Bijlage Ambitieplan taalvaardig Schiedam 2025-2027

Taal en werk In het ambitieplan stelden de gemeente en partners zich als doel om werkgevers te enthousiasmeren om het Taalakkoord te tekenen en aan de slag te gaan met taalvaardigheid onder het personeel. Dit Taalakkoord was een initiatief van het ministerie van Sociale Zaken Werkgelegenheid en werd uitgevoerd door de Leerwerkloketten. Meerdere werkgevers in Schiedam ondertekenden het landelijke Taalakkoord. Het is een mooie aanzet geweest voor werkgevers om bewust aan de slag te gaan met het verbeteren van de taalvaardigheid van werknemers, maar inmiddels zijn de Leerwerkloketten gestopt met de uitvoering van dit Taalakkoord. Het Leerwerkloket Rijnmond helpt werkgevers in deze regio wel met handige tips en tools om de taalvaardigheid van werknemers te verbeteren. De Stichting Samenwerkende Serviceclubs Schiedam (4S) zette zich actief in voor de bestrijding van laaggeletterdheid in Schiedam. Inmiddels is deze stichting ontbonden en de acties uit het taalambitieplan waarvoor zij verantwoordelijk werd gehouden, zoals het opstellen van een plan van aanpak voor het werven van meer werkgevers, zijn niet gerealiseerd. In de afgelopen periode heeft Stroomopwaarts ervoor gezorgd dat alle communicatie op A2-niveau is. Potentiële medewerkers die moeite hebben met Nederlands spreken, lezen of schrijven, worden aangemeld voor WEB-trajecten.

Daarnaast is er een pilottraject gestart waarbij ongeveer 30 anderstaligen (oud-inburgeraars) met een uitkering een tijdelijke baan krijgen aangeboden binnen het werkleerbedrijf van Stroomopwaarts. Deze baan wordt gecombineerd met een intensief taaltraject. Het doel van dit traject is doorstroom naar regulier betaald werk. De afgelopen jaren hebben we samen met de partners een hoop in gang gezet om werkgevers te betrekken bij het onderwerp taalvaardigheid, maar het is gebleven bij losse acties. Bedrijven als Irado en Gom zetten in op taalonderwijs voor het personeel en zij kunnen een goed voorbeeld zijn voor andere bedrijven in Schiedam. Er liggen in Schiedam dus nog genoeg kansen en uitdagingen om een structurele aanpak op het gebied van taal en werk op te zetten en de samenwerking met werkgevers op dit thema te verstevigen.

28

Ambitieplan Taalvaardig Schiedam 2025-2027

Taal en financiën Gebleken is dat volwassenen met beperkte financiële vaardigheden in Schiedam het beste te bereiken zijn via schuldhulpverleningstrajecten. In Schiedam is er al een integrale aanpak, waarbij diverse organisaties actief naar elkaar doorverwijzen wanneer ze constateren dat iemand financiële problemen heeft. De doelstelling in het ambitieplan was dat betrokken professionals bij schuldhulpverleningstrajecten het signaleren als een cliënt beperkte financiële vaardigheden heeft en doorverwijzen naar het DigiTaalhuis. Het DigiTaalhuis werkt nauw samen met Minters en bij het Informatiepunt Digitale Overheid komen ook mensen in beeld die moeite hebben met financiële vaardigheden. Via de schuldhulpverleningstrajecten van Stroomopwaarts worden mensen doorverwezen naar het DigiTaalhuis, maar het is niet bekend om hoeveel personen per jaar het gaat. Een van de actiepunten uit het ambitieplan was het verduidelijken van de communicatie bij Stroomopwaarts. Het testpanel van Taalambassadeurs heeft bij Stroomopwaarts de 'blauwe map’ nagekeken, die tegenwoordig de “Goed-op-weg-map" heet. Deze map is een belangrijk hulpmiddel voor inwoners die te maken hebben met schulden. Samen met de Taalambassadeurs heeft Stroomopwaarts de informatie in deze map geschikt gemaakt voor mensen die moeite hebben met de Nederlandse taal lezen en schrijven.

Wijkgerichte aanpak Een van de actiepunten van het ambitieplan was het opstellen van een wijkaanpak in de Gorzen. In 2019 was een bewonersbijeenkomst de eerste aanzet daartoe. Door aanhoudende coronamaatregelen, personele wisselingen bij de gemeente en het vervallen van de functie van kwartiermaker bij de Bibliotheek Schiedam is het niet gelukt om een document op te stellen. Verschillende partners bieden wel activiteiten aan in de Gorzen om de basisvaardigheden te versterken. In 2022 zouden de gemeente en het DigiTaalhuis ook voor Groenoord een wijkaanpak opstellen. De partners zijn meerdere keren met elkaar in gesprek geweest over een gerichte aanpak voor deze wijk, maar onder andere vanwege het gebrek aan een goede locatie om verschillende (digi)taalactiviteiten onder te brengen, is een gezamenlijke wijkaanpak niet van de grond gekomen. Partners als DOCK, Stichting Aanzet en het DigiTaalhuis bieden wel activiteiten in Groenoord aan.

Aanpak NT1-doelgroep De inzet van de drie Schiedamse taalambassadeurs is belangrijk voor het bereiken van de doelgroep die Nederlands als eerste taal heeft. De Stichting Samenwerkende Serviceclubs (4S) en het DigiTaalhuis zouden er zorg voor dragen dat de Schiedamse taalambassadeurs en de bijbehorende ondersteuning geborgd zouden zijn binnen het DigiTaalhuis. De 4S is inmiddels opgeheven en de ondersteuning aan de taalambassadeurs is anders ingericht. De Schiedamse taalambassadeurs zijn nu namelijk aangesloten bij het Team Ervaringsdeskundigen Rotterdam Rijnmond. De coördinatie en ondersteuning van dit team is neergelegd bij Stichting Lezen en Schrijven. Een ander actiepunt uit het ambitieplan is het opstellen van een plan voor de ontwikkeling van het NT1-aanbod in Schiedam. De bibliotheek was al in een eerder stadium gestart met een NT1-klas in de Gorzen. Deze klas is verplaatst naar de Dam, ook omdat het merendeel van de cursisten in andere wijken wonen. Inmiddels organiseert NLtraining samen met het DigiTaalhuis taallessen voor de NT1doelgroep. Zij hebben gezamenlijk een plan gemaakt om meer cursisten te werven.

Conclusie Het Ambitieplan heeft een positieve impuls gegeven aan de aanpak van laaggeletterdheid. Een groot deel van de acties is voortvarend opgepakt en de partners hebben daarbij veel samengewerkt. Na

29

Ambitieplan Taalvaardig Schiedam 2025-2027

verloop van tijd is deze samenwerking minder hecht geworden. Oorzaken hiervan zijn herhaaldelijke coronamaatregelen en de vele personeelswisselingen, onder andere bij de gemeente Schiedam zelf. Wat meerdere partners hebben gemist in de afgelopen periode, is een duidelijke regie op de uitvoering van het ambitieplan. Ook waren bepaalde acties te veel op detailniveau geformuleerd, waardoor ze soms niet haalbaar bleken te zijn, bijvoorbeeld als een organisatie niet meer actief is in Schiedam. Er is in Schiedam nog steeds veel aandacht voor het versterken van de basisvaardigheden. De intenties van het ambitieplan waren en zijn goed, maar er is meer nodig om de aanpak levend te houden, om betrokken partners aangehaakt te laten blijven en om te leren van elkaars ervaringen.

30

Ambitieplan Taalvaardig Schiedam 2025-2027

Colofon Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501, 3100 AE Schiedam 14 010 schiedam.nl

31