Bijlage 3 - Transformatieagenda MVS Jeugdmodel
Tekst van het document
1
Inhoud 1.
2.
Inleiding
4
Balans beheersen en transformeren Richting geven aan de transformatie
4 5
Transformatieagenda MVS Jeugd
5
Transformatie van de jeugdhulp Transformatie en netwerkregie Regiegroep Transformatie MVS Jeugdmodel Wanneer zijn we succesvol? Vijf opgaves
3.
6 6 7 8 9
Koersdocument MVS Jeugdmodel
9
Kern MVS Jeugdmodel Visie, ambitie en leidende principes Gezamenlijke taal en gedeeld veranderverhaal.
4.
Landelijke rapporten en ontwikkelingen
9 9 12
13
2
5.
Vijf opgaves
14
Concretiseren MVS Jeugdmodel Opgave 1 Een sterke pedagogische basis A. Versterken van de pedagogische basis B. Het jonge kind C. Sterke positie van het onderwijs Opgave 2 Brede en stevige wijkteams Opgave 3 Soepele overgang naar volwassenheid Opgave 4 Veilig opgroeien en ontwikkelen Opgave 5 Reikwijdte van de jeugdhulpplicht
3
15 16 16 20 21 24 26 28 30
1. Inleiding Dit is de Transformatieagenda MVS Jeugdmodel 2026-2029 van de MVSgemeenten (Maassluis, Vlaardingen en Schiedam). Deze agenda beschrijft hoe wij vanaf 2026 richting geven aan de transformatie van het MVS Jeugdmodel en wat de drie gemeenten daarvoor gaan doen. De agenda wordt jaarlijks (Q4) geëvalueerd met partners en de gemeenten om flexibel in te spelen op belangrijke ontwikkelingen. Met een rapportage informeren we de gemeenteraden twee keer per jaar over de voortgang en uitvoering van de agenda. Daarnaast bespreken we de voortgang van de transformatieagenda jaarlijks in de Stuurgroep Transformatie en Normalisatie, met wethouders, Mevis en Rogplus. Met deze agenda zetten we een koers uit voor een langere tijd (2026-2029). Dat geeft rust, focus en richting. Balans beheersen en transformeren De afgelopen jaren is de aandacht van het MVS Jeugdteam vooral uitgegaan naar de financiële overschrijding van de (specialistische) jeugdhulp. De transformatie raakte op de achtergrond. Maar ging wel door in vijf regionale netwerken1 en in de regiegroep Transformatie MVS Jeugd2. Daar ligt nu een mooie basis om het MVS Jeugdmodel verder te ontwikkelen en concretiseren in de praktijk.
Vijf netwerken: 1) opgroeien in de buurt, 2) opgroeien naar volwassenheid, 3) opgroeien in gezondheid, 4) opgroeien in veiligheid en 5) opgroeien door spelen & leren. D De regiegroep Transformatie MVS Jeugd brengt regionale partners welzijn, onderwijs, veiligheid, jeugdgezondheid, preventie en jeugdhulp samen. 1
4
Richting geven aan de transformatie De volgende vragen spelen een rol bij de (door)ontwikkeling van het MVS Jeugdmodel: - Hoe creëren we een gezamenlijke ‘beweging naar voren’ met een gemeenschappelijke taal en een gedeeld veranderverhaal? - Hoe vertalen we landelijke ontwikkelingen zoals de Hervormingsagenda Jeugd, naar onze eigen transformatieopgaves? - Hoe concretiseren we het MVS Jeugdmodel verder in de praktijk? - Op welk niveau werken we samen aan de transformatie (lokaal, MVS-breed en/ of bovenregionaal)? De Transformatieagenda geeft antwoord op deze vragen.
5
2. Transformatieagenda MVS Jeugd Transformatie van de jeugdhulp Mevis heeft de opdracht om voor de MVS-gemeenten de jeugdhulp uit te voeren, met uitzondering van de jeugdhulp die gecontracteerd is via het LTA, jeugdbeschermings- en jeugdreclasseringsmaatregelen, Veilig Thuis en jeugdhulpvervoer. De transformatie van de jeugdhulp is onderdeel van de opdracht van Mevis. Jaarlijks maakt Mevis een transformatieplan. In 2026 zijn belangrijke onderwerpen o.a.: -
De doorontwikkeling van de wijkteams jeugd; De doorontwikkeling van de plusteams; Groepsgericht werken; Een stevige samenwerking met het hoofdveld (sociale basis); De inzet van EHealth en het verkennen vermindering regeldruk via AI3.
Transformatie en netwerkregie De transformatie naar het MVS Jeugdmodel is vanaf 2023 MVS-breed georganiseerd en gedelegeerd aan het MVSJeugdteam. Drie netwerkregisseurs uit het team hebben in vijf netwerken4 de transformatie aangejaagd en Transformatieplan Mevis 2026. Vijf netwerken: 1) opgroeien in de buurt, 2) opgroeien naar volwassenheid, 3) opgroeien in gezondheid, 4) opgroeien in veiligheid en 5) opgroeien door spelen & leren. 3 4
6
gestimuleerd. Het resultaat is o.a. een stevige samenwerking tussen kernpartners in de regiegroep Transformatie MVS Jeugdmodel, en in drie proeftuinen5 in de MVS-gemeenten. Hier experimenteren we op kleine schaal met onderdelen van het MVS Jeugdmodel. Zo leren we al doende over wat werkt en wat niet werkt. In 2026 stoppen we met het faciliteren van netwerkregie vanuit het MVS Jeugdteam. Het MVS Jeugdmodel slaagt alleen we de transformatie naar het MVS Jeugdmodel lokaal weten te verbinden aan andere gemeentelijke domeinen. We kijken in deze Transformatieagenda daarom steeds kritisch, op welk niveau we de transformatie het beste kunnen oppakken: lokaal, subregionaal (MVS-breed) of bovenregionaal (i.s.m. de regio Rijnmond). We houden als nodig wel rekening met lokale accenten. Regiegroep Transformatie MVS Jeugdmodel Transformeren doe je samen. Het in de praktijk brengen van het MVS Jeugdmodel kan niet zonder belangrijke partners. In de regiegroep Transformatie MVS Jeugdmodel (hierna: regiegroep Transformatie) werken we nu ruim 1,5 jaar met kernpartners6 samen aan het ontwikkelen van het MVS Jeugdmodel. De komende jaren blijven we de regiegroep vanuit de drie gemeenten faciliteren. We komen acht keer per jaar online of offline samen. Beleidsadviseurs van de MVS-gemeenten sluiten aan en zijn de verbindende schakel naar de drie gemeenten. De regiegroep Transformatie pakt o.a.
relevante MVS-brede thema’s op, en beproeft deze in pilots en projecten 7. Zo werken we samen of in de eigen organisaties aan het concretiseren van het MVS Jeugdmodel. Steeds met als Proeftuin Gemeenschapsontwikkeling Sluispolder-Oost (Maassluis), Proeftuin Gezinsgericht en preventief werken Westwijk (Vlaardingen), Pilot Veiligheid in en om school (VIOS, in Schiedam). D De regiegroep Transformatie MVS Jeugd brengt regionale partners welzijn, onderwijs, veiligheid, jeugdgezondheid, preventie en jeugdhulp samen. 7 Verbinding op de Club, verkenning Kijk Mij (uniforme en integrale gespreksvoering door professionals in de sociale basis met gezinnen en kinderen). 5
7
vertrekpunt het versterken van het gewone leven in de pedagogische basis. Daarnaast heeft de regiegroep een agenderende en signalerende rol, en adviseert zij de gemeenten bij de transformatie naar het MVS Jeugdmodel. De rol en positie van de regiegroep scherpen we in Q1 en Q2 van 2026 aan. Ook kijken we of er nog belangrijke kernpartners ontbreken. Wanneer zijn we succesvol? We zijn succesvol als we binnen het MVS Jeugdmodel ‘de beweging naar voren’ zien. Daarmee bedoelen we een verschuiving van specialistische (jeugd)hulp naar meer hulp en ondersteuning in de wijkteams, en van hulp en steun in de wijkteams naar meer ondersteuning in een sterke pedagogische basis. Iedereen die met gezinnen en jongeren werkt, draagt daar een steentje aan bij. Daarnaast willen we dat de door ons geboden hulp en ondersteuning dichtbij, effectief en duurzaam is, en dat we deze samen met jongeren en gezinnen vormgeven. Ook willen we dat hulp en ondersteuning bijdraagt aan het versterken van de pedagogische basis in het gewone leven. De ‘beweging naar voren’ en het jeugdhulpgebruik monitoren we met beschikbare data van de gemeenten en via het dashboard van Mevis. Zo kunnen we snel anticiperen op ontwikkelingen op het moment dat ze ontstaan. De lopende pilots, proeftuinen en projecten monitoren hun eigen resultaten.
8
Vijf opgaves In vijf opgaves faciliteren we de transformatie van het MVS Jeugdmodel en werken we aan concrete doelen. Binnen elke opgave beproeven we in pilots en proeftuinen wat wel en niet werkt. Of werken we – MVS breed of lokaal - met partners aan specifieke vraagstukken, die op dat moment belangrijk zijn.
3. Koersdocument MVS Jeugdmodel Kern MVS Jeugdmodel In 2020 hebben we samen met partners het Koersdocument MVS Jeugdmodel ontwikkeld. Dit document is nog steeds richtinggevend voor de (door)ontwikkeling van het MVS Jeugdmodel. De kern van het MVS Jeugdmodel maken we samen met kinderen en jongeren; en iedereen die iets voor hen kan betekenen. We spreken dezelfde taal en streven naar hetzelfde doel voor kinderen en jongeren. We werken samen, ieder vanuit zijn of haar toegevoegde waarde. We leren samen het beter te doen, creëren overzicht of we de goede dingen doen en voelen ons ervoor verantwoordelijk het systeem betaalbaar te houden. Vertrekpunt voor alles wat we doen is de vraag van het kind en het gezin8. Visie, ambitie en leidende principes In het Koersdocument MVS Jeugdmodel staan de visie en leidende principes van het MVS Jeugdmodel beschreven. De zes leidende principes helpen ons betekenisvol sturing te geven aan de transformatie. Ze geven richting aan ons handelen en dat van partners, en helpen bij het maken van de juiste keuzes. 8
Koersdocument MVS Jeugdmodel (2021)
9
MVS Jeugdmodel: missie, visie & ambitie
10
Leidende principes
11
Gezamenlijke taal en gedeeld veranderverhaal We willen met het MVS Jeugdmodel ‘de beweging naar voren’ maken. Met als doel dat gezinnen en jongeren steeds makkelijker en vaker oplossingen dichtbij vinden; thuis, op school en in de wijk. Dit vraagt een fundamentele andere manier van denken en doen. Méér denken en handelen vanuit normaliseren en het gewone en kansrijke leven, en minder vanuit de systeemlogica’s, problemen en labels. Dit gebeurt niet vanzelf. Daarom zijn we in de regiegroep Transformatie gestart met het vertalen we de abstracte visie en leidende principes van het MVS Jeugdmodel naar een gezamenlijke taal en een gedeeld veranderverhaal. Met als doel dat iedereen straks werkt en handelt vanuit dezelfde visie en leidende principes. En bestuur, beleid en de praktijk elkaar beter leren begrijpen. Met een gezamenlijke taal en een gedeeld veranderverhaal geven we samen betekenis aan het MVS Jeugdmodel. Dat doen we vanuit de regiegroep Transformatie in co-creatie en dialoog, binnen onze eigen organisaties én met gezinnen, jongeren, professionals en vrijwilligers. In Q4 2025 hebben we in de regiegroep Transformatie een start gemaakt. Het resultaat van dit proces is uiteindelijk: • • • •
Leidende principes zijn geconcretiseerd (Q4 2025 t/m Q2 2026). Een gezamenlijke taal en concreet begrippenkader (Q3 2026); Een gedeeld veranderverhaal (Q3 2026); Aanpak & strategie voor ‘de beweging naar voren’ samen met kernpartners (vanaf Q3 2026).
12
4. Landelijke rapporten en ontwikkelingen Landelijke ontwikkelingen, zoals de Hervormingsagenda Jeugd en het rapport ‘Groeipijn’, zijn in lijn met het MVSJeugdmodel en deze transformatieagenda. In de Hervormingsagenda zijn stevige en brede lokale teams (0-100) het fundament van een toegankelijk en beheersbaar stelsel; dichtbij gezinnen, integraal werkend en met verantwoordelijkheid voor de hele ondersteuningsroute. Lokale teams hebben een systeem dragende rol. Ook binnen het MVS Jeugdmodel. Als onze wijkteams niet goed zijn toegerust (inhoudelijke, organisatorisch en financieel), komen de ambities van deze agenda niet van de grond. Ook een sterke pedagogische basis is een cruciale randvoorwaarde. Zonder een sterke pedagogische basis in het gewone leven van gezinnen en jongeren, worden de wijkteams (18- en 18+) en professionals in de verwijszorg overvraagd. Bij het vaststellen van het Koersdocument MVS Jeugdmodel (2020) was het gedachtegoed van het versterken van de pedagogische basis in het gewone leven nog in opkomst. En daarmee nog geen prominent onderdeel van het MVS Jeugdmodel. Daar is de afgelopen jaren verandering in gekomen. In de MVS-gemeenten wordt het gedachtegoed steeds breder gedeeld. In de vijf netwerken (tot 2026) en bij de kernpartners van de regiegroep Transformatie is een sterke pedagogische basis een belangrijk vertrekpunt.
We hebben bijvoorbeeld verschillende initiatieven9 ontwikkeld, waarbij we inwoners 9
Verbinding op de Club en Proeftuin Gemeenschapsontwikkeling.
13
aanmoedigen om betrokken te zijn bij gezinnen of jongeren. In het onderwijs zijn de samenwerkingsverbanden en schoolbesturen gestart met het gedachtegoed van Bert Wienen10, gericht op inclusief onderwijs. Een logisch gevolg is dat een sterke pedagogische basis in het gewone leven van gezinnen en jongeren het vertrekpunt én de centrale opgave is in deze Transformatieagenda.
5. Vijf opgaves
10
Vanuit een pedagogisch perspectief opvoeders en professionals voorzien van toegankelijke, praktische, pedagogische inzichten en nieuwe manieren van kijken.
14
Concretiseren MVS Jeugdmodel We werken de komende jaren (2026-2029) gefaseerd aan het verder concretiseren van het MVS Jeugdmodel. Dat doen we binnen vijf opgaves. Binnen de opgaves beproeven we in lokale pilots en proeftuinen wat wel en niet werkt. Of werken we projectmatig aan vraagstukken die op dat moment belangrijk zijn. De lessen en werkzame elementen worden verspreid. Positief beproefde werkwijzen schalen we op naar andere buurten of wijken. De veiligheid van kinderen en jongeren is in elke opgave altijd de ondergrens.
15
Opgave 1 Een sterke pedagogische basis Binnen deze opgave werken we aan het verder concretiseren van bouwsteen 1 uit het Koersdocument: “Netwerk rondom kind, ouders/ opvoeders in het gewone leven”. A. Versterken van de pedagogische basis De pedagogische basis bestaat uit alle contacten, relaties en leefomgevingen waarin kinderen en jongeren opgroeien. Hoe meer variatie, hoe meer een kind kan leren. In de pedagogische basis hebben gezinnen en jongeren laagdrempelig toegang tot de pedagogische leefomgevingen. Dat zijn voorzieningen, diensten of plekken waar kinderen, jongeren en gezinnen gebruik van maken en die een rol spelen in de ontwikkeling en opvoeding. Bijvoorbeeld scholen, kinderopvang, verenigingen, jeugdgezondheidzorg, geloofshuizen, bibliotheken, huisartsen, sportclubs, de digitale- en de eigen woonomgeving. Ouders hebben baat bij een sterke pedagogische basis, zodat ze niet alleen voor de opvoeding staan11. Binnen deze opgave willen we vooral de bestaande pedagogische leefomgevingen beter benutten en aan elkaar verbinden. Dat doen we op verschillende manieren. Bijvoorbeeld in de proeftuin Gemeenschapsontwikkeling in Maassluis voor alle gezinnen met kinderen van 0-10 jaar in de wijk Sluispolder-Oost.
De inwoners, gezinnen en de bestaande pedagogische structuren worden aangemoedigd om vragen of issues van de gezinnen met jonge kinderen vroegtijdig samen op te pakken in de wijk. Een ander voorbeeld is het project ‘Verbinding op de Club’, dat de kracht van sportverenigingen benut als betekenisvolle ontmoetingsplek. Hier verbinden we jongeren, trainers en jongerenwerk. Aanvullend en wanneer dat nodig is zoeken we verbinding met de kennis en expertise van de 11
Opgroeien doen we samen. Bouwen aan een stevige pedagogische basis (NJi, 2022).
16
jeugdhulp. Ook vinden we het belangrijk om in de pedagogische basis op een eenduidig en herkenbare manier met ouders in gesprek te gaan. We verkennen met onze kernpartners of het gesprekstool ‘Kijk Mij’ geschikt is om MVSbreed te gaan gebruiken. In Q1 van 2026 zijn we gestart met de aanpak van veel voorkomende ondersteuningsvragen bij de wijkteams van Mevis. Op deze thema’s willen we ‘de beweging naar voren’ gaan maken, omdat het antwoord op ondersteuningsvragen vaak niet in de jeugdhulp ligt. Dan is verbinding en samenwerking met het wijkteam 18+ en de pedagogische basis belangrijk. Voor de onderstaande vijf veelvoorkomende vragen willen we het wijkteam 18+ en de partners in de pedagogische basis beter benutten en waar nodig concrete afspraken maken: - Ondersteuning van ouders bij echtscheidingen; - Opvoedondersteuning voor ouders in kwetsbare situaties, - Preventieve ondersteuning ter voorkoming van crisissituaties in gezinnen; - De inzet van jeugd-ggz bij puberproblematiek en; - Preventieve ondersteuning ter voorkoming van de inzet van de daghulpketen. Deze en andere acties binnen deze opgave staan in de onderstaande tabel. Stip op de horizon Gezinnen en jongeren vinden steeds makkelijker en vaker oplossingen voor hun ondersteuningsvragen dichtbij; thuis, op school en in de wijk. We moedigen inwoners aan om betrokken te zijn bij gezinnen en jongeren en het versterken 17
van hun eigen wijk of buurt. We benutten bestaande contacten, relaties en leefomgevingen, en verbinden deze aan elkaar voor een sterke pedagogische basis. Wat gaan we daarvoor doen? Wat
Doel
Trekker
Lokaal/ MVSbreed
Planning
1. Expeditie Pedagogisch perspectief (Bert Wienen)
Versterken van het werken vanuit een pedagogisch perspectief (binnen gemeentelijk beleid en uitvoering). Uniforme en integrale gespreksvoering door professionals in de sociale basis met gezinnen en kinderen.
Programmamanager Transformatie MVS Jeugd (i.s.m. beleidsadviseurs). Projectleider aanstellen
MVS breed
In aansluiting op de zorgroutes (onderwijs) komen tot een MVS- route voor de nog niet leerplichtige doelgroep.
Netwerkregisseur (tot 2026) Beleidsadviseur (vanaf 2026)
MVS breed
Q1 2026 maatwerkvoorstel Q2 2026 besluitvorming Q2/ Q3 2026 uitvoering Eind Q2/ begin Q3 2026 verkenning Q4 2026 projectleider aanstellen Q1 2027 plan van aanpak De ontwikkeling van de zorgroute start in Q4 2026
Wat
Doel
Trekker
Lokaal/ MVSbreed
Planning
4. Proeftuin Gemeenschapsontwikkeling Sluispolder-Oost
Steunstructuren voor ouders met kinderen van 0-10 jaar.
Netwerkregisseur (tot 2026) en strategisch adviseur Jeugd Maassluis.
Lokaal (Maassluis)
Q4 2025 Regiodeal aanvraag geaccordeerd Q1 + Q2 2026 start
2. Verkenning gesprekstool ‘Kijk Mij’
3. Zorgroute jonge kind
MVS breed (vanuit regiegroep Transformatie)
Proeftuinen & pilots
Programmamanager van ‘Wij zijn Maassluis’. Bekostiging via Regiodeal, verantwoording Maassluis.
18
5. Proeftuin Gezinsgericht en preventief werken Westwijk
Preventie vroegtijdig en gezinsgericht inrichten om jeugdhulp te verkorten of voorkomen.
Projectgroep met Minters als penvoerder (gezamenlijk opdrachtgeverschap).
6. Pilot Verbinding op de club
Versterken pedagogische kundigheid van mede-opvoeders (coaches en trainers van sportclubs).
Projectleider Westwijk, bekostiging IZA –SPUK (verantwoording Vlaardingen) YETS, ViB, Minters (gezamenlijk opdrachtgeverschap)
7. Pilot Kinderopvang plus (KOV+)
Voorkomen dat jonge kinderen buiten de reguliere opvang vallen, niet goed starten op het onderwijs en/ of in de daghulpketen terechtkomen.
Lokaal (Vlaardingen Westwijk)
Q1 2026 (januari) presentatie wijkplan Q2 / Q3 2026 vaststellen plan van aanpak
MVS-breed
Q2 2026 evaluatie + besluitvorming (vervolg financiering) 2026: besluit borgen en opschalen Gestart 2025
Onderwijsadviseurs Vlaardingen (i.s.m. partners).
Lokaal (Vlaardingen)
Beleidsadviseurs gemeenten (i.s.m. Mevis en partners in het voorveld). Beleidsadviseurs (i.s.m. partners in het voorveld).
MVS-breed
Q1 en Q2 2026 verkenning
Lokaal
Q4 2026 start verkenning Q1 2027 besluitvorming
Programmamanager Transformatie MVS Jeugd i.s.m. de gemeenten
MVS-breed
Q4 2026 start verkenning Q1 2027 besluitvorming
Collectief en/ of preventief aanbod 8. Aanpak veel voorkomende ondersteuningsvragen bij de wijkteams 189. Verkennen informele gezinsondersteuning (Buurtgezinnen/ Steunouder NL/Samen Oplopen/ Home Start) 10. Training voor ouders, door ouders
Onnodige instroom in de jeugdhulp voorkomen. Steunstructuren organiseren tussen steunfiguren en gezinnen in een kwetsbare situatie. Versterken van ouders in hun ouderrol, door ouders (in de rol van trainer). Mogelijk inzetbaar als ‘wachtverzachter’.
19
B. Het jonge kind De eerste levensjaren zijn bepalend voor de ontwikkeling van kinderen. Investeren in deze periode draagt bij aan een gezonde hechting, kansrijke ontwikkeling en het voorkomen van zwaardere hulp op latere leeftijd. In de MVSgemeenten versterken we de ontwikkelkansen van (aanstaande) jonge kinderen vooral lokaal12 samen met de geboortezorg, jeugdgezondheidszorg en het sociaal domein. Bijvoorbeeld door vroegsignalering, laagdrempelige ondersteuning en een samenhangende gezinsaanpak. Zo voorkomen we zwaardere zorg en versterken we de pedagogische basis in de wijken. Ook MVS-breed werken we aan sterke ontwikkelkansen voor het jonge kind. Bijvoorbeeld binnen het netwerk Opgroeien door spelen en leren. In dit netwerk werkten we in 2025 samen met partners als het CJG, Stichting Push, Stichting Aanzet (tot 1juli 2025 i.v.m. faillissement), Humanitas, Wijzer Onderwijs, Mevis en de beleidsadviseurs van de MVS-gemeenten. Q1 en Q2 van 2026 beschouwen we als overgangsperiode, waarin we samen met partners kijken hoe we de opbrengsten van dit netwerk borgen. En wat we lokaal en MVS-breed oppakken. Ondertussen blijven we werken aan lopende activiteiten en ontwikkelingen.
12
Zoals in de lokale coalities Kansrijke Start
20
C. Sterke positie van het onderwijs Een sterke positie van het onderwijs binnen in de pedagogische basis is onderdeel van bouwsteen 2 van het Koersdocument: versterk de positie van het onderwijs. Het onderwijs is verantwoordelijk voor een sterk, positief en inclusief onderwijs. De MVS-gemeenten hebben een faciliterende rol. Voor de MVS-gemeenten is het onderwijs een belangrijke partner bij het realiseren van ‘de beweging naar voren’; het normaliseren van opvoed- en opgroeivragen in een sterke pedagogische basis. De rol van Mevis en de inzet van jeugdhulpexpertise is altijd tijdelijk en aanvullend. Voor kinderen en jongeren is school een belangrijke leefomgeving en een plek waar zij veel tijd doorbrengen. In het gewone leven gaan jonge kinderen naar de opvang en/ of naar een school in de buurt. Zo krijgen zij de mogelijkheid om op te groeien tussen leeftijdgenoten. Dit lijkt niet altijd vanzelfsprekend voor kinderen ‘waar iets mee is’. Toch is het niet alleen een recht van kinderen, maar ook een plicht13 van de samenleving om te zorgen dat alle kinderen kunnen leren en studeren14. In de MVS-gemeenten zien we dat het primair en voortgezet onderwijs de verantwoordelijkheid nemen om stappen te zetten richting inclusief onderwijs.
13 14
VN-Verdrag Handicap en het VN-Kinderrechtenverdrag. De ongewone reisgids voor het gewone leven. Vanuit een brede blik werken met jonge mensen.
21
De samenwerking tussen gemeenten, onderwijs en andere partners in de pedagogische basis is belangrijk. Hierin willen we blijven investeren. Dit doen we onder andere door het organiseren van inspiratiebijeenkomsten met het ‘Pedagogisch Perspectief’ van Bert Wienen, samen met het Samenwerkingsverband Onderwijs Dat Past (SWV ODP). Het Samenwerkingsverband NWN-VO (SWV NWN-VO) is ons daar al eerder in voorgegaan. Ook werken we in de projectgroep samenwerking primair onderwijs & jeugdhulp aan het verminderen van thuiszitters, kortere verblijfsduur in de daghulpketen en het versterken van de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp. Dat doen we MVS-breed. In het Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) van maart 2026 zijn relevante onderdelen van deze Transformatieagenda en het ondersteuningsplan van het SWV NWN-VO op elkaar afgestemd. Stip op de horizon Alle jeugdigen nemen deel aan onderwijs en vinden, als nodig, passende ondersteuning; dichtbij huis, in de eigen regio, op of via de eigen school. Scholen dragen actief bij aan een sterk, positief en inclusief pedagogisch klimaat. Wat
Doel
Trekker
Lokaal/ MVSbreed
Planning
1. Gezamenlijke start- en afsluitende conferentie i.h.k.v. Expeditie Pedagogisch perspectief (Bert Wienen) 2. Projectgroep samenwerking primair onderwijs - jeugdhulp
Versterken van het werken vanuit een pedagogisch perspectief (beleid en uitvoering).
SWV ODP en programmamanager Transformatie MVS Jeugd (i.s.m. beleidsadviseurs). Schoolbesturen (i.s.m. SWV ODP, Mevis, leerrecht, beleidsadviseur MVSgemeenten).
MVS breed
Q2 2026 verkenning met Bert Wienen Vanaf Q3 2026 start uitvoering
MVS breed
Vanaf 2026
Ieder kind doet mee; thuis, op school en in de wijk. Resultaat: minder thuiszitters, verkorten verblijfsduur van kinderen in de daghulpketen zonder onderwijs, versterken samenwerking onderwijs en jeugdhulp
22
3. Veiligheid in en om school (VIOS) in Schiedam
Versterken van de veiligheid in en om school door de integrale samenwerking te intensiveren tussen school, ouders en straat/veiligheidspartners.
4. Step-Up klas voor jongeren die (langdurig) thuiszitten
Doorontwikkeling van het concept
Netwerkregie (tot 2026) en Programmamanager VIOS Schiedam (opdracht & proces/structuur) Projectleider via Preventie met gezag (bekostiging & verantwoording) Uitvoering door: SWV NWN, YETS Foundation, Mevis, Rogplus, InZicht Faciliterende rol: MVSgemeenten en Rogplus
23
Lokaal in Schiedam
Vanaf 2026: opschalen aanpak naar andere scholen
MVS breed
Doorlopend Opschalen en borgen.
Opgave 2 Brede en stevige wijkteams Binnen deze opgave werken we aan het verder concretiseren van bouwsteen 3 uit het Koersdocument: Wijkteam. In de Hervormingsagenda Jeugd en in het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming hebben stevige en brede lokale teams (0-100) een belangrijke functie in het jeugdstelsel. Een gezinsgerichte en integrale aanpak van ondersteuningsvragen van gezinnen en jongeren is een basisprincipe van stevige lokale teams. In de MVS-gemeenten is een ‘knip’ ontstaan tussen het jeugddeel (18min-) en volwassenendeel (18+) van de wijkteams. De jeugdteams zijn onderdeel van Mevis, en het volwassendeel is per gemeente verschillend georganiseerd. We zien in de praktijk dat de ‘knip’ soms belemmerend werkt voor een integrale aanpak. Vooral in situaties waar geen sprake is van kindproblematiek, maar van ouderproblematiek of sociale problematiek. Daarom willen we in 2026 met partners de verbinding tussen de jeugd- en volwassenteams verder versterken. Deze ontwikkeling naar integrale wijkteams (0-100) wordt per gemeente op een passende manier gemaakt. In 2026 zetten we ‘de beweging naar voren’ stevig door. Daarmee bedoelen we dat we de ondersteuning in het voorveld (hoofdveld) willen vergroten en de inzet van de wijkteams willen verminderen. Als partners in het voorveld een passende oplossingen bieden, heeft dat de voorkeur.
Zo blijven de wijkteams beschikbaar voor kinderen en gezinnen die dat nodig hebben. Dit pakken we op door een sterke pedagogische basis (opgave 1) en de samenwerking van de wijkteams met het voorveld (hoofdveld).
24
Ook gaan we anders kijken naar ondersteuningsvragen van ouders en jongeren. De focus ligt nog te vaak bij oplossingen in het jeugddomein en op de individuele problemen van kinderen. De context en de omgeving waarin het kind opgroeit verliezen we vaak uit het oog als mogelijke oorzaak van kindproblematiek. Daarom willen we in 2026 meer contextgericht gaan werken in plaats van (alleen) kindgericht. We bieden o.a. de mogelijkheid voor collectieve ondersteuning of hulp via eHealth. Stip op de horizon We werken toe naar stevige en brede wijkteams (0-100), die gezins- en contextgericht werken met een brede blik. Ondersteuningsvragen van ouders of jongvolwassenen die bij het wijkteam van Mevis binnenkomen worden – afhankelijk van de vraag – door of in samenwerking met het wijkteam 18+ opgepakt. Als het voorveld een passende oplossing biedt, heeft dat de voorkeur. Wat
Doel
Trekker
Lokaal/ MVSbreed
Planning
1. Proeftuinen doorontwikkeling stevige en brede wijkteams (0-100)
In enkele wijken van de MVS-gemeenten de doorontwikkeling naar brede (0-100) wijkteams beproeven. Input voor opdracht stevige en brede wijkteams (0100) Toewerken naar stevige en brede wijkteams (0-100) met o.a. duidelijke afspraken als bijvoorbeeld ouderproblematiek prioriteit heeft. Rekening houdend met lokale accenten.
Projectleider (i.s.m. beleidsadviseurs, Mevis, partners, wijkteams (0-100), veiligheidspartners Projectleider (i.s.m. beleidsadviseurs, Mevis, partners, de wijkteams (0-100).
MVS breed met lokale accenten
Q3 & Q4 2026 verkenning en uitwerken plan van aanpak Q1 2027 beproeven in de praktijk
MVS breed (met lokale accenten)
Q4 2026 & Q1 2027 verkenning en opdrachtformulering Q1 2027 start gefaseerde uitvoering (meerjarig)
2. Opdracht stevige en brede wijkteams (0-100)
25
Opgave 3 Soepele overgang naar volwassenheid Een soepele overgang naar volwassenheid, met perspectief op een zelfstandig en betekenisvol leven, is niet voor elke jongere vanzelfsprekend. We willen dat jongeren en jongvolwassenen op hun eigen wijze kunnen deelnemen aan de samenleving. Jongeren die uit de jeugdhulp komen moeten sneller zelfredzaam worden en in een kortere periode dan hun leeftijdsgenoten. Terwijl zij door de problemen die ze ervaren juist langer ondersteuning nodig hebben. Langer dan op dit moment in de praktijk gebeurt. De leeftijdsgrens van 18 speelt hierbij een belangrijke rol in verband met de overgang van jeugd- naar volwassenhulp. We willen die overgangsfase naar volwassenheid voor jongeren (16-27 jaar) in kwetsbare situaties beter organiseren. En de uitvoering van de Jeugdwet beter laten aansluiten op de regelingen voor volwassenen. Ook willen we dat we deze jongeren eerder en pro-actiever ondersteunen bij belangrijke levensmomenten en keuzes. Stevige en brede wijkteams (0-100), die integraal en domein-overstijgend samenwerken, zijn ook hier een belangrijk basis (opgave 2). Net als een stevig netwerk van relaties in de pedagogische basis.
Stip op de horizon Meer jongeren die na hun verblijf in jeugdvoorzieningen een duurzame leefsituatie vinden en ondersteuning krijgen op belangrijk leefgebieden: de zogenoemde ‘Big 5’ (support, wonen, school en/of werk, inkomen en welzijn).
26
Wat
Resultaat
Trekker
Lokaal/ MVS-breed
Planning
Fase 1. Verkenning en analysefase
Inventarisatie van lopende werkwijze, knel en verbeterpunten Uitschrijven werkproces en werkafspraken voor bestaande en nieuwe cliënten Rogplus geeft input voor opdracht projectteam Identificeren waar beleidskaders onvoldoende aansluiten + mandaat ontbreekt Formuleren van een advies o.b.v. fase 2, werkafspraken en agendering bij gemeenten Formuleren van gezamenlijke kaders, richtlijnen, financiering
Rogplus
MVS breed
Q2 2026
Rogplus
MVS breed
Q2/Q3 2026
Gemeenten, Rogplus en Mevis. Programmamanager Transformatie stelt projectteam samen. Kernpartners: Mevis en Rogplus
MVS breed
Q2/ Q3 2026
MVS breed
Q4 2026 / Q1 2027
Zie hierboven
MVS breed
Q2 2027
Trainings- en informatiesessies Nieuwe werkwijzen implementeren, start monitoring
Zie hierboven
MVS breed
Vanaf Q2 2027
Fase 2. Concretisering & schrijfgroep Opdrachtformulering en werving van de trekker Fase 3. Beleidsmatige duiding
Fase 4. Bestuurlijke besluitvorming & voorbereiden implementatie Fase 5. Implementatie & borging
27
Opgave 4 Veilig opgroeien en ontwikkelen Veiligheidsopgave MVS Jeugdmodel Binnen het MVS Jeugdteam was één van de teamleden kennishouder/ netwerkregisseur voor de veiligheidsopgave binnen het MVS Jeugdmodel. We stoppen in 2026 met regionale netwerkregie. De transformatie MVS Jeugdmodel slaagt immers alleen, als gemeenten het jeugdstelsel lokaal verbinden aan andere gemeentelijke domeinen. Q1 en Q2 van 2026 beschouwen we als overgangsperiode. We bekijken samen met de drie gemeenten waar we nu staan en hoe we in 2026 verder gaan binnen deze opgave. Ondertussen blijven we werken aan lopende activiteiten en ontwikkelingen. Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming Niet alle vraagstukken binnen deze opgave zijn lokale vraagstukken. Het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming (Toekomstscenario) is een bovenregionale opgave, waar we met regionale partners en een regionale projectleider samenwerken. Ook hier bekijken we in de overgangsperiode hoe we hiermee verdergaan. Randvoorwaarde Stevige en brede (0-100) wijkteams, die gezins- en contextgericht werken met een brede blik (zie opgave 2) zijn een belangrijke randvoorwaarde voor onder andere de komst van het Toekomstscenario.
Gemeenten nemen het voortouw bij de voorbereidingen op de komst van het Toekomstscenario en werken aan een stevige verbinding tussen gemeentelijke veiligheidspartners, Jeugdbescherming Rotterdam Rijnmond (JBRR) en de jeugdhulppartners.
28
Stip op de horizon In de opgave ‘Veilig opgroeien en ontwikkelen’ willen we werken aan het verminderen van het aantal uithuisplaatsingen en jeugdbeschermingsmaatregelen door gezins- en contextgericht te werken en de jeugd- en gezinsbescherming dichter bij het gewone leven van gezinnen en jongeren te organiseren.
29
Opgave 5 Reikwijdte van de jeugdhulpplicht In afwachting van de Wet reikwijdte van de jeugdhulpplicht willen we vast verkennen welke speelruimte we hebben bij het afbakenen van de reikwijdte en hoe we deze een plek kunnen geven in de gemeentelijke verordeningen van de MVS-gemeenten. In de verordeningen moeten we een balans vinden tussen de plicht van de gemeenten om passende hulp te bieden, en de rechten en plichten van ouders, kinderen en jongeren. Het resultaat van deze verkenning is een besluit of, en zo ja hoe, we gevolg kunnen geven aan de invulling van de reikwijdte van de jeugdhulpplicht. Na de verkenningsfase, waarin we ons op onderdelen laten adviseren, starten we een proces gezamenlijk met de MVS-raadsleden. We nemen de ervaringen in de Rijnmond-regio mee, evenals goede voorbeelden van andere gemeenten. Ook verkennen we wat we in de Rijnmond-regio gezamenlijk kunnen oppakken. Wat
Doel
Trekker(s)
Lokaal/ MVS-breed
Planning
Fase 1. Verkenning
Verkennen reikwijdte en procesplanning Raadsleden meenemen in het proces en kennis aanreiken. Reikwijdte van de jeugdhulpplicht een plek geven in de verordening
Werkgroep van beleidsadviseurs MVS Werkgroep van beleidsadviseurs MVS Werkgroep van beleidsadviseurs MVS
MVS breed
Q3 2025 t/m Q2 2026
MVS breed
Q3 & Q4 2026
MVS breed
Vanaf Q1 2027
Fase 2. Traject met MVS-raadsleden Fase 3. Aangepaste verordening
30