Bijlage 2 - Raadsbesluit 30 mei 2023 Zienswijze op de ontwerpbegroting 2024 en 1e begrotingswijziging 2023 SOW MVS

gemeente Schiedam

Raadsvoorstel

Aan:

De gemeenteraad van Schiedam

Registratienummer:

23VR015

Contact Steller:

contact@schiedam.nl

Telefoonnummer steller:

010 2191111

Portefeuillehouder:

Wethouder Biekman en wethouder Zwang

Publicatie:

Openbaar

Onderwerp:

Zienswijze op de ontwerpbegroting 2024 en de 1e begrotingswijziging 2023 Stroomopwaarts MVS

18 april 2023

A. Voorgesteld besluit:

De zienswijze op de ontwerpbegroting 2024 en 1e begrotingswijziging 2023 Stroomopwaarts MVS (23UIT01677) vast te stellen. 2. Kennis te nemen van de jaarstukken 2022 Stroomopwaarts MVS (23BIJ00496). 1.

B. Aanleiding:

Op 6 april 2023 heeft het Dagelijks Bestuur (hierna: DB) van Stroomopwaarts (hierna: DB) de Jaarstukken 2022, de Ontwerpbegroting 2024 en de 1e begrotingswijziging 2023 vastgesteld. Het college heeft de gelegenheid om de ontwerpbegroting 2024 en de 1e begrotingswijziging 2023 voor zienswijze voor te leggen aan de raad. Een concept voor deze zienswijze is bijgevoegd. Op de jaarstukken 2022 is geen zienswijzeprocedure van toepassing. Deze worden alleen ter kennisname aangeboden. C. Maatschappelijk doel:

Stroomopwaarts ondersteunt inwoners van Maassluis, Vlaardingen en Schiedam die (tijdelijk) niet in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Daarbij staan eigen kracht en deelname aan de samenleving voorop en is het vinden van betaald werk een belangrijk doel. Is dat niet haalbaar, dan worden inwoners gesteund met inkomen en zorg. Ondernemers worden door Stroomopwaarts gestimuleerd en ondersteund om maatschappelijk verantwoord te ondernemen. D. Argumenten:

Ontwerpbegroting 2024 1.1 Ontwikkeling uitkeringsbestand

In de ontwerpbegroting 2024 geeft Stroomopwaarts aan dat het Centraal Planbureau (CPB) voorspelt dat voor 2024 rekening wordt gehouden met een stabilisatie van het aantal uitkeringen. Stroomopwaarts stelt verder hen er alles aan gelegen is om, in tegenstelling tot de voorspelling van het CPB, ook in 2024 een daling te realiseren. De economische groei in verschillende sectoren en de toenemende aandacht en inspanningen op maatschappelijk verantwoord ondernemen bieden unieke kansen voor (arbeids)participatie. Ook voor degenen voor wie dat eerder niet haalbaar was. Verder zijn de interne werkprocessen geoptimaliseerd.

In de doorontwikkeling van de werkprocessen is veel aandacht gegeven aan het in beeld krijgen en houden van alle uitkeringsgerechtigden en het aanbieden van trajecten op (menselijke) maat. Hierbij wordt ingespeeld op het wegnemen van belemmeringen bij cliënten, zoals bijvoorbeeld een te grote taalachterstand of het niet kunnen functioneren in een groep. Dit leidt tot een adequatere en intensievere benadering van nieuwe en bestaande bijstandscliënten. Daarnaast wil Stroomopwaarts in 2024 parttime werken meer stimuleren en/of de mogelijkheden van de verstrekking van loonkostensubsidie maximaal gebruiken. Hierbij rekenen ze erop, dat het Rijk hiervoor in de komende jaren extra middelen beschikbaar gaat stellen, zodat er echt "meters gemaakt kunnen worden". 1.2 Key Performance Indicators (KPI's)

Stroomopwaarts werkt met een aantal kritieke prestatie-indicatoren (KPI's) passend bij de opdracht. Per programma worden de benodigde budgetten aangegeven in combinatie met de daarmee te bereiken prestaties, de KPI's. Deze worden regelmatig kritisch bekeken wat betreft relevantie en inzicht. In de ontwerpbegroting 2024 wordt een aantal nieuwe KPI's toegevoegd aan de bestaande set. Zo is bijvoorbeeld de KPI ten aanzien van de taaltrajecten voor cliënten met taalniveau A1 en A2 toegevoegd ten opzichte van 2023. Deze KPI is ook relevant voor het programma Inburgering. Maar omdat het gaat om een bredere groep dan alleen statushouders en gezinsmigranten, is ervoor gekozen de KPI onder te brengen bij het programma Werk. Betrouwbare historische gegevens zijn nog onvoldoende voorhanden.

1.3 Indexeringen 2024 In de ontwerpbegroting wordt aandacht gevraagd voor de effecten van de aanpassing van het wettelijk minimumloon (WML) per 1januari 2023 (direct met name op de lonen binnen het werkleerbedrijf en de gemiddelde hoogte van de bijstandsuitkeringen, indirect op de omvang van de regelingen armoede en schulden). Ook bij prijsgevoelige onderdelen is er sprake van substantiële kostenstijgingen, de energielasten zijn in 2023 bijvoorbeeld meer dan verdubbeld. Voorlopig hanteert Stroomopwaarts een indexpercentage voor de algemene bijdrage van de gemeenten van 4,9% vanaf 2023 en 3,6% vanaf 2024. 1.4 Verdeelsleutel De kosten voor de uitvoering van de taken van Stroomopwaarts op het gebied van Werk en Inkomen worden verdeeld over de MVS-gemeenten op basis van eerlijke, actuele en transparante maatstaven. De definitieve verdeelsleutel van de netto kosten voor een begrotingsjaar wordt met een begrotingswijziging in dat jaar aangepast. Tot dan wordt gewerkt met voorlopige percentages. In de ontwerpbegroting 2024 wordt voorgesteld om, conform bestaande afspraken, de definitieve verdeelsleutel voor 2022 als voorlopig uitgangspunt te nemen. Dit betekent: Maassluis 16,08%, Vlaardingen 40,30% en Schiedam 43,62%.

In de concept-zienswijze op de ontwerpbegroting verwacht de raad een spoedige vaststelling van een nieuwe verdeelsleutel, die in 2023 met terugwerkende kracht geldt en voor 2024 in de begroting wordt verwerkt. 1.5 Verbreding doelgroep loonkostensubsidie en maatschappelijk verantwoord ondernemen

In de ontwerpbegroting 2024 geeft Stroomopwaarts aan in 2024 gebruik te willen gaan maken van de verwachte verruimingen van de Participatiewet. Met name de maatregelen in het kader van het Breed Offensief van het kabinet zijn interessant. Het gaat onder meer om de vereenvoudiging van het verkrijgen van loonkostensubsidie voor werkgevers en meer duidelijkheid over welke reintegratiemiddelen een werkgever kan krijgen en gebruiken. Maar ook de mogelijkheid, dat het inkomen uit deeltijdwerk niet meer volledig gekort wordt op de bijstandsuitkering van de werknemer die werkt met loonkostensubsidie.

De raad verzoekt het dagelijks bestuur van Stroomopwaarts om deze ontwikkelingen te volgen. De raad wil verder graag aangeven dat in Schiedam maatschappelijk verantwoord ondernemen een speerpunt is. Schiedamse ondernemers vormen een belangrijke schakel in het proces om inwoners (parttime) deel te laten nemen aan het arbeidsproces en verzoekt Stroomopwaarts om een voorstel gericht op de Schiedamse werkgevers zodra de Participatiewet in 2024 op genoemde punten in werking is getreden. 1.6 Doelgroep WSW, Beschut en doelgroepen PW

In de begroting 2023 heeft Stroomopwaarts scherpe doelstellingen opgenomen ten aanzien van de landelijke banenafspraak (externe loonkostensubsidies), parttime werk, beschut werk en interne participatiebanen (interne loonkostensubsidies). Deze doelstellingen komen terug in de ontwerpbegroting voor 2024. De cijfers zijn vergelijkbaar met die in de begroting 2023 en leiden niet tot grote financiële effecten. Met het oog op de Wet banenafspraak is een landelijke doelstelling geformuleerd van 125.000 banen in 2025. Het aantal plaatsingen van mensen uit de doelgroep banenafspraak bleef tot nu toe achter bij de verwachting. In lijn met de strategische visie Werk en Inkomen wil Stroomopwaarts sterk blijven inzetten op het realiseren van plaatsingen met loonkostensubsidies voor de meer kwetsbare groepen. 1.7 Extra inzet op aanpak armoede en schulden

De effecten van de coronapandemie en inflatie leiden, naar verwachting, tot een grotere schuldhulpvraag. De lijn van de armoede- en schuldenaanpak moet dan ook met volle kracht worden doorgezet. U geeft aan dat minister Schouten haar Aanpak geldzorgen, armoede en schulden met ingang van 2024 structurele middelen beschikbaar zal stellen voor de aanpak van armoede en schulden. In de ontwerpbegroting 2024 wordt voorgesteld om deze middelen in te zetten voor onder meervroegsignalering en schuldhulpverlening. Daarnaast wil Stroomopwaarts de schuldenproblematiek op een vernieuwende manier aanpakken. Dit gebeurt, mede in samenwerking met het SchuldenlabMVS. Door inzet van vroegsignalering en meer kortlopende en (soms) experimentele projecten, zoals de doorbraakmethode, worden inwoners met schulden ondersteunt. In de ontwerpbegroting wordt voorgesteld om voor 2024 en verder een structureel bedrag op te nemen voor het SchuldenlabMVS. 1.8 Wet Inburgering 2021

Stroomopwaarts voert sinds 2022 de Wet Inburgering 2021 uit voor de gemeente Schiedam. Op basis van gegevens vanuit het Rijk wordt er jaarlijks een meerjarige raming gemaakt van de verwachte instroom van statushouders en gezinsmigranten. Stroomopwaarts verwacht dat vanaf 2024 de instroom van statushouders en gezinsmigranten zich stabiliseert. In de ontwerpbegroting 2024 wordt aangegeven dat de compensatie vanuit het Rijk onvoldoende lijkt. Met name de trajecten voor onderwijs blijken in 2023 niet volledig te worden gecompenseerd. 1.9 Duurzaamheid productieprocessen

In 2023 is onderzoek gedaan naar de CO2-"footprint" van de productie- en transportprocessen van Stroomopwaarts. Daarbij is aangesloten op een onderzoek dat voor de gemeente Schiedam is uitgevoerd. In de ontwerpbegroting 2024 staat aangegeven dat waar nodig en gewenst dit in 2024 zal leiden tot een investeringsvoorstel.

1.10 Takenpakket SOW

Stroomopwaarts voorziet voor 2024 dat zij nog steeds tijdelijke taken uitvoert voor de gemeente. Dit zijn in ieder geval nog steeds werkzaamheden in relatie tot de gevolgen van kinderopvang toeslag affaire (meldpunt KOT) en de verstrekking leefgeld van Oekraïners. Net als in 2023, wordt voor 2024 gerekend op het beschikbaar stellen van extra middelen door het Rijk. 1e Begrotingswijziging 2023 1.11 Zienswijzeprocedure 1e begrotingswijziging 2023

De totale omvang van het bedrag voor de gemeente Schiedam bedraagt in totaal circa €12,5 mln. Gezien de omvang van de bedragen wordt een zienswijzeprocedure gevolgd bij de MVSgemeenteraden. De begrotingswijziging omvat de volgende onderwerpen: 1.12 Armoedevoorziening verstrekkingen: verruiming van de Aanvullende Collectieve

Verzekering (CA VJ Middels de Collectieve Aanvullende Verzekering biedt Stroomopwaarts minima de mogelijkheid van een collectieve aanvullende zorgverzekering. Per 1januari 2023 is het budget voor de Collectieve Aanvullende Verzekering bij zorgverzekeraar DSW opgehoogd en is de gemeentepolis uitgebreid (tandheelkunde, hulpmiddelen zoals brillen en hoortoestellen). 1.13 Eenmalige energietoeslag 2023

Stroomopwaarts behandelt voor Schiedam de aanvragen en uitbetalingen van energietoeslag. Deze begrotingswijziging is gebaseerd op de realisatie van 2022. Het gaat om een voorlopige raming. Op basis van beleidskeuzes van de betreffende gemeenten zal een definitieve raming worden opgesteld. 1.14 Extra inzet voor armoedebestrijding vanuit de middelen die in het gemeentefonds

beschikbaar komen In het Regionaal Beleidsoverleg (RBO) zijn afspraken gemaakt over de voorstellen die aan de gemeenteraden worden aangeboden voor de inzet van de extra middelen voor armoedebestrijding. Deze komen via het gemeentefonds vanaf 2023 incidenteel beschikbaar en worden door Stroomopwaarts uitgevoerd. De bestedingsvoorstellen voor 2023 zijn gericht op vroegsignalering (tijdelijke uitbreiding), het afhandelen en uitbetalen van de bijzondere bijstand energiearmoede (wanneer inwoners hun eindafrekening energie niet kunnen betalen), het activiteitenplan Armoede en Schulden (evaluatie en actualisatie), versterking schuldhulpverlening en ondersteuning SchuldenlabMVS. 1.15 Verhoging bijstandsuitkeringen

De bijstandsuitkeringen zijn per 1januari 2023 verhoogd met 10,15%. In de begroting was slechts rekening gehouden met een indexering van 1,9%. In de begrotingswijziging wordt daarom voorgesteld om de begroting 2023 met dit verschil op te hogen. 1.16 Uitvoeren en uitbetalen van het Leefgeld vluchtelingen Oekraïne.

In opdracht van Maassluis, Vlaardingen en Schiedam verstrekt Stroomopwaarts leefgeld aan Oekraïners. De begrotingswijziging is gebaseerd op een prognose van de taakstelling voor het jaar 2023. Het leefgeld wordt via een specifieke uitkering (SPUK) van het Rijk uitgekeerd aan de gemeente.

1.17 Uitvoeren van de Wet Inburgering

In september 2022 is de gewijzigde "gemeentelijke huisvestingstaakstelling vergunninghouders" over het eerste half jaar van 2023 bekend gemaakt. De taakstelling blijkt ten opzichte van 2022 verhoogd. De begrotingswijziging 2023 is gebaseerd op een aanpassing van de formatie als gevolg van de verhoogde taakstelling. De uiteindelijke afrekening gebeurt op basis van de werkelijke aantallen. Eventuele overschotten of tekorten op de begroting worden verrekend met het begrotingssaldo van het lopende jaar. 1.18 Overhead

In de begrotingswijziging 2023 is een extra indexering ten opzichte van de begroting 2023 opgenomen vanwege de buitengewone stijging van de ambtelijke salarissen en overige kosten (met name energie). Het bedrag kan worden gereserveerd via de algemene middelen. E. Duurzaamheid

Dit punt is al benoemd bij het onderdeel Argumenten. F. Kanttekening en risico's: 1.1 Uitvoering Wet Inburgering 2021

De nieuwe Wet Inburgering maakt gemeenten verantwoordelijk voor het inburgeringsproces. Stroomopwaarts voert deze wet namens de MVS-gemeenten uit. Om de nieuwe taken van de Wet inburgering voor te bereiden, te implementeren en uit te voeren krijgen de gemeenten financiële middelen van het Rijk: incidentele invoeringskosten, structurele uitvoeringskosten en structurele inburgeringskosten. De kans is aanwezig dat deze middelen ontoereikend kunnen zijn: ➔ Voor de uitvoering van de wet hebben we een voorschot vanuit het Rijk ontvangen op basis van prognoses. Het bevoorschotten op basis van prognoses is een risico. Als we prognoses niet halen dan ontvangen we minder financiële middelen dan begroot. Zo vindt de daadwerkelijke vaststelling plaats op peildatum 31 december 2023 waarbij het kan zijn dat een deelnemer blijkt te zijn uitgevallen of verhuisd. Als gemeente ontvangen we dan geen financiering voor de inzet, wel de nieuwe gemeente. ➔ Onder de gemeente zijn er zorgen over de uitvoering van de Onderwijsroute, één van de onderdelen uit de nieuwe wet Inburgering. De financiering die gemeenten van het Rijk ontvangen voor de Onderwijsroute, kunnen ontoereikend zijn voor aanbieders van de onderwijstrajecten. Als gevolg van de landelijke discussie over de uitvoerbaarheid en haalbaarheid van de financiering, heeft het Rijk nu extra incidentele middelen vanuit het Rijk toegekend.

1.2 Werkelijke te ontvangen bedragen meicirculaire

Het opnemen van bedragen in de begroting die door de gemeente nog ontvangen moeten worden behelzen een risico. Er is nog geen Voorjaarsnota 2023 van het kabinet en aan toezeggingen van ministeries kunnen geen rechten worden ontleend. In de begrotingswijziging 2023 geldt dit met name voor de eenmalige energietoeslag en de extra middelen voor de inzet van armoedebestrijding. Bij de eenmalige energietoeslag 2023 geldt daarbij dat wetgeving pas in juni 2023 wordt verwacht en de middelen mogelijk pas via de septembercirculaire beschikbaar komen.

1.3 Lokaal Schuldenlab

Het Schuldenlab MVS is eind 2021 opgericht. Het zet in op innovatieve projecten voor het bestrijden en voorkomen van schulden. Vanuit de invalshoek van de schuldenproblematiek wordt er binnen het Schuldenlab geëxperimenteerd met het aanpakken van domein overstijgende problematiek (Participatiewet, Wmo, Jeugdwet). De inzet voor een lokaal Schuldenlab is in aanvang voor een periode van 3 jaar gefinancierd. Het Schuldenlab wordt in 2023 geëvalueerd waarna besluitvorming voor structurele inzet 2024 en verder volgt. Dit heeft als risico dat het SchuldenlabMVS in 2024 zal eindigen. G. Financiën:

We verwachten dat de hoogte van de BUIG voor 2024 vergelijkbaar zal zijn als in 2023 alleen wel gecorrigeerd op basis van indexering. De voorlopige beschikking BUIG 2023 wordt eind september 2023 door het ministerie van BZK bekend gemaakt. Verder gelden de risico's beschreven bij het onderdeel 'F. Kanttekening en risico's' ook als risico voor onderdeel 'G. Financiën'. H. Uitvoering (TA-tekst, planning, communicatie, publicatie, evaluatie/controle etc.):

In de aanbiedingsbrief (23BIJ 00492) wordt verzocht om voor 15 juni 2023 een zienswijze op de ontwerpbegroting 2024 in te dienen, zodat de begroting 2024 tijdig toegezonden kan worden aan de Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland. Dit tijdspad maakt het noodzakelijk dat deze stukken tijdens de eerstkomende raadscyclus van 30 mei 2023 worden behandeld en vastgesteld. Op donderdag 22 juni 2023 is de tweede behandeling van de conceptbegroting 2024 en de 1e begrotingswijziging 2023 door het DB SOW (inclusief de reactie op de door gemeenten ingebrachte zienswijzen). Op donderdag 6 juli is de behandeling gepland van de definitieve begroting 2024 en 1e begrotingswijziging 2023 Stroomopwaarts MVS in het Algemeen Bestuur SOW. De definitieve begroting 2024 en 1e begrotingswijziging 2023 zullen na vaststelling in het AB SOW ter informatie naar de raad worden gestuurd. Bijlage(n): 1.

2. 3. 4. 5. 6.

Zienswijze ontwerpbegroting 2024 en 1e begrotingswijziging 2023 Stroomopwaarts MVS (23UIT01677). Aanbiedingsbrief Dagelijks Bestuur Stroomopwaarts MVS ontwerpbegroting 2024 (23BIJ 00492). Aanbiedingsbrief Dagelijks Bestuur Stroomopwaarts 1e begrotingswijziging 2023 (23BIJ 00493). Ontwerpbegroting 2024 en meerjarenraming 2025 - 2027 Stroomopwaarts MVS (23BIJ00494). 1e Begrotingswijziging 2023 Stroomopwaarts MVS (23BIJ00495). Jaarstukken 2022 Stroomopwaarts (23BIJ00496).

burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris, de burgemeester, C.E. Bos

C.H.J. Lamers,

gemeente Schiedam

De raad van de gemeente Schiedam; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 18 april 2023 (23 VR015) gelet op Besluit: 1.

2.

De zienswijze op de ontwerpbegroting 2024 en 1e begrotingswijziging 2023 Stroomopwaarts MVS (23UIT01677) vast te stellen. Kennis te nemen van de jaarstukken 2022 Stroomopwaarts MVS (23BIJ00496).

Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Schiedam in zijn openbare vergadering van 30 mei 2023.

de griffier,

,

C.H .J. Lamers