Bijlage 3 Brief DB Stroomopwaarts zienswijze op ontwerp 1e begrotingswijziging 2025 en de ontwerpbegroting 2026

gemeente Schiedam

Welzijn, Sport & Participatie Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501 3100 EA Schiedam

Stroomopwaarts MVS Postbus 205 3140 AE MAASSLUIS

Uw kenmerk

14 010 schiedam.nl

Ons kenmerk

Datum

25UIT01706 Uw brief van

Doorkiesnummer

E-mail

010-2191542

ldv.vd.weijde@schiedam.nl

Onderwerp

Geacht bestuur, Allereerst dank voor het toesturen van de ontwerp 1e begrotingswijziging 2025 en de ontwerpbegroting 2026 van Stroomopwaarts. De stukken geven inzicht op welke wijze u invulling wenst te geven aan uw opgaven voor het jaar 2025 en verder, alsmede de middelen die daarvoor nodig zijn. Wij willen graag met deze zienswijze een aantal punten onder uw aandacht brengen. Ontwerp 1e begrotingswijziging 2025 Extra middelen van het Rijk voor het werkleerbedrijf In de begrotingswijziging wordt voorgesteld om het impulsbudget uit de meicirculaire 2025 toe te voegen aan de begroting Stroomopwaarts 2025. Het ontbreekt echter aan een concreet plan van aanpak en de voorgestelde middelen zijn door de gemeente nog niet ontvangen. Wij verzoeken u daarom om te wachten met het claimen van middelen voor het werkleerbedrijf vanuit de meicirculaire totdat de middelen daadwerkelijk door de gemeente zijn ontvangen en er door Stroomopwaarts, mede geïnspireerd door de oplossingen vanuit het ministerie inzake het impulsbudget, een plan is gepresenteerd met daarin minimaal de beoogde inzet van de middelen en het gewenste resultaat.

Opnemen van een bestemmingsreserve voor de frictiekosten als gevolg van de beheersmaatregelen Wij zijn het eens met het voorstel om de frictiekosten voor 2025 inderdaad in de begroting 2025 te verwerken zodat een start kan worden gemaakt met de implementatie van de beheersmaatregelen. Voor de overige frictiekosten wordt echter voorgesteld om deze pas op te nemen in een bestemmingsreserve als ze zijn onderbouwd met een implementatieplan. Daarnaast ontneemt het opnemen van de volledige frictiekosten in een bestemmingsreserve de prikkel tot bezuinigen. Ook is er twijfel of genoemde frictiekosten zo hoog zullen uitvallen aangezien er wordt aangegeven dat de bezuinigingen zowel toezien op de formatie als de inhuur. Die laatste categorie kent geen frictiekosten wanneer daarmee wordt gebroken. Tot slot vragen we om rekening te houden met natuurlijk verloop en alternatieve mogelijkheden zoals her-allocatie van taken.

*25UIT01706*

Ontwerpbegroting 2026

Voorgestelde structurele beheersmaatregelen Stroomopwaarts In de ontwerpbegroting 2026 is een structureel besparingsvoorstel van €1,1 miljoen (€2.655.000 MVS-breed) opgenomen. Hiermee ligt er een voorstel met maatregelen, die veel onderdelen van de organisatie raken. Onze zorg is echter dat de risico’s wel zijn benoemd, maar nog niet zijn gekwantificeerd. Met welke gevolgen stemt het AB Stroomopwaarts in juli uiteindelijk in? Om die reden wordt u gevraagd om bij de besluitvorming van de begroting Stroomopwaarts 2026 door het AB, een implementatieplan te presenteren en daarbij de risico’s en gevolgen per programma voor de korte en middellange termijn te kwantificeren. De ontwikkeling van de uitkeringen In de ontwerpbegroting 2026 geeft u aan dat het Centraal Planbureau (CPB) voorspelt dat voor 2026 weer rekening wordt gehouden met een lichte stijging van het aantal uitkeringen. Hierbij is nog geen rekening gehouden met Oekraïners die in april 2026 mogelijk uitkeringsgerechtigd zouden worden. Indien dit wel een impact heeft op de begroting worden wij hier graag over geïnformeerd en ontvangen daarvoor, indien nodig, een begrotingswijziging inclusief zienswijze. Waar we u echter vooral op willen aanspreken is om ten aanzien van de uitstroom meer ambitie te tonen. In de afgelopen jaren is het handelingsperspectief om mensen aan het werk te helpen aangescherpt.

Ook is de benadering van werkgevers in 2024 aangepast naar een sectorale aanpak en leerlijnen om daarmee beter te kunnen inspelen op vraag en aanbod. Concrete resultaten blijven echter tot op heden uit. Wij verzoeken u daarom om ten aanzien van de uitkeringen een haalbare doelstelling, inclusief genoemde ambitie, op te nemen in de begroting. Het is daarbij belangrijk om de aangescherpte werkwijze goed te monitoren en de resultaten in de bestuursrapportages terug te laten komen. Ook wordt u verzocht om de prognoses vanaf de ontwerpbegroting 2026 mede te baseren op realisatiecijfers uit het verleden gekoppeld aan genoemde ambitie. Op deze manier wordt voorkomen dat er te ruim wordt begroot en er achteraf weer verrekeningen moeten plaatsvinden. Wat betreft de uitvoeringskosten geeft u aan dat de verwachte stijging van het aantal uitkeringen en de ambitie om de dienstverlening in stand te houden (na het realiseren van efficiencyverbeteringen zoals aangegeven in de acties met ombuigingen), leidt tot een beperkte aanpassing van de formatie bij Inkomen €390.000 (2,2% MVS-breed). Daarnaast geeft u aan deze kosten komen te vervallen mochten de aantallen van de uitkering niet stijgen zoals aangegeven.

Wij willen zijn echter van mening dat u met de voorgestelde efficiencyverbeteringen ook de lichte stijging van de uitkeringen en bijbehorende uitvoeringskosten kunt opvangen en zien graag dat u de voorgestelde aanpassing van de formatie uit de ontwerpbegroting 2026 haalt. De kostendekkendheid van het werkleerbedrijf staat onder druk In de ontwerpbegroting 2026 geeft u dat de omzet van het werkleerbedrijf onder druk staat. Dit is met name ten aanzien van het aantal (relatief) rendabele detacheringen van kwetsbare Wsw-medewerkers. Met deze brief willen wij u aangegeven dat de teruglopende omzet van de werkleerbedrijven een zorgelijke ontwikkeling is. Dit mede omdat een deel van de kosten van (het groeiende aantal) beschutte werkplekken moet worden bekostigd vanuit de omzet van het werkleerbedrijf. Het verzoek is daarom om de orderportefeuille op peil te houden zodat er voor de doelgroep voldoende geschikte werkzaamheden binnen het werkleerbedrijf te verrichten zijn. Daarnaast is een goede balans tussen de orderportefeuille en een duurzame doorstroom 25UIT01706

Pagina 2

van de doelgroep naar (groeps)detachering en regulier werk van belang. Het verzoek is om de raad via de bestuursrapportages en jaarstukken te informeren over de activiteiten die zijn ondernomen om de omzet van het werkleerbedrijf te verhogen, de doorstroom te bevorderen en met welk resultaat. Meer samenwerking met Schiedamse ondernemers en organisaties Het investeren in mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt op de langere termijn loont. Ondanks de ambitie van Stroomopwaarts om meer banen te realiseren voor genoemde doelgroep, zijn tot op heden de verwachte effecten uitgebleven. Om de doorstroom naar werk te bevorderen vinden wij het van belang dat Stroomopwaarts meer prioriteit gaat geven aan het realiseren van externe (groeps)detacheringen. Dit kan Stroomopwaarts onder andere doen door meer te investeren in de samenwerking met het Schiedamse bedrijfsleven en maatschappelijk betrokken organisaties. Door een intensivering van deze samenwerking kan ook meer invulling worden gegeven aan het in 2024 vastgestelde regionale SROI-beleid. U wordt daarom verzocht om jaarlijks een ambitie in de begroting op te nemen ten aanzien van het aantal actief samenwerkende ondernemers en organisaties en de raad in jaarstukken en bestuursrapportages te informeren over de wijze van samenwerking en behaalde resultaten ten aanzien van deze ambitie.

Ten aanzien van de productieprocessen is het goed om terughoudend te zijn bij het onderbrengen van de productieprocessen bij het werkleerbedrijf, maar indien mogelijk de samenwerking met bedrijven te zoeken door mensen bij de bedrijven zelf te plaatsen. Aanpak armoede en schulden wordt doorgezet Vanaf 2025 wordt door middel van het activiteitenplan uitvoering gegeven aan de regionale visie Armoede en Schulden. Hiermee wordt de aanpak van de armoede en schulden doorgezet. De voorgestelde benodigde middelen passen binnen de kaders en (meer)jarenbegroting van de gemeente. Verder is per 1 maart 2025 in Schiedam voor een aantal armoederegelingen de Rotterdampas als versimpelde inkomenstoets ingezet. Deze versimpelde aanvraag leidt tot meer gebruiksgemak en lagere uitvoeringskosten. Binnen Schuldhulpverlening blijft de focus op vroegsignalering. Vanaf 2026 wordt met name ingezet op het vergroten van het aantal partners dat aansluit bij vroegsignalering. Met betrekking tot de aanpak vroegsignalering verzoeken wij u om ook in te zetten op een kwaliteitsverbetering en daarmee een efficiëntere en effectievere inzet van de bestaande middelen. Verder willen wij u graag ervan op de hoogte stellen dat wij vanaf 2026 de uitvoering van de armoederegelingen zoveel mogelijk via de Rotterdampas willen laten lopen om daarmee, naast meer gebruiksgemak, ook een verdere besparing willen realiseren.

Hiermee komen wij ook tegemoet aan het uitgangspunt ‘efficiënte uitvoering’ binnen de voorgestelde beheersmaatregelen. Maatwerk en bijzondere (tijdelijke) trajecten voor één gemeente doen namelijk voor Stroomopwaarts ook afbreuk aan de mogelijkheid om efficiënt en effectief te werken. Verantwoording van de uitvoering Wet inburgering De kosten voor inburgering worden op basis van de realisatie volledig gecompenseerd door het Rijk. Er is verder helaas nog veel onduidelijkheid over de verantwoording van de uitvoering. Dit betreft met name de werkelijke aantallen inburgeraars in begeleiding, de geleverde prestaties (aantal en type trajecten), hoeveel inburgeraars hebben het traject succesvol afgerond en de financiën (blijven we binnen de gestelde normbedragen van het Rijk). Uit de ontwerpbegroting blijkt verder dat een deel van de inburgeraars niet voldoet aan het afronden 25UIT01706

Pagina 3

van het traject binnen 3 jaar. U wordt daarom gevraagd om in de bestuursrapportages een terugkoppeling op bovengenoemde punten te geven. Ter vergelijking ontvangen we ook graag de resultaten MVS-breed en landelijk. Met betrekking tot de overschrijding van de inburgeringstermijn wordt u gevraagd aan te geven wat daar de reden van is, welke gevolgen dit heeft en wat uw plannen zijn om de inburgering binnen de gestelde termijn af te ronden. Evaluatie van de bedrijfsvoering In de ontwerpbegroting 2026 wordt bij de evaluatie van de bedrijfsvoering van Stroomopwaarts aangegeven dat dit mogelijk een voorstel tot ophoging van deelnemersbijdrage betekent. Wij willen u met deze zienswijze aangeven dat het uitgangspunt van de gemeente is dat de kosten van de bedrijfsvoering Stroomopwaarts passen binnen de huidige begroting en verwachten eerder een besparing conform voorgestelde beheersmaatregelen. Financiën Als gevolg van de stijging van het aantal uitkeringen, de tegenvallende resultaten van het werkleerbedrijf, de gestegen kosten voor maatwerk (o.a. de alleenverdienersproblematiek) en hogere uitvoeringskosten stijgt de bijdrage van gemeente Schiedam. De stijging van deze deelnemersbijdrage aan Stroomopwaarts wordt in de gemeente Schiedam meegenomen bij de behandeling van de Zomernota 2025.

Hierbij zal het nadeel als gevolg van de volume effecten naar verwachting worden gedekt middels de stijging van de landelijke BUIG-middelen. De lonen en prijzen worden geïndexeerd op basis van de gegevens uit de Macro-economische verkenningen van het Centraal Planbureau (september 2024). Deze komen overeen met de aankondiging van de percentages voor indexering voor MVS GR’en vanuit de MVS-gemeenten. Tot slot Met deze brief vragen wij bijzondere aandacht voor het inspectieverslag van de gemeentearchivaris van 29 januari 2025 (kenmerk 24UIT07667). Hij is op grond van artikel 29 van de Gemeenschappelijke Regeling Stroomopwaarts MVS belast met het toezicht op het beheer van de archiefbescheiden van Stroomopwaarts. Al sinds enige tijd blijkt met name de vernietiging van de dossiers een punt van aandacht. Wij verzoeken u daarom om de aanbevelingen uit het inspectieverslag voortvarend ter hand te nemen en in 2025 te laten zien hoe aan de vereisten wordt voldaan. Wij gaan ervan uit dat het Algemeen Bestuur van Stroomopwaarts de 1e begrotingswijziging 2025 en de begroting 2026 vaststelt met inachtneming van deze zienswijze. Wij worden graag door u geïnformeerd hoe hieraan tegemoet is gekomen. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris, {{esl:Signer1:capture:size(200,100)}}

de burgemeester, {{esl:Signer2:capture:size(200,100)}}

C.E. Bos

mr. H.M. Bergmann

25UIT01706

Pagina 4