Bijlage 6 Risicoprofiel privaatrechtelijke samenwerking 2026 Sportbedrijf
Tekst van het document
Risicoprofiel Sportbedrijf Schiedam B.V. Een privaatrechtelijke samenwerking Inleiding Het Sportbedrijf Schiedam BV exploiteert en beheert de gemeentelijke sport- en beweegaccommodaties om uitvoering te geven aan de maatschappelijk opgave om meer Schiedammers te laten sporten en bewegen. Dit gebeurt op een kostenefficiënte, duurzame en slagvaardige manier. Dit betekent dat de organisatie pragmatisch is ingesteld en voor iedereen toegankelijk en aanspreekbaar is en bovenal transparant. Het Sportbedrijf stimuleert de multifunctionele inzet van de accommodaties Het Sportbedrijf Schiedam is een besloten vennootschap (BV). De gemeente Schiedam is 100 procent aandeelhouder. De gemeente is vertegenwoordigd via de zeggenschapsrechten op de aandelen en heeft op deze manier invloed op hoe het Sportbedrijf functioneert. Aanleiding Naar aanleiding van de implementatie van de Nota Verbonden Partijen 2025 dient er per verbonden partij een risicoprofiel te worden opgesteld, de uitwerking daarvan staat hieronder. Eerst volgt een uitwerking van de bestuurlijke analyse, vervolgens een uitwerking van de financiële analyse en ten slotte volgt de conclusie alsmede de (aan het risicoprofiel verbonden) consequenties.
Risicoprofiel bij een privaatrechtelijke samenwerking Bestuurlijk: Toetsingscriteria Laag risico Gemiddeld risico Consistentie belang Belang valt samen Belang valt gedeeltelijk vennootschap met samen gemeentelijk belang Aandeelhoudersbelang > 50% 20% - 50%
Hoog risico Belang valt nauwelijks samen < 20%
Worden stukken ambtelijk afgestemd?
Ja
Beperkt
Niet
Maatschappelijk risico
Niet aan de orde
Beperkt sprake van
Ja
Kwaliteit van de samenwerkingsrelatie
Goed
Gemiddeld
Moeizaam
Conclusie: het bestuurlijk risico is gemiddeld. Toelichting: Consistentie belang vennootschap met gemeentelijk belang + Aandeelhoudersbelang De gemeente Schiedam is voor 100 procent aandeelhouder van het Sportbedrijf. Daarmee is de gemeente via haar aandeelhouders- en zeggenschapsrechten direct in staat invloed uit te oefenen op het functioneren van het Sportbedrijf. Doordat er slechts één aandeelhouder is, spelen er geen andere aandeelhoudersbelangen. Het belang van de vennootschap valt daarmee in beginsel samen met het gemeentelijk belang. De juridische verhouding tussen de gemeente en het Sportbedrijf is vastgelegd in de statuten van de besloten vennootschap. Hierin is geregeld op welke wijze de gemeente invloed uitoefent op het beleid en de bedrijfsvoering. Pagina 1 van 4
Zo heeft de gemeente zeggenschap over onder meer de vaststelling en wijziging van het strategisch plan, de begroting en de jaarrekening, de winstverdeling, statutenwijzigingen en de benoeming, het ontslag en de beloning van de bestuurder en de Raad van Commissarissen, evenals de benoeming van de accountant. Hoewel het Sportbedrijf en de Raad van Commissarissen zich binnen deze kaders richten op een zo doelmatig en professioneel mogelijk ondernemerschap en een gezonde bedrijfsvoering, staat dit niet los van het gemeentelijk belang. Dit ondernemerschap is juist gericht op het duurzaam en efficiënt uitvoeren van de gemeentelijke sportdoelstellingen. Daarmee is ook het eigen bedrijfsbelang van het Sportbedrijf in lijn met en ondersteunend aan het belang van de gemeente. Er is sprake van een laag risico. Worden stukken ambtelijk afgestemd? De afstemming tussen de gemeente en het Sportbedrijf vindt structureel plaats. Er zijn maandelijkse accounthoudersoverleggen waarin de voortgang, relevante ontwikkelingen en stukken worden besproken. Daarnaast vindt twee keer per jaar ambtelijke afstemming plaats ter voorbereiding op de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA). Bij deze afstemming is aandacht voor de inhoud, kwaliteit en tijdigheid van de aangeleverde stukken.
Hierbij wordt opgemerkt dat de kwaliteit en tijdigheid van aanleveren van stukken in de afgelopen periode wisselend zijn geweest. Dit hangt samen met de opstartfase van het Sportbedrijf als nieuwe besloten vennootschap. Tegelijkertijd wordt geconstateerd dat er sprake is van een verbetering binnen de organisatie. De processen worden geleidelijk beter ingericht en de ambtelijke afstemming verloopt steeds gestructureerder. De ontwikkeling gaat daarmee de goede kant op. Daarmee is het risico gemiddeld. Maatschappelijk risico De gemeente Schiedam heeft de wettelijke taak om sportfaciliteiten beschikbaar te stellen voor het bewegingsonderwijs en investeert daarnaast in sport en bewegen voor gezonde inwoners. Het Sportbedrijf is hierbij belangrijk door het beheer en de exploitatie van sportaccommodaties. Een tijdelijke uitval van deze voorzieningen heeft echter geen ontwrichtend effect op de stad. Tijdens de coronaperiode bleek dat inwoners alternatieve manieren vinden om te sporten en bewegen, zoals wandelen, hardlopen of fietsen, en dat geldt ook bij andere maatschappelijke verstoringen, zoals stroomuitval of drinkwatertekorten. De afhankelijkheid van het Sportbedrijf brengt wel risico’s mee: minder beschikbaarheid of kwaliteit van accommodaties kan de toegankelijkheid en daarmee gezondheid en sociale samenhang beïnvloeden.
Omdat dit effect niet ontwrichtend is voor de stad als geheel, wordt het maatschappelijk risico laag ingeschat. Kwaliteit van de samenwerkingsrelatie De samenwerkingsrelatie tussen de gemeente en het Sportbedrijf ontwikkelt zich positief. Het Sportbedrijf is een nieuwe organisatie en werkt samen met meerdere gemeentelijke onderdelen en afdelingen, waardoor de invulling van de samenwerking per onderdeel kan verschillen. Deze fase biedt ruimte om de samenwerking verder te versterken en te professionaliseren. Er wordt een duidelijke verbetering waargenomen en de relatie gaat de goede kant op. Gezien het ontwikkelkarakter en de deels persoonsafhankelijke samenwerking wordt het risico als gemiddeld ingeschat.
Pagina 2 van 4
Financieel: Toetsingscriteria
Laag risico
Gemiddeld risico
Hoog risico
Omvang dividenduitkering
< € 150.000
€ 150.000 - € 500.000
> € 500.000
Stabiliteit van de dividenduitkering
Stabiel
Licht afwijkend
Grote afwijkingen
Heeft de gemeente in de afgelopen 2 jaar bijgedragen aan een kapitaalinjectie?
Nee
Ja, maar op eigen initiatief
Ja, op aandringen van de deelneming
Financiële bijsturing
Volledig
Deels
Niet
Worden financiële stukken ambtelijk afgestemd?
Ja
Beperkt
Nee
Kwaliteit bedrijfsvoering
Goed op orde
Gedeeltelijk op orde
Onvoldoende op orde
Mate van transparantie en onderbouwing in financiële stukken
Goed
Gemiddeld
Onvoldoende
Conclusie: het financieel risico is gemiddeld. Toelichting: Omvang dividenduitkering + stabiliteit van de dividenduitkering Het Sportbedrijf Schiedam BV heeft geen winstoogmerk en streeft niet naar het uitkeren van dividend. De exploitatie van het Sportbedrijf is zonder gemeentelijke bijdrage structureel verlieslatend. De jaarlijkse exploitatiebijdrage van de gemeente vult dit tekort aan tot een kostendekkende exploitatie, waardoor per saldo wordt gestreefd naar een resultaat van nihil. Hiermee is gekozen voor financiële bijsturing via de exploitatiebegroting in plaats van dividenduitkering. Dit sluit aan bij het maatschappelijke karakter van het Sportbedrijf en is mede ingegeven door fiscaal advies. De omvang van de dividenduitkering is daarmee feitelijk nihil en de stabiliteit hoog, aangezien dividenduitkeringen niet passen binnen het gekozen exploitatiemodel. Het risico wordt als gemiddeld ingeschat: formeel bestaat de mogelijkheid tot uitkering, maar in de praktijk is gekozen voor structurele bijsturing via de exploitatiebijdrage en herverdeling van middelen binnen de publieke doelstelling. Heeft de gemeente in de afgelopen 2 jaar bijgedragen aan een kapitaalinjectie? In 2024 heeft de gemeente bij de oprichting van Sportbedrijf Schiedam BV een kapitaalinjectie verstrekt.
Op eigen initiatief van de gemeente is startkapitaal beschikbaar gesteld om de liquiditeit van de organisatie vanaf de start te borgen. Dit startkapitaal bestaat uit een aandelenkapitaal van € 18.000 en aanvullend werkkapitaal van € 125.000. Financiële bijsturing Hoewel het Sportbedrijf zelf verantwoordelijk is voor de eigen financiële huishouding en administratie, kan de gemeente als aandeelhouder en verstrekker van de exploitatiebijdrage wél sturen op strategisch en financieel beleid. De gemeente ontvangt de begroting en andere financiële stukken en kan hierbij richting geven, vragen stellen en voorkeuren aangeven, bijvoorbeeld over tarieven of kostendekkendheid. Direct ingrijpen in de dagelijkse bedrijfsvoering beperkter mogelijk, maar via het stellen van kaders en voorwaarden aan de exploitatiebijdrage kan de gemeente keuzes beïnvloeden en financiële bijsturing realiseren. Het risico is daarmee laag. Pagina 3 van 4
Worden financiële stukken ambtelijk afgestemd? De afstemming tussen de gemeente en het Sportbedrijf vindt structureel plaats. Er zijn maandelijkse accounthoudersoverleggen waarin de voortgang, relevante ontwikkelingen en stukken worden besproken. Daarnaast vindt twee keer per jaar ambtelijke afstemming plaats ter voorbereiding op de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA). Bij deze afstemming is aandacht voor de inhoud, kwaliteit en tijdigheid van de aangeleverde stukken. Hierbij wordt opgemerkt dat de kwaliteit en tijdigheid van aanleveren van stukken in de afgelopen periode wisselend zijn geweest. Dit hangt samen met de opstartfase van het Sportbedrijf als nieuwe besloten vennootschap. Tegelijkertijd wordt geconstateerd dat er sprake is van een verbetering binnen de organisatie. De processen worden geleidelijk beter ingericht en de ambtelijke afstemming verloopt steeds gestructureerder. De ontwikkeling gaat daarmee de goede kant op. Daarmee is het risico gemiddeld. Kwaliteit bedrijfsvoering De kwaliteit van de bedrijfsvoering is gedeeltelijk op orde en duidelijk in ontwikkeling. Het Sportbedrijf is nieuw en heeft te maken met de opstart van nieuwe activiteiten. In deze beginfase bleek de organisatie (nog) niet volledig in staat om alle randvoorwaarden voor een professionele bedrijfsvoering over de gehele breedte op orde te brengen.
Er is momenteel wel sprake van een stijgende lijn in de bedrijfsvoering en de organisatie laat zien beter te begrijpen wat er van haar wordt verwacht. Zo zet het Sportbedrijf zelf stappen om de bedrijfsvoering te verbeteren door meer inzicht te verkrijgen in prestaties, dienstverlening en gebruikerservaringen. Ook de communicatie met de gemeente is verbeterd. De bedrijfsvoering vraagt nog om verdere doorontwikkeling en tijd om processen structureel te borgen, maar de ingezette verbeteringen en de zichtbare vooruitgang geven vertrouwen dat de organisatie zich verder professionaliseert. Het risico is hiermee gemiddeld. Mate van transparantie en onderbouwing in financiële stukken De mate van transparantie en onderbouwing in de financiële stukken wordt als gemiddeld beoordeeld. Hoewel de kwaliteit van de stukken nog niet volledig voldoet aan de gemeentelijke standaarden, is er wel sprake van voldoende transparantie en een basisniveau van onderbouwing. De informatie wordt inzichtelijk gedeeld, wat past bij de verplichtingen die gelden voor een verbonden partij. De inhoudelijke kwaliteit en uitwerking van de financiële stukken vragen nog om verdere verbetering. Dit is kenmerkend voor een nieuwe organisatie die zich in een ontwikkelfase bevindt. De verwachting is dat de kwaliteit van de financiële stukken zich verder zal ontwikkelen naarmate de organisatie verder professionaliseert.
Conclusie Het financiële en bestuurlijke risicoprofiel van Sportbedrijf Schiedam BV wordt in samenhang beoordeeld als gemiddeld. Financieel is het risico beheersbaar doordat het Sportbedrijf geen winstoogmerk heeft, geen dividend uitkeert en via een jaarlijkse exploitatiebijdrage kostendekkend wordt gefinancierd. De gemeente beschikt daarbij over effectieve sturingsmogelijkheden op hoofdlijnen via haar rol als 100% aandeelhouder, de exploitatiebijdrage en de geldende statutaire en contractuele afspraken. Bestuurlijk is het belang van de vennootschap in beginsel volledig in lijn met het gemeentelijk belang, mede door de ruime formele zeggenschap via statuten, AVA besluiten en benoemingsrechten. Hoewel de bedrijfsvoering en de kwaliteit en tijdigheid van financiële stukken nog in ontwikkeling zijn vanwege de opstartfase, is sprake van structurele ambtelijke afstemming, toenemende transparantie en een duidelijke verbeterlijn. Tegelijkertijd is het maatschappelijk risico hoog, gezien de afhankelijkheid van het Sportbedrijf voor de continuïteit van sportvoorzieningen. De belangrijkste beheersmaatregelen bestaan uit periodiek overleg, monitoring via de AVA, voorwaarden verbonden aan de exploitatiebijdrage, actief gebruik van aandeelhoudersrechten en het voortzetten van het verbetertraject gericht op verdere professionalisering van de bedrijfsvoering en informatievoorziening.
Pagina 4 van 4