegeven dat wat dat betreft Schiedam tot de meest gesegregeerde gemeenten van Nederland behoort als wordt gekeken naar absolute cijfers op het gebied van besteedbaar inkomen, demografie en werkloosheid. Deze segregatie heeft zijn weerslag in vele aspecten van wonen, leven, werken en recreëren; van de beschikbaarheid van sociaal kapitaal tot gevolgde opleidingen, van onveiligheid tot fysiek welzijn. Op stadsniveau heeft dit gevolgen gehad voor de sociale cohesie en de beeldvorming rondom bepaalde wijken. Hoewel sinds decennia wordt ingezet op meer differentiatie in het woonaanbod, kan sociaaleconomische verandering slechts langzaam plaatsvinden. Verandering van het imago van sommige wijken en haar inwoners gaat vaak nog langzamer. De resultaten van dit onderzoek bekrachtigen de keuze om de viering van Schiedam 750 stadsrechten te gebruiken als katalysator voor sociale cohesie, inclusie, feestelijke kruisbestuiving en lokale trots. De komende twee jaar zullen we monitoren of deze (neven-)effecten bereikt worden.

Hierna wordt de Schiebarometer getransformeerd in een periodieke monitoringstool van het sentiment in de stad en het imago van Schiedam onder haar inwoners. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat de directe beïnvloedbaarheid van het sentiment in de stad door de gemeente als beperkt moet worden beschouwd. Zaken als de economie, oorlog en vrede en het nationale debat vinden immers hun weerslag in het algeheel sentiment. Maar door samen te blijven werken aan een stad waar alle Schiedammers een betere toekomst hebben en fijn kunnen wonen, leven, werken en recreëren kan veel bereikt worden.

12

Bijlagen

1. Schiedamse zaken om trots op te zijn naar achtergrondkenmerken 2. Deelname aan maatschappelijke activiteiten 3. Kiezen tussen 2 uitersten

13 15 17

13

Bijlage 1 – Schiedamse zaken om trots op te zijn naar achtergrondskenmerken De inzet Het Het en Het groen, De Historisch De havengebi industriële Hoe lang De betrokken Lokale de parken bereikbaar Het Mijn e festivals ed met de verleden woon je al moderne Het horeca heid van aanbod De molens en de heid met vereniging eigen binnensta en economis (Wilton Gemiddeld in jeneverind aanbod de kunst en Poldervaar OV, auto sleven buurt d en evenemen che Feijenoord Schiedam ustrie Schiedam cultuur t en fiets erfgoed ten wereldspel , Jenever, mers in de ers etc) stad Korter dan 6,91 8,43 7,44 5,98 6,54 8,10 5,56 6,25 8,38 7,26 7,43 7,76 7,01 7,16 2 jaar 2 tot 5 jaar 6 tot 15 jaar 16 tot 30 jaar 31 jaar of langer Total

Wat is je leeftijd

6,63

7,82

6,39

6,15

5,52

7,47

5,22

6,05

7,83

6,65

6,08

5,74

6,51

6,46

6,42

7,91

6,92

6,33

5,74

7,37

5,45

5,97

7,57

6,25

5,97

6,22

6,63

6,52

6,92

7,98

6,45

6,09

5,32

6,95

5,22

5,81

7,42

6,20

6,02

6,53

6,97

6,45

7,39

8,49

7,11

6,44

5,98

6,94

6,21

6,27

7,77

6,66

6,29

7,18

7,58

6,95

7,03

8,20

6,84

6,29

5,74

7,10

5,77

6,09

7,68

6,51

6,18

6,73

7,15

6,72

De inzet en Het groen, De Historisch De Het De betrokken Lokale de parken Het bereikbaar Het e festivals havengebi moderne heid van Mijn eigen aanbod Het Gemiddel De molens en de horeca heid met vereniging binnensta en ed met de jeneverind de buurt kunst en industriële d Poldervaa aanbod OV, auto sleven d en evenemen economis ustrie Schiedam cultuur rt en fiets erfgoed ten che mers in de stad

Jonger dan 25

6,64

7,63

5,96

5,34

3,51

7,52

3,54

5,37

7,22

5,46

4,84

5,87

6,23

5,78

25 - 34 jaar

6,75

7,97

6,49

5,95

5,55

7,33

5,38

5,87

7,64

6,28

6,06

6,07

6,94

6,48

35 - 49 jaar

6,85

8,23

6,60

6,03

5,80

6,86

5,62

6,01

7,57

6,35

6,13

6,44

7,08

6,58

50 - 64 jaar

7,25

8,24

7,03

6,51

5,92

6,98

5,87

6,01

7,72

6,68

6,38

6,93

7,30

6,83

7,26

8,47

7,35

6,79

6,19

7,19

6,44

6,65

7,88

6,92

6,36

7,43

7,42

7,10

7,03

8,20

6,84

6,29

5,75

7,11

5,77

6,09

7,68

6,51

6,18

6,73

7,16

6,72

65 jaar of ouder Total

wijk

De inzet Het en Het groen, De Historisch De havengebi De betrokken Lokale de parken bereikbaar Het e festivals ed met de Het moderne Het horeca heid van Mijn eigen aanbod De molens en de heid met vereniging binnensta en economis industriël Gemiddeld jeneverind aanbod de buurt kunst en Poldervaar OV, auto sleven d en evenemen che e verleden ustrie Schiedam cultuur t en fiets erfgoed ten wereldspel mers in de ers stad

Centrum

7,22

8,60

6,89

6,88

5,95

7,69

5,90

7,27

8,22

7,09

6,62

6,81

7,60

7,13

Oost

7,01

7,89

6,35

6,08

5,57

7,99

5,56

4,93

7,58

6,53

5,87

6,50

6,94

6,52

West + Havens

6,97

8,35

6,83

6,50

6,00

7,01

5,84

6,48

7,80

6,86

6,50

6,54

7,00

Zuid

6,98

7,86

6,33

5,83

5,39

5,15

5,45

5,61

7,51

6,00

6,01

6,77

7,12

Kethel + Industrie

7,21

8,02

6,73

6,54

6,14

7,08

6,31

6,88

7,77

6,30

6,23

6,99

7,47

Nieuwland

6,85

8,39

6,76

6,12

5,53

7,74

5,26

5,40

7,60

6,47

6,05

6,90

7,03

6,62

Groenoord

6,93

8,31

6,79

6,20

5,69

7,02

5,65

4,96

7,50

6,14

6,04

6,60

7,00

6,53

Woudhoek

6,68

7,81

7,37

6,32

5,31

6,78

5,73

6,64

7,62

6,03

5,96

6,13

7,03

6,57

Spaland/Sv eaparken + Polderbuite ngebied

7,63

8,36

7,63

6,38

6,17

6,43

6,58

7,66

7,64

6,72

6,32

7,44

7,61

Gemiddeld

7,03

8,20

6,84

6,29

5,74

7,10

5,77

6,08

7,68

6,51

6,18

6,73

7,15

6,82 6,31 6,90

7,12 6,71

Bijlage 2 – deelname aan de maatschappelijke activiteiten

Nooit

Een of enkele keren per jaar

Maandelijks

Wekenlijks

(Bijna) dagelijk

Ik zit zelf in de organisatie

Ik help mensen in mijn naaste omgeving

22%

37%

17%

16%

8%

1%

Lokale evenementen en festivals

26%

68%

5%

1%

0%

1%

Vrijwilligerswerk voor maatschappelijk doel, stichting of politieke partij

65%

15%

5%

9%

3%

4%

Bij een lokale vereniging

77%

8%

4%

8%

1%

3%

Bij een sportvereniging

71%

7%

4%

14%

3%

1%

Ik help op de school van mijn kinderen

87%

4%

2%

1%

1%

0%

Vanuit mijn religie (kerk, moskee, e.d.)

90%

4%

2%

4%

1%

0%

Bijlage 3 – Kiezen tussen 2 uitersten In hoofdstuk 2 (Figuur 2.6) is te zien hoe Schiedammers de stad typeren wanneer gekozen moet worden tussen twee uitersten. Eind 2019 is eenzelfde vraag gesteld in een niet separaat gepubliceerd onderzoek ten behoeve van de stads- of omgevingsvisie. Een groot deel van de bevraagde aspecten kwam overeen. Hieronder de resultaten in beide jaren.

2019

2024

sterke identiteit

buitenwijk Rotterdam

lelijk

mooi

rustig

levendig

onveilig

trots

veilig

saai

modern

traditioneel

gezond groen

buitenwijk Rotterdam

lelijk

mooi

rustig

levendig

bescheiden

trots

bruisend

saai

modern

traditioneel

groen

volgebouwd

gezond

ongezond

individualistisch

saamhorig

bescheiden

bruisend

schoon en heel

sterke identiteit

vies en kapot ongezond beton