Bijlage 9 Risicoprofiel publiekrechtelijke samenwerking 2026 GR GGD-RR

Risicoprofiel Gemeenschappelijke Regeling Gemeentelijke Gezondheidsdienst Rotterdam-Rijnmond (GR GGD-RR) Een publiekrechtelijke samenwerking Inleiding De GGD Rotterdam-Rijnmond (GGD-RR) is het regionale uitvoeringsorgaan voor de publieke gezondheid binnen de regio Rotterdam-Rijnmond. De juridische basis hiervoor ligt in de Wet publieke gezondheid (Wpg), waarin is vastgelegd welke taken gemeenten verplicht moeten beleggen bij de GGD. Deze wettelijke basistaken worden in heel Nederland uniform uitgevoerd. Aanvullend op deze basistaken kunnen gemeenten ervoor kiezen om extra producten en diensten – de zogeheten plusproducten – af te nemen. De GGD Rotterdam-Rijnmond werkt voor 13 gemeenten binnen de regio Rotterdam-Rijnmond en levert een bijdrage aan de gezondheid van circa 1,4 miljoen inwoners in de regio. De actuele deelnemende gemeenten zijn: - Albrandswaard - Barendrecht - Capelle aan den IJssel - Goeree-Overflakkee - Krimpen aan den IJssel - Lansingerland - Maassluis - Nissewaard - Ridderkerk - Rotterdam - Schiedam - Vlaardingen - Voorne aan Zee De uitvoering van de GGD Rotterdam-Rijnmond is ondergebracht in de ambtelijke organisatie van de gemeente Rotterdam. De gemeente Rotterdam vervult daarbij onder meer de werkgeversrol voor de directeur publieke gezondheid.

Door deze constructie is het financiële risico voor de overige regiogemeenten beperkt, omdat de bedrijfsvoering grotendeels binnen de structuur van gemeente Rotterdam wordt beheerd. De samenwerking tussen gemeenten is vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling GGD Rotterdam-Rijnmond, waarin de taken, verantwoordelijkheden, governance en financiële afspraken tussen de deelnemende gemeenten zijn bepaald. De taken die gemeenten verplicht moeten beleggen bij de GGD zijn onder te verdelen in vier hoofdgroepen: 1. Monitoring, signalering en advisering 2. Gezondheidsbescherming 3. Crisisbeheersing 4. Toezicht Gemeenten kunnen naast de wettelijke basistaken extra opdrachten aan de GGD-RR geven. Dit zijn plusproducten. Plusproducten zijn geen wettelijke taken maar dragen bij aan gezondheidsbevordering op lokaal niveau. Voorbeelden hiervan zijn: - Gezonde leefomgeving-adviezen - Programma’s gericht op armoede en gezondheid - Preventieprogramma’s zoals “Nu Niet Zwanger”, gezond in de zon, rookvrij - Aanvullende inspecties of lokale campagnes Pagina 1 van 7

Aanleiding Naar aanleiding van de implementatie van de Nota Verbonden Partijen 2025 dient er per verbonden partij een risicoprofiel te worden opgesteld, de uitwerking daarvan staat hieronder. Eerst volgt een uitwerking van de bestuurlijke analyse, vervolgens een uitwerking van de financiële analyse en ten slotte volgt de conclusie alsmede de (aan het risicoprofiel verbonden) consequenties. Risicoprofiel bij een publiekrechtelijke samenwerking Onderdeel bestuurlijk: Toetsingscriteria Laag risico Gemiddeld risico Consistentie belang Belang valt samen Belang valt gedeeltelijk gemeenschappelijke samen regeling met gemeentelijk belang Bestuurlijke Portefeuillehouder in Alleen vertegenwoordiging in dagelijks bestuur portefeuillehouder in algemeen gemeenschappelijke regeling bestuur Duidelijke afspraken over Prestatiedoelstellingen Prestatiedoelstellingen doelen en te leveren vallen samen met die vallen gedeeltelijk van de gemeente samen met die van de prestaties programma’s gemeente. begroting Invloed op realisatie Maximale invloed door de Gedeeltelijke gemeentelijke gemeente invloed door de gemeente prestatiedoelstellingen programma’s begroting Duidelijke afspraken over Ja Gedeeltelijk informatievoorziening programma’s begroting Kwaliteit van de Goed Gemiddeld samenwerkingsrelatie

Hoog risico Belang valt nauwelijks samen

Geen vertegenwoordiging

Prestatiedoelstellingen vallen nauwelijks samen met die van de gemeente. Minimale invloed door de gemeente

Nee

Moeizaam

Worden stukken ambtelijk afgestemd?

Ja

Soms

Niet

Maatschappelijk risico

Niet aan de orde

Beperkt sprake van

Ja

Ontwikkeling klachten en bezwaarprocedures

Neemt af/N.V.T.

Blijft gelijk

Neemt toe

Conclusie: het bestuurlijk risico is laag/gemiddeld. Toelichting: Consistentie belang verbonden partij met gemeentelijk belang De Wet publieke gezondheid (Wpg) schrijft voor welke taken de gemeenten verplicht aan de GGD moeten toewijzen. De GR GGD-RR heeft als taak: • het bevorderen van gezamenlijk overleg van de gemeenten inzake de uitvoering van volksgezondheidstaken, welke aan de gemeenten zijn opgedragen; • uitvoeren van de gemeentelijke taken bij of krachtens de wet, voor zover deze taken behoren tot het basistakenpakket.

Pagina 2 van 7

Het basistakenpakket zijn al die taken ten aanzien waarvan het algemeen bestuur unaniem heeft besloten dat deze tot het basistakenpakket dienen te worden gerekend. In zoverre zit er geen verschil tussen de doelstellingen van de GR GGD-RR en die van de deelnemende gemeenten. Bestuurlijke vertegenwoordiging in verbonden partij Alle wethouders van de 13 Rijnmondgemeenten vormen gezamenlijk het Algemeen Bestuur (AB). Het AB van de GGD-RR heeft met ingang van 2024 een Dagelijks Bestuur (DB). De vergaderingen van het DB, worden als waardevol ervaren. Het zorgt voor een betere voorbereiding van besluiten en voor een vergrote betrokkenheid van de deelnemende gemeenten bij de uitvoering van de taken van de GGDRR. Het werken met een portefeuilleverdeling in het DB is erg effectief gebleken en vergroot de betrokkenheid van de bestuurders bij de GGD-RR. De portefeuilles zijn gekoppeld aan de volgende thema’s: gezonde leefomgeving, gezonde leefstijl, ontwikkelagenda, toezicht, meerjarenbegroting, eigenaarschap en bedrijfsvoering. Wethouders die in het DB zitten behartigen de belangen van de GR en het AB behartigd de belangen van de gemeente. Een wethouder in het DB is niet meteen een reden voor een laag bestuurlijk risico. Er kan namelijk een spanningsveld ontstaan tussen het behartigen van de verschillende belangen. Nu is het bij de GR GGD-RR zo, dat de belangen vaak hetzelfde zijn.

Duidelijke afspraken over doelen en te leveren prestaties programma’s begroting Waar mogelijk worden voor producten specifieke prestatieafspraken voor het betreffende jaar gemaakt. In geval van kengetallen betreft dit de verwachte ontwikkelingen. De prestatie-indicatoren, kengetallen en prestaties worden weergegeven in de begroting die naar de raden worden gestuurd voor een zienswijze. Invloed op realisatie gemeentelijke prestatiedoelstellingen programma’s begroting Voor alle producten zijn er kengetallen en prestatie-indicatoren. Deze vormen de basis voor de verantwoording over de uitvoering van de producten. Gemeenten bespreken de prestatiedoelen ambtelijk in het kernteam. Indien prestatiedoelstellingen teveel afwijken, kan het ambtelijk kernteam besluiten om het onderwerp op te schalen naar het AB. De GGD-RR voert haar basistaken voor alle regiogemeenten binnen de regio Rotterdam-Rijnmond uit en houdt daarbij rekening met de belangen van alle regiogemeenten. Duidelijke afspraken over informatievoorziening programma’s begroting De GGD-RR legt jaarlijks verantwoording af over de uitvoering van de producten in een tussentijdse rapportage en het jaarverslag. Het jaarverslag is de definitieve jaarrapportage waarin ook verantwoording wordt afgelegd over de consequenties van de geleverde productie.

De basistaken en prestaties die in de begroting worden vastgesteld vormen de kern van de rapportages. Rapportage vindt waar mogelijk plaats per gemeente. Afwijkingen van deze kengetallen en prestaties zijn onderwerp van discussie. De eventuele extra af te nemen plusproducten worden bilateraal per gemeente verantwoord en niet in de verantwoordingsrapportages over de basistaken opgenomen. Kwaliteit van de samenwerkingsrelatie De GGD-RR voert om de vier jaar een klanttevredenheidsonderzoek uit. Zowel wethouders als ambtenaren vullen dit in. Tevens neemt de GGD-RR deel aan de landelijke benchmark. Daarnaast houdt de inspectie Gezondheid en Jeugd toezicht op de geleverde kwaliteit van GGD-en. Worden stukken ambtelijk afgestemd Alle stukken en onderwerpen worden eerst ambtelijk besproken. Van daaruit wordt bepaald wat er naar het AB kan gaan. Ook het DB bespreekt stukken en onderwerpen voorafgaand aan een AB. Er is tevens een ambtelijk kernteam.

Pagina 3 van 7

Maatschappelijk risico De GGD-RR is verantwoordelijk voor het bewaken van de publieke gezondheid. Wanneer infectieziekten te laat worden gesignaleerd, vaccinatiegraad daalt of crisiscommunicatie tekortschiet, kan dat direct leiden tot gezondheidsproblemen en maatschappelijke onrust. Daarnaast brengt het omgaan met gevoelige persoonsgegevens risico’s op privacy-schendingen met zich mee, wat het vertrouwen in de organisatie kan aantasten. Ook tekorten in capaciteit of toegankelijkheid van zorg kunnen leiden tot grotere gezondheidsverschillen in de samenleving. Wanneer alles goed geregeld is dan is het risicoprofiel voor dit onderdeel laag, echter wanneer er bv een infectieziekte uitbraak is of ernstiger, een pandemie, dan is het profiel meteen hoog en in een situatie zoals Corona is het voor een lange periode rood. Omdat er nog steeds een risico is dat er weer een uitbraak/pandemie komt (we weten alleen niet wanneer en welke virus dat is), blijft de paraatheid aanwezig in de vorm van een waakvlam en daardoor is het risico indirect hoog. Het vraagt namelijk snel handelen wanneer de situatie opgeschaald moet worden. De processen zijn daar wel op ingericht. Echter brengen nieuwe virussen, nieuwe risico’s met zich mee die niet direct onder controle zijn, zonder dat dit voor maatschappelijke onrust zorgt. Op dit moment zijn er echter geen acute risico’s in beeld.

Als er signalen zijn dat dergelijke risico’s zich realiseren, wordt het criterium aangepast naar gemiddeld of hoog en worden daar meteen maatregelen aan gekoppeld. Ontwikkeling klachten en bezwaarprocedures N.v.t. Conclusie bestuurlijk risico Er is gekozen voor een laag risico. De GGD-RR heeft de wettelijke taken op orde, echter wanneer er een infectieziekten uitbraak is, zoals Corona, dan zijn risico’s niet uit te sluiten. Onderdeel financieel: Toetsingscriteria

Laag risico

Gemiddeld risico

Hoog risico

Omvang financiële bijdrage

€ 0 - € 500.000

> € 1.000.000

Toereikendheid weerstandsvermogen gemeenschappelijke regeling

Volledig

€ 500.000 - € 1.000.000 Deels

Benodigd gemeentelijk weerstandsvermogen

< € 100.000

€ 100.000 - € 500.000

> € 500.000

Hoe is de verhouding van de Schiedamse bijdrage tot andere deelnemers?

Naar rato

Licht uit balans

Onredelijk

Hoe ontwikkelde de financiële bijdrage zich de afgelopen 4 jaar?

Minimaal

Licht stijgend effect

Stijgt harder dan verwachting

Worden financiële stukken ambtelijk afgestemd?

Ja

Soms

Nee

Hoe reageert de gemeenschappelijke regeling op financiële bijsturing? Kwaliteit bedrijfsvoering

Goed

Middelmatig

Onvoldoende

Goed op orde

Gedeeltelijk op orde

Onvoldoende op orde

Pagina 4 van 7

Niet

Mate van transparantie en Goed Gemiddeld onderbouwing in financiële stukken Conclusie: het financieel risico is laag/gemiddeld.

Onvoldoende

Toelichting: Omvang financiële bijdrage De GGD-RR werkt met een vierjarige begrotingscyclus. Om de vier jaar wordt er een nieuw basistakenpakket opgesteld. Bij de opstelling van de begroting worden nieuwe afspraken gemaakt omtrent de omvang van het pakket basisproducten dat de GGD Rotterdam-Rijnmond voor alle gemeenten uitvoert. De bedragen voor het basispakket zijn gebaseerd op een inwonerbijdrage. Dit is het vaste deel van het basistakenpakket. Daarnaast zijn er twee producten die een andere financieringsmethodiek hebben en waardoor deze onder het variabele deel van de begroting vallen. Uit eerdere benchmarks is gebleken dat de GGD-RR op het laagste prijspeil van alle GGD-en zit. Toereikendheid weerstandsvermogen gemeenschappelijke regeling Omdat de begroting van de gemeenschappelijke regeling GGD Rotterdam-Rijnmond alleen de bijdrage van de deelnemende gemeenten regelt en geen eigen balans kent (de bijdrage van de gemeenschappelijke regeling is een onderdeel van de begroting van de Gemeente Rotterdam) is dit geen formele begroting in de zin van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Dit is ook met de Provincie Zuid-Holland, als toezichthouder op gemeenschappelijke regelingen, afgestemd. Het weerstandsvermogen ligt bij gemeente Rotterdam en niet bij de GR. Benodigd gemeentelijk weerstandsvermogen N.v.t.

Hoe is de verhouding van de Schiedamse bijdrage tot andere deelnemers? De bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling is gebaseerd op een bedrag per inwoner. Dit betekent dat iedere gemeente evenredig naar rato bijdraagt. Hoe ontwikkelde de financiële bijdrage zich de afgelopen 4 jaar? Ten opzichte van de voorgaande vierjaren is door het bestuur bij aanvang van de begrotingscyclus 2024-2027 gekozen voor een versteviging van het basistakenpakket. Als gevolg van de toenemende infectiedruk, aangepaste wet- en regelgeving en bijkomende werklast, was de inwonerbijdrage niet meer toereikend om alle wettelijke basistaken die bij de GGD belegd zijn per 2024 en verder uit te voeren. Deze noodzakelijke versterking leidde tot meerkosten voor specifiek drie basistaken, te weten: 1. Ondersteuning bestuur gemeenschappelijke regeling; 2. GROP en crisisbeheersing; 3. Infectieziektebestrijding. De inwonerbijdrage heeft zich als volgt ontwikkeld (alle bedragen zijn inclusief de jaarlijkse indexering): 2024: € 8,55 2025: € 9,01 2026: € 9,12 2027: € 9,37

Pagina 5 van 7

Worden financiële stukken ambtelijk afgestemd? Er is een ambtelijk kernteam dat vier weken voorafgaand aan het AB overleg heeft over de agendapunten van het AB en andere onderwerpen regarderend de GR GGD-RR. De financiële stukken worden in dit overleg besproken. Schiedam is de voorzitter van het ambtelijk kernteam. Hoe reageert de gemeenschappelijke regeling op financiële bijsturing? Doorgaans verstrekt de GGD-RR een officiële reactie op verzoeken m.b.t. financiële bijsturing. Zij laten weten wat zij wel of niet kunnen. De reactie is gepast en professioneel. Er wordt constructief meegedacht met het doel om er gezamenlijk uit te komen. Kwaliteit bedrijfsvoering De DPG (directeur GGD-RR) legt over de bedrijfsvoering van de GGD-RR verantwoording af aan het college van B&W van de gemeente Rotterdam. Er zijn verschillende instrumenten die de kwaliteit van de bedrijfsvoering kunnen beoordelen. De benchmark van de GGD-en Accountantscontrole op de bedrijfsvoering van gemeente Rotterdam. De GGD-RR valt onder gemeente Rotterdam en wordt hierin meegenomen. Mate van transparantie en onderbouwing in financiële stukken Nagenoeg alle GGD-organisaties vallen onder een gemeenschappelijke regeling en zijn in feite “eigendom” van de deelnemende gemeenten. Deze gemeenten zijn risicodragend voor de GGD-organisatie. Voor de GGD Rotterdam-Rijnmond geldt dit echter niet.

De GGD-RR is onderdeel van de gemeentelijke organisatie van gemeente Rotterdam. Rotterdam is daarom risicodragend voor de GGD. De GGD legt verantwoording af over de bedrijfsvoering aan het College van de gemeente Rotterdam. De begroting voor het basistakenpakket is in feite een overeenkomst tussen de gemeenschappelijke regeling GGD-RR en de gemeente Rotterdam voor de levering van de wettelijke taken. De gemeenschappelijke regeling besteedt de uitvoering van de basistaken uit aan de gemeente Rotterdam. Dit geldt ook voor de bestuurlijke ondersteuning alsmede het verzorgen van de financiële transacties. De GGD-RR legt over de bedrijfsvoering verantwoording af aan het college van burgemeester en wethouders van Rotterdam. De rekening van de gemeenschappelijke regeling is slechts een weergave van het geheel aan baten en lasten voor de regiotaken per gemeente en is onderdeel van de rekening van de gemeente Rotterdam. Voor de informatievoorziening naar het bestuur van de gemeenschappelijke regeling GGD-RR wordt een tussentijdse rapportage en een jaarverslag opgesteld met daarin een weergave van de gerealiseerde prestaties op de basistaken. Omdat de gemeenschappelijke regeling geen eigen jaarrekening kent, kan ze in die zin, in tegenstelling tot de gemeente Rotterdam, niet voldoen aan het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Dit is ook met de Provincie Zuid-Holland, als toezichthouder op gemeenschappelijke regelingen, afgestemd. Conclusie Het risico van de GR GGD-RR is op financieel vlak beperkt aanwezig, doordat het financieel risico bij gemeente Rotterdam ligt. Dit brengt wel andere risico’s met zich mee. Bijvoorbeeld dat het AB niet gaat over de bedrijfsvoering. Er vindt wel een accountantscontrole plaats over de o.a. de bedrijfsvoering. Hierin wordt geen aanleiding gezien om te twijfelen aan de kwaliteit. Toch ligt het risico op gemiddeld. Mede omdat wij niet weten in welke mate gemeente Rotterdam financieel gezond is.

Pagina 6 van 7

Ondanks dat het risicoprofiel van de GGD-RR laag/gemiddeld is, worden er geen extra sturingsmethoden aan deze verbonden partij gekoppeld. Het lage tot gemiddelde risicoprofiel betekent qua beheersmaatregelen dat ieder halfjaar wordt gerapporteerd over de GGD in de update- en terugkoppelingsbrief en dat verder sprake is van beperkt beheer: de gemeente monitort de financiële, operationele en politieke risico’s op basis van de rapportages (jaarverslag, jaarstukken, managementrapportages, begroting, e.d.) van de verbonden partij.

Pagina 7 van 7