Bijlage Accountantsverslag 2022 RBG
Tekst van het document
Accountantsverslag 2022 Regionale Belasting Groep 14 april 2023
Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9830 www.deloitte.nl
Aan het algemeen bestuur van Regionale Belasting Groep T.a.v. de heer H. Sigmond (directeur) Postbus 4083 3102 GB SCHIEDAM
Geachte leden van het algemeen bestuur,
Datum
Bij de jaarrekening 2022 van de RBG hebben wij een goedkeurende controleverklaring verstrekt
14 april 2023 Ons kenmerk
2304FC3C96/AVL
Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag aan met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2022 van de Regionale Belasting Groep (hierna: RBG). Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2022 van de RBG.
De jaarrekening 2022 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het dagelijks bestuur van de RBG. Bij deze jaarrekening hebben wij op 14 april 2023 een goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld en de rechtmatigheid verstrekt. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 7 december 2022.
Behandeld door
C.L. Aleman MSc RA 088 288 4667 roaleman@deloitte.nl
Wij bespreken onze bevindingen met het dagelijks bestuur
drs. A.J. Schutgens RA 088 288 2476 aschutgens@deloitte.nl
Wij maken u erop attent dat voor dit accountantsverslag een beperkte verspreidingskring geldt. Het accountantsverslag is uitsluitend bestemd voor het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur.
Wij zullen onze rapportage op 19 april 2023 bespreken tijdens de vergadering met uw dagelijks bestuur.
Hoogachtend, Deloitte Accountants B.V. Was getekend: drs. A.J. Schutgens RA
© 2022 Deloitte The Netherlands
Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24362837 van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Rotterdam onder nummer 24362853. Deloitte Accountants B.V. is een zogenoemde affiliate van Deloitte NSE LLP en maakt onderdeel uit van het internationale netwerk van Deloitte Touche Tohmatsu Limited.
Accountantsverslag jaarrekening 2022 RBG
© 2022 Deloitte The Netherlands
Inhoudsopgave
Bestuurlijke samenvatting
4
•
Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen
5
•
Onze belangrijkste conclusies als basis voor de controleverklaring
7
Bevindingen jaarrekening
9
•
De financiële positie van de RBG
10
•
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
11
Interne beheersing
14
•
15
Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing
Overige aangelegenheden
16
•
17
Overige aangelegenheden
Bijlagen
18
•
Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
19
•
Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle
20
•
Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen
21
•
Bijlage B - Onafhankelijkheidsbevestiging
22
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
22041CC966/HV/3
Bestuurlijke samenvatting
2304FC3C95/AVL/4
Accountantsverslag jaarrekening 2022 RBG
Bestuurlijke samenvatting Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen
Getrouwheid en rechtmatigheid
•
Wij zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring te verstrekken voor het getrouwe beeld en rechtmatigheid.
•
De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 178.000 respectievelijk € 534.000.
Algemeen
•
Wij merken op dat het jaarrekeningtraject soepel is verlopen. De kwaliteit van de oplevering is sterk en bij de start van de controle was er een goed gevuld accountantsdossier om voortvarend aan de slag te kunnen. Daarnaast zijn onze vragen snel afgewikkeld en heeft de controle tot een aantal aanpassingen van de jaarstukken geleid. Wel blijft het, zoals wij eerder in onze managementletter hebben toegelicht, van belang om als organisatie te blijven inzetten op de verbetering en verdere professionalisering van de interne beheersing en interne controles in de primaire processen zelf.
Bevindingen
•
De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en het jaarverslag in verenigbaar met de jaarrekening.
•
Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden wat betreft naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen zijn geen onrechtmatigheden vastgesteld.
•
Er is geen sprake van begrotingsoverschrijdingen op programmaniveau die meewegen in het oordeel van de accountant.
•
Er zijn geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude.
•
Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd.
•
Er zijn geen niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot het vermogen en het resultaat.
•
Wij zijn onafhankelijk van de RBG.
•
Er zijn geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels.
•
Onze planning beschrijft het proces van risico-inschatting, inclusief nadere informatie over de significante risico’s die wij tijdens deze opdracht hebben geïdentificeerd. Onze bevindingen en conclusies met betrekking tot deze risico’s zijn vermeld in deze rapportage.
•
Wij wijzen u op onze conclusies met betrekking tot de significante controlerisico’s. Wij merken op dat wij geen tekortkomingen hebben geconstateerd ten aanzien van de significante risicogebieden.
Kernpunten
Inschatting en conclusie significante risico’s
© 2022 Deloitte The Netherlands
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2304FC3C95AVL/5
Accountantsverslag jaarrekening 2022 RBG
Bestuurlijke samenvatting Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen
•
De vermogenspositie van uw gemeenschappelijke regeling van 2022 is verder verbeterd ten opzichte van 2021.
•
Uw jaarrekening toont wat betreft de baten en lasten een verschil tussen de begroting en realisatie, en kent een positief gerealiseerd resultaat 2022 ad € 2,67 miljoen (2021: € 0,51 miljoen negatief).
•
Op basis van de interim-controle 2022 hebben wij bevindingen geïdentificeerd in de interne beheersingsmaatregelen voor de financiële verslaggeving. Onze belangrijkste bevindingen zijn met u gedeeld. In het voorliggende accountantsverslag vindt u onze bevindingen naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole.
•
Wij trekken samen met uw gemeenschappelijke regeling op in het proces van het digitaliseren van de interim- en jaarrekeningcontrole. Tijdens onze controle zetten wij hiertoe diverse tools in.
Kwaliteit verslaggeving
•
Tijdens de controle hebben wij het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingsvraagstukken geëvalueerd. Hierbij valt te denken aan het proces om tot schattingen te komen, zoals bij de overlopende posten en de voorzieningen. Bij processen waarbij wij dat nodig achtten, hebben wij specialisten betrokken. Dit betrof de controle van de WNT-verantwoording.
Frauderisicoanalyse
•
Uw bestuur beschikt in 2022 over een geactualiseerde frauderisicoanalyse. Zoals reeds in onze managementletter 2022 gerapporteerd hebben wij de frauderisicoanalyse over boekjaar 2022 beoordeeld en vastgesteld dat uw organisatie wel de kans en impact van het restrisico heeft beschreven, maar is nog geen invulling gegeven aan het beschrijven van het restrisico. Wij adviseren u om dit restrisico alsnog te beschrijven. Dit zullen wij in overleg met uw organisatie verder concretiseren.
Financiële positie
Interne beheersing
© 2022 Deloitte The Netherlands
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2304FC3C95AVL/6
Accountantsverslag jaarrekening 2022 RBG
Bestuurlijke samenvatting Onze belangrijkste conclusies als basis voor de controleverklaring
Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd Met de opdrachtbevestiging heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2022. Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend (geweest) voor onze controle: •
Het Waterschapsbesluit.
•
Het controleprotocol voor de accountantscontrole jaarrekeningen 2019-2020, welke ook van toepassing is voor 2022.
•
Het normenkader 2022.
•
Het Controleprotocol WNT 2022.
De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2022 voldoende voor de doelstelling van onze controle.
Bij de jaarrekening 2022 van de RBG hebben wij een goedkeurende controleverklaring verstrekt Wij hebben de controle van de jaarrekening 2022 van de RBG uitgevoerd en hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid. Wij hebben geen niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot het vermogen en het resultaat
Wij hebben geen controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot rechtmatigheid De in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties over 2022, zijn in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen, in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, zoals opgenomen in het normenkader 2022.
Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de kadernota Rechtmatigheid. Een overschrijding van de begroting is altijd onrechtmatig, maar hoeft door de accountant niet in alle gevallen te worden meegewogen in zijn oordeel. Essentieel is dat het algemeen bestuur nadere regels kan stellen wanneer kostenoverschrijdingen die zijn gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten, kostenoverschrijdingen die passen binnen het beleid en kosten die tijdig zijn gesignaleerd moeten meewegen in het oordeel van de accountant. Het algemeen bestuur heeft middels het controleprotocol 2019-2020, welke ook van toepassing is voor 2022, nadere regels opgesteld. De RBG onderkent één programma, namelijk Heffen en Invorderen. In totaal heeft de RBG € 19 miljoen aan netto lasten begroot (na wijziging) tegenover € 17,48 miljoen aan netto werkelijke lasten. Dit is in totaal een onderschrijding van € 1,51 miljoen. Op basis van bovenstaande hebben wij vastgesteld dat er geen sprake is van een begrotingsoverschrijding op programmaniveau en daarmee is er geen sprake van begrotingsonrechtmatigheden.
Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) Wij hebben tijdens onze controle geen nietgecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel, die van invloed zijn op de WNT.
Er zijn geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van de RBG. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de RBG zijn uiteengezet in de toelichting op de jaarrekening 2022, onder paragraaf 1.2 ‘Waarderingsgrondslagen’. Wij hebben het door het bestuur en het ambtelijk management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingsvraagstukken en de toegepaste inschattingen goed onderbouwd en redelijk zijn, en consistent zijn gebruikt.
Wij hebben tijdens onze controle geen nietgecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd groter dan onze minimumdrempel, die van invloed zijn op het vermogen en/of het resultaat van de RBG.
© 2022 Deloitte The Netherlands
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2304FC3C95AVL/7
Accountantsverslag jaarrekening 2022 RBG
Bestuurlijke samenvatting Onze belangrijkste conclusies als basis voor de controleverklaring
Wij zijn onafhankelijk van de RBG Ons zijn geen relaties bekend tussen Deloitte Accountants B.V. en haar zuster- en/of dochterondernemingen of de member firms van Deloitte Touche Tohmatsu Limited en hun respectievelijke zusteren/of dochterondernemingen en de RBG, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid.
De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (over onder andere weerstandsvermogen en risicobeheersing, bedrijfsvoering en verbonden partijen) het jaarverslag.
Onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging is te vinden in Bijlage B - Onafhankelijkheidsbevestiging.
Op basis van de Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen. Als onderdeel van dit vereiste hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd:
De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar
•
De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeenschappelijk regeling zijn uiteengezet in de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening 2022.
Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 4.30 van het Waterschapsbesluit.
•
Wij hebben, voor zover wij kunnen beoordelen, vastgesteld dat de verklaringen van het bestuur in het jaarverslag, en de andere informatie zoals opgenomen in de jaarstukken, verenigbaar zijn met de beweringen en verklaringen die in de jaarrekening zijn opgenomen.
•
Wij hebben vastgesteld dat de verklaringen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden.
De grondslagen zijn toegepast met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het Waterschapsbesluit. De grondslagen zijn aanvaardbaar. Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening. De jaarstukken 2022 van de RBG bestaan uit:
© 2022 Deloitte The Netherlands
•
Het jaarverslag 2022.
•
De jaarrekening 2022 (balans met toelichting en exploitatierekeningen per kostendrager, per programma en naar kosten- en opbrengstensoort met toelichting en de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen).
•
De bijlagen.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2304FC3C95AVL/8
Bevindingen jaarrekening
2304FC3C95/AVL/9
Accountantsverslag jaarrekening 2022 RBG
De financiële positie van de RBG Samenvatting ontwikkelingen in vermogen en resultaat van de RBG
De vermogenspositie van de RBG is verder verbeterd
Eigen vermogen (x € 1.000)
Het Waterschapsbesluit, de verslaggevingsregels welke van toepassing is voor de RBG, maakt een duidelijk onderscheid tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten over het boekjaar 2022 bedraagt € 2,87 miljoen voordelig. Er is € 0,15 miljoen aan de reserves onttrokken en € 0,35 miljoen aan de reserves toegevoegd, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2022 € 2,67 miljoen positief bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. In het overzicht hiernaast hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2022 49,19% van het balanstotaal (ultimo 2021: 32,09% van het balanstotaal) en is verder verbeterd ten opzichte van 2021. Saldo baten en lasten
Wat het voorgaande concreet betekent voor de RBG hebben wij in het overzicht hiernaast weergegeven.
Bestuurlijke samenvatting
Tussentijdse mutaties aan de reserves tijdens boekjaar Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten Gerealiseerd resultaat Terugbetaling aan deelnemers volgens besluit AB Eigen vermogen per 31 december
2021
2020
2019
2.909
2.439
2.245
2.324
-/- 201
1.296
601
15
2.872
783
311
266
2.671
-/- 513
-/- 290
251
-/- 553
-/- 313
-/- 117
-/- 345
5.228
2.909
2.439
2.245
Exploitatieresultaat (x € 1.000)
Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar is weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de RBG het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemming. Deze tussentijdse resultaatbestemming bestaat uit de onttrekkingen aan en stortingen in reserves gedurende het boekjaar. Deze mutaties in reserves vinden plaats op basis van door het bestuur genomen besluiten. De stijging van het resultaat in 2022 wordt voornamelijk veroorzaakt door het voordeel van verlaging van de bijdrage van de waterschappen in de totale WOZ-kosten van € 1,1 miljoen. Daarnaast is er ook sprake van compensatie voor de uitvoeringskosten als gevolg van de herstelacties voor de Kinderopvangtoeslagaffaire van € 0,84 miljoen.
© 2022 Deloitte The Netherlands
Eigen vermogen per 1 januari
2022
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Totale baten
20.354
Totale lasten
-/- 17.482
Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten
2.872
Af: stortingen in reserves
-/- 350
Bij: onttrekkingen aan reserves
149
Saldo mutaties reserves
-/- 201
Gerealiseerd resultaat
2.671
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2304FC3C95/AVL/10
Accountantsverslag jaarrekening 2022 RBG
Belangrijkste bevindingen uit onze controle Begrotingsrechtmatigheid, naleving van de Europese aanbestedingsregels en kredietoverschrijdingen
Begrotingsoverschrijdingen zijn adequaat toegelicht in de jaarrekening
© 2022 Deloitte The Netherlands
Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2022 hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor het begrotingscriterium zijn gebaseerd op artikel 108 van de Waterschapswet en moet het bestuur zelf nader invullen en concretiseren. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 109 van de Waterschapswet.
Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de kadernota Rechtmatigheid. Een overschrijding van de begroting is altijd onrechtmatig, maar hoeft door de accountant niet in alle gevallen te worden meegewogen in zijn oordeel. Essentieel is dat het algemeen bestuur nadere regels kan stellen wanneer kostenoverschrijdingen die zijn gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten, kostenoverschrijdingen die passen binnen het beleid en kosten die tijdig zijn gesignaleerd moeten meewegen in het oordeel van de accountant. Het algemeen bestuur heeft middels het controleprotocol 2019-2020, welke ook van toepassing is voor 2022, nadere regels opgesteld.
Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat het men wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig meldt aan het bestuur, zodat het bestuur hierover tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding aan het bestuur van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat men inbreuk maakt op het budgetrecht.
De RBG onderkent één programma, namelijk Heffen en Invorderen. In totaal heeft de RBG € 19 miljoen aan netto lasten begroot (na wijziging) tegenover € 17,48 miljoen aan netto werkelijke lasten. Dit is in totaal een onderschrijding van € 1,51 miljoen. Op basis van bovenstaande hebben wij vastgesteld dat er geen sprake is van een begrotingsoverschrijding op programmaniveau en daarmee is er geen sprake van begrotingsonrechtmatigheden.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Naleving van de Europese aanbestedingsregels De RBG voert in het kader van de controle op de naleving van de Europese aanbestedingsregels jaarlijks een uitgebreide ‘spendanalyse’ uit, waarbij de organisatie voorbereidende werkzaamheden uitvoert op basis van onze selecties. Wij constateren over 2022 geen onrechtmatigheden door het niet naleven van de Europese aanbestedingsregels.. Kredietoverschrijdingen Kredietoverschrijdingen vereisen - vergelijkbaar met kostenoverschrijdingen in het overzicht van baten en lasten - autorisatie van het bestuur. Indien een overschrijding niet door het bestuur is geautoriseerd, is deze strikt genomen onrechtmatig. Wij hebben vastgesteld dat er geen sprake is van kredietoverschrijdingen.
Bijlagen
2304FC3C95/AVL/11
Accountantsverslag jaarrekening 2022 RBG
Belangrijkste bevindingen uit onze controle Fraude, integriteit, en naleving wet- en regelgeving
De beoordeling door het bestuur van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving Het dagelijks bestuur is primair verantwoordelijk voor het voorkomen en ontdekken van fraude en voor de naleving van wet- en regelgeving. Recente ontwikkelingen laten zien dat de handhaving van anticorruptiewetgeving aan globalisering onderhevig is, waardoor ook uw organisatie in toenemende mate te maken krijgt met anticorruptieregels. Als onderdeel van onze controle hebben wij het dagelijks bestuur verzocht inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking zou kunnen bevatten als gevolg van fraude of vanwege het overtreden van wet- en/of regelgeving, in de aard, omvang en frequentie van deze inschattingen, het proces dat het dagelijks bestuur daarbij hanteert, alsook de communicatie daarover met de medewerkers en het algemeen bestuur. Als onderdeel hiervan hebben wij gevraagd daarbij mede inzicht te geven in de eigen risico-inschatting ten aanzien van compliancevraagstukken, waaronder het risico van corruptie. Tijdens deze gesprekken is duidelijk geworden dat u zich bewust bent van frauderisico’s, waaronder het belang van compliance en de analyse van corruptievraagstukken.
© 2022 Deloitte The Netherlands
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het bestuur, inclusief het invoeren en onderhouden van internebeheersingsmaatregelen voor de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, doordat sprake kan zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen of verkeerd voorstellen van zaken, of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt.
Fraude en integriteit Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen, die wij vervolgens doorspreken met uw controller. Wij hebben op basis van onze controle en de besprekingen geen fraudegevallen geconstateerd. Onze conclusie is voorts dat de RBG op een adequate wijze opvolging geeft aan geïdentificeerde integriteitskwesties, en hierover tijdig met ons in contact treedt. Zoals reeds in onze managementletter 2022 gerapporteerd hebben wij de frauderisicoanalyse over boekjaar 2022 beoordeeld en vastgesteld dat uw organisatie wel de kans en impact van het restrisico heeft beschreven, maar is nog geen invulling gegeven aan het beschrijven van het restrisico. Wij adviseren u om dit restrisico alsnog te beschrijven. Dit zullen wij in overleg met uw organisatie verder concretiseren.
Wij hebben de accountantscontrole professioneelkritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2304FC3C95/AVL/12
Accountantsverslag jaarrekening 2022 RBG
Belangrijkste bevindingen uit onze controle Overige bevindingen
Kwaliteit en transparantie van de jaarstukken Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat uw jaarstukken 2022 voldoen aan de vereisten uit het Waterschapsbesluit. Wij hebben bij onze werkzaamheden de jaarstukken integraal doorgenomen en hebben daarbij - naast de verenigbaarheid van jaarverslag en jaarrekening - vanuit het belang en begrip van de gebruikers van de jaarstukken vooral gelet op de toegankelijkheid en begrijpelijkheid van de daarin opgenomen toelichtingen en analyses.
© 2022 Deloitte The Netherlands
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2304FC3C95/AVL/13
Interne beheersing
2304FC3C95/AVL/14
Accountantsverslag jaarrekening 2022 RBG
Interne beheersing Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2022
Managementletter 2022, toegespitst op de interne (financiële) beheersing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2022 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle was primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing, voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid en rechtmatigheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. Voor de bevindingen van de interim-controle verwijzen wij naar onze managementletter 2022 van 13 februari 2023. In de managementletter hebben wij een aantal bevindingen en aanbevelingen opgenomen, welke wij hieronder in samenvattende vorm hebben opgenomen: •
Interne controle juiste verwerking mutaties uitdiensttreders in salarisadministratie.
•
Rechtmatigheid (EU-) aanbestedingen inzake Printing; hiervoor is reeds een overbruggingsovereenkomst afgesloten.
•
Zichtbare vastlegging onderbouwing toekenning verminderingen.
•
Zichtbare controle op wijzigingen in crediteurenstamgegevens.
•
Beschrijven van het restrisico in de frauderisicoanalyse.
•
Verbijzonderde en zichtbare interne controle op de incidentele memoriaalboekingen.
De hierboven genoemde bevindingen en aanbevelingen zijn voornamelijk ter verbetering van uw processen. Deze bevindingen hebben voor onze controle niet geleid tot aanvullende risico’s.
© 2022 Deloitte The Netherlands
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2304FC3C95/AVL/15
Overige aangelegenheden
2304FC3C95/AVL/16
Accountantsverslag jaarrekening 2022 RBG
Overige aangelegenheden Samenvatting overige aangelegenheden en bepaalde vereiste communicaties
Onze communicatie met het management
Overleg met andere accountants
Wij hebben het management ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen gevraagd aangaande zijn verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving.
Wij hebben geen kennis van eventueel formeel overleg over controle- en verslaggevingsvraagstukken dat het management in 2022 heeft gehad met andere accountants.
Wij hebben van het management van de RBG een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen.
Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving
Geen meningsverschil met het management of beperking in reikwijdte van de controle Er zijn geen meningsverschillen met het management geweest en er waren geen beperkingen tijdens het uitvoeren van onze controle. Naar onze mening is ons bij het uitvoeren van onze controleopdracht door het management en de medewerkers van de RBG de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen daaromtrent raken dan ook slechts díe onderdelen, die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid pretenderen.
Voorafgaand aan ons aanblijven met het management besproken belangrijke zaken Gedurende het jaar zijn er geregeld gesprekken met het management gevoerd over de toepassing van de verslaggevingsgrondslagen of de controlestandaarden, in verband met transacties die zich hebben voorgedaan, transacties die werden overwogen, of een herbeoordeling van de huidige omstandigheden. Naar ons oordeel werden deze discussies niet gevoerd in verband met ons aanblijven als onafhankelijke accountant.
© 2022 Deloitte The Netherlands
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2304FC3C95/AVL/17
Bijlagen
2304FC3C95/AVL/18
Accountantsverslag jaarrekening 2022 RBG
Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van niet-gecorrigeerde controleverschillen groter dan de rapporteringstolerantie van € 20.000. Aard van de controleverschillen
© 2022 Deloitte The Netherlands
Rechtmatigheid Getrouwheid
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode
N.v.t.
N.v.t.
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode
N.v.t.
N.v.t.
Rechtmatigheidsfout is tevens getrouwheidsfout:
N.v.t.
N.v.t.
Rechtmatigheidsfout is per saldo ook een getrouwheidsfout:
N.v.t.
N.v.t.
(Sub)totaal getrouwheidsfouten
N.v.t.
N.v.t.
Extra absolute waarde rechtmatigheidsfouten:
N.v.t.
N.v.t.
Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit externe regels (EU-aanbesteding, Fido, etc.):
N.v.t.
N.v.t.
Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit interne regels (gedoogbeleid)
N.v.t.
N.v.t.
Overige rechtmatigheidsfouten
N.v.t.
N.v.t.
Totaal rechtmatigheidsfouten
N.v.t.
N.v.t.
•
Het kader voor de controle op de financiële rechtmatigheid is opgenomen in het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de Kadernota Rechtmatigheid 2018, het Addendum Kadernota rechtmatigheid 2021 en het normenkader rechtmatigheid 2022.
•
Wij hebben van het management een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het management het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het management heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2304FC3C95/AVL/19
Accountantsverslag jaarrekening 2022 RBG
Bijlage A2 – Onzekerheden in de controle
In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van onzekerheden in de controle groter dan de rapporteringstolerantie van € 20.000. Aard van de onzekerheden
© 2022 Deloitte The Netherlands
Rechtmatigheid
Getrouwheid
Onzekerheid rechtmatigheid betreft tevens getrouwheid:
N.v.t.
N.v.t.
Onzekerheid rechtmatigheid is per saldo ook een onzekerheid inzake getrouwheid:
N.v.t.
N.v.t.
(Sub)totaal onzekerheden in de getrouwheidscontrole
N.v.t.
N.v.t.
Extra absolute waarde onzekerheden rechtmatigheid:
N.v.t.
N.v.t.
Extra financiële beheershandelingen met een onzeker direct financieel effect vanuit externe regels (EU-aanbesteding, Fido, etc.):
N.v.t.
N.v.t.
Extra financiële beheershandelingen met een onzeker direct financieel effect vanuit interne regels (gedoogbeleid):
N.v.t.
N.v.t.
Overige onzekerheden inzake rechtmatigheid
N.v.t.
N.v.t.
Totaal onzekerheden in de rechtmatigheidscontrole
N.v.t.
•
Het kader voor de controle op de financiële rechtmatigheid is opgenomen in het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de Kadernota Rechtmatigheid 2018, het Addendum Kadernota rechtmatigheid 2021 en het normenkader rechtmatigheid 2022.
•
Wij hebben van het management een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het management het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het management heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2304FC3C95/AVL/20
Accountantsverslag jaarrekening 2022 RBG
Bijlage A3 – Tekortkomingen in de toelichtingen
Onze controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen van materieel belang in de toelichting signaleren om het bestuur in staat te stellen een inschatting te maken van de gevolgen daarvan voor de jaarrekening. De tabel hierna bevat een weergave van díe onderwerpen uit de toelichting waarvan wij denken dat het bestuur deze nader dient te beoordelen. Toelichting
Bron van de toelichtingsvereiste
Niet van toepassing
© 2022 Deloitte The Netherlands
Bestuurlijke samenvatting
Kwantitatieve of kwalitatieve overwegingen
Niet van toepassing
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Niet van toepassing
Bijlagen
2304FC3C95/AVL/21
Accountantsverslag jaarrekening 2022 RBG
Bijlage B - Onafhankelijkheidsbevestiging Wij zijn onafhankelijk van de RBG
Bevestiging onafhankelijkheid
•
De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Deloitte ingebed.
Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Deloitte.
•
Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften.
•
Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.
•
De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen.
Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de RBG in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Deloitte beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: •
© 2022 Deloitte The Netherlands
Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
•
Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en, indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreigingen voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling, inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde ‘onafhankelijkheidsevaluatie’), wordt in het dossier opgenomen.
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
•
Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Deloitte wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een algemeen bestuur, dagelijks bestuur of auditcommissie, overwegen wij ook een van deze instanties te raadplegen.
•
Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheidsvoorschriften.
De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen wordt periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om deze bedreiging weg te nemen. Onze beoordeling heeft geen aanleiding gegeven om het komend boekjaar teamleden bij de RBG te rouleren.
Bijlagen
2304FC3C95/AVL/22
Accountantsverslag jaarrekening 2022 RBG
Bijlage B - Onafhankelijkheidsbevestiging Wij zijn onafhankelijk van de RBG
Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties met de RBG Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Deloitte, haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de RBG die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd dienen te worden. Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Deloitte, een bestuurder of interne toezichthouder van Deloitte of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan de RBG of een bij de RBG betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid met een (geschatte) waarde van meer dan € 100 ontvangen of verstrekt, en zijn daarom van mening dat er geen sprake is van een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht.
© 2022 Deloitte The Netherlands
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Bijlagen
2304FC3C95/AVL/23
Onder Deloitte wordt verstaan één of meer van Deloitte Touche Tohmatsu Limited (“DTTL”), haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten (tezamen, de “Deloitte organisatie”). DTTL (hierna ook te noemen “Deloitte Global”) haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten zijn juridisch gescheiden en onafhankelijke entiteiten, die elkaar niet kunnen verplichtingen of binden ten aanzien van derden. DTTL en iedere DTTL member firm en aan hen verbonden entiteit is aansprakelijk voor hun eigen handelen en nalaten, en niet voor het handelen of nalaten van een andere entiteit. DTTL verleent geen diensten aan cliënten. Raadpleeg www.deloitte.com/about voor meer informatie. Deloitte levert toonaangevende audit- en assurance-, belasting- en juridische diensten, consulting, financial advisory, and risk advisory diensten aan bijna 90% van de Fortune Global 500® en duizenden particuliere bedrijven. Onze professionals leveren meetbare en blijvende resultaten die het vertrouwen van het publiek in kapitaalmarkten helpen versterken, klanten in staat stellen te transformeren en bloeien, en de weg wijzen naar een sterkere economie, een meer rechtvaardige samenleving en een duurzame wereld. Voortbouwend op zijn meer dan 175-jarige geschiedenis, omvat het bereik van Deloitte meer dan 150 landen en gebieden.
Ontdek hoe de meer dan 345.000 mensen van Deloitte wereldwijd een impact maken die ertoe doet op www.deloitte.com. Deze communicatie bevat louter algemene informatie en noch DTTL, noch haar wereldwijde netwerk van member firms of aan hen verbonden entiteiten verleent door middel van deze communicatie professioneel advies of diensten. Voordat u een beslissing neemt of actie onderneemt die van invloed kan zijn op uw financiën of uw bedrijf, dient u een gekwalificeerde professionele adviseur te raadplegen. Geen enkele entiteit in de Deloitte organisatie is verantwoordelijk voor enig verlies dat wordt geleden door een persoon die op deze communicatie vertrouwt. © 2023. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.