Bijlage Coronaherstelplan Schiedam

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

Samen op weg naar herstel Coronaherstelplan Schiedam

Versiebeheer

1

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

Inhoudsopgave 1 Voorwoord

3

2 Een aanpak in twee pijlers

4

3 De sociale impact en aanpak van de crisis

6

3.1 3.2 3.3

Wat is er aan de hand op sociaal gebied? Wat hebben we op sociaal gebied gedaan? Wat gaan we doen op sociaal gebied?

4 Economie en cultuur 4.1 4.2 4.3

12

Wat is er aan de hand op het gebied van economie en cultuur? Wat hebben we gedaan op het gebied van economie en cultuur? Wat gaan we op het gebied van economie en cultuur doen?

5 Een vooruitblik op fase 3 5.1 5.2

12 14 15

16

Wat zien we? Wat gaan we doen?

16 16

6 Uitvoering en begroting 6.1 6.2 6.3

6 9 10

17

Pijler 1: Initiatieven uit de stad Pijler 2: maatregelen vanuit onze analyse Begroting 2021-2022

Bijlagen

17 17 17

19

Bijlage 1 Toelichting regeling Bijlage 2 Herstelplan Cultuur

20 21

2

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

1

Voorwoord

Veel Schiedammers zijn hard geraakt door de coronacrisis. Persoonlijk door ziekte of overlijden van dierbaren, financieel door verlies van inkomsten, sociaal door thuisonderwijs en -werken. Tegelijkertijd hebben Schiedammers zich veerkrachtig getoond. Tijdens de lockdown hebben Schiedammers naar elkaar omgekeken. Al vroeg in de crisis is door de gemeente op het gebied van de coronacrisis inzet gepleegd ter ondersteuning van de Schiedamse samenleving. De coronacrisis heeft bestaande achterstanden en problemen zichtbaar gemaakt en versterkt. Voor Schiedammers die al kwetsbaar waren, geldt dat de crisis hun problemen heeft vergroot. Daar richten we ons op. Dit coronaherstelplan is een aanvulling op alle inzet die, regulier en aanvullend via de compensatie, al gedaan wordt. De coronareserve is ook in 2021 en 2022 beschikbaar voor ondersteuning. We zullen binnen deze reserve apart middelen reserveren, om samen met de stad aanvullende activiteiten te organiseren. Daarbij willen we gebruikmaken van de kennis die er in de stad is; dus bevragen we maatschappelijke organisaties, onderwijs, inwoners en ondernemers en bieden we ruimte voor initiatieven vanuit de stad. Dit plan is geschreven op het moment (zomer 2021) dat het aantal besmettingen stabiliseert. Het Rijk heeft aangekondigd dat de maatregelen versoepeld worden, maar er blijft onzekerheid.

Dat betekent ook dat dit plan niet in beton is gegoten. Als het nodig is passen we het aan. Belangrijk is om de signalen vanuit de Schiedamse samenleving snel en goed op te vangen. Het continu in contact zijn met de Schiedamse samenleving is hiervoor een randvoorwaarde. Ook heeft het kabinet aangekondigd te stoppen met de ondersteuning van ondernemers. Ook dit kan nog leiden tot wijzigingen of aanvullingen. In dit plan gaan we in op de impact van de crisis. We geven aan wat we al gedaan hebben en wat we nog gaan doen. We onderscheiden 3 fases: de acute fase in de eerste periode van de crisis, de tweede fase, waarin we meer weten en ook gerichter kunnen handelen en een derde fase waarin structureel herstel centraal staat. De laatste fase bereiden we voor, op weg naar een nieuwe collegeperiode.

3

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

2

Een aanpak in twee pijlers We ondersteunen initiatieven uit de stad en nemen zelf initiatieven op basis van een analyse van de gevolgen van de crisis. We stellen geld beschikbaar uit de coronareserve.

Het doel van dit plan is om Schiedammers, ondernemers en instellingen verder op weg te helpen in het herstel van de gevolgen van covid-19 op die gebieden waar dat het hardste nodig is: economie, het sociaal domein, het onderwijs1, cultuur en gezondheid. Door steun en geld voor initiatieven van Schiedammers en door een aantal gerichte maatregelen in te (blijven) zetten. In onze aanpak onderscheiden we twee pijlers: 1.

Stimuleren en ondersteunen van initiatieven van Schiedammers We stimuleren en honoreren initiatieven uit de stad met een eenmalige subsidie. Hiermee blijven we de kracht van de stad benutten en belonen. Schiedammers en instellingen kunnen een eenmalige subsidie aanvragen voor problematiek die voortkomt uit de maatregelen in de coronacrisis en bijdraagt aan structureel herstel.

2.

Gerichte maatregelen en aansluiting op huidig beleid Op basis van de gemeentelijke en landelijke analyse van de impact nemen we zelf initiatieven om, in overleg, ondernemers en de cultuursector te blijven ondersteunen. We blijven ook met onze partners in het sociaal domein in gesprek. Hieruit zijn al de eerste initiatieven voortgekomen op het gebied van jongerenwerk en sport en bewegen. Schiedam heeft als een van de weinige Nederlandse gemeenten ervoor gekozen om de middelen van het Rijk die in de compensatie pakketten zaten in een aparte reserve op te nemen. Hiermee hebben we al snel in de crisis ondersteuning geboden. Deze reserve blijven we inzetten als een aanvulling op de reguliere middelen en middelen uit de reserve die vanaf de coronacrisis al ingezet zijn. Verder moeten de voorstellen aansluiten bij bestaand beleid. In een gesprek met raadsleden is in het bijzonder aandacht gevraagd voor de (taal) achterstanden in het onderwijs en de ondersteuning van bewoners- en wijkinitiatieven. Verder is ook de toegankelijkheid van de voedselbank aandachtspunt gebleken. Met dit plan zetten we de extra aandacht voor deze onderwerpen voort.

1

De financiering voor extra maatrelen in het onderwijs loopt via het Nationaal Programma Onderwijs. Als het nodig is investeren we ook vanuit de corona reserve in de voorschoolse educatie en het onderwijs.

4

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

Overzicht uitgaven reserve compensatie corona2 Onderwerp

Uitgaven (€)

Lokale culturele voorzieningen

398.300

Compensatie toeristen- en parkeerbelasting

10.000

Decentralisatie Participatiewet

861.000

Lagere apparaatskosten

348.500

Buurt- en dorpshuizen, activiteiten en ontmoetingen

152.000

Vrijwilligersorganisaties jeugd, perspectief jeugd- en jongerenwerk

16.598

Toezicht en handhaving

24.500

Compensatie precariobelasting en markt- en evenementenleges

40.000 581.606

Aanvullend pakket re-integratie Afvalverwerking

485.000

Totaal

2.917.504

Het plan is actiegericht, waarbij als het mogelijk is voor- en afgestemd met Schiedammers. Er is input gevraagd aan de partners in het welzijnsveld en ondernemers (SHOP, Schiedam Partners en Centrummanagement). We baseren ons op feiten, cijfers en de duiding daarvan, maar beseffen ook dat we veel nog niet weten en dat de crisis onvoorspelbaar is. Daarom is het plan ook flexibel.

2

Betreft de stand van augustus 2020. In de zomernota 2022 is aanvullend een bedrag van € 2.000.000 onttrokken. Zie ook de bijlage voor een overzicht van stortingen en onttrekkingen.

5

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

3

De sociale impact en aanpak van de crisis De crisis heeft grote impact gehad op Schiedammers. Op basis van lokale gegevens van ons kenniscentrum en landelijke gegevens zien we voor welke Schiedammers de crisis de grootste gevolgen heeft. Met name de Schiedammers uit de zwakkere sociaaleconomische groepen voelen zich relatief vaak eenzaam, nemen minder vaak deel aan activiteiteni, ervaren een slechtere gezondheidii en maken vaker gebruik van Wmo-voorzieningeniii. Ook hebben zij (logischerwijs) minder financiële reserves om tegenslagen op te vangen, voelen zij zich vaker onveilig en zijn minder tevreden over de leefbaarheid van de stadiv. Ondernemers en de culturele sector hebben te maken met omzetverlies, onzekerheid en achteruitgang van hun inkomen.

3.1 Wat is er aan de hand op sociaal gebied? Werkzoekenden en uitkeringen In het voorjaar van 2020 nam de werkloosheid in Schiedam in korte tijd sterk toe, tot bijna 5.000 werkzoekenden. Hoewel er daarna enkele maanden sprake was een afname, was er vervolgens toch weer sprake van een toename. Met als resultaat dat in het voorjaar van 2021 de werkloosheid nog altijd fors hoger is dan voor de corona-uitbraak. Het reguliere aantal bijstandsuitkeringen groeide nauwelijks, maar wel de uitkeringen in het kader van de (bijstandsgerelateerde) TOZO-regeling. Veel ondernemers kwamen als gevolg van de lockdown in de problemen en deden een beroep op de TOZO. De maanden daar op volgend is er weliswaar sprake van een forse daling maar ligt het aantal uitkeringen nog altijd hoger dan voor de corona-uitbraak. Ontwikkeling geregistreerde werkzoekenden in Schiedam (bron: UWV) 5100,0 5000,0 4900,0 4800,0 4700,0 4600,0 4500,0 4400,0 4300,0

4937,0 4657,0

4990,0

4942,0 4899,0 4877,0 4865,0 4828,04859,0 4755,0 4738,0

4479,0

6

4897,0 4847,0

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

Zorg en ondersteuning Wmo In 2020 is het beroep dat door Schiedammers is gedaan op Wmo-voorzieningen aanmerkelijk afgenomen. Zo was er bijvoorbeeld veel minder vraag naar ondersteuning thuis en waren er relatief weinig verzoeken voor vervoer met de regiotaxi. Met name in de eerste maanden van corona was er onder ouderen veel angst om andere mensen over de vloer te krijgen en/of elders te ontmoeten. Dit is ook duidelijk zichtbaar in de financiële cijfers: in 2020 was er een overschot op de Wmo-begroting van 1,3 miljoen euro (bron: Jaarstukken 2020 ROGplus). Onduidelijk is nog wat het beeld ven het gebruik op langere termijn zal zijn. Armoederegelingen Het gebruik van armoederegelingen is tussen 2018 en 2020 afgenomen van 12,1% (9.400 personen) van de Schiedammers tot 9,2% (7.300 personen). Het vermoeden bestaat dat ook dit grotendeels op corona terug te voeren is: mensen vermeden contact. Bovendien waren balies van hulporganisaties gedurende een bepaalde tijd verminderd of helemaal niet open. Dat gold onder meer voor de wijkondersteuningsteams. Het aantal aanmeldingen van nieuwe cliënten vorig jaar bij de Wot’s was daardoor lager dan gebruikelijk. Verwacht wordt dat huishoudens die in de problemen zijn geraakt maar nog geen hulp hebben gezocht, dit de komende tijd alsnog zullen doen.

Jongeren Uit de corona-monitor, maar ook de Jeugdmonitor 2021 en de Gezondheidsmonitor blijkt dat jongeren het moeilijk hebben. Ook in Schiedam zien we dat de problemen toenemen. De vraag naar (specialistische) ondersteuning neemt toe en leidt tot wachtlijsten. Het aandeel kinderen dat zich soms of vaak zorgen maakt over de schoolprestaties is gestegen. Deze toename heeft waarschijnlijk te maken met de schoolsluitingen vanwege corona. Hierdoor is het voor veel kinderen lastiger om bij te blijven met schoolwerk. De jongeren in de leeftijd 11-17 jaar geven aan dat zij zich de afgelopen maanden minder goed hebben gevoeld dan in eerdere onderzoeken naar voren kwam. Het aandeel jongeren dat zich uitstekend/goed voelde is gedaald van 80% naar 61%. Bovendien is eenzaamheid licht toegenomen. De coronapandemie en de beperkende covid-maatregelen hebben hierop duidelijk een ongunstig effect. Computeren en social media nemen een belangrijk deel in van het leven van jongeren. In deze bijzondere periode is te zien dat sport- en andere beweegactiviteiten, maar ook theater, muziek, lezen en natuur- en techniekactiviteiten in belang aan het afnemen zijn. Ook het lidmaatschap van een sportvereniging is onder jongeren fors gedaald. Het is niet zeker of deze ontwikkeling alleen het gevolg is van de beperkende covid-19-maatregelen.

Er is een duidelijke verslechtering in de ervaren lichamelijke en geestelijke gezondheid. Ook zijn de jongeren van 17 t/m 23 jaar aanzienlijk minder tevreden over de kwantiteit en kwaliteit van hun sociale contacten. Anderzijds wordt door de beperkende maatregelen minder onveiligheid ervaren en is er meer waardering voor de parken, natuur en openbare sportfaciliteiten in Schiedam. Het beeld in Schiedam bevestigt de landelijke adviezen om speciale aandacht te geven aan de aanpak voor jongeren. Veiligheid Mede als gevolg van het thuiswerken was er in Schiedam in het eerste halfjaar van 2020 minder sprake van inbraken en (winkel)diefstallen en andere vermogensdelicten. Anderzijds waren er meer

7

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

meldingen van (internet)fraude en vernielingen. Dit laatste werd nogal eens in verband gebracht met rondhangende jeugd die zich door de coronamaatregelen aan het vervelen was. De veiligheidsmonitor laat lagere scores zien van de veiligheidsbeleving van de Schiedammers. De periode tijdens corona laat zien dat er in toenemende mate sprake is van zwerfafval in de openbare ruimte. Dit heeft een negatief effect op de veiligheidsbeleving van de Schiedammers. Onderwijs Als gevolg van de sluiting van de scholen tijdens de lockdown hebben kinderen, leerlingen en studenten vertragingen opgelopen. Daarnaast zijn er kinderen en jongeren die sociale en/of psychische problemen hebben, of te maken hebben gehad met problemen in de thuis situatie. Om deze vertragingen en problemen aan te pakken heeft het ministerie van OCW voor twee jaar geld beschikbaar gesteld via het Nationaal Programma Onderwijs. Het merendeel van de middelen is beschikbaar gesteld aan de schoolbesturen, daarnaast heeft de gemeente een bedrag van 1,6 miljoen ontvangen via het NPO. Met deze middelen sluiten we aan op de plannen van de scholen. Scholen hebben behoefte aan extra zorg. Onderzocht wordt of die uitbreiding tijdelijk kan worden ingezet om achterstanden in te halen. Met de NPO middelen kan ook de voorschoolse educatie achterstanden inhalen.

Er is een vertraging opgetreden bij de aanmeldingen voor de voorschoolse educatie van 2,5tot 4-jarigen (tussen de mei- en de zomervakantie 2021). Die lijken nu weer aan te trekken. Vanuit het onderwijsachterstandenbeleid blijven we investeren in extra toeleiding en versterking van de voorschoolse educatie. Landelijke analyses bevestigen ons beeld In mei 2020 heeft de werkgroep Sociale impact van de Coronacrisis onder leiding van burgemeester Halsema verslag uitgebracht van de sociale gevolgen van de coronacrisis. De bevindingen van de werkgroep zijn dat alle bestaande kwetsbare groepen het hardst worden geraakt en dat er nieuwe kwetsbare groepen ontstaan. De werkgroep adviseert het beleid te richten op 1) het verzachten van de effecten van de crisis op kwetsbare burgers en 2) de versterking van de sociale stabiliteit en veerkracht in gemeenten. Het CPB en SCP concluderen in ‘De ongelijke effecten van de crisis’ (april 2021) dat niet iedereen even hard wordt geraakt door de crisis. Algemeen  Ongelijke effecten op de arbeidsmarkt: vooral personen zonder vast dienstverband worden geraakt. En dan met name jongeren en bewoners van kwetsbare wijken.  Met name zelfstandigen komen zonder steun snel in de problemen.  De sluiting van het primair onderwijs heeft geleid tot leerachterstanden.  Verslechtering van de psychische gezondheid en toename eenzaamheid tijdens de pandemie.

Specifiek voor jongeren  Zij vinden dat hun belangen onvoldoende worden meegenomen.  Zij worden relatief hard geraakt: ze zijn klein behuisd, inkomsten vallen weg, stages gaan niet door/digitaal onderwijs, somber toekomstbeeld.  Stigmatisering: jongeren worden verantwoordelijk gehouden voor besmettingen.

Onderwijs Harde gegevens over de opgelopen achterstand op taal en rekenen door de Coronacrisis ontbreken. De inschatting is dat dit gemiddeld zo’n 3 tot 4 weken zal bedragen (mei 2020). Waarvan een groot

8

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

deel naar verwachting wordt hersteld door extra doelgericht lesgeven van leraren. Van belang is dat verschillen tussen groepen kinderen verder zijn toegenomen. We schatten in dat de OABdoelgroepkinderen (de 15% laagste SES) gemiddeld 1,5 maand extra achterstand hebben opgelopen, kinderen uit de 15% hoogste SES-categorie gemiddeld 0 maanden. Oftewel, dat de al forse verschillen tussen deze groepen verder zijn opgelopen, met naar schatting zo’n 1,5 maand 3.

3.2 Wat hebben we op sociaal gebied gedaan? Spontane hulp Sinds het uitbreken van de coronavirus zijn er veel spontane meldingen gekomen van Schiedammers die hun stadgenoten willen helpen. Hiervoor is Schiedam Helpt in het leven geroepen. Hierin is een breed aanbod aan activiteiten opgenomen zoals boodschappen doen, koken voor de buren of het bieden van een luisterend oor aan mensen die daar behoefte aan hebben. De gemeente heeft deze initiatieven ondersteund, onder andere via de wijkbudgetten.

Jongeren Voor jongeren hebben de aanbieders van het jongerenwerk de handen ineengeslagen. In overleg met de scholen zijn activiteiten voor jongeren in een kwetsbare positie uitgevoerd. Scholen en de wijkondersteuningsteams hebben samengewerkt om alle kinderen in beeld te houden.

Sporten en bewegen Het communicatieplatform Lekker Bezig Schiedam is ingezet om de vele alternatieve beweeg- en sportmogelijkheden in Schiedam zichtbaar te maken. Op initiatief van het wijkondersteuningsteam is in samenwerking met DOCK, de beweegcoaches en een lokale beweeg- en sportaanbieder Balkon In Beweging gestart. Op een aantal locaties in de stad hebben buurtsportcoaches in samenwerking met sportaanbieders een sportprogramma verzorgd. Het college heeft 3 maanden huur kwijtgescholden aan de amateursportorganisaties die een huurrelatie hebben met de gemeente, Optisport of de Stichting Sportpark Willem Alexander of Sportpark Harga. De sportverenigingen hebben vooral onder jongeren te maken gekregen met dalende ledenaantallen.

3

Hierbij hebben we gebruik gemaakt van de analyse van “Vinci Toponderwijs”: Compenseren voor Corona, mei 2020

9

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

Overige ondersteuning Gesubsidieerde instellingen en organisaties die aantoonbaar getroffen zijn door de maatregelen rond covid-19 kunnen een ‘verzoek om een maatregel’ indienen. Ook voor een aantal bewonersinitiatieven in de wijken hebben de coronamaatregelen veel impact gehad. Veel activiteiten konden niet doorgaan of alleen in aangepaste vorm. Onder andere verschillende ontmoetingsruimten, waarvan een deel in beheer door bewoners, zijn maandenlang gesloten gebleven. Langzaam konden deze onder strikte voorwaarden weer (gedeeltelijk) open. Deze ontmoetingsruimten zijn op verschillende manieren financieel bijgestaan door de gemeente en het Rijk. Vanaf het begin van de crisis is er nauw contact geweest met de voedselbank, met name over de financiële situatie. Gelukkig heeft de crisis niet geleid tot langere wachttijden, op een enkele uitzondering na. We hebben een extra impuls gegeven aan het opruimen van de openbare ruimte via Irado. Er is een extra locatie geopend voor dak- en thuislozen omdat de winteropvang vanwege de coronamaatregelen om meer capaciteit vroeg.

3.3 Wat gaan we doen op sociaal gebied? Eerste pijler Gebleken is dat Schiedammers heel goed weten wat er nodig is. We stellen we een extra budget van € 250.000 beschikbaar via een subsidieregeling die geldt voor 2021 en 2022. Het zou dan kunnen gaan om perspectief voor jongeren door extra begeleiding naar werk en opleiding, stage of bijbaan, meer sportactiviteiten in de wijken of hulp voor ouderen of de versterking van de buurt- en wijkinitiatieven.

Tweede pijler We gaan door met de ondersteuning van kwetsbare Schiedammers. Aspecten als sociaal en mentaal welbevinden, eenzaamheid en gezondheid zijn belangrijk om aan te pakken. Samen met het onderwijs zetten we de middelen voor het Nationaal Programma Onderwijs is om de ontstane vertragingen en achterstanden in te lopen. Als het nodig blijkt te zijn investeren we ook vanuit de coronareserve in de voorschoolse educatie en het onderwijs. Vanuit het onderwijs is vooral behoefte aan extra zorg in de klas.

10

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

Eerste inventarisatie maatregelen Uit de analyse hebben we gezien dat met name kwetsbare Schiedammers hard zijn geraakt door de crisis. Daar hebben we de afgelopen periode al op ingezet en dat blijven we doen. De onderstaande activiteiten komen voort uit een eerste inventarisatie. We gaan hierover in gesprek om te kijken of deze activiteiten passen binnen de kaders van dit plan, of dat hiervoor andere mogelijkheden zijn. Dit doen we zo snel mogelijk, als het kan binnen de bestaande structuur. Als dat niet op korte termijn kan dan nemen we het initiatief om eerder te overleggen. Jongeren en gezinnen  Extra ondersteuning voor Schiedammers via de aanpak van de Tafels van Schiedam.  Intensiveren van de schuldenaanpak van gezinnen door uitbreiding van de SHV via de wijkondersteuningsteams en financieel spreekuur binnen VO en MBO.  Creëren van meer ruimte voor maatwerk binnen Onderwijs en Zorg.  Extra jongerenwerk op scholen gericht op mentaal welbevinden en versterken eigen regie. Gezondheid, sport en bewegen     

 

Organiseren van meer sportactiviteiten in de wijken door het beter benutten van sportaccommodaties en de buitenruimte. Uitbreiden sport- en buurtcoaches. Blijven ondersteunen van sportverenigingen en waar mogelijk de verenigingen helpen zich in te zetten voor bredere sociale doelstellingen. Zo nodig sportverenigingen uitstel van betaling verlenen. Wijkregisseurs worden ingezet om de wijkhuizen te steunen en worden ook ingezet voor het weer op gang brengen van de wijkinfrastructuur/wijkvoorzieningen. Eventueel via toepassing van een stimuleringsregeling. o We gaan vaker de wijktafels weer benutten om signalen uit de stad op te halen. o De wijkbudgetten worden weer gepromoot. o Mensen wijzen we er op wat binnen de maatregelen wel kan. Extra inzet op het werven van vrijwilligers en de ondersteuning van mantelzorgers. Extra inzet op de aanpak van eenzaamheid onder ouderen en jongeren.

Algemeen  Extra aandacht voor de bekendheid en het gebruik van diverse voorzieningen in het armoedebeleid (voedselbank) en de Wmo.  Minder digivaardige Schiedammers en met name ouderen helpen met de coronapas, bijvoorbeeld door jongeren en ouderen samen te brengen. Veiligheid/openbare ruimte  We gaan in overleg met Irado om extra aandacht te blijven schenken aan een schone en vellige openbare ruimte.

11

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

4

Economie en cultuur Ondernemers en de culturele sector hebben te maken met omzetverlies, onzekerheid en achteruitgang van hun inkomen.

4.1 Wat is er aan de hand op het gebied van economie en cultuur? Inschatting economische gevolgen door ondernemers

3% 20%

zeer groot

23% groot matig

28%

26%

niet of nauwelijks

De meest voorkomende gevolgen van de coronapandemie zijn: omzetderving (64% van de bedrijven heeft hiermee te maken), een lagere of vertraagde aanmelding van nieuwe klanten (40%), verlies van bestaande klanten of zaken (39%) en/of het wegvallen van de vraag, afzet of complete markt (38%).

Sentiment rondom de coronacrisis Antwoord

Aandeel

De coronacrisis bedreigt het voortbestaan van mijn bedrijf De coronacrisis zal sterke impact hebben op mijn bedrijf, maar zal niet leiden tot een faillissement De coronacrisis zal matige impact hebben op mijn bedrijf

13% 28%

De coronacrisis zal niet of nauwelijks impact hebben op mijn bedrijf De coronacrisis biedt me kansen als bedrijf

19% 6%

Ik weet het (nog) niet Totaal

12% 100%

22%

Ongeveer een op de acht respondenten geeft aan dat de coronacrisis het voortbestaan van het bedrijf bedreigt. Ruim een kwart verwacht dat corona een sterke impact zal hebben, maar niet zal leiden tot een faillissement. Bijna een op de vijf verwacht dat corona niet of nauwelijks impact zal hebben op het bedrijf. Daarentegen ziet 6% van de respondenten nieuwe kansen dankzij corona. Allerlei instellingen en activiteiten op het gebied van cultuur, recreatie, evenementen, sport alsmede de horeca zijn langere tijd gesloten geweest of afgelast. De impact hiervan op de bevolking is

12

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

ongetwijfeld heel groot geweest. Onder andere met de Cultuurimpuls zijn de culturele instellingen de afgelopen periode financieel ondersteund om het hoofd boven water te houden.

Steun ondernemers Schiedamse ondernemers hebben gebruikgemaakt van de financiële ondersteuning van het Rijk. Het gebruik is vergelijkbaar met andere gemeenten met een inwonersaantal tussen 50.000 en 100.000. Het gaat om tegemoetkoming in de loonkosten (NOW), de tegemoetkoming getroffen sectoren (TOGS), de tijdelijke overbrugging zelfstandige ondernemers, tegemoetkoming vaste lasten (TVL) en uitstel belastingbetaling. Met name eenmanszaken hebben gebruikgemaakt van de steun. In de komende periode blijven we met ondernemers in gesprek over de consequenties van de beëindiging van de regelingen door het Rijk. (Bron: waarstaatjegemeente.nl)

13

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

4.2 Wat hebben we gedaan op het gebied van economie en cultuur? Inkomensondersteuning Naast de via Stroomopwaarts uitgekeerde middelen op basis van de landelijke rijksregelingen TOZO, TONK en bedrijfskredieten zijn er vanuit de coronareserve diverse ondersteuningsacties geweest. Vanaf de start van de pandemie hebben we actief contact gezocht met bedrijven en hen geïnformeerd over de steunpakketten.

Hulp voor ondernemers en horeca De ervaring is dat problemen pas later zichtbaar worden. Veel ondernemers hebben ingeteerd op hun reserves. De gevolgen van corona zullen later zichtbaar worden, ook nu het Rijk de ondersteuning gaat stopzetten. Er zijn trainingen aangeboden om online marketing te verbeteren. SHOP op de Hoogstraat is, voor zover de maatregelen dit toelieten, beschikbaar geweest voor ondernemers als vraagbaak. Stichting Centrummanagement kreeg een aanvullende subsidie voor het ondersteunen van ondernemers in digitaliseringsvraagstukken. De hardste klappen zijn gevallen in het MKB, retail en bij de zzp’ers. De horecasector is ook zwaar getroffen en ondersteund, met name de langdurige sluiting(en) en de 1,5 metermaatregel hadden veel invloed op de bedrijfsvoering. Om de horecaondernemers tegemoet te komen is in het voorjaar van 2020 een verruimde terrassenregeling ingevoerd waar de horecazaken geen precario over hoefden te betalen. Deze regeling is verlengd in 2021. Als onderdeel van dit herstelplan willen we zowel de verruimde terrassenregeling als het kwijtschelden van precario voortzetten in 2022. Ook hebben we ondernemers geholpen door het bieden van uitstel van betaling van gemeentebelastingen en vereenvoudigen van de regelgeving voor bezorgen en afhalen in de horeca.

14

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

Hulp voor de culturele sector Ook de culturele instellingen en organisaties zijn geholpen. De provincie Zuid-Holland heeft een noodsteunregeling voor de culturele sector in de provincie in het leven geroepen. Gemeenten tot 150.000 inwoners kunnen een beroep doen op deze regeling. De gemeente heeft deze subsidie aangevraagd en gekregen (€ 93.211). Van de subsidieregeling Incidentele Cultuursubsidie 2021 Schiedam, ten behoeve van een Cultuurimpuls (collegebesluit 8 juni 2021), wordt goed gebruikgemaakt. In de zomervakantie is er al een aantal projecten toegekend en lopen er nog diverse gesprekken over nieuwe aanvragen. Afgelopen periode is een aantal culturele instellingen in Schiedam middels Rijksmiddelen ondersteund. Het betreft Stichting Theater aan de Schie, Stichting Nationaal Jenevermuseum Schiedam, Stichting Schiedamse Molens, Stichting Schie TV, Stichting Mooi Werk, Stichting Wenneker Cinema en Stichting Grote of St. Janskerk.

4.3 Wat gaan we op het gebied van economie en cultuur doen? Uit de analyse blijkt dat zowel de ondernemers en de culturele sector onze steun nog nodig hebben. Daarom zetten we de ingezette aanpak nog voort en verlengen we de Cultuurimpuls. Net als met de sociale partners blijven we in contact met de ondernemers (en hun vertegenwoordigers) en de culturele instellingen.

Steun aan ondernemers We blijven in contact met de ondernemers met een laagdrempelig loket waar ondernemers de komende tijd terecht kunnen. Waar ook de informatie kan worden gehaald over de regelingen waarop ze beroep kunnen doen, ook voor regelingen die niet van de gemeente zijn. Zo’n laagdrempelig loket wordt gerealiseerd bij op ondernemers betrokken organisaties zoals bijvoorbeeld het Centrummanagement of Schiedam Partners. Hierbij wordt gebruikgemaakt van bestaande structuren en gezorgd voor een laagdrempelige toegang voor de ondernemers. In elk geval gaan we door met onderstaande maatregelen:   

Clicks & Bricks MKB digitaliseringsvouchers Vrijstelling betaling precariobelasting

Verder onderzoeken we of we een extra impuls kunnen geven aan de activiteiten van de winkeliersverenigingen. Cultuur We verlengen de subsidieregeling Incidentele Cultuursubsidie voor het jaar 2022. Bij verlenging maken we het mogelijk om ook in 2022 nog in te zetten op het verder winnen van publieksvertrouwen en/of leden te werven en vernieuwing, co-creëren, verbinden cultuur met welzijn en zorg. Aangezien de subsidieregeling in juni is vastgesteld en het tijd kost voor projectontwikkeling, is de wens vanuit het veld om in 2021 te starten met projecten en deze in 2022 te laten doorlopen. Met de verlenging van de regeling kan dit mogelijk worden gemaakt.

15

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

5

Een vooruitblik op fase 3

5.1 Wat zien we? De coronacrisis heeft geleid tot acute problemen, maar vooral ook structurele problemen zichtbaar gemaakt en verdiept. Kwetsbare Schiedammers zijn hebben minder kansen om zich te herstellen. Hardnekkige achterstanden zoals laaggeletterdheid, armoede, gezondheid, treffen al kwetsbare Schiedammers extra hard.

5.2 Wat gaan we doen? In fase 3 gaan we over naar structureel herstel waarin ook ruimte moet zijn voor nieuw beleid. Deze fase wordt vormgeven in de overgang naar een nieuw college. Structureel herstel zal moeten voldoen aan meer integrale aanpak, gebaseerd op een diepgaande analyse van de staat van de stad. Dit kan leiden tot beleidswijzigingen, die structureel worden bekostigd. Schiedam is bezig met het vormgeven van een monitor gebaseerd op de Sustainable Development Goals. Het ligt voor de hand om deze monitor ook in te zetten voor het coronaherstel. Op die manier past fase 3 naadloos in een nieuw collegeprogramma en de begroting.

16

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

6

Uitvoering en begroting We zetten onze aanpak voort in twee pijlers, voor elke pijler stellen we maximaal € 250.000 beschikbaar. In 2020 en 2021 hebben we al diverse activiteiten uit de reserve mogelijk gemaakt. In de begroting voor dit plan is opgenomen wat we tot nu toe hebben opgehaald als voortzetting van onze steun. Als het nodig blijkt vullen we het budget voor het plan aan vanuit de reserve. We nemen aan bedrag van € 50.000 op voor communicatie en uitvoering.

6.1 Pijler 1: Initiatieven uit de stad We stellen via een toegankelijke subsidieregeling geld beschikbaar aan inwoners en instellingen. We maken de regeling breed kenbaar en passen hem toe met een minimale administratieve last. Schiedammers hebben in de afgelopen periode laten zien dat ze heel goed weten wat er nodig is om kwetsbare Schiedammers en jongeren door de crisis te helpen. Hiervoor stellen we € 250.000 beschikbaar. Omdat de voorstellen uit de stad komen zorgen we er voor dat de regeling breed bekend wordt gemaakt.

6.2 Pijler 2: maatregelen vanuit onze analyse Uit onze analyse is gebleken is dat de ondersteuning die al wordt geboden aan ondernemers en de culturele sector nog nodig is. Hiermee zetten we voort wat we in de eerste fase zijn gestart. We blijven in gesprek en zorgen ervoor dat we makkelijk te benaderen zijn. Op basis van die contacten ondernemen we als het nodig is aanvullende stappen.

6.3 Begroting 2021-2022 Kosten

Dekking Reserve Corona

MRDH

Economie en cultuur Clicks&Bricks

€ 80.000

€ 40.000

Vrijstelling precario belasting 2022

€ 20.000

€ 20.000

Impuls winkeliersverenigingen

€ 40.000

PM

Extra inzet openbare ruimte

PM

Voortzetting cultuurimpuls 2022

€ 120.000

€ 120.000

€ 250.000

€ 250.000

Sociaal Subsidieregeling corona herstel 2021-2022 Organisatie Uitvoeringskosten Totaal

4

€ 50.000

€ 50.000

€ 520.0004

€ 480.0005

Middelen die eind 2022 niet zijn besteed worden terug gestort in de reserve Corona en blijven daarmee beschikbaar voor toekomstige maatregelen, bijvoorbeeld in de fase van structureel herstel. 5 Dit betreft het bedrag dat op dit moment is bestemd. Voor dit plan is maximaal 550.000 beschikbaar.

17

€ 40.000

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

18

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

Bijlagen

19

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

Bijlage 1 Toelichting regeling Algemene toelichting Schiedam is hard geraakt door de gevolgen van het coronavirus. Er is onzekerheid hoe lang deze situatie nog duurt. Nu de coronapandemie in een andere fase is aangekomen en er weer meer activiteiten mogelijk zijn, is het wenselijk activiteiten aan te bieden die zijn gericht op het herstel van de directe gevolgen van de covid wet- en regelgeving, die ten behoeve van de bestrijding van covid-19 is vastgesteld in Schiedam. Om deze activiteiten te stimuleren, stellen we een bedrag van € 250.000 beschikbaar voor de subsidieregeling ‘Incidentele subsidie Covid-19 2021-2022’. Hiermee ondersteunen we Schiedammers die al kwetsbaar waren en die harder zijn geraakt dan andere Schiedammers. Jongeren zijn met name door de sluiting van scholen en beperkingen in het openbare leven getroffen door het virus. De activiteit waar subsidie voor wordt aangevraagd is eenmalig van karakter en richt zich op de gevolgen van de bovenstaande gevolgen van de pandemie. Dit is een activiteit die niet binnen de gangbare subsidie past.

20

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

Bijlage 2 Herstelplan Cultuur Met het Herstelplan Cultuur wil de gemeente Schiedam inzetten op behoud van de culturele infrastructuur, banen en aanbod; het aanmoedigen van cultuurbezoek en het stimuleren van de cultuursector om te vernieuwen.

21

Samen op weg naar herstel – Coronaherstelplan Schiedam

Monitor Leefbaarheid en Veiligheid Schiedam 2019 (Kenniscentrum)

i Uitgedrukt als rapportcijfer krijgt het sociale leven van inwoners met een laag inkomen

een 7,0 en van inwoners met een midden- of hoog inkomen een 8,1. Ook feitelijk hebben inwoners met een laag inkomen minder vaak contact met vrienden en familie. Dit verschil bedraagt zo’n 5% tot 15% ten opzichte van de gemiddelde inwoner. Daarnaast nemen inwoners met een laag inkomen minder vaak deel aan activiteiten in club- of verenigingsverband. Dit is een verschil van wel 30% tot 40% ten opzichte van de gemiddelde inwoner (bron: Kenniscentrum MVS) ii Van de inwoners van Maassluis, Vlaardingen en Schiedam met een laag inkomen ervaart ongeveer 50% de eigen gezondheid als goed tot zeer goed, van de overige inwoners ongeveer 80% (bron: Kenniscentrum MVS, Inzicht in armoede 2019, wat zijn de ontwikkelingen en hoe effectief is het beleid?, juli 2019). iii Inwoners van Maassluis, Vlaardingen en Schiedam die in armoede leven maken ruim anderhalf keer zo vaak gebruik van Wmo-voorzieningen als inwoners die in niet in armoede leven: 14,3% tegenover 8,2% (bron: Kenniscentrum MVS, Armoede in de MVSgemeenten, welke inzichten levert data-analyse op?, maart 2018). iv Monitor Leefbaarheid en Veiligheid Schiedam 2019 (Kenniscentrum)

Colofon Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501, 3100 AE Schiedam 14 010 schiedam.nl

22