Bijlage 4 Schiedamse Omgevingsvisie (def incl. kaarten)

Daarnaast kunnen flexibele (snel)woonconcepten, (zelfstandige) zorgwoningen en innovatieve woonconcepten met collectieve kwaliteiten hiervan worden uitgezonderd.

Deze eis vervangt de oppervlakte van 70 m² uit de Woonvisie (2020) Schiedam streeft naar gemengde wijken waar iedereen zich welkom en thuis voelt. Door sociale cohesie te bevorderen en (culturele) ontmoetingsplekken te creëren in buurthuizen, scholen, gezondheidscentra en parken willen we inwoners verbinden en activiteiten stimuleren. Goede scholen, gezondheidszorg en sociale voorzieningen, zorgen er voor dat inwoners de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben. Door deze voorzieningen, net zoals supermarkten, horeca en zorgcentra, evenwichtig over de stad te verdelen, kan iedereen in de nabijheid van de woning voorzien in de dagelijkste behoeften. De verkeersveiligheid wordt verbeterd, met name daar waar fietsers, voetgangers en auto’s elkaar ontmoeten. De aanleg van aantrekkelijke, overzichtelijke en goed verlichte fiets- en wandelpaden, eventueel in combinatie met een verlaging van de maximumsnelheid, moet de veiligheid van kwetsbare verkeersdeelnemers waarborgen. Bijzondere aandacht is daarbij voor verkeersveilige routes naar scholen, werklocaties en sportfaciliteiten. De openbare ruimte wordt zorgvuldig en doelmatig onderhouden en is gebruiksvriendelijk en toegankelijk ingericht, ook voor mensen met een beperking.

We nemen maatregelen om criminaliteit, overlast en ondermijning tegen te gaan door samen te werken met politie, bewoners en andere stakeholders en zetten in op preventieve maatregelen en toezicht in kwetsbare gebieden. Door de sociale cohesie en betrokkenheid in wijken te versterken, ontstaat een veilige en prettige leefomgeving. Gezondheid en vitaliteit hangen nauw samen met beweging. Beweging en gezond gedrag wordt bevorderd en gestimuleerd, door sport- en spelmogelijkheden toe te voegen aan de buitenruimte, zoals fitnessapparaten, basketbalvelden, voetbalvelden, trimparcoursen en uitlaatplaatsen voor honden. Onderzocht wordt of schoolpleinen na schooltijd hiervoor ook kunnen worden gebruikt. Goed onderhouden wandel- en fietsroutes nodigen de Schiedammers uit om op een laagdrempelige manier actief te blijven.

6

Gebieden met integrale opgaven

In dit hoofdstuk worden de tot 2035 voorziene (gebieds)ontwikkelingen beschreven. Dit zijn ontwikkelingen waar verschillende kansen en opgaven samen komen. De gewenste ontwikkelrichting wordt benoemd, alsmede de daarbij van belang zijnde integrale ambities en uitgangspunten. Daarmee wordt een koers voor de middellange termijn beschreven, die als basis dient bij de verdere uitwerking in bijvoorbeeld een ruimtelijk raamwerk of gebiedsgericht omgevingsprogramma.

6.1 Stedelijke vernieuwing Het proces van stedelijke vernieuwing, zoals dat reeds in ingezet, zal de komende decennia worden voortgezet. Dit betreft een integraal proces, gericht op het versterken van de leefbaarheid en veiligheid in de stad. De focus ligt daarbij enerzijds op fysieke ingrepen in de woningvoorraad en openbare ruimte. Daarnaast wordt ingezet op het bevorderen van arbeids- en onderwijsparticipatie, verbeteren van de gezondheid en het tegengaan van armoede en criminaliteit. De ambities gelden voor de gehele stad, maar kennen per wijk een eigen uitwerking, afgestemd op de kenmerken en behoeften in de verschillende wijken. De wijken Nieuwland en Oost zijn in het kader van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid aangewezen als gebieden waar de komende decennia wordt ingezet op het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid, in combinatie met stedelijke vernieuwing. Doel is wijken te realiseren waar het goed verblijven is, waar elk kind gelukkig kan opgroeien en naar ieders potentie naar school gaat, waar er voldoende werkgelegenheid is en waar de omgeving uitnodigt tot een gezonde leefstijl. Deze doelen worden ondersteund door fysieke ingrepen. De kwaliteit van de woningvoorraad wordt verbeterd en verduurzaamd, waarbij het aantal bereikbare woningen in absolute zin gelijk blijft.

Door het toevoegen van (midden)dure woningen ontstaat diversiteit in woningtypen en prijsklassen, waardoor doorstroming binnen de wijk beter mogelijk wordt. Onderverhuur en woonoverlast worden voorkomen. Daarmee komt de woningvoorraad de komende 20 jaar beter in balans en wordt de sociale binding van bewoners met de wijk verbeterd. Gelijktijdig wordt ingezet op een kwalitatieve verbetering van de openbare ruimte en het vergroten van het veiligheidsgevoel op straat. Met deze fysieke ingrepen worden de doelen in het maatschappelijke en veiligheidsdomein ondersteund. De stedelijke vernieuwing van Nieuwland is integraal uitgewerkt in het Ruimtelijk Raamwerk Nieuwland (november 2022). Het raamwerk geeft een overkoepeld kader en focust zich op een samenhangende, veilige openbare ruimte, waarbinnen ontwikkelingen mogelijk zijn. Voor de wijk Oost zal een vergelijkbaar Ruimtelijk Raamwerk worden opgesteld (medio 2025), gericht op de kwaliteit van woningen en een veilige en schone leefomgeving, die aanvullend en ondersteunend werkt op de sociaalmaatschappelijke opgaven in deze wijk. In het kader van de integrale aanpak in beiden wijken, worden de mogelijkheden van een gebiedsgericht omgevingsprogramma verkend. Daarnaast blijft er ook focus op de andere wijken van Schiedam bestaan, waar eveneens, in meer of mindere mate, stedelijke vernieuwing zal plaatsvinden.

De leefbaarheid en veiligheid wordt ook in de rest van Schiedam niet overal even positief ervaren en vraagt ingrepen in de openbare ruimte of de woningvoorraad. Ook de energietransitie, verduurzaming, funderingsherstel en klimaatadaptatie maken ingrepen in de fysieke ruimte noodzakelijk. Deze stedelijke vernieuwing kan grootschalige ingrepen in de fysieke leefomgeving betreffen, zoals in Groenoord-Zuid en Zuid waar de focus ligt op het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid, kwalitatieve verbetering van de openbare ruimte en het vervangen van verouderde woningen of verbeteren van de (onderhouds)kwaliteit van de bestaande woningen. Het beter isoleren van woningen in de vooroorlogse wijken biedt mogelijkheden om verduurzaming en geluidwering te combineren. In andere wijken zal sprake zijn van meer kleinschalig maatwerk, gericht op het pakken van potenties, voorkomen van problemen en inspelen op de behoeften

van bewoners. Waar mogelijk wordt gezocht naar een integrale aanpak, die de doelen in het sociale en veiligheidsdomein ondersteund. Verder lezen: Ruimtelijk Raamwerk Nieuwland ‘Verzilveren van kwaliteiten’ (2022)

6.2 Schiedistrict Het SchieDistrict is het gebied rondom en ten noorden van station Schiedam. Het is een gebied waar wonen, werken, leren en mobiliteit samenkomen. De gebiedsontwikkeling zet in op het realiseren van nieuwe woningbouw, herstructureren en toekomstbestendig maken van bedrijventerreinen, vernieuwen van station Schiedam Centrum, de bouw van station Kethel en het beter verbinden van de verschillende delen van Schiedam. Doel is een sociale en een economische stijging te bewerkstelligen; iedereen in Schiedam moet kunnen werken en goed wonen. Het bedrijventerrein ’s-Graveland en Spaanse Polder wordt gerevitaliseerd naar een duurzaam en innovatief bedrijventerrein. Een gebied waar een diversiteit aan bedrijven een plek kan vinden door optimaal, intensief ruimtegebruik. Het is een bedrijventerrein waar innovatie, maakindustrie en startups hun vaste landingsplek hebben, maar waar ook ruimte wordt behouden voor zwaardere bedrijvigheid en kantoren (nabij het station). Een bedrijventerrein met een etalagezone richting de A20 en aan de noordzijde beperkte uitbreidingsruimte (5 hectare) voor bedrijven en werkgelegenheid. De Mechatronica Innovatie Campus Schiedam biedt mogelijkheid de vele (kleinere) hightech-bedrijven aan elkaar te verbinden.

De revitalisering zorgt voor meer werkgelegenheid en schept kansen door de koppeling van ondernemen en werken met (beroeps-)onderwijs en de participatie-opgaven in het maatschappelijk domein, onder de noemer Leven Lang Ontwikkelen. De aanpak van ondermijnende bedrijfsactiviteiten wordt voortgezet, als onderdeel van deze integrale gebiedsontwikkeling. Een tweede pijler van de gebiedsontwikkeling, is de ontwikkeling van Schieveste naar een multifunctioneel woongebied. Aan de noordzijde van het station komt een hoogstedelijk woonprogramma (circa 3.000 woningen), waarmee Schiedam invulling geeft aan een substantieel deel van de lokale verstedelijkingsopgave. De ontwikkeling van Schieveste biedt Schiedammers de kans wooncarrière maken. Doelgroepen zijn mensen die in het gebied werken, studenten en mensen die willen verhuizen naar een comfortabel appartement dicht bij de stad en een OV-knooppunt. Op Schieveste is tevens ruimte voor onderwijs, werken, detailhandel, voorzieningen en (aan de westzijde van de Schie) ontspanning. Station Schiedam Centrum wordt vernieuwd naar een nieuw, modern regionaal OV-knooppunt, waar verschillende vervoersmodaliteiten samenkomen.

Belangrijke uitgangspunten zijn een goede reizigersafwikkeling, goede verbindingen met de regio, voldoende stallingsmogelijkheden voor fietsers, een goede aansluiting op de rest van de stad en een volwaardige entree aan de noordzijde. Het Stationsplein wordt autoluw heringericht voor langzaam verkeer en verlengd tot de tramhalte en de Schie. Langs de Schie wordt de verbinding tussen het station, het centrum en de rest van de stad versterkt, met bijzondere aandacht voor fietsers en voetgangers. In samenhang met de vernieuwing van het station wordt, om Schiedam duurzaam bereikbaar te maken, ingezet op verdubbeling van het spoor richting Delft en de bouw van station Schiedam Kethel. Aan de zuidzijde van het spoor zal woningbouw plaatsvinden rond het Stationsplein, de Horvathweg en de Boerhaavelaan. Dit zorgt voor meer diversiteit in woningtypen en prijsklassen, wat de stedelijke vernieuwing van Oost ondersteund. De Horvathweg blijft een belangrijke ontsluitingsweg voor de wijk Oost, maar zal zich ontwikkelen naar een levendige, vergroende stadsstraat waaraan het prettig wonen en verblijven is. Hier is tevens ruimte voor een supermarkt en andere voorzieningen.

De Horvathweg wordt onderdeel van het stationsgebied en zal zo, samen met een nieuwe onderdoorgang onder het spoor in het verlengde van de Boerhaavelaan, zorgen voor een betere verbinding tussen Oost, Schieveste en de bedrijventerreinen. Delen van de stad die via de Boerhaavelaan ook zullen worden verbonden met de nieuwe woningen op Nieuw-Mathenesse en de Rotterdamse Merwe-Vierhavens. Verder lezen: Gebiedsopdracht A20 zone Schiedam (2018), Update gebiedsopdracht Schiedistrict (2020), Visie Stationsgebied Schiedam Centrum (2020), Economische visie ‘Kansen voor Schiedam’ (2021)

6.3 Nieuw-Mathenesse Het bedrijventerrein Nieuw-Mathenesse is naast het Schiedistrict de tweede grote gebiedsontwikkeling in Schiedam, waar de komende jaren veel veranderingen op stapel staan. Nieuw-Mathenesse vormt samen met het Rotterdamse Merwe-Vierhavens één van de grote industriële clusters op de noordoever van de Nieuwe Maas. Het terrein is functioneel ingericht ten dienste van bedrijven en industrie. Zowel in Schiedam als in Rotterdam wordt een gedeeltelijke transformatie van het gebied voorzien, waarbij delen van het bedrijventerrein worden omgevormd tot nieuwe stadswijken, waar naast werken, ook kan worden gewoond. Naast deze ontwikkeling dient de Delflandsedijk, die het gebied doorkruist, te worden verstevigd om overstromingen in de toekomst te voorkomen. Het noordelijk deel van het bedrijventerrein, grenzend aan de binnenstad en de wijk Oost, wordt met de beëindiging van de activiteiten van de glasfabriek getransformeerd. Ingezet wordt op het omvormen van een monofunctioneel en gesloten werkgebied naar een aantrekkelijk, toekomstbestendig woonwerkgebied. Als uitloper van de binnenstad wordt een levendig stedelijk interactiemilieu ontwikkeld, waar naast de functie wonen ook ruimte is voor andere functies passend bij een nieuwe woonwijk.

Nieuw-Mathenesse Noord (Glasbuurt) biedt plaats aan ruim 1.200 nieuwe woningen, en is daarmee van groot belang voor het realiseren van de Schiedamse woningbouwopgave. Daarnaast wordt circa 35.000 m² ruimte gereserveerd voor bedrijvigheid passend binnen een gemengd woon-werkgebied, horeca en andere (maatschappelijke) voorzieningen. Een autoluw en groen openbaar gebied ontsluit het gebied en zorgt voor goede verbindingen met de Rotterdamse Merwe-Vierhavens, de Schiedamse binnenstad en station Schiedam Centrum. Voor het zuidelijk deel van het bedrijventerrein blijft de functie voor economische activiteiten behouden. Hier is de inzet om het bestaande bedrijventerrein kwantitatief en kwalitatief verder te ontwikkelen op een wijze die aansluit bij de wensen van stad en regio op de langere termijn. Verduurzaming van vastgoed, het intensiever benutten van de beschikbare gronden en het creëren van meer toegevoegde economische waarde en werkgelegenheid zijn belangrijke uitgangspunten. Specifieke aandacht is er voor de uitbouw van het distilleercluster, onderdeel van het Dutch Distillers District. Nieuw-Mathenesse huisvest een aantal spelers die op wereldschaal actief zijn in de productie van alcoholische dranken.

Deze sector is van groot belang voor het profiel van Nieuw-Mathenesse en Schiedam, maar biedt ook goede kansen voor versterking van het toeristisch-recreatief aanbod in de stad en de verdere profilering van Schiedam als stad van maken, doen en beleven. Verder lezen: Economische visie ‘Kansen voor Schiedam’ (2021), Ruimtelijk raamwerk Nieuw-Mathenesse (2021), Ruimtelijk raamwerk Nieuw-Mathenesse fase 2 (2025)

6.4 Binnenstad De binnenstad van Schiedam vormt het historische hart van de gemeente. De kwaliteit van de historische bebouwing, de aanwezigheid van belangrijke culturele voorzieningen en de functie als hoofdwinkelcentrum en belangrijke horecalocatie maken het een bijzonder gebied. In en rond de binnenstad bevinden zich meerdere woningbouwlocaties. De binnenstad wordt als identiteitsdrager van Schiedam verder ontwikkeld door de eigenheid ervan eenduidig en herkenbaar uit te dragen in de georganiseerde activiteiten, de bebouwde omgeving en in de marketing van de binnenstad. Bijzondere aandacht verdient het Dutch Distillers District, dat geheel rond de geschiedenis van de jeneverproductie is opgezet. Samen met het naastgelegen NieuwMathenesse vormen deze een historisch ruimtelijke eenheid. Schiedam faciliteert initiatieven, die het aanbod en de beleving rond ambachtelijk maken, zoals gedistilleerd, versterken. Schiedam zet in op versterken van de economische draagkracht voor stedelijke voorzieningen en functies, door koopkrachtbinding en versterking van de omzet voor ondernemers. Vraag en aanbod moeten beter met elkaar in evenwicht worden gebracht. Verbreding van economische activiteiten en het bereiken van relevante doelgroepen maken de binnenstadseconomie robuust en veerkrachtig.

De potentie van de binnenstad als vestigingslocatie voor bedrijven in het profiel van makers, ambacht, service en design wordt uitgebouwd. Een zo breed en evenwichtig mogelijke mix van horeca, detailhandel, ambacht- en kunstateliers, studio’s en werklocaties, naast de aanwezigheid van belangrijke culturele instellingen, vergroot de aantrekkingskracht voor bewoners, bedrijven en toeristen. Doel is het binden van (brede) doelgroepen aan de binnenstad. De mix van functies is bij voorkeur in de gehele binnenstad voelbaar en beleefbaar, maar concentreert zich aan de hoofdstraten en pleinen. Schiedam zet in op duurzame bereikbaarheid van de binnenstad voor alle verkeersmodaliteiten. Voor de revitalisering van de binnenstad en het versterken van het directe verzorgingsgebied van het winkelareaal is het toevoegen van een kwalitatief woningaanbod essentieel. De gewenste binnenstedelijke woonmilieus kenmerken zich door een mix van functies in een historisch decor. De juiste doelgroepen worden aangesproken met een evenwichtige woningvoorraad, met (vooral) woningtypen die aantrekkelijk zijn voor hogere en middeninkomensgroepen, van binnen en buiten de stad. De binnenstad biedt uitstekende kansen voor echte binnenstadswoningen, waarbij de nabijheid van functies voor bewoners opweegt tegen eventuele beperkingen op het gebied van parkeerruimte en/of buitenruimte.

Bijzondere aandacht gaat uit naar een betere ruimtelijke en programmatische verbondenheid van het gebied tussen de Nieuwstraat en Baan met de rest van de binnenstad. De openbare ruimte van de binnenstad wordt aantrekkelijk vormgegeven met goede entrees, duidelijke routes en prettige, groen en autoluwe verblijfsplekken. Het biedt bewoners, bezoekers en ondernemers verblijfs- en gebruikskwaliteit, is een aanjager voor de wenselijk ontwikkelingen en draagt bij aan de doelstellingen op gebied van identiteit, economie en wonen. Het gebruik van authentieke materialen, zoals gebakken straatsteen en natuursteen accenten, zoals op de Lange en Korte Haven, versterkt het historische karakter en zal ook elders in de Binnenstad worden toegepast. De Broersvest en de overige vesten om de binnenstad bieden kansen voor het toevoegen van verblijfskwaliteit, vergroening en betere verbindingen met de omliggende wijken. Daarnaast verdienen de waterverbindingen en aanlegmogelijkheden aandacht, zoals een open verbinding tussen de Noordvestgracht en de Nieuwe Haven. Bij de aanleg van bruggen worden minimale hoogtes aangehouden, zodat sloepvaart ongehinderd kan plaatsvinden. Verder lezen: Ontwikkelingsvisie voor de Binnenstad ‘Stad aan de Schie (2012), Erfgoeden monumentenbeleid ‘Benutten, beleven, behouden’ (2021), Economische visie ‘Kansen voor Schiedam’ (2021)

6.5 Dorp Kethel en Bachplein Het dorp Kethel vormt samen met het aangrenzende Park Kethel het historische hart van SchiedamNoord. Hier is het historische dorpse karakter en het oorspronkelijke slagenlandschap van de oude polders bewaard gebleven. De dorpskern Kethel en het buurtschap Kerkbuurt worden als bijzondere samenhangende gebieden behouden. Om het bijzondere karakter van dorp Kethel te beschermen, wordt dit een beschermd dorpsgezicht. Het karakter van Kethel wordt verder versterkt door bij de inrichting van het openbaar gebied gebruik te maken van authentieke materialen, zoals gebakken straatsteen en natuursteen accenten. Winkelcentrum Hof van Spaland is het functionele hart van het noordelijke deel van Schiedam. Dit stadsdeelcentrum voorziet in belangrijke mate in het aanbod aan dagelijkse boodschappen en andere voorzieningen voor dit deel van Schiedam. Deze functie wordt behouden en versterkt. Om het winkelcentrum toekomstbestendig te maken, dient het winkelcentrum te worden vernieuwd, waardoor de uitstraling en het aanbod beter aansluiten op de eisen van een modern stadsdeelcentrum. Het winkelcentrum zal daarom, samen met winkeliers en winkeleigenaren, worden vernieuwd. Belangrijke aandachtspunten zijn daarbij het behoud van de bestaande hoofdwinkelroute, het verbeteren van de aansluiting op de omgeving en het bieden van beperkte uitbreidingsruimte voor detailhandel.

Het Bachplein is één van de grotere, toekomstige woningbouwlocaties in Schiedam. Voor deze locatie wordt gekozen voor hoogbouw waarbij, afhankelijk van de beperkingen samenhangend met het vliegverkeer, een bouwhoogte tot 50 meter mogelijk is. Dit biedt kansen voor het realiseren van een aanzienlijk woningbouwprogramma van minimaal 300 woningen, met aanvullende voorzieningen op de begane grond, zoals bijvoorbeeld een gezondheidscentrum of bedrijfsactiviteiten met een beperkte ruimtelijke invloed. Woningbouw op deze locatie biedt mogelijkheden voor de groeiende groep ouder wordende Schiedammers, die willen doorstromen naar levensloopbestendige woningen met voorzieningen en een (vernieuwd) winkelcentrum in de directe nabijheid. Doorstroming wat ook kansen biedt aan jonge gezinnen die op zoek zijn naar een grondgebonden woning. Het openbaar gebied wordt verbeterd en omgevormd naar een aangenaam groen, klimaatadaptief ingericht verblijfsgebied. Aan de oostzijde van dorp Kethel ligt het kleinschalige bedrijventerrein Kethelvaart. Dit gebied ontwikkelt zich verder naar een gemengd woon- en werkgebied, waar ruimte is voor wijkverzorgende en ambachtelijke bedrijvigheid, (sport)voorzieningen en woningbouw. De ligging in de nabijheid van woningen maakt dat op dit bedrijventerrein geen plek is voor zwaardere bedrijvigheid en activiteiten met een verkeersaantrekkende werking.

Aandachtspunten voor dit gebied zijn intensiever ruimtegebruik, multifunctionele bebouwing en vergroening van de openbare ruimte. Verder lezen: Woonvisie ‘Groei als kans voor de Stad’ (2020), Economische visie ‘Kansen voor Schiedam’ (2021), Erfgoed- en monumentenbeleid ‘Benutten, beleven, behouden’ (2021)

6.6 Omgeving Kerkbuurt en Polderweg De omgeving van de Kerkbuurt en Polderweg is een belangrijke overgangszone tussen stad en buitengebied. De Poldervaart vormt samen met het Beatrixpark een groene verbinding tussen het veenweidegebied van Midden-Delfland en de rest van de stad. De Kerkbuurt en Polderweg zijn belangrijke routes voor Schiedammers die willen sporten, recreëren of ontspannen in Midden-Delfland en zijn onderdeel van regionale fiets- en wandelnetwerken. Deze routes worden veilig en groen ingericht voor wandelaars, fietsers en bestemmingsverkeer. Het open agrarische veenweidelandschap van Midden-Delfland kent een eigen uitstraling van rust en ruimte. Het vormt de buitenruimte voor Schiedammers en is een belangrijk weidevogelgebied. Behoud en versterken van de openheid van het gebied gaat in dit gebied hand in hand met het voorzien in de stedelijke groenbehoefte en het vergroten van de biodiversiteit. Windturbines en zonneweiden passen niet bij de uitstraling en het karakter van dit gebied. Het gedeelte van Midden-Delfland dat direct aansluit op de noordelijke woonwijken van Schiedam wordt gebruikt voor ontspanning, spelen en (natuur)educatie, terwijl voor de rest van Midden-Delfland de focus meer ligt op natuur, biodiversiteit en vormen van (extensieve) recreatie, zoals wandelen en fietsen.

Eenzelfde ambitie wordt, in het kader van het Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland, nagestreefd voor het aangrenzende buitengebied van Rotterdam en Vlaardingen. Het kleinschalige karakter van de Kerkbuurt en Polderweg blijft behouden; grootschalige ontwikkelingen worden hier niet voorzien. Wel zijn kleinere woningbouwontwikkelingen mogelijk, aansluitend op het bestaande buurtschap Kerkbuurt of in het lint langs de Polderweg. Hierbij past ook dat de bedrijven die nu nog aan de Polderweg gevestigd zijn op termijn uitverhuizen naar een bedrijventerrein. Dit biedt aanvullend kansen voor de ontwikkeling van natuur en recreatie aan de oostzijde van de Polderweg, aansluitend op het recreatiegebied Kandelaar, Poldervaart en de Schie. De spoorverdubbeling en de bouw van station Schiedam Kethel biedt, samen met het verlengen van de tramlijn tot het station, kansen voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen. Het gebied aan de oostzijde van het nieuwe station, zowel ten noorden als ten zuiden van de ’s-Gravelandseweg wordt, als onderdeel van de gebiedsontwikkeling Schiedistrict, ontwikkeld naar een duurzaam, innovatief bedrijventerrein. Aan de westzijde van het spoor (ten zuiden van de ’s-Gravelandseweg) is ruimte voor verspreid liggende lage appartementengebouwen in een groene omgeving.

Daarnaast dient aandacht te zijn voor het verbeteren en vergroenen van de bestaande verbindingen voor langzaam verkeer tussen het Beatrixpark en MiddenDelfland en langs de Poldervaart. Verder lezen: GroenBlauwe Structuurvisie ‘Schiedam stad aan de rivier, stad aan de polder’ (2015), Woonvisie ‘Groei als kans voor de Stad’ (2020), Groenvisie ‘Buitengewoon groen’ (2021)

7

Werken met de Omgevingswet

Het sturen op de kwaliteit van de fysieke leefomgeving en de samenhang tussen projecten krijgt vorm in de beleidscyclus van de Omgevingswet. Deze gaat uit van vier fasen: beleidsontwikkeling, beleidsdoorwerking, uitvoering en evaluatie. In dit hoofdstuk worden de verschillende instrumenten van de Omgevingswet beschreven en de daarmee samenhangende vereisten. Beleidscyclus Omgevingswet De omgevingsvisie geeft de hoofdlijnen voor het beleid en de toekomstige ontwikkeling van Schiedam. Het is daarmee het instrument bij de beleidsontwikkeling voor de fysieke leefomgeving. De kaders en ambities uit de omgevingsvisie werken door in de andere fasen van de beleidscyclus van de Omgevingswet. Omgevingsprogramma De ambities, doelen en opgaven uit de omgevingsvisie kunnen voor een beleidsonderwerp of gebied nader worden uitgewerkt in omgevingsprogramma’s. In een omgevingsprogramma beschrijft het college het uit te voeren beleid en de concrete maatregelen die daarbij worden genomen. Het gebruik van dit instrument is in de meeste gevallen onverplicht. Voor Schiedam geldt wel de verplichting een Actieplan omgevingslawaai vast te stellen (artikel 3.6 Omgevingswet). Daarnaast kan, afhankelijk van in voorbereiding zijnde wetgeving, een Volkshuisvestingsprogramma of Warmteprogramma in de toekomst verplicht worden.

Ook kan een verplichting ontstaan bij een dreigende overschrijding van een omgevingswaarde (zoals het geluidproductieplafond van een industrieterrein). Een omgevingsprogramma is, net als de omgevingsvisie, zelfbindend, maar kan wel worden gebruikt om burgers en bedrijven te stimuleren een bijdrage te leveren aan de doelstellingen ten aanzien van een gezonde fysieke leefomgeving. Omgevingsplan Het omgevingsplan zal onder de Omgevingswet op een nieuwe manier alle gemeentelijke regelgeving voor de fysieke leefomgeving structureren. In een omgevingsplan worden de doelen en het beleid uit de omgevingsvisie en omgevingsprogramma’s door de gemeenteraad vertaald in juridisch bindende regels. Het is daarmee in enige mate vergelijkbaar met een bestemmingsplan, maar zal een verbreed werkingsgebied hebben. We willen het omgevingsplan gebruiken als een flexibel instrument, waarmee ingespeeld kan worden op (maatschappelijke) ontwikkelingen en nieuwe beleidsdoelen. Omgevingswaarde In het omgevingsplan kunnen omgevingswaarden worden vastgelegd; objectieve en meetbare kwaliteitsnormen voor de fysieke leefomgeving. Het vaststellen van een omgevingswaarde is niet vrijblijvend. De gemeente is verplicht om te monitoren of aan de omgevingswaarde wordt voldaan.

Bij een (dreigende) overschrijding is de gemeente verplicht een omgevingsprogramma vast te stellen, die erop is gericht de omgevingswaarde alsnog te halen. We zijn verplicht om rond industrieterreinen waar in aanzienlijke mate geluid kan worden veroorzaakt, zoals het Schiedamse havengebied, een geluidproductieplafond als omgevingswaarde vast te stellen (artikel 2.11a Omgevingswet). Vooralsnog is er geen de ambitie om andere omgevingswaarden op te nemen in het omgevingsplan. Monitoring en evaluatie Hoewel de omgevingsvisie een duidelijk toekomstbeeld schetst, is dit eindbeeld niet in beton gegoten. Het is een dynamisch document. Nieuwe inzichten, veranderende maatschappelijke behoeften, economische ontwikkelingen of wijzigingen in de politieke koers van de gemeente kunnen aanleiding geven om de omgevingsvisie geheel of gedeeltelijk te actualiseren. Intentie is om regulier, op basis van een evaluatie, te beoordelen of aanpassing of aanvulling van de omgevingsvisie gewenst is. Tussentijdse aanpassingen zijn mogelijk bij grootschalige nieuwe (maatschappelijke) ontwikkelingen, waarin de omgevingsvisie nog niet voorziet.

Omgevingseffectrapportage Een omgevings- of milieueffectrapportage is een instrument waarmee de te verwachten impact van plannen en projecten op het milieu en de omgeving kan worden beoordeeld. Hoewel dit instrument een meerwaarde kan hebben bij het maken van ruimtelijke keuzes, wordt in samenhang met deze omgevingsvisie geen omgevingseffectrapportage opgesteld. Reden hiervoor is dat de omgevingsvisie een globaal en richtinggevend karakter heeft, die voortbouwt op eerder vastgestelde beleidskaders. Daarnaast zijn ten behoeve van grootschalige ontwikkelingen, zoals Schieveste en Nieuw-Mathenesse, reeds milieueffectrapportages opgesteld. Bij de concretisering en uitwerking van de omgevingsvisie in plannen, programma’s en projecten kan een omgevingseffectrapportage worden uitgevoerd. Deze zal worden gebruikt om de effecten op de fysieke leefomgeving in beeld te brengen en varianten of alternatieven af te wegen. Gelet op een efficiënte inzet van tijd en middelen zal een omgevinsgeffectrapportage alleen worden opgesteld indien daartoe een wettelijke verplichting geldt. Participatie Participatie is een belangrijk en verplicht onderdeel bij de totstandkoming van de omgevingsvisie.

Met de ‘Startnotitie Stadsvisie Schiedam’ (2019) is gekozen voor interactief participatieproces met de stad, bestaand uit 3 fasen: prikkelende participatie, themagerichte participatie en delen van opbrengsten. De eerste fase van het interactieve proces, het gesprek met de stad, heeft tot doel gehad inzicht te krijgen in wat de toekomst van Schiedam zou moeten zijn, welke kansen en risico’s er zijn en voor welke thema's extra aandacht zou moeten zijn. De themagerichte participatie had tot doel strategische beleidskeuzes voor te leggen. Daarmee is een integraal beeld ontstaan van de gewenste, toekomstige situatie van Schiedam en 0verzicht van de daarbij gewenste keuzes en prioritering. De laatste fase ziet op het voorleggen van de definitieve keuzes aan de stad, in de vorm van een (ontwerp-)omgevingsvisie. Deze laatste fase komt overeen met de wettelijke mogelijkheid om zienswijzen in te dienen tegen het ontwerp van de omgevingsvisie. Voor nadere informatie wordt verwezen naar het als bijlage bijgevoegde participatieverslag. Met de vaststelling van de omgevingsvisie stopt de participatie niet. De realisatie van de omgevingsvisie is een opgave die de gemeente niet alleen kan volbrengen.

Bij de uitvoering en realisatie zal nadrukkelijk de samenwerking met en investeringen van bewoners, organisaties, bedrijven, instanties en medeoverheden in de stad en regio gevraagd en gezocht worden. Alleen door met hen samen te werken en ondersteuning te bieden waar mogelijk, kunnen we de opgaven waar Schiedam voor staat realiseren. Financieel Grondbeleid Voor de uitvoering van de omgevingsvisie kan het nodig zijn om te interveniëren in de grondmarkt. Het grondbeleid is in beginsel faciliterend van aard, waarbij de gemeente een voorwaarde scheppende en toezichthoudende rol heeft. De ontwikkeling van een locatie wordt aan de marktpartij gelaten en de gemeente zorgt voor de benodigde publiekrechtelijke besluitvorming. Indien het realiseren van de ambities, doelen en opgaven uit de omgevingsvisie om een actiever beleid vraagt, wordt gekozen voor een faciliterend-plus grondbeleid. De gemeente denkt in dergelijke gevallen mee met marktpartijen en neemt bij het ontbreken van marktinitiatief een initiërende en stimulerende rol om ontwikkelingen gerealiseerd te krijgen. Bij de uitvoering van het grondbeleid kan sprake zijn van anticiperende verwerving door vestiging van een voorkeursrecht (artikel 9.1 Omgevingswet), onteigening of tussentijdse beëindiging van erfpacht. Deze bevoegdheden worden terughoudend toegepast.

Kostenverhaal Om de omgevingsvisie te realiseren, zijn investeringen vereist. De Omgevingswet verplicht de kosten die de gemeente maakt om een ontwikkeling te realiseren, voor een proportioneel deel, in rekening te brengen bij de initiatiefnemer (artikel 13.12 Omgevingswet). Daarbij gaat het bijvoorbeeld om kosten samenhangend met aanpassingen in het openbaar gebied, infrastructurele ingrepen en de aanleg van warmtenetwerken. De voorkeur is om het kostenverhaal te regelen met een vrijwillige anterieure

overeenkomst (artikel 13.13 Omgevingswet). Indien er geen vrijwillige bereidheid is een overeenkomst te sluiten, zal het kostenverhaal worden afgedwongen via het omgevingsplan of de omgevingsvergunning. Naast het verplichte kostenverhaal kan in sommige gevallen een extra vrijwillige of een verplichte financiële bijdrage (artikel 13.22 en 13.23 Omgevingswet) worden gevraagd voor de ontwikkeling van een gebied De mogelijkheden voor de toepassing hiervan worden verkend bij de voorbereiding van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen en, indien wenselijk, onderbouwd in een gebiedsgericht omgevingsprogramma.