Bijlage 6 Gewijzigde paragraaf energiebehoefte en -gebruik

6.1.2

Duurzaamheidstoepassingen

(…) Energiebehoefte- en gebruik In Schieveste worden de wettelijke normen ten aanzien energiezuinigheid - die vanaf medio 2021 ondergebracht zijn in BENG-normen - gehanteerd. De BENG normeert de maximale energiebehoefte, het maximale primair fossiel energieverbruik en het minimale aandeel hernieuwbare energie. De beoogde nieuwbouw mag niet op het gasnet worden aangesloten voor het verwarmen van de gebouwen en woningen. Door Ingenieursbedrijf Aveco de Bondt is een energievisie uitgewerkt, waarin verschillende concepten voor Schieveste zijn uitgewerkt. De rapportage is opgenomen als bijlage 9 bij deze toelichting. Energievraag Op basis van kengetallen is de energievraag bepaald voor de woningen en kantoren (zie onderstaande tabel). De uitkomsten van de energievraag zijn gebruikt om verschillende energiesystemen te beschouwen. Fase

Verwarmen [kWh/jaar] Tapwater [kWh/jaar]

Koelen [kWh/jaar]

Fase 1

1.067.350

1.638.000

1.020.650

Totaalplan

4.240.000

5.283.900

4.452.600

Ontwerpkeuzes kunnen een grote invloed hebben op de energievraag, zoals extra isolatie of zonwering. Daarnaast kan in het ontwerp van het energiesysteem gekeken worden naar mogelijkheden voor onderlinge energie-uitwisseling binnen gebouwen, tussen woningen, en binnen het ringnet. Op basis van de eerste verkenning is gebleken dat een open bodemenergiesysteem (hierna: ‘een WKOsysteem’) WKO (in combinatie met aquathermie) een scenario is waarmee het totaalplan kan worden voorzien van warmte en koeling. Met het maken van de voorgenoemde ontwerpkeuzes wordt de energievraag veranderd, wat uiteindelijk invloed heeft op de dimensionering van het WKO-systeem. In een vervolg dienen in eerste instantie onderstaande werkzaamheden te worden uitgevoerd om te komen tot een voorlopig ontwerp:  Omdat de te verwachten (hydrologische en thermische) invloed op de omgeving significant is, dient dit in de uitvoeringsfase verder te worden gekwantificeerd, met de verschillende stakeholders, waaronder WKO Schiedam B.V., de partij die verantwoordelijk is voor de exploitatie van de bestaande WKO-installatie. Daarbij is het belangrijk dat de bronposities voor het WKO-systeem specifieker worden bepaald om meer verfijnde berekeningen uit te kunnen voeren. Afhankelijk van de resultaten van deze berekeningen zijn mogelijk andere bronposities noodzakelijk om het systeem te optimaliseren.

 Voor de distributie van warmte en koude vanaf de grondwaterbronnen moet een leidingnet worden aangelegd. Na het bepalen van de bronposities dient een kabel- en leidingtracé te worden bepaald. Belangrijk daarbij is dat ook wordt gekeken naar het totaalconcept (een fase per systeem of één ringnet per gebouw), plaatsing van leidingmeters en de locatie(s) van de technische ruimte(s) waar het ringnet naar toe moet. In de nadere uitwerking wordt hiernaar gekeken.  Wanneer de energievraag verder is gespecificeerd en bekend is welk aandeel het aquathermiesysteem moet leveren kan dit systeem verder worden ontworpen. In overleg met Hoogheemraadschap Delfland zal maatwerk worden opgesteld. Ondanks de regels, zoals opgelegd door HH Delfland blijft de toepassing van aquathermie voor Schieveste zeer kansrijk en van toegevoegde waarde.



Omdat VW Vastgoed heeft aangegeven mogelijk gebruik te willen maken van een Energy Service Company (ESCo), wordt geadviseerd om in een vroeg stadium één of enkele ESCo’s te betrekken in het project, zodat zij hun visie kunnen geven en mee kunnen kijken hoe het energiesysteem er volgens hen uit dient te zien. Vervolgens kan een Programma van Eisen worden opgesteld.

Door dit tijdig te doen kan in het totaalplan voor Schieveste rekening worden gehouden met de benodigde ruimte en randvoorwaarden voor zowel de bronnen als de benodigde ondergrondse infrastructuur. Opgemerkt wordt dat het bestemmingsplan niet uitsluitend voorziet in de aanleg van een WKOsysteem. Ook andere systemen, waarmee kan worden voorzien in (een deel van) de koude- en warmtevraag, zijn op grond van dit bestemmingsplan toegestaan. In het kader van de eerste vaststelling van het bestemmingsplan Schieveste is onder andere de vraag aan de orde gekomen of, kort samengevat, de beoogde nieuwe WKO-installatie beperkingen kan opleveren voor de bestaande WKOinstallatie waar het DCMR-gebouw en het Lentiz-gebouw op zijn aangesloten. Hoewel dit een uitvoeringsaspect betreft dat pas in het kader van de uitvoering van de met het bestemmingsplan mogelijk gemaakte ontwikkelingen zal spelen, is naar aanleiding van de uitspraak van de Raad van State over de eerste vaststelling van het bestemmingsplan Schieveste nader bezien of het bestemmingsplan uitvoerbaar is. In dat kader is onderzocht en onderbouwd dat een WKO-systeem (in combinatie met aquathermie) een scenario is waarmee het totaalplan kan worden voorzien van warmte en koeling. In dat kader is het volgende van belang. De bestaande WKO-installatie, waarop DCMR en Lentiz, zijn aangesloten is eigendom van WKO Schiedam B.V.

(WKO Schiedam). DCMR en Lentiz hebben leveringsovereenkomsten gesloten met WKO Schiedam. Uit navraag bij WKO Schiedam blijkt dat de met het bestemmingsplan mogelijk gemaakte ontwikkelingen niet conflicteren met de door WKO Schiedam geëxploiteerde WKOvoorziening (waarop DCMR en Lentiz) zijn aangesloten. Meer specifiek verwacht WKO Schiedam niet dat de met het bestemmingsplan Schieveste mogelijk gemaakte ontwikkelingen beperkingen dan wel problemen kunnen opleveren voor de naleving van de tussen WKO Schiedam en DCMR en Lentiz gesloten leveringsovereenkomst. Deze leveringsovereenkomst kan en zal te allen tijde moeten worden nageleefd door WKO Schiedam. Voor de met het bestemmingsplan mogelijk gemaakte ontwikkelingen dient de bestaande WKOinstallatie te worden uitgebreid met een aantal nieuwe bronnen. Deze zover aanpassingen aan de bestaande WKO-installatie noodzakelijk zijn, kunnen die aanpassingen kunnen zodanig plaatsvinden, dat DCMR en Lentiz daar geen nadelige gevolgen van ondervinden (zo is gebleken tijdens een overleg dat op 10 mei 2023 plaatsvond). Deze nadelige gevolgen kunnen in ieder geval worden voorkomen door in een vroegtijdig stadium overleg aan te gaan met WKO Schiedam over de planning en uitvoering van de werkzaamheden.

Indien bijvoorbeeld aanpassingen aan de bestaande WKO-installatie noodzakelijk zijn, kan het verstandig zijn om deze juist niet in de winterperiode uit te voeren. Tegen deze achtergrond is met WKO Schiedam afgesproken dat in de uitvoeringsfase gemeente en de betrokken ontwikkelaars tijdig met WKO Schiedam in overleg treden over de uitvoering van de noodzakelijke werkzaamheden, met dien verstande dat de leveringszekerheid waartoe WKO Schiedam zich jegens DCMR en Lentiz heeft verplicht, te allen tijde verzekerd moet zijn. Ten overvloede wordt nog opgemerkt dat de belangen van de bestaande gebruikers (DCMR en Lentiz) ook op een andere manier veilig zijn gesteld. Indien een nieuw WKO-systeem wordt aangelegd, dan is hiervoor (tenminste) een watervergunning vereist. In deze vergunningprocedure dienen worden – meer in detail en afgestemd op het concrete uitvoeringsniveau – de gevolgen van de (mogelijke) aanleg van een WKO-systeem uitgebreider beoordeeld. Zie in dit kader ook de uitspraak van de Raad van State

van 14 september 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:2458, r.o. 26): “26. De Afdeling merkt op dat toetsing met betrekking tot interferentie van WKO installaties niet plaatsvindt in een bestemmingsplanprocedure, maar dat hiervoor een separate procedure bestaat. Dit aspect kan in deze procedure dan ook niet aan de orde komen.”. Wat betreft de vergunningprocedure, is het volgende van belang. Op grond van artikel 6.4, lid 1, aanhef en onder b, van de Waterwet is een watervergunning nodig voor een WKO-systeem. Op grond van artikel 6.21 van de Waterwet moet de watervergunning geweigerd worden als de verlening daarvan niet verenigbaar is met de doelstellingen in artikel 2.1 van de Waterwet of de belangen bedoeld in artikel 6.11 van de Waterwet. In artikel 2.1 van de Waterwet zijn de volgende doestellingen opgesomd:  voorkoming en waar nodig beperking van overstromingen, wateroverlast en waterschaarste, in samenhang met;  bescherming en verbetering van de chemische en ecologische kwaliteit van watersystemen en;  vervulling van maatschappelijke functies door watersystemen. Daarbij bevat paragraaf 5a van het Waterbesluit specifieke voorschriften voor WKO-systemen.

Op grond van artikel 6.11a, lid 1 van het Waterbesluit is het bevoegd gezag verplicht om aan een watervergunning voor een WKO-systeem de voorschriften te verbinden die zijn opgenomen in de artikelen 6.11b tot en met 6.11g van het Waterbesluit. Dit zijn voorschriften over:  de temperatuur van het grondwater dat wordt teruggebracht (artikel 6.11b van het Waterbesluit);  warmte- en koudeoverschotten (artikel 6.11c van het Waterbesluit);  de registratie van gegevens (artikel 6.11d van het Waterbesluit);  dat de werkzaamheden moeten worden verricht volgens de krachtens het Bbk aangewezen normdocumenten door een persoon of instelling die daartoe beschikt over een door de minister van Infrastructuur en Waterstaat afgegeven erkenning (artikel 6.11e van het Waterbesluit);  het beëindigen van een WKO-systeem (artikel 6.11f van het Waterbesluit);  het ontwerp en energierendement van het WKO-systeem (artikel 6.11g van het Waterbesluit). Daarnaast moet het bevoegd gezag, op grond van artikel 6.11h van het Waterbesluit, voorschriften aan de watervergunning verbinden die ervoor zorgen dat er geen interferentie optreedt met eerder geïnstalleerde bodemenergiesystemen. Op grond van artikel 6.11i, lid 2 van het Waterbesluit kan het bevoegd gezag tot slot andere voorschriften aan de watervergunning verbinden ter bescherming van de in artikel 2.1 van de Waterwet genoemde belangen.

Kortom: de gevolgen van de (mogelijke) aanleg van een WKO-systeem staan centraal in een daarvoor speciaal bedoelde en separate waterwetvergunningprocedure.