Bijlage 3 zienswijze ontwerp 1e begrotingswijziging 2026 en ontwerpbegroting 2027 SOW
Tekst van het document
gemeente Schiedam
Welzijn, Sport & Participatie Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501 3100 EA Schiedam
Stroomopwaarts MVS T.a.v. het dagelijks bestuur Postbus 205 3140 AE MAASSLUIS
Uw kenmerk
Ons kenmerk
14 010 schiedam.nl
Datum
26UIT01848 Uw brief van
Doorkiesnummer
Onderwerp
Zienswijze ontwerp 1e begrotingswijziging 2026 en ontwerpbegroting 2027
Geacht bestuur, Dank voor het toesturen van de ontwerp 1e begrotingswijziging 2026 en de ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 van Stroomopwaarts. De stukken geven inzicht op welke wijze u invulling wenst te geven aan uw opgaven voor het jaar 2026 en verder, alsmede de middelen die daarvoor nodig zijn. Wij willen graag met deze zienswijze een aantal punten onder uw aandacht brengen. Voordat wij ingaan op de toegestuurde stukken hechten wij er waarde aan om eerst een algemeen punt te benoemen waar wij ons zorgen over maken. De afgelopen jaren zien wij namelijk in de financiële stukken van Stroomopwaarts dat er over het algemeen te ruim is begroot, dat doelstellingen soms niet worden behaald en dat er regelmatig als het ware steeds geld ‘over is’ om op een andere manier te investeren of niet wordt besteed. Op deze manier wordt het beschikbare budget onvoldoende benut voor kerntaken. De raad wil Stroomopwaarts daarom oproepen om enerzijds realistischer te begroten of anderzijds tijdig bij te sturen en de raad daar via de bestuursrapportages van op de hoogte te houden. Daarnaast wil de raad haar controlerende taak beter uitvoeren door actiever gebruik te maken van de beschikbare instrumenten, maar ook door informatie scherper te analyseren en een cultuur van kritische vragen te bevorderen.
Via deze zienswijze wordt Stroomopwaarts daarom verzocht de raad dit jaar een voorstel te doen over de wijze van informeren en monitoren en daarover eind van het jaar met raad in gesprek te gaan. Dan nu de zienswijze met betrekking tot de ontwerp 1e begrotingswijziging 2026 en de ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030. Ontwerp 1e begrotingswijziging 2026 Wij zien dat de voorstelde extra activiteiten in deze ontwerp 1e begrotingswijziging aansluiten bij de ambities van de eerder vastgestelde Kadernota Sociaal Domein Schiedam 2023 en de strategische nota Werk en Inkomen Stroomopwaarts 2026. Met het doorontwikkelen van de weg naar werk en het vergroten van de bijdrage aan bestaanszekerheid kunnen we in het dagelijks leven van onze inwoners het verschil blijven maken.
*26UIT01848*
Toekomstbestendig werkontwikkelbedrijf In de ontwerp 1e begrotingswijziging 2026 wordt voorgesteld om de rijksmiddelen van het impulsbudget sociale infrastructuur in te zetten voor de transitie naar een toekomstbestendig werkontwikkelbedrijf. Met de inzet wil Stroomopwaarts een optimale inzet van doelgroepmedewerkers bereiken en het financieel rendement van het werkontwikkelbedrijf optimaliseren. Deze ambitie spreekt ons aan, maar het ontbreekt echter aan een concreet en structureel plan van aanpak. Wij verzoeken Stroomopwaarts daarom om dit jaar een plan van aanpak te presenteren met daarin een concrete doelstelling van de beoogde inzet van middelen, het tijdspad en de wijze van monitoren en de raad via de bestuursrapportages te informeren over de voortgang van de investeringen, de besteding van middelen en behaalde resultaten. Met betrekking tot de investering voor achterstallig onderhoud wordt benadrukt dat deze, conform de demarcatielijst, voor rekening zijn van Stroomopwaarts. Ambitie inzet loonkostensubsidie voor Schiedam U geeft in de ontwerp 1e begrotingswijziging aan dat de voorgestelde extra activiteiten deels worden gedekt door de ambitie voor het aantal externe banen met loonkostensubsidie, en daarmee de uitvoeringskosten, naar beneden bij te stellen: van 285 naar 167 banen binnen de MVS-gemeenten.
Binnen dit aantal wordt jaarlijks een deel van de mensen bij een andere werkgever geplaatst. We blij zijn met de genoemde ambitie, tegelijkertijd is het aandeel van Schiedam onduidelijk. Graag verzoeken wij u om een uitsplitsing van deze MVS-cijfers naar de gemeente Schiedam. Daarbij de vraag wat binnen het cijfer van 167 banen het deel van de mensen is, dat naar verwachting wordt herplaatst. Op basis van deze cijfers wordt een toename realistischer weergegeven en wordt controle door de raad van Schiedam op deze kpi mogelijk. Resultaat uit jaarrekeningen anders verrekenen Van het positieve resultaat in de concept jaarrekening 2025 van Stroomopwaarts wordt voorgesteld het grootste deel in te zetten voor huisvesting (€ 1 miljoen) en voor schuldhulpverlening (€ 550.000). Het resterend bedrag van € 241.000 voor Schiedam wordt via de ontwerp 1e begrotingswijziging toegevoegd aan het weerstandsvermogen. De wijze waarop het resultaat terugvloeit suggereert nu dat de bijdrage over 2026 lager is dan in werkelijkheid. Om de boekhouding zuiver te houden en daarmee de werkelijk gevraagde gemeentelijke bijdrage te laten zien, wordt Stroomopwaarts daarom verzocht om het resultaat van de jaarrekeningen apart te verrekenen en niet in de begrotingswijziging te verrekenen met de bijdrage van het volgende jaar.
Ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 Meer ambitie in de uitstroom naar werk In de ontwerpbegroting 2027 stijgt de deelnemersbijdrage. Een deel van de verhoging komt door een stijging van het maatwerk, een ander deel door de verwachte stijging van de uitkeringen. We zijn content met, zoals in een eerdere zienswijze al voorgesteld, met een prognose waarbij niet alleen de prognose van het ministerie als uitgangspunt dient maar ook de werkelijke realisatie in 2025. We verwachten hiermee dat te ruim budgetteren wordt voorkomen. We zien echter nog steeds dat de uitstroom naar werk sterk achterblijft bij de doelstelling (in 2025 circa 14% gerealiseerd ten opzichte van 25% begroot). Dit betekent dat minder mensen uit de bijstand stromen dan gewenst. Het verzoek aan Stroomopwaarts is daarom om in alle P&C-documenten vanaf de begroting 2027 specifiek te vermelden in welke fase van de aanpak de Schiedamse cliënten zich bevinden en hoe er door Stroomopwaarts wordt gestuurd op uitstroom. 26UIT01848
Pagina 2
Op deze wijze kan de raad inzicht krijgen en houden in het cliëntenbestand van Schiedam, en is de ambitie ten aanzien van de uitstroom van cliënten naar de reguliere arbeidsmarkt door de raad te monitoren. Dit stelt de raad tevens in staat om gefundeerde besluiten te nemen over beleid en budgettering Meer ambitie in de samenwerking met Schiedamse werkgevers Om de uitstroom naar werk te vergroten is het van belang dat het doorontwikkelen van de weg naar werk, niet alleen is gericht op de inzet aan de kant van de inwoner, maar ook op de aansluiting bij werkgevers. Voor duurzame plaatsingen is een samenhangende aanpak nodig waarin werkconsulenten, werkgeversdienstverlening en bemiddeling/matchmaking vakspecifiek en integraal worden ingezet. Middels deze zienswijze wordt Stroomopwaarts verzocht om de werkgeversgerichte benadering explicieter te positioneren binnen de voorgestelde extra activiteiten en om jaarlijks een concrete ambitie in de begroting op te nemen ten aanzien van het aantal actief samenwerkende ondernemers en organisaties in Schiedam en de raad in jaarstukken en bestuursrapportages te informeren over de wijze van samenwerking en behaalde resultaten, waaronder het aantal plaatsingen en de duurzaamheid hiervan.
Met betrekking tot de productieprocessen is goed om terughoudend te zijn bij het onderbrengen van deze processen bij het werkleerbedrijf, maar meer de samenwerking met bedrijven te zoeken door mensen bij de bedrijven zelf te plaatsen. De verwachting is dat hiermee de uitstroom op een meer natuurlijke manier en meer duurzaam wordt bevorderd. Extra inzet op vroegsignalering om het bereik en de hulpacceptatie te vergroten In 2025 is Stroomopwaarts gestart met de uitvoering van de Regionale Nota 2025–2028. Ook is de oprichting van het Netwerk Financieel Gezond MVS van start gegaan. Uit regionale analyses blijkt dat het aandeel huishoudens met problematische schulden in Schiedam hoog is. Verder blijkt dat het percentage van de meldingen vroegsignalering dat leidt tot succesvol contact met de inwoner slechts 24% is en dat de hulpacceptatie erg laag is (14% ten opzichte van 35% landelijk). In de ontwerpbegroting 2027 wordt daarom voorgesteld om vanuit landelijk beschikbaar gestelde middelen het bereik en de hulpacceptatie te vergroten. Wij verzoeken om met betrekking tot de aanpak vroegsignalering, conform een eerder bestuurlijk verzoek, vooral in te zetten op een kwaliteitsverbetering om daarmee een efficiëntere en effectievere inzet van de bestaande middelen te bereiken en de raad hierover via de bestuursrapportages te informeren.
Mogelijke beëindiging Regeling opvang ontheemden Oekraïners In de prognose vanaf 2027 en verder is nog geen rekening gehouden met Oekraïners die in 2027 mogelijk uitkeringsgerechtigd worden. De Regeling opvang ontheemden Oekraïners (RooO) stopt mogelijk in maart 2027. Hierdoor bestaat het risico dat een deel van deze groep instroomt in de bijstand. Voor Schiedam wordt een extra instroom ingeschat tussen de 25 (€ 500.000) en 40 personen (€ 800.000). De besluitvorming en financiële compensatie vanuit het Rijk zijn nog onzeker en om die reden niet opgenomen in de ontwerpbegroting 2027. Stroomopwaarts voert samen met de gemeente Vlaardingen regelmatig gesprekken met het Ministerie over de regeling. Wij willen u verzoeken om de raad op de hoogte te houden van deze gesprekken en om tijdig met een voorstel te komen indien de uitkomst betekent dat dit extra kosten voor de gemeente betekent.
26UIT01848
Pagina 3
De verantwoording van de uitvoering Wet inburgering moet beter Stroomopwaarts voert sinds 2022 de Wet inburgering uit voor de gemeente Schiedam. Om de taken van de Wet inburgering te implementeren en uit te voeren krijgen de gemeenten financiële middelen van het Rijk. Deze middelen zijn gekoppeld aan een inburgeringstraject van drie jaar. De eerste uitstroom onder de nieuwe wet heeft in 2025 plaatsgevonden. Van alle trajecten is 75% binnen de norm afgehandeld. Verder heeft 57% van de inburgeraars binnen 3 jaar geen uitkering meer. Hierbij blijkt wel dat de taalvaardigheid een knelpunt is, waardoor circa 50% van de deelnemers heeft moeten afschalen van B1 naar A2. Met betrekking tot de verantwoording van de uitvoering is nog veel onduidelijkheid. Dit betreft met name de werkelijke aantallen inburgeraars in begeleiding, de geleverde prestaties (aantal en type trajecten), hoeveel inburgeraars hebben het traject succesvol afgerond en de financiën (blijven we binnen de gestelde normbedragen van het Rijk). De raad verzoekt Stroomopwaarts om in de bestuursrapportages een volledige terugkoppeling van de resultaten en de voortgang op inburgering voor de gemeente Schiedam te geven. Ter vergelijking ontvangen we ook graag de resultaten MVS-breed en landelijk.
Met betrekking tot de overschrijding van de inburgeringstermijn wordt aan Stroomopwaarts gevraagd aan te geven wat daar de reden van is, welke gevolgen dit heeft en wat Stroomopwaarts gaat doen om de inburgering binnen de gestelde termijn af te ronden. Werkelijke effecten op dienstverlening na bezuinigingsopgave onduidelijk Wij willen onze tevredenheid uiten over het feit dat de implementatie van de beheersmaatregelen voorspoedig verloopt en dat het er zelfs naar uitziet dat na afronding het resterende deel van het budget in 2027 wordt teruggestort naar de gemeente. Tegelijkertijd maakt de raad van Schiedam zich zorgen over de impact op de dienstverlening naar onze inwoners. Stroomopwaarts voert een bezuinigingsopgave door van 5% op de uitvoeringskosten (totaal €2,7 miljoen). Een deel van deze besparing is al gerealiseerd in 2025 (circa €1,35 miljoen), onder andere door het niet invullen van vacatures. De overige maatregelen worden in 2026 verder uitgevoerd. De maatregelen hebben naar verwachting beperkte impact op de belangrijkste delen van de dienstverlening van Stroomopwaarts zodat waterbedeffecten kunnen worden voorkomen. Om de werkelijke impact van de maatregelen op onze inwoners te meten wordt Stroomopwaarts gevraagd om de klanttevredenheid over de dienstverlening van Stroomopwaarts te onderzoeken en de resultaten via de bestuursrapportages met de raad te delen.
Voorstel ten behoeve van uitoefening controlerende taak van de raad De ontwerp 1e begrotingswijziging 2026 en de ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 geven inzicht in de uitvoeringsagenda van Stroomopwaarts voor 2026 en verder. Uit de stukken wordt duidelijk dat Stroomopwaarts te maken heeft met een complexe opgave en een veelheid aan taken. De raad wil hierbij haar controlerende taak graag beter uitvoeren door actiever gebruik te maken van de beschikbare instrumenten, maar ook door informatie scherper te analyseren en een cultuur van kritische vragen te bevorderen. Stroomopwaarts wordt daarom verzocht de raad dit jaar een voorstel te doen over de wijze van informeren en monitoren en daarover met raad in gesprek te gaan. Aanvullende beheersmaatregelen gevraagd vanaf 2028 In lijn met eerdere zienswijzen wordt aangegeven dat alle gemeenten in de regio Rijnmond forse bezuinigingen hebben moeten doorvoeren. Ook Stroomopwaarts heeft daarin een aanzienlijke bijdrage geleverd. 26UIT01848
Pagina 4
De gemeente verwacht echter dat Stroomopwaarts vanaf 2028 een (verdere) bijdrage levert aan het in kaart brengen aanvullende bezuinigingsmogelijkheden. Wij gaan daarom graag de komende periode (tot de kadernota’s begroting 2028 en/of ontwerpbegrotingen 2028 van de gemeenschappelijke regeling) met Stroomopwaarts in overleg om te onderzoeken op welke wijze aanvullende beheersmaatregelen mogelijk zijn. Financiën Als gevolg van de stijging van het aantal uitkeringen, de tegenvallende resultaten van het werkleerbedrijf, de gestegen kosten voor maatwerk en hogere uitvoeringskosten stijgt vanaf 2027 de bijdrage van gemeente Schiedam. De stijging van deze deelnemersbijdrage aan Stroomopwaarts wordt in de gemeente Schiedam meegenomen bij de behandeling van de Zomernota 2027. Hierbij zal het nadeel als gevolg van de volume effecten naar verwachting worden gedekt middels de stijging van de landelijke BUIG-middelen. De lonen en prijzen worden geïndexeerd op basis van de gegevens uit de Macro-economische verkenningen van het Centraal Planbureau. Deze komen overeen met de aankondiging van de percentages voor indexering voor MVS GR’en vanuit de MVS-gemeenten. Tot slot Wij gaan ervan uit dat het Algemeen Bestuur van Stroomopwaarts de 1e begrotingswijziging 2026 en de begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 vaststelt met inachtneming van deze zienswijze.
Wij worden graag door u geïnformeerd hoe hieraan tegemoet is gekomen.
Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris, {{esl:Signer1:capture:size(200,100)}}
de burgemeester, {{esl:Signer2:capture:size(200,100)}}
mr. M. Pe MEC
mr. H.M. Bergmann
26UIT01848
Pagina 5