Bijlage: Ambitiedocument Amaliapark

Amaliapark

Amaliapark

AMALIAPARK

A4

AMALIAPARK

A4

tekst

5

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave 1 2 3 4

5

6 7

Een nieuw park voor Schiedam: het Amaliapark Ambitie: Amaliapark voor stad en regio Dakkarakteristieken Het resultaat: een duurzaam park voor Schiedam 4.1 Stadlandverbinding 4.2 Balkon Midden-Delfland & Kethelplein 4.3 Dak en paden 4.4 Entrees 4.5 Zitplekken 4.6 Hellingen 4.7 Onderlangs hellingen 4.8 Wandel-, fiets- en trimroutes 4.9 Inrichting met landschappelijke kunst 4.10 Bomen en beplanting Fasering 5.1 Toegankelijk maken 5.1.1 Entrees 5.1.2 Paden (fiets- en voetroutes) 5.1.3 Balkons 5.1.4 Nieuwe aanplant 5.1.5 Doorontwikkeling hellingen en onderlangs Groencompensatie, herplant en uitgaven Hoe gaan we het beheren?

9 11 13 15 17 17 19 21 23 25 27 27 29 31 37 37 37 37 37 37 37 39 41

7

1

Een nieuw park voor Schiedam: het Amaliapark

1 Een nieuw park voor Schiedam: het Amaliapark Waar 45 jaar lang een groen zandlichaam lag, is in 2015 de A4 geopend. Het geliefde wandelgebied en speelterrein werd vervangen door de Ketheltunnel. Het dak van de tunnel biedt ruimte aan een sportpark en een park: dubbel grondgebruik in optima forma. Het sportpark is inmiddels goed ontwikkeld, maar ook het overige gedeelte van het tunneldak biedt unieke kansen voor natuur en recreatie. Met 15 hectare biedt het tunneldak de ruimte aan een compleet nieuw stadspark. Na het Beatrix- en Julianapark voegen we een nieuwe prinses aan het Schiedamse groen toe: het Amaliapark. Het Amaliapark wordt een cruciale schakel in het recreatieve netwerk vanuit de stad naar Midden-Delfland. Met dit park verbinden we de stad met onze groene achtertuin. Het is niet voor niets dat het Amaliapark is toegevoegd aan het Bijzonder Provinciaal Landschap.

Toekomstbeeld Sport- en recreatiepark Willem Alexander ofwel Amaliapark

Verbinding met Midden Delfland

Dit document laat zien hoe het Amaliapark zich ontwikkelt tot een park waar Schiedammers kunnen wandelen, recreëren en sporten, waar flora en fauna meer ruimte en kwaliteit krijgen. Daarnaast levert dit park ook een bijdrage aan de Schiedamse energiebehoefte. Het Amaliapark wordt een duurzaam park voor heel Schiedam!

9

2

Ambitie: Amaliapark voor stad en regio

2 Ambitie: Amaliapark voor stad en regio Midden Delfland is de groene buitenruimte voor de bewoners van de zuidelijke Randstad en is essentieel voor de leefbaarheid van de omringende steden. Het Amaliapark is op zichzelf een groene aanwinst voor de Schiedammers en sluit direct aan op het groene gebied van Midden Delfland. Het biedt bovendien alle recreatieve mogelijkheden van het veelzijdige Midden Delfland nog beter dan nu te benutten. De aanwijzing in de 70’er jaren tot Rijksbufferzone en de Reconstructiewet hebben er in elk geval voor gezorgd dat het contrast tussen stad en land werd geborgd en helder is. De aanleg van een recreatief netwerk van voorzieningen zorgen daarvoor. Zo zijn de zuidelijke en westelijke stadsrand van Delft ‘ingepakt’ in een serie van recreatiebossen en zijn de noordelijke randen van Schiedam en Vlaardingen ingericht met de herkenbare cultuurhistorisch waardevolle verkavelingsstructuur afgewisseld met hoog opgaande beplanting. Het verdiept en gedeeltelijk als landtunnel aanleggen van de snelweg heeft de impact van de weg op de omliggende weide- en stedelijke gebieden beperkt. Maar het zorgt er ook voor dat de automobilist op de snelweg de omgeving niet meer ervaart en ook de bezoeker op het huidige snelwegdak beleeft niet het omliggende landschap. En dat terwijl Midden Delfland als eerste een Bijzonder Provinciaal Landschap van Nederland is geworden.

Deze status geeft het belang aan van het open en groen houden van dit waardevolle agrarisch veenweidelandschap tussen de steden. Het Amaliapark geeft die landschapservaring weer terug. De 15 hectare verder te ontwikkelen Amaliapark gaat op een vanzelfsprekende wijze aansluiten op het omliggende landschap en de bijzondere kwaliteit daarvan zichtbaar en beleefbaar maken. Ontwerptekening Amaliapark

11

3

Dakkarakteristieken

3 Dakkarakteristieken

Hellin Water

Helling Onderlangs

Tekening principe dak en tunnel

g

Onderlangs Hellin

Dak

Water

Het langwerpige gekromde projectgebied wordt gevormd door het dak op de snelweg met hellingen aan beide zijden. Het is door zijn omvang en de hoogteverschillen opvallend en herkenbaar. Het gebied als geheel biedt lange zichtlijnen van stad naar land of andersom. Wel snijdt de trambaan het gebied in tweeën. Een deel is grotendeels ontwikkeld tot sportpark met voetbal- en handbalvelden met een parkeergarage in het helling. Het andere deel is een landschappelijk parkgebied zonder veel inrichting. Daar is in de hellingen nog ruimte voor zowel grootschalige groenelementen die structuur geven en op het dak voor kleinschalige groenelementen voor detaillering. De aanwezige grondlaag op het dak is schraal en slechts 50-75 centimeter diep en dat is medebepalend voor de soort beplanting en/of kruidige vegetatie die mogelijk is. (Bomen zijn in elk geval niet mogelijk.) De trambaan is nu een barrière die ervoor zorgt dat het gebruik van het gebied zich goeddeels beperkt tot het zuidelijke gedeelte. Samen met de RET kan de oversteek zo vormgegeven worden, dat deze deel uit maakt van het geheel en, weliswaar duidelijk en veilig, het gebruik van beide gebieden mogelijk maakt.

g

Onderlangs

Dak Helling Onderlangs

13

4

Het resultaat: een duurzaam park voor Schiedam

4 Het resultaat: een duurzaam park voor Schiedam De gemeente Schiedam wil dat het Amaliapark een uitnodigend en gebruiksvriendelijk park wordt voor bewoners van stad en regio. Een aantrekkelijk en goed toegankelijk park waar Schiedammers via lokale en doorgaande routes natuur, biodiversiteit en landschap ervaren. We maken gebruik van de bestaande fysieke omstandigheden. Dat zorgt ervoor dat het concept tegen een stootje kan en ook voor het beheer levert dat duurzaamheidswinst op. Het concept kan meegroeien in toekomstige ontwikkelingen en kan zo voor langere tijd mee. Duurzaamheid en gezondheid zijn voor de gemeente Schiedam belangrijke uitgangspunten in de ontwikkeling van de stad. Duurzaamheid is belangrijk voor de huidige en toekomstige bewoners van de stad, daarom is dit het fundament onder al het Schiedamse beleid. De gezondheid van Schiedammers is een belangrijke pijler in de sociale ontwikkeling van Schiedam. Als maatschappelijk partner wil de gemeente dan ook zowel natuur en recreatie als sport en beweging ondersteunen. Verdere ontwikkeling van het Amaliapark biedt hiervoor bij uitstek de mogelijkheden:

Schiedam versterkt de natuurwaarden van het gebied door het toevoegen van onder meer ruige kruidenvegetatie, waarmee de biodiversiteit omhooggaat. Door het inzaaien van planten met verschillende bloeitijden en kleuren, wordt het gebied het hele jaar door interessant om te bezoeken, en is het ook voor meerdere soorten insecten, vlinders en vogels aantrekkelijk.

Bewoners kunnen bewegen en vertoeven in de buitenlucht. Schiedam stimuleert het fietsen met de aanleg van fietsvoorzieningen en een fijnmazig net van comfortabele snelfietsroutes.

Het Amaliapark op de A4 wordt een belangrijke schakel in aansluiting op recreatieve routes door Midden Delfland. Schiedammers kunnen zo gemakkelijk ook omliggende gebieden bereiken, wat uitnodigt tot nog meer bewegen.

Naast het al goed ontwikkelde sportpark worden ook in het openbare gedeelte van het Amaliapark maken we uitdagende voorzieningen, bijvoorbeeld door het aanleggen van trappartijen, die ruimte bieden voor zowel de individuele sporter als voor inwoners die elkaar ontmoeten.

Ook cultuur verbindt mensen. Het Amaliapark is een inspirerende omgeving. Op het punt waar park en snelweg elkaar raken kunnen kunstenaars een landmark ontwerpen dat bezoekers trekt en waar men samenkomt. Als uitkijkpunt, als landmark, biedt het de bezoekers uitzicht op het unieke gebied. Een inspirerende plek waar je elkaar en anderen ontmoet, waar je je ervaring van het gebied met elkaar deelt wat ervoor zorgt dat je het gebied intensiever beleeft. Meer kunstwerken op het Amaliapark zijn mogelijk en ook biedt het park een bijzondere ruimte voor bijvoorbeeld een cultureel evenement als een vliegerfestival. Schiedam vindt de vertaling naar duurzaamheid van eminent belang en daarmee een betere boomkwaliteit (groter kroonvolume). Hiermee sluiten we ons ook aan bij i-Tree. Door de inzet van i-Tree kan de discussie worden verlegd van het aantal bomen naar de boomkwaliteit. Daarmee kunnen we ook aantonen dat het soms noodzakelijk is slecht groeiende bomen te verplaatsen of te vervangen. Het park krijgt meerwaarde en kwaliteit door extra bomen aan te planten en zo een rol spelen in de gewenste stad-land verbinding. Zonnepanelen dragen bij aan onze energie neutraliteit en een betere toekomst. Het Amaliapark biedt de mogelijkheid om zonnepanelen toe te passen en daarmee een bijdrage te leveren aan onze energiebehoefte.

15

Balkon Kethelplein Zonnepanelen

Balkon Midden-Delfland UItkijktoren

Koppen Amaliapark

4.1 Stadlandverbinding De noordkant van het park aan Midden Delflandse zijde raakt het open veenweidegebied. Deze relatie is momenteel moeilijk zichtbaar en voelbaar. Juist aandacht voor zichtrelaties in het gebied en tussen het gebied en zijn omgeving is een kwaliteit die beter benut moet worden. Dit hebben we vertaald in het ontwerp door een markant uitzichtpunt met zicht op Midden Delfland, naast een centrale loper over het hele dak. Door het gebied lopen diverse concrete stad-landverbindingen: voor fietsers, voor voetgangers en voor automobilisten over de snelweg. Deze verbindingen zijn van groot belang voor de beleefbaarheid en bereikbaarheid van Midden-Delfland en worden herkenbaarder gemaakt. Ook de centrale loper laat die verbinding tussen stad en land concreet zien en op de koppen van het park wordt die verbinding nog eens extra zichtbaar en voelbaar met een landmark.

4.2 Balkon Midden-Delfland & Kethelplein Balkon Midden Delfland

Uitzicht vanaf balkon op Midden Delfland

De Noordelijke kop van het park raakt het open veenweidegebied van Midden Delfland. In de huidige situatie is de relatie met Midden Delfland maar moeilijk zichtbaar en voelbaar. In de nieuwe situatie wordt het uitzicht op deze unieke plek benut om die relatie wel zichtbaar en voelbaar te maken: een landmark/balkon met zicht op het landschap. De centrale loper leidt naar dit markante punt waar alle verbindingen tussen stad en land zichtbaar en herkenbaar zijn, zowel ruimtelijk als functioneel (voet- en fietspaden, autoweg).

Het Balkon wordt uitzichtpunt en rustlocatie met informatie over de historie van het gebied: een open polderlandschap met lange zichtlijnen en de nog steeds aanwezige agrarische functie. Het ontwerp voorziet een zorgvuldig vormgegeven markant punt, passend bij de identiteit, de schaal en het karakter van zowel de stad als van het landschap. Kunstenaars kunnen een iconisch landmark ontwerpen dat bezoekers trekt en waar men samenkomt en elkaar ontmoet. Als bijzonder vormgegeven uitkijkpunt biedt het de bezoekers uitzicht op het unieke gebied. Een kunstwerk waar je je ervaring van het gebied met elkaar deelt waardoor je het gebied intensiever beleeft.

Balkon Kethelplein De gemeente Schiedam wil in 2050 CO2-neutraal zijn en in 2022 minimaal 15% zonnepanelen op Schiedamse daken realiseren. Het tunneldak is - zeker aan de kant van Kethelplein - een geschikte locatie voor de plaatsing van 5000 zonnepanelen binnen het omheinde Rijkswaterstaat. Plaatsing van zonnepanelen op het tunneldak draagt bij aan de energieneutraliteit van de nieuwe woonwijk en past bij de beoogde energievoorziening met lokale energiecollectieven.

17

Paden door het park

Dak en paden

4.3 Dak en paden Het dak van de tunnel kan maar een beperkt gewicht dragen. Daarom is bij de aanleg van de tunnel op het dak maar een dunne laag grond aangebracht. 75 cm, waar op verschillende plaatsen op dit moment nog maar 50 centimeter van over is. Die dunne deklaag is voldoende voor lage heesters en grassen, maar bomen kunnen er niet op groeien. Vandaar dat het dak nu een grote open vlakte is. We brengen daar een overzichtelijke structuur in aan met lopers (paden) van het ene uiteinde naar het andere uiteinde van het Amaliapark. Op die duidelijke structuur sluiten her en der verschillende typen paden aan (puinverharde paden en gemaaide paden). Over het dak slingert een half verhard pad dat in breedte varieert. Het wordt omgeven door glooiend gras, waarin uiteenlopende voorzieningen worden gerealiseerd voor zitgelegenheid, speelaanleiding of kunst. De gemaaide paden op de rand zijn aantrekkelijk omdat je daar het hoogteverschil goed ervaart. De hellingen kunnen voor extra activiteiten worden benut. De overgang van het tramspoor wordt aangesloten bij de puinverharde paden, waardoor het noordelijk en zuidelijk deel een betere verbinding krijgen.

Puinpad Amaliapark, zomer 2020

Verbinding parkdelen over tramspoor

19

Entrees van het park

Entrees Amaliapark

4.4 Entrees Het gebruik van het park beperkt zich momenteel tot bewoners van de omliggende buurten. Door de toegankelijkheid te verbeteren en de entrees uitnodigend te maken wordt het voor veel meer Schiedammers en Vlaardingers een aantrekkelijk gebied. De juiste verbindingen zorgen voor aansluiting met de omgeving (lokaal aansluiting op omliggende wijken, bovenlokaal aansluiting op Midden Delfland). Entrees tot het gebied zijn er zowel aan de zijde van Schiedam (vanuit de aanpalende wederopbouwwijken Groenoord en Woudhoek) als aan de zijde van Vlaardingen waarbij zichtlijnen een cruciale rol spelen (bijv. de entree Brederoweg).

Bestaande entree bij de Z-Flats

Schets van entree met verblijfplekken

21

Zitplekken

Zitplekken Amaliapark

4.5 Zitplekken De tunnel loopt licht op aan de zuidkant, en dit geeft een lichte glooiing in het parklandschap. Ook zijn er opvallende verhogingen door de dakconstructie van de tunnel wat een hoogteverschil van ongeveer 1 meter geeft. Soms over de halve breedte van het dak, soms over de gehele breedte. Op dit moment zijn deze verhogingen deels beplant met heesters, maar juist om het hoogteverschil te benadrukken is meer beplanting voorzien, in combinatie met het creëren van zitplekken.

Referenties zitplekken: Studio 1:1, Stuw in Zicht

Martijn Schoots, Zitbult Assen

23

Gevarieerde planten Paden op de hellingen

Spelen Aantrekkelijk hoogteverschil hellingen Amaliapark

4.6 Hellingen Op de hellingen staan (half)open groen en solitaire bomen. Aan de Vlaardingse kant is er een bosachtige structuur. Aan de Schiedamse kant, park Groenoord, een min of meer halfopen karakter. Om bezoekers op een aantrekkelijke manier het hoogteverschil te laten overbruggen bieden de hellingen allerlei kansen: 1. De paden worden zo aangelegd dat zij voor extra activiteiten op de hellingen worden benut. Door speelelementen toe te voegen geeft dit een extra beleving. 2. Het lopen op de rand van de hellingen biedt een extra dimensie bij het bewandelen van het Amaliapark. Aan weerszijden op het dak wordt een pad gemaaid waar je het hoogteverschil optimaal ervaart. 3. Hellingen zijn van zichzelf al een bakermat voor gevarieerde natuur en dat gegeven benutten we bij de beplanting.

Schets van trap met ‘spreekbuis’ om met elkaar te praten

Paden op de hellingen

25

Fietspaden

Bestaande en nieuwe fietsroutes

4.7 Onderlangs hellingen Lopen onderlangs de helling wordt bijzonder. Aan beide zijden van de tunnel vinden we waterpartijen en prachtige doorzichten. Aan de Schiedamse kant met mooi zicht over de achterzijde van de Z-flats met bomen en open ruimte. Aan de Vlaardingse kant natuurvriendelijke oevers en drassige gronden in de teen van de helling. Om het park succesvol te maken is het aansluiten op de omgeving essentieel. Daarmee maken we het voor Schiedammers mogelijk het park te gebruiken als springplank naar omliggende gebieden en bezoekers uit omliggende gebieden kunnen hun weg vinden naar het park. Daarom worden de in de omgeving al bestaande fiets- en wandelroutes aangepakt. De huidige weg aan de Schiedamse kant - de Zoomweg - komt door de puinfundering over als onderhoudsweg. Dat nodigt niet uit tot gebruik van het park. Met enige aanpassing kan deze weg uitstekend als doorgaande fietsroute functioneren en ook toegankelijk blijven voor de onderhoudsauto’s van Rijkswaterstaat. Op bovenstaande tekening is te zien waar we bestaande fietspaden willen doortrekken en nieuwe willen aanleggen. Dit zal in overleg met de bewoners plaatsvinden. Aan de Schiedamse kant is dat mogelijk vanaf 2022. Aan de kant van Vlaardingen kan dat, vanwege de aanleg van leiding door het midden, niet eerder dan vanaf 2023/2024.

4.8 Wandel-, fiets- en trimroutes

Schets van trap met ‘work-out’ mogelijkheden

Hardlooproutes Amaliapark

Het park biedt ruimte aan diverse recreatieve routes die aansluiten vanuit Midden Delfland en Rotterdam. Het park is voor gebruikers van de (regionale routes) een aantrekkelijk onderdeel van hun reis of de op zichzelf staande aantrekkelijke bestemming. In het Amaliapark en directe omgeving zijn trim- dan wel diverse hardlooproutes, variërend in kilometers mogelijk. Deze worden gemarkeerd en stimuleert tot bewegen.

27

zicht vanuit tram

Locaties kunstwerken: bestaand en nieuw

4.9 Inrichting met landschappelijke kunst Behalve het iconische kunstwerk op het Noordelijke balkon is meer kunst mogelijk verspreid over het Amaliapark. Dat kan gaan om een bijzondere landschappelijke inrichting van het park als geheel, om bruikbare objecten (zitplekken), of om autonome kunstwerken. Afhankelijk van het ter plekke toegestane gewicht zijn de volgende plekken kansrijk: • Zichtlijn over de lengte van het park • Metrische bordjes/100 m paaltjes • Zicht vanuit tram/Brederoweg als je het park passeert • Geluidsscherm zuidoostzijde • Diverse entrees • Dwars over het hele tunnellichaam, bijvoorbeeld nabij de Z-flats

Referentie landschappelijke kunst van Mehmet Ali Uysal, ‘Skin 2’

Florentijn Hofman, ‘Moon Rabbit’

29

Kruiden & grassen Bosplantsoen

Bomen

Bomen en beplanting Amaliapark

4.10 Bomen en beplanting In het parkontwerp springen bomen het meest in het oog. Ze benadrukken de lijnen en structuren (zoals stad-land), maken doorzichten mogelijk, geven kleur en zijn als grote objecten duidelijk herkenbaar. De huidige omstandigheden zijn richtinggevend voor de te maken keuzes. We planten pioniersoorten aan zoals populier, wilg en els. Dit zijn sterke bomen die extreme omstandigheden (zowel nat als droog) goed weerstaan. In verloop van tijd zullen de fysieke omstandigheden verbeteren en dan kunnen ook meer parkachtige bomen worden toegevoegd. Nu is de bodemkwaliteit zeer matig. De bodem bevat weinig voedingsstoffen en is uit balans. Door bomen en beplanting goed te laten uitgroeien stabiliseert de bodem. Dit stabiliseren kan door te bemesten en/of door het aanbrengen van pioniersoorten. Als in de loop der tijd de beplanting goed aanslaat ontstaat daardoor een ander milieu en kan een grotere diversiteit aan soorten geplant worden.

Beplanting en grassen Bomen kunnen op het tunneldak dus maar beperkt worden ingezet, maar voor parkbezoekers én voor vlinders, insecten en vogels wordt het gebied aantrekkelijker door toevoeging van heesters, kruiden en grassen. Die gedijen goed op de dunne laag grond en maken het interessant om het gebied op verschillende momenten in het jaar te bezoeken. De natuurwaarde wordt versterkt en de biodiversiteit wordt verhoogd. De keuze voor soorten heesters en grassen wordt bepaald door sierwaarde (onder meer kleur) en bloeitijd, en bij de heesters kijken we bovendien naar de hoeveelheid nectar die geproduceerd wordt. Natuurlijk moeten alle soorten geschikt zijn voor de arme grond op het tunneldak. Ook bloembollen kunnen daarin goed groeien en komen tot bloei in het voorjaar en de zomer. Waar kruiden en grassen groeien, wordt op sommige plekken meer en andere minder gemaaid, wat een aantrekkelijke afwisseling in het parklandschap geeft, naast een toevoeging in biodiversiteit.

Naast de bodemkwaliteit worden de beplantingsmogelijkheden ook beperkt door de beperkte hoeveelheid grond en het gewicht dat het tunneldak kan dragen. Op het dak is direct na aanleg een grondlaag van 75 centimeter aangebracht, maar op diverse plekken is daar nog maar 50 centimeter van over. Dat is nooit voldoende voor bomen. In plantseizoen 2019-2020 is al wel met de aanplant van nieuwe bomen gestart. In de hellingen gaat het om solitaire bomen in extensief gras. Waar de vroegere aanplant niet is aangeslagen, gaan we slim bijplanten met (pionier)soorten als wilg, abeel en els.

31

Sinusmaaien

Maaibeheer Amaliapark

Kruiden- en grasvegetatie

33

Bollen

Bloembollen Amaliapark

tekst

Crocus

Boshyacint

Narcis

35

5

Fasering

5 Fasering Het Amaliapark is een groot gebied van 15 ha. Met het onderhavige plan hebben wij keuzes gemaakt en zaken vastgelegd. Het eindbeeld – waar willen we heen – is duidelijk en helder. Dat wij dit niet in één keer kunnen oppakken is ook begrijpelijk, vandaar dat we gefaseerd gaan aanleggen. Het park maakt de opwaardering dus de komende jaren door. wij zien een traject dat al is gestart in 2019 en 2020 en zeker doorloopt tot 2025.

5.1 Toegankelijk maken Het park is er voor de bezoekers. Het eerste dat gedaan moet worden is daarom: het park toegankelijker maken en goede zitplekken toevoegen. Het verbeteren en aantrekkelijker maken van de bestaande entrees, het aanleggen van nieuwe entrees en de aanleg van nieuwe paden zijn noodzakelijk om het park succesvol te laten functioneren. Alleen zo wordt het voor bewoners en bezoekers mogelijk en aantrekkelijk om veel meer dan nu van het park gebruik te maken. Ook fijne zitplekken verhogen de aantrekkelijkheid van het park. De volgende stappen willen we daarom in 2021 en 2022 realiseren:

5.1.1

Entrees

Nu zijn er te weinig entrees en de entrees die er zijn, zijn niet herkenbaar of niet aantrekkelijk. Aan de Schiedamse kant worden de drie bestaande entrees verbeterd en aantrekkelijker gemaakt en er worden twee nieuwe entrees aangelegd, totaal zijn er dan vijf.

Aan de Vlaardingse kant wordt de ene bestaande entree verbeterd en worden vier nieuwe entrees aangelegd, ook daar zijn er dan in totaal vijf. Dit kan pas na 2024.

5.1.2

Paden (fiets- en voetroutes)

In de afgelopen periode zijn er met name op het dak paden aangelegd. Deze zijn verhard met puin. Om bezoekers veel meer dan nu van het gebied te kunnen laten genieten worden zowel op de hellingen als onderlangs paden toegevoegd, naast aantrekkelijke zitplekken.

5.1.3

Balkons

De beide koppen van het park, de balkons, worden geaccentueerd. Aan de Zuidkant bij het Kethelplein willen we binnen de hekken van RWS zonnepanelen installeren. Dit niet toegankelijke terrein wordt zo op een nuttige en duurzame manier gebruikt. De aanleg kan in 2021 plaatsvinden.

5.1.4

Nieuwe aanplant

In 2021 en 2022 willen we naast de al gerealiseerde boombeplanting opnieuw extra bomen planten naast extra bloembollen en kruiden aanbrengen Zo kunnen we een ‘honey highway’ (bijvriendelijke snelweg) realiseren waarvan onze plaatselijke imkers enorm gaan profiteren.

5.1.5

Doorontwikkeling hellingen en onderlangs

De hellingen en onderlangs zijn te benutten voor paden, spelactiviteiten, trappen en aanplant van bomen. Aan Vlaardingse zijde kan ook dit niet eerder dan na de aanleg van de leiding door het midden, dus – afhankelijk van de afronding daarvan – vanaf 2023/2024. Het is slim om de hellingen en onderlangs aan beide zijden tegelijkertijd aan te pakken, dus in dat geval vanaf 2024.

Aan de Noordkant bij Midden Delfland biedt een kunstwerk voor de parkbezoeker een uitzichtspunt richting het open agrarische landschap en voor de automobilist op de snelweg een herkenningspunt voor hij de tunnel induikt. Hoe dit er uit gaat zien en wanneer dit gerealiseerd kan worden is mede afhankelijk van de gemeentelijke ambitie en bijvoorbeeld deelnemende sponsoren. Dit iconische herkenningspunt kan een vliegwielfunctie hebben in de doorontwikkeling van het gehele parkgebied. Gericht op het realiseren van een goed functionerend park voor de bewoners van Schiedam is daarom de hoop dat het icoon op het Noord-balkon op korte termijn gerealiseerd kan worden.

37

6

Groencompensatie, herplant en uitgaven

6 Groencompensatie, herplant en uitgaven Ten behoeve van de aanleg van de tunnel en de aansluiting van de A4 op de A20 zijn er flink wat bomen gekapt. Over het aantal en de maat van terug geplante bomen is discussie gevoerd. We kiezen voor kwaliteit i.p.v. voor kwantiteit. We laten zien dat niet zozeer de hoeveelheid en de maat, maar vooral het kroonvolume van bomen belangrijk is en bijdraagt aan natuurervaring en -beleving. Daarmee creëren we draagvlak voor bijvoorbeeld de noodzakelijke verplanting of vervanging van slecht groeiende bomen. Er werden 4.256 bomen gekapt voor de aanleg en die dienen te worden gecompenseerd. Er worden uiteindelijk 1.376 bomen geplant (waarvan een deel al is geplant) en 56.500 m2 bosplantsoen aangelegd. Met het juiste beheer ontstaan hieruit 1.130 bomen. Het resterende deel (1.750 stuks) wordt als geld in het Groenfonds gestort en komt Schiedam als geheel ten goede.

Aantal bomen

Fasering 2020 - 2025

Herplantplicht

4.256

Solitaire bomen

1.376

Bomen in bosplantsoen

1.130

Totaal

1.750

Schiedam moet haar groen koesteren en dat past in de ambities van het college. Bijdragen aan een duurzame, aantrekkelijke, leefbare, natuurlijke, schone en bereikbare stad voor haar inwoners. Groen is een belangrijke bouwsteen voor een aantrekkelijke leefomgeving en draagt bij aan onze leefkwaliteit. De groenvisie samen met het groenfonds draagt bij aan kwaliteitsverbeteringen in de openbare ruimte. Met het opwaarderen van het Amaliapark zorgen we voor een volwaardig groengebied en een duurzame toevoeging aan onze leefomgeving. Dit alles kan niet zonder dat wij uitgaven moeten doen. De ramingen lopen op tot een bedrag van ca. € twee miljoen als alle fases doorlopen zijn. De gemeente wil graag investeren in de doorontwikkeling van het park, maar kan niet alle kosten dragen. Vandaar dat cofinanciering wordt gezocht in de vorm van subsidie(s) en sponsering. Voor een fijnmazig net van comfortabele snelfietsroutes doen we een beroep op subsidie van de provincie Zuid-Holland. Voor het versterken van de natuurwaarden van het gebied, waarmee de biodiversiteit omhooggaat vragen we SBB en spreken de compensatiegelden van het recreatieschap aan, die kunnen we ook voor wandelpaden en zitplekken benutten. Om voor de bewoners een inspirerende omgeving te realiseren wordt kunstenaars gevraagd een landmark te ontwerpen (op het punt waar park en snelweg elkaar raken) dat bezoekers trekt.

Als uitkijkpunt, als ‘balkon’, met zicht op Midden Delfland. Hiervoor worden sponsoren aangetrokken. Ook worden andere financieringsbronnen onderzocht zoals mogelijke budgetten in het kader van de leiding door het midden. Deze zorgt namelijk voor flinke vertraging bij de ontwikkeling van het Amaliapark en herstelkosten van de al aangelegde wegen en beplanting. Ook spreken we de begrotingscyclus van de gemeente aan.

39

7

Hoe gaan we het beheren?

7 Hoe gaan we het beheren? Bomen In Schiedam streven we naar een duurzaam bomenbestand. We willen gezonde bomen die volwassen kunnen worden en goed kunnen uitgroeien. Dit goede uitgroeien lukt bij een goede start en de juiste begeleiding. Zo kan de boom een evenwichtige kroon ontwikkelen. Deze kroonontwikkeling wordt regelmatig gecontroleerd en als dat noodzakelijk is wordt de boom gesnoeid. In droge periodes geeft de beheerder de boom water.

Bloemweides/ grasland

aanleg van bosplantsoen worden meer bomen en struiken geplant dan er uiteindelijk overblijven (eindbeeld). De planten ‘jutten’ elkaar op en zo groeit de aangelegde beplantingsstrook snel dicht. Afhankelijk van de groei wordt besloten welke bomen mogen uitgroeien tot volwassen exemplaren, de zogenaamde toekomstbomen, en welke niet. Het is noodzakelijk om de beplanting uit te dunnen anders is er onvoldoende licht en ruimte. Door de onderlinge concurrentie die zou ontstaan, groeien de struiken en bomen vooral omhoog (naar het licht) en zouden ze iel en dun worden en aan de onderzijde kaal. Het aantal soorten, de biodiversiteit, zou afnemen en we willen juist dat die toeneemt. Met het juiste onderhoud houden we uit 50 m2 bosplantsoen iedere 8 meter een volledig uitgegroeide boom over. De uitdunningen vinden in fases plaats, waardoor er geen kaalslag plaatsvindt. De 1e ronde vindt winter 2020/2021 plaats.

Voor succesvolle ontwikkeling en groei van de bloemweides/grasmengsels is belangrijk dat er extensief gemaaid wordt: 1 of 2 x per jaar maaien van de ruigte, na het maaien het maaisel telkens een aantal dagen laten liggen en het daarna af te ruimen. Zo kan de eerste dagen het zaad wel op de bodem vallen, maar de voedingsstoffen uit de gemaaide planten worden weggenomen. Zo verschraalt de grond steeds verder en dat is ideaal voor de groei van de bloemenweides. Op deze manier wordt het gebied niet alleen voor de mens interessant om vaker te bezoeken, maar zal het ook voor meerdere soorten insecten, vlinders en vogels aantrekkelijk zijn.

Bosplantsoen De grote bosplantsoenvakken hebben vooral een inheems sortiment (heesters zoals veldesdoorn, kornoelje en liguster en als boomvormers eik en esdoorn). Bij de Beheer bosplantsoen

41

AMALIAPARK

A4

krapailamA