Bijlage 2 Startnotitie cultuurvisie 3 oktober 2023

Startnotitie Cultuurvisie 3 oktober 2023

Startnotitie Cultuurvisie Schiedam Verder voor een kleurrijke stad Vastgesteld op 3 oktober 2023

3 oktober 2023

1

14 augustus 2023

Startnotitie Cultuurvisie 3 oktober 2023

Versiebeheer Datum 3 oktober 2023 Auteur Team Cultuur en Vrije Tijd

2

Startnotitie Cultuurvisie 3 oktober 2023

Inhoudsopgave 1

Voorwoord

4

2

Aanleiding

5

3

Kijk op cultuur

7

4

Uitgangspunten

10

5

Participatie

12

6

Tijdspad

14

3

Startnotitie Cultuurvisie 3 oktober 2023

1

Voorwoord

Cultuur is wie we zijn. Onze achtergronden, waar we vandaag komen maar ook wie we willen zijn en naar toe gaan. Cultuur is van ons allemaal, voor ons allemaal en door ons allemaal. Cultuur dat zijn we met zijn allen en maken we met zijn allen. Het verbindt ons en biedt ons mogelijkheden om van elkaar te verschillen. Dat maakt dat cultuur binnen alle verschillen een verbindende schakel tussen mensen kan zijn. Binnen de cultuurgebouwen in de stad, maar ook gewoon bij u in de buurt en bij u de straat. Met deze startnotitie onderzoeken we hoe we cultuur voor u en door u nog beter tot zijn recht kunnen laten komen.

Frans Hamerslag, wethouder cultuur

4

Startnotitie Cultuurvisie 3 oktober 2023

5

Startnotitie Cultuurvisie 3 oktober 2023

2

Aanleiding

Het cultuurbeleid van Schiedam is gebaseerd op ‘de cultuurvisie ‘De Culturele Schijf van Vijf’. De vijf ingrediënten zijn onmisbaar voor een gezonde stad: 1) Krachten bundelen 2) Levendige binnenstad 3) Vergroten cultuurparticipatie 4) Samenleven 5) Deuren open De gemeenteraad stelde deze visie in 2017 vast. Daarmee werd een stevige basis gelegd voor vernieuwing van het cultuurklimaat in Schiedam. Het huidige college constateert dat Schiedam zich sterk ontwikkelt als aantrekkelijke stad en dat actuele maatschappelijke ontwikkelingen van invloed zijn op het culturele veld. De ambitie is om de Cultuurvisie te actualiseren met oog voor die nieuwe opgaven. De herijking is gericht op een sterke en toekomstbestendige cultuursector.1 De Startnotitie met uitgangspunten biedt houvast. Het is het vertrekpunt om de Cultuurvisie eigentijds in te kleuren met Schiedammers, cultuurspelers en andere partners die meefinancieren. En er een uitvoeringskader aan te verbinden. Het gemeentebestuur maakt vanzelfsprekend deel uit van dat participatieproces. De ambitie is immers om zichtbaar te zijn in de stad, de wijken in te gaan en de samenwerking actief op te zoeken.

1

Ambitiedocument 2023-2026 ‘Verder voor een kleurrijke stad’, pagina 13 en 14

6

Startnotitie Cultuurvisie 3 oktober 2023

3

Kijk op cultuur

Zó kijkt het gemeentebestuur naar cultuur.

Cultuur is er Dat ben jezelf. Dat zijn wij met elkaar, de gemeenschap. Het gaat over hoe je bent en wordt gevormd, de verhalen, tradities, de dingen die je doet en maakt, je ideeën en idealen. Op allerlei plekken met allerlei uitingsvormen. Cultuur heeft grote maatschappelijke waarde: artistiek, sociaal, economisch en ruimtelijk.

7

Startnotitie Cultuurvisie 3 oktober 2023

De gemeente Schiedam schept voorwaarden voor cultuur Mensen komen met cultuur in aanraking. Om het te beleven, te maken en te beoefenen. Of ze hier nu opgroeien, wonen, op school zitten, studeren, werken, winkelen, uitgaan, op bezoek zijn, of zich bewegen door de stad. De culturele focus van de gemeente is het (mee)maken, beleven en borgen van alle mogelijke kunstzinnige en creatieve uitingsvormen. De gemeente ziet dit als haar opdracht omdat cultuur essentieel is, de basis. Het draagt bij aan de identiteit en economische groei van de stad. Cultuur is belangrijk voor een brede welvaart: alles wat mensen waardevol vinden. Het voegt kwaliteiten toe in de dagelijkse leefomgeving, draagt bij aan het geluk van mensen. Het is verweven met beleid, loopt als een rode draad door de sociale en economische visie.

De gemeente beschouwt zichzelf als een partner in een breed cultuurnetwerk Het culturele veld is groot. De gemeenschap neemt allerlei culturele initiatieven zonder bemoeienis van de gemeente. Met inzet van vele vrijwilligers. Verschillende partners faciliteren cultuur, zoals corporaties en fondsen. De gemeente faciliteert op diverse manieren om mét de gemeenschap dingen mogelijk te maken. -

Door cultuurspelers een platform te bieden om kennis te delen en samen te werken, nieuwe allianties aan te gaan, ook op regionale schaal: Maassluis, Vlaardingen en Rotterdam. Door locaties en gebouwen beschikbaar te stellen (focus: passend bij de kerntaken gemeente en benoemde doelgroepen). Door culturele activiteiten in regelgeving mogelijk te maken. Door aan te sluiten bij cultuurprogramma’s van provincie en rijk. Door te onderzoeken hoe cultuur het beste aansluit bij een diverse groep inwoners. Door kunst in de buitenruimte te brengen. Door de culturele rijkdom van de stad te promoten. Door subsidie te verlenen. Structurele subsidies voor de basisinfrastructuur en incidentele subsidies/investeringen voor initiatiefnemers.

8

Startnotitie Cultuurvisie 3 oktober 2023

De relatie tussen gemeente en gesubsidieerde culturele instellingen is wederkerig: de gemeente faciliteert hen in hun ondernemerschap om kunstzinnige en creatieve uitingsvormen te bevorderen en ondersteunen. Bij facilitering en samenwerking hoort het besef van een gedeelde verantwoordelijkheid. Met elkaar moeten keuzes worden gemaakt, waarbij geldt dat er verschillende belangen kunnen spelen en het budget niet tot in de hemel reikt. Bestaande middelen worden (deels) opnieuw ingezet en er komt geen structureel geld bij.

Dit bestuur kijkt met een frisse blik naar cultuur Een sterke culturele sector kan niet zonder vernieuwing. Nieuwe genres, nieuwe initiatieven, nieuw publiek. Met waardering voor wat er is wil de gemeente ruimte creëren voor nieuwe invullingen. Het betekent opnieuw afwegen en keuzes maken. Kijkend naar het héle palet aan faciliteiten en het beschikbare budget. Inspelend op de wensen en ideeën van inwoners en op het schaalniveau van Schiedam. Dit betekent ook voor de cultuursector zoeken naar creatieve oplossingen, verdergaande, andersoortige samenwerking en een kritische blik op wat prioriteit heeft om doelen te bereiken.

9

Startnotitie Cultuurvisie 3 oktober 2023

4

Uitgangspunten

De uitgangspunten zijn een verdieping op de Cultuurvisie ‘De Schijf van Vijf’ uit 2017.

Uitgangspunt 1: Breedtecultuur als invalshoek: cultuur van en voor iedereen Onder de noemer 'breedtecultuur'2 zet de gemeente in op het héle culturele veld. En daarmee op de balans tussen professionele culturele instellingen en amateurkunst in het culturele middenveld: de vele clubs, verenigingen, stichtingen, lokale cultuurmakers die zich bezighouden met cultuur en vooral met creativiteit. - Verdieping op ‘Krachten bundelen’ uit de Schijf van Vijf

Uitgangspunt 2: Cultuur lokaal faciliteren in regionaal perspectief De gemeente zet zich in voor cultuur in Schiedam in de context van het aanbod in de regio, met name Vlaardingen en Rotterdam. Om recht te doen aan het lokale culturele aanbod en samenwerkingsverbanden aan te gaan. - Verdieping op ‘Deuren open’ uit de Schijf van Vijf

Uitgangspunt 3: Cultuur in de wijken Cultuur draagt bij aan samenleven en het bereiken van een diverse groep inwoners. In de wetenschap dat Schiedam een hele diverse stad is. En dat cultuur kwetsbaar is: mensen die aan het overleven zijn, kunnen er niet of nauwelijks voor openstaan. De gemeentelijke insteek is om initiatieven in de wijken, vanuit wijk/ontmoetingscentra en het verenigingsleven te waarderen en erbij aan te sluiten. Om niet alleen aanbodgericht te zijn, maar te luisteren naar de stad, te programmeren met en voor Schiedammers, nieuwe vormen van cultuur te omarmen, ook voor specifieke groepen. En om de wijkregisseurs met hun netwerken hierin te benutten als spil. - Verdieping op ‘Samen leven’ uit de Schijf van Vijf

Uitgangspunt 4: Cultuurroute door de stad De gemeente roept op om beter over het voetlicht te brengen wat er op cultureel gebied is en kan in Schiedam. Zichtbaar maken wat Schiedam te bieden heeft op het culturele vlak draagt ook bij aan de promotie van Schiedam als weekendje-weg-stad. En aan de profilering als Dutch Distillers District. In combinatie met ‘smaakmakers’: horeca, ambachten. - Verdieping op ‘Levendige binnenstad’ uit de Schijf van Vijf

Uitgangspunt 5: Investeren in jongerencultuur De wens van de gemeente is om te investeren in de nieuwe generatie, meer te doen mèt jongeren en daarmee ook met andere cultuurvormen, zoals urban en streetart. Cultuureducatie is de basis om de culturele ontwikkeling van kinderen te stimuleren. En hen van daaruit iets te bieden als ze ouder zijn. Het betekent aandacht voor de hele cultuurketen van amateurs, upcoming talenten en (semi) professionals.

2

Naar analogie van breedtesport: sport door grote groepen beoefend vanwege de recreatieve functie ervan.

10

Startnotitie Cultuurvisie 3 oktober 2023

- Verdieping op ‘Vergroten cultuurparticipatie; jong geleerd…’ uit de Schijf van Vijf

Uitgangspunt 6: Cultuur bewuster inzetten Het loont om cultuur bewuster in te zetten in de verschillende beleidsvelden. Om relaties te leggen met wijkontwikkeling, welzijn, gezondheid en sport en maatschappelijke kwesties, bijvoorbeeld rond duurzaamheid. Belangrijk daarvoor is om zichtbaar te maken wat cultuur teweeg kan brengen, hoe creatieve denkkracht van makers kan worden ingezet. - Bekrachtiging van het hart van de Schijf van Vijf

11

Startnotitie Cultuurvisie 3 oktober 2023

5

Participatie

Het actualiseren van de Cultuurvisie gebeurt in een participatieproces met de gemeenschap: culturele instellingen, makers, inwoners en andere stakeholders. De start van het participatieproces zal plaatsvinden tijdens het jaarlijkse Cultuur Uur waarin de gemeente en het actieve en betrokken culturele netwerk van Schiedam samenkomen. Schiedammers in alle wijken hebben een actieve rol in het bepalen van hoe en waarop de gemeente inzet met cultuur. Zij zijn er zelf grotendeels eigenaar van. Daarom vraagt de gemeente aan de culturele organisaties om samen te rade te gaan bij inwoners. Met specifieke aandacht voor jongeren. De uitgangspunten uit deze Startnotitie zijn het vertrekpunt voor doelgerichte gesprekken. Voor de gespreksagenda worden de uitkomsten benut van het recent uitgevoerde tweejaarlijkse onderzoek onder inwoners naar de bekendheid en waardering van het Schiedamse aanbod van cultuur, kunst en evenementen uitgevoerd door het Kenniscentrum. Onderdeel hiervan was de QR-campagne ‘Doe de CultuurCheck!3 Een aantal mensen gaf aan betrokken te willen worden bij het vervolgtraject. Zij krijgen een rol in het participatieproces. Via inhoudelijke kwalitatieve gesprekken wordt de cultuurbehoefte van specifieke doelgroepen, met name jongeren, in beeld gebracht. De opbrengst van het participatieproces stelt de gemeente in staat om accenten te leggen en prioriteiten te stellen.

Aan de geactualiseerde Cultuurvisie zal een uitvoeringskader worden gekoppeld, waarin de randvoorwaarden zijn samengevat om de visie uitvoerbaar te maken. Binnen dit kader valt onder meer de uitvoering van diverse subsidieregelingen.

3 Het Kenniscentrum heeft het tweejaarlijkse onderzoek onder de leden van het internetpanel een vragenlijst uitgezet.

Daarnaast is via social media een oproep gedaan aan Schiedammers die geen lid zijn van dit panel om de vragenlijst in te vullen. Deze oproep is kracht bijgezet door het verspreiden van flyers, posters en boekenleggers op meer dan 50 verschillende locaties.

12

Startnotitie Cultuurvisie 3 oktober 2023

13

Startnotitie Cultuurvisie 3 oktober 2023

6

Tijdpad

Oktober 2023 November 2023 1e kwartaal 2024 2e kwartaal 2024 3e kwartaal 2024

Startnotitie Cultuur vaststellen door de raad Cultuur Uur: gesprek met netwerk over aanpak participatie Participatietraject Schrijven Cultuurvisie Geactualiseerde Cultuurvisie vaststellen door de raad

14

Startnotitie Cultuurvisie 3 oktober 2023

Colofon Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501, 3100 AE Schiedam 14 010 schiedam.nl

15