Bijlage 2 Jeugdmonitor Rapport ‘Jong in Schiedam 2025’

Jong in Schiedam Uitkomsten Jeugdmonitor 2024/2025

Inhoud Inleiding

3

Uitkomsten groepen 7 en 8 basisonderwijs

4

Opvallende resultaten groepen 7 en 8 basisonderwijs

24

Uitkomsten middelbare scholieren

27

Opvallende resultaten middelbare scholieren

51

Uitkomsten 17-23-jarigen

54

Opvallende resultaten 17-23-jarigen

72

(op elke pagina: klik op de drie gele balken om terug te keren naar de inhoudsopgave)

Inleiding De afgelopen maanden is de Jeugdmonitor uitgevoerd onder de Schiedamse jeugd in de leeftijd van 10 t/m 23 jaar. Voorliggende rapportage laat de uitkomsten zien van 3 doelgroepen, namelijk groep 7/8 van de basisschool (circa 10-12 jr), middelbare scholieren (circa 11-17 jr.) en 17-23 jarigen.

voor hen digitaal beschikbaar via een unieke inlogcode en via een QR code. Op de gemeentelijke sociale media is eveneens aandacht aan dit onderzoek besteed. Dit heeft voor de drie doelgroepen in totaal geleid tot een deelname van 2.921 jongeren. Hiervan wonen er 2.310 in Schiedam.

Samenstelling vragenlijst De vragenlijst verschilt enigszins van de vorige editie uit 2022/2023 omdat opnieuw met jongeren is gesproken over welke onderwerpen zij belangrijk vinden en aan bod moeten komen in deze monitor. Deze gesprekken zijn gevoerd door De Kleine Ambassade.

Representativiteit: Om de representativiteit van de uitkomsten te vergroten is voor alle onderscheiden doelgroepen een weging toegepast. Ter illustratie: Het aantal respondenten dat onderwijs volgt op gymnasiumniveau is hoog in vergelijking met de werkelijke grootte van de doelgroep. Dit is het gevolg van het hoge aantal respondenten van het Stedelijk Gymnasium. Het aandeel respondenten met bijvoorbeeld VMBO-G-niveau is relatief laag. Om de representativiteit te vergroten zijn de uitkomsten van de doelgroep 11-17 jr. gewogen naar onderwijsniveau en woonplaats. Dit betekent dat de antwoorden van de ondervertegenwoordigde groep ‘zwaarder’ en die van de oververtegenwoordigde groep ‘minder zwaar’ meetellen.

Veldwerk en respons: De vragenlijsten zijn in september 2024 door De Kleine Ambassade uitgezet op de basisscholen en middelbare scholen in Schiedam. Voor de groepen 7 en 8 van de basisscholen zijn bij het verwerken van de uitkomsten alleen de antwoorden van de Schiedamse leerlingen meegenomen. Voor de doelgroep op de middelbare scholen (11-17 jr.) zijn de antwoorden van alle respondenten op het voortgezet onderwijs in Schiedam meegenomen. Dit betekent dat voor die doelgroep ook antwoorden van scholieren woonachtig buiten Schiedam zijn verwerkt. Daarnaast hebben op 31 oktober 2024 alle Schiedamse jongeren in de leeftijd van 17 t/m 23 jaar op hun woonadres een uitnodiging tot deelname aan de Jeugdmonitor ontvangen. De vragenlijst was

De uitkomsten van de basisschoolleerlingen zijn gewogen naar de wijk waar men woont en voor de doelgroep 17-23 jr. is een weging toegepast op basis van meerdere achtergrondkenmerken. Hierdoor zijn de uitkomsten van het onderzoek representatief voor alle jongeren in Schiedam.

3

Uitkomsten Jeugdmonitor Groepen 7 en 8 Basisonderwijs September-oktober 2024 Bezoek aan Schiedamse basisscholen 1.096 ingevulde vragenlijsten 990 Schiedamse leerlingen

Gezondheid 12% kent het wijkondersteuningsteam (WOT) in zijn/haar wijk (2022: 15%, 2020: 17%)

Hoe voelde jij je de afgelopen maand meestal? 40%

38%

35%

34%

30% 25%

Uitstekend/goed voelen

22%

20% 15% 10% 5% 0%

Groepen 7 en 8

4%

2%

2016

78%

2018

87%

2020

82%

2022

78%

2024

72% 5

Voorlichting Op welke manier zou je die informatie willen krijgen?

Over welke onderwerpen zou je meer informatie willen?

gezond leven

52%

brugklas/middelbare school

46%

puberteit/lichamelijke ontwikkeling 29%

lekker in je vel zitten

26%

geld, schulden

20%

pesten/gepest worden

17%

roken, alcohol, drugs

15%

een ander onderwerp

6%

via internet of social media

24%

door het thuis te bespreken door het te bespreken met een vertrouwenspersoon (bijv.…

16% 7%

via boekjes, tijdschriften

3%

iemand anders

4%

13%

‘dieren/natuur’ ‘sport’ ‘techniek’ ‘beroepen’ ‘ruimte’ ‘geschiedenis/oorlog’ ‘andere landen’

Groepen 7 en 8

46%

36%

sociale media/games

verliefdheid en seks

door lessen op school

De meeste kinderen gaan als eerste vooral naar hun ouders, familie of vrienden als vertrouwenspersoon voor meer informatie. Een kwart naar een praatjuf/-meester.

6

Onderwijs Weet jij genoeg over middelbare scholen om een goede keuze te maken voor een school die bij jou past?

Over school

ik vind de lessen op school moeilijk 84%

2%

als ik iets niet snap helpt de juf/meester mij goed

25%

33%

74%

ik maak me zorgen over mijn schoolprestaties

22%

ik krijg lessen/opdrachten die goed bij mijn niveau passen

42%

14%

17%

ik vind de andere kinderen van mijn groep aardig

31%

47%

53%

ik zie er tegenop om naar school te gaan

24% 2%

42%

51%

51%

5%

32%

46%

3%

Ik voel me fijn in de klas 67%

30%

3%

Ja Nee, maar ik zou graag meer informatie willen Nee, daar ben ik nog niet mee bezig

Groepen 7 en 8

altijd

soms

nooit 7

Vriendschap (1) Vind je dat je voldoende vrienden/vriendinnen hebt?

nee

heb je afgelopen week tijd doorgebracht met je 8% 15% vrienden/vriendinnen?

8%

1-2 keer per week

18%

59%

3-4 keer per week (bijna) elke dag

ja nee 92%

Waar heb je tijd doorgebracht met je vrienden/vriendinnen? Op school

77%

In de buurt

64%

Online

Voel je je wel eens alleen?

54%

Thuis

7% vaak 32% 61%

Groepen 7 en 8

43%

Bij de sportclub/vereniging

31%

soms nooit

Heb je het gevoel dat je je vrienden/vriendinnen kunt vertrouwen?

Redenen: ‘ik voel me buiten gesloten/ik mag niet meedoen’ (54x) ‘er is niemand buiten/vrienden zijn er niet’ (46x) ‘ze gaan met anderen spelen/afspreken’ (27x) ‘sommige kinderen zijn gemeen/pesten mij’ (27x) ‘ik heb geen of niet veel vrienden’ (23x) ‘niemand ziet mij staan of praat met mij’ (22x)

40%

41%

17%

3%

altijd vaak soms nooit

8

Vriendschap (2) Kunnen jouw vrienden bij jou terecht als ze hulp nodig hebben?

Zouden kinderen en jongeren met een andere geaardheid/seksualiteit (bijv. homoseksueel of lesbisch) jouw vrienden kunnen zijn?

29%

35%

ja, maar dat komt weinig voor

62%

ja, dat gebeurt regelmatig

nee, dat accepteer ik niet

33%

nee, ik zou wel willen, maar ik weet niet hoe

5%

nee, dat zou ik ook niet willen of kunnen doen

1%

ja

35%

weet ik niet

Zouden kinderen en jongeren met een andere afkomst of geloof jouw vrienden kunnen zijn?

2%

11%

ja nee, dat accepteer ik niet 87%

Groepen 7 en 8

weet ik niet

9

Pesten 22% is de laatste drie maanden wel eens gepest op school (2022: 20%, 2020: 20%) 10% heeft de laatste drie maanden wel eens een andere leerling gepest op school (2022: 8%, 2020: 7%) 15% is de laatste drie maanden online gepest (2022: 13%, 2020: 13%) 10% heeft de laatste drie maanden wel eens een ander online gepest (2022: 6%, 2020: 5%) 33% vindt dat er genoeg wordt gedaan om pesten te voorkomen (2022: 34%).

Waar wordt het meest gepest? school

32%

online

27%

op straat/in de buurt sportclub/vereniging anders

Groepen 7 en 8

40% heeft hierover geen mening (2022: 43%). 87% kent de regels die school heeft om pesten te voorkomen (2022: 85%)

17%

2%

23%

‘nergens’ ‘ik weet het niet’ ‘ik word nooit gepest’ ‘combinatie van meerdere locaties’ 10

Social media en gamen Van welke social media maak je gebruik? YouTube WhatsApp TikTok Snapchat Instagram Discord Facebook X (Twitter) BeReal Reddit Telegram anders

Verandert jouw mening door wat je hoort of ziet op social media of tijdens het gamen?

87% 84% 50% 50% 23% 17% 8% 6% 5% 4% 3% 28%

7%

vaak Onder andere ‘Netflix’, ‘Twitch’ en spelletjes als ‘Roblox’, ‘Fortnite’, Brawl Stars, ‘Minecraft’

hoe vaak vind je het moeilijk om met gamen/social media te stoppen?

44%

32%

hoe vaak voel je je onrustig, gestrest of geïrriteerd wanneer je niet kunt gamen/op social media kunt gaan?

nooit Groepen 7 en 8

32%

soms

nooit

47%

55%

hoe vaak ga je gamen/op social media omdat je niet lekker in je vel zit?

soms

48%

21%

33%

35%

12%

33%

vaak 11

Geld Leen je wel eens geld van iemand?

Merk je wel eens dat er thuis geldproblemen zijn?

4% 10% 14%

vaak 42% 48%

vaak

soms

soms

nooit

nooit 82%

Wat heeft het voor jou voor gevolgen dat er thuis weinig geld is? (alleen gesteld aan kinderen die merken dat er thuis geldproblemen zijn) Ik schaam mij voor de geldproblemen

18%

Ik kan geen leuke dingen doen met vrienden/leeftijdsgenoten

14%

Er is niet genoeg geld voor eten/soms moet ik zonder ontbijt…

9%

Het is moeilijk om gezond te eten/leven

9%

Ik kan niet naar een sportclub/vereniging

8%

Ik kan niet goed meedoen op school (bijv. niet mee op…

3%

Anders

19% 0%

Groepen 7 en 8

91% merkt niets van eventuele geldproblemen of zegt er geen last van te hebben (2022: 89%).

5%

10%

15%

20%

‘minder dingen kunnen kopen’, ‘minder uitstapjes’ 12

Veilig in de wijk Voel je je wel eens onveilig als je alleen op straat bent?

Voel je je wel eens onveilig als je samen met anderen op straat bent?

Heb je wel eens zelf de volgende situaties of andere vervelende situaties meegemaakt? ik ben wel eens uitgescholden op straat

38%

er is wel eens iets van mij gestolen 5%

15%

vaak 42%

26%

soms nooit 43%

69%

21%

ik ben wel eens geslagen op straat

15%

ik ben wel eens bedreigd op straat

14%

ik ben wel eens in aanraking gekomen met wapens anders

4% 13%

45% heeft geen van deze vervelende situaties meegemaakt (2022: 47%, 2020: 51%)

Groepen 7 en 8

13

Thuissituatie Heb je het thuis naar je zin?

Bij wie woon je de meeste dagen van de week?

bij beide ouders in één huis

74%

4%

1% ja, heel erg

alleen bij mijn moeder

13%

ongeveer helft ene ouder, helft andere ouder

alleen bij mijn vader

2%

bij anderen (pleegouders, andere familie, internaat)

1%

28% zorgt vaak voor een ziek familielid, 30% soms. In 2022 ging het om vaak: 23% en soms: 26%.

58%

Hoe vind je het om voor een langdurig ziek familielid te zorgen?

6%4%

45%

Groepen 7 en 8

nee, niet zo nee, helemaal niet

goed te doen 44%

‘wisselend, soms zwaar en soms goed te doen’

ja, best wel

38%

10%

Is er veel ruzie thuis?

8%

soms lastig

zwaar anders

6%

nooit 41%

soms regelmatig

45%

dagelijks

14

Thuissituatie (2) Met wie kun je erover praten wanneer je je thuis niet prettig voelt? ouders/broer/zus

59%

vriend(in)

38%

andere familieleden

27%

vertrouwenspersoon

16%

juf/meester internet (bv. Kindertelefoon of chat)

12%

6%

anders

8%

ik heb niemand waarmee ik hierover kan praten

8%

Groepen 7 en 8

‘Dat komt niet voor/Ik voel me altijd prettig’ ‘Ik praat er niet graag over’

15

Wonen in Schiedam Vind je het leuk om in Schiedam te wonen?

Waar ben je trots op in Schiedam? 1. Leuke, mooie stad / gezelligheid

2% 31% 67%

vaak

Groepen 7 en 8

soms

nooit

# keer genoemd 58

2. Ik ben trots op heel veel / alles in Schiedam

56

3. Winkels, winkelcentra, horeca

50

4. Speelplekken/-tuinen

46

5. Molens, historische gebouwen, jeneververleden

42

6. Veel vrienden/familie dichtbij

38

7. Veiligheid, weinig criminaliteit, veel politie en handhaving

37

8. Mijn eigen huis, buurt of wijk

33

9. Er is veel te doen / veel activiteiten

30

10. Sportvelden/-clubs, sportplekken in de stad

27

11. Rustig, klein, alles dichtbij

26

12. Scholen, mijn juf of meester

25

Natuur / parken / groen 14. Gemeente / De Kleine Ambassade / dat er geluisterd wordt naar kinderen 15. Vriendelijke mensen

25 24 18

16

Vrijetijdsbesteding Vind je dat er in Schiedam voldoende te doen is voor jou?

Hoe besteed jij je vrije tijd het liefste? met vrienden afspreken computers en social media sport- en beweegactiviteiten buiten zijn winkelen creatieve activiteiten lezen theater- of muziekactiviteiten natuur- en techniekactiviteiten anders

59% 57% 55% 24% 21%

7% 5% 5% 6%

Welke dingen voor kinderen mis je in Schiedam? 1. Speeltuinen of -pleintjes (meer, leuker, groter, schoner) 2. Voetbalveld/-plein/-kooi/Johan Cruijff Court

54% 18% ‘Afspreken met familie of vriend(inn)en’

# keer genoemd

205 73

3. Winkelcentrum / bepaalde winkels 4. Meer activiteiten voor kinderen 5. Park / bos / meer natuur en groen

51 33 28

6. Politie / veiligheid

26

7. Meer, betere of bepaalde speeltoestellen

24

8. Attractiepark/pretpark

22

Groepen 7 en 8

27%

42%

ja nee weet niet Welke dingen voor kinderen mis je in Schiedam?

# keer genoemd

9. Vrienden/vriendinnen/familie

18

10. Skatebaan/-park

13

11. Speeltuin voor oudere kinderen 12. Zwemmen/zwembaden 13. Kermis

12 11 10

14. Klimpark/klimplekken/bouldermuur

9

15. Trampolinepark/JumpXL

8

17

Vrijetijdsbesteding (2) Ben je lid van een sport-, cultuur- of ander soort vereniging?

Waarom ben je geen lid van een sport-, cultuur- of ander soort vereniging? ik zoek nog een hobby die bij mij past

33%

ik heb er geen tijd voor

24%

22%

ik heb hier geen interesse in ik doe thuis al genoeg dingen

76%

Groepen 7 en 8

nee

6%

het is te duur

6%

anders

‘Ik heb geen zin’

14%

ik mag niet van mijn ouders

het is te ver reizen

ja

‘Ik weet het niet’

20%

‘Ik sport wel, maar niet in een vereniging’ ‘Ik ga er binnenkort op’

3% 26%

‘Ik ben gestopt’

18

Vrijetijdsbesteding (3) geen zwemdiploma

Heb je een zwemdiploma? Zo ja, welk(e) zwemdiploma(‘s) heb je behaald?

zwemdiploma A 15%

14%

27%

35%

A en B

9%

A, B en C A, B, C en zwemvaardigheidsdiploma('s)

Geen zwemdiploma

Geen zwemdiploma

Nederlands

6%

Centrum

Oost

West

Zuid

Kethel

Nieuwland

Groenoord

Woudhoek

Spaland/ Sveaparken

Zelf migrant

37%

7%

28%

14%

10%

4%

21%

20%

8%

0%

Kind van een migrant

16%

Groepen 7 en 8

19

Vrijetijdsbesteding (4)

‘ik veel game en op social media zit’

Vind je dat je meer buiten zou moeten zijn?

Ben je graag buiten?

‘ik veel op mijn telefoon kijk’ ‘het gezellig is om met vrienden buiten te zijn’

ja

10% 7%

21% nee

83%

‘ik vaak binnen zit’

ja, omdat 43%

‘je fit/sportief moet blijven’

nee

‘het gezond is’

weet niet

weet niet / geen mening

35%

‘ik meer moet bewegen’ ‘buiten spelen leuk is’

Ik zou meer naar buiten gaan als… er meer speelplekken zijn in de buurt van mijn huis

47%

er meer speelplekken zijn voor kinderen van mijn leeftijd

43%

er meer georganiseerde activiteiten zijn in mijn buurt

30%

er veiligere speelplekken zijn

20%

0% Groepen 7 en 8

‘als meer vrienden in de buurt zouden wonen’

24%

anders

10%

20%

30%

‘als er meer en leukere speelplekken, speeltoestellen, voetbalvelden zijn’ ‘als mijn vrienden ook buiten zijn’

27%

er een betere sfeer is op de speelplekken in mijn buurt (bijvoorbeeld minder pesten)

‘Ik ga al vaak naar buiten’

40%

50% 20

Vrijetijdsbesteding (5) Naar welke plekken, activiteiten, evenementen ben je het afgelopen jaar geweest? Pathé Schiedam

71%

zwembad Groenoord/Zuid

62%

parken (zoals Beatrixpark)

59%

bibliotheek

45%

sport- of cultuuractiv. in de wijk

posters en flyers

34%

via school/jouw juf of meester

33%

per post

27%

30%

Theater aan de Schie

26%

Stedelijk Museum Schiedam

17%

Brandersfeesten

14%

Groepen 7 en 8

40%

39%

Wennekerpand

andere activiteiten/festivals…

social media

51%

Gamehal bij Pathé Schiedam

Jenevermuseum

Hoe wil je op de hoogte gehouden worden van activiteiten die in Schiedam voor jou worden georganiseerd?

8% 14%

e-mail ‘sportclubs’, ‘Cruyff courts’, ‘Passage’, ‘kermis’, ‘markt’, ‘glowgolf’, ‘Halloweenfeest’, ‘Kethel fair’

anders ik wil niet op de hoogte worden gehouden

18%

‘ouders’ ‘vrienden’

5%

‘weet ik niet’ 16%

21

Meedenken en meedoen Voor welke van de onderstaande onderwerpen moet er volgens jou meer aandacht zijn in Schiedam?

Vind je het belangrijk dat kinderen zich inzetten voor de stad?

ja

38%

sport

63%

nee

54%

weet niet

veiligheid

46%

gezond leven

44%

8%

lekker in je vel zitten pesten, discriminatie, diversiteit

Wat zou je zelf in Schiedam willen doen? activiteiten organiseren in de wijk

41%

helpen op een (sport)club

28%

iemand in de buurt helpen

28%

ik wil me niet inzetten voor Schiedam

Groepen 7 en 8

25%

kunst en cultuur

20%

geld en inkomen

19%

keuze middelbare school

17%

32%

helpen op school

anders

29%

‘afval opruimen’

10% 20%

‘helpen bij andere organisaties’ ‘weet ik niet’

anders

3%

0%

20%

40%

60%

80% 22

Achtergrondkenmerken Respondenten naar leeftijd

Respondenten naar wijk (absolute aantallen) Centrum

9 jaar

5%

44

Oost

10 jaar

136

West

38%

183

Zuid

11 jaar

42%

12 jaar

60

Nieuwland

143

Groenoord

13%

56

Kethel

13 jaar

1%

onbekend

0,1%

91

Woudhoek

81

Spaland/Sveaparken

94

Schiedam, wijk onbekend

Respondenten naar geslacht

102

Aandeel respondenten met broers(s)/zus(sen)

Respondenten naar achtergrond

0,5% jongen 51%

49%

10%

meisje

43%

ja

genderneutraal

nee

57%

Nederlandse achtergrond migratieachtergrond

90%

Groepen 7 en 8

23

Opvallende resultaten Gezondheid • In de afgelopen maand voelde 72% van de kinderen zich goed tot uitstekend. Hoewel meer kinderen zich uitstekend hebben gevoeld, is een aandeel van 72% het laagst gemeten percentage in de afgelopen 10 jaar. • De bekendheid van het wijkondersteuningsteam (WOT) neemt onder de leerlingen van de groepen 7 en 8 in het basisonderwijs af. In de wijken Nieuwland, Groenoord en Oost kennen de kinderen het wijkondersteuningsteam (WOT) vaker dan in de rest van de stad.

Onderwijs • Het aandeel kinderen dat zich soms of vaak zorgen maakt over de schoolprestaties is sinds 2016 gestegen van 57% naar 69% in de huidige meting. Meisjes doen dit meer dan jongens (75% tegenover 64%) en kinderen met een migratieachtergrond meer dan kinderen met een Nederlandse achtergrond (77% tegenover 58%). • Ook andere aspecten in het onderwijs worden door de kinderen minder goed beoordeeld; ‘er tegenop zien om naar school te gaan’, hulp van docenten’ en ‘een passend niveau van de lessen’. Daarentegen worden de lessen op school minder moeilijk ervaren.

Voorlichting • Leerlingen van de groepen 7 en 8 van de Schiedamse bassischolen geven aan het meest behoefte te hebben aan informatie over gezond leven (bijv. goed eten, slapen, bewegen). • Aan informatie over onderwerpen als gezond leven, puberteit/lichamelijke ontwikkeling, pesten/gepest worden, roken/alcohol/drugs is meer behoefte dan bij de vorige meting. • De leerlingen zijn iets minder gericht op hun vervolgopleiding. Een derde van de leerlingen zegt voldoende informatie te hebben om een goede keuze te kunnen maken voor een middelbare school (2022: 41%). Een kwart geeft aan er nog niet mee bezig te zijn. In 2022 bedroeg dit 18%.

Vriendschap • Kinderen in groepen 7 en 8 hebben zich minder eenzaam gevoeld, frequenter tijd doorgebracht met vrienden en kunnen meer bij hen terecht als er hulp nodig is. Toch komen nare situaties als pestgedrag, negeren of geen vriendjes hebben regelmatig voor. • De acceptatie van personen met een andere geaardheid/seksualiteit neemt onder de groepen 7 en 8 van de basisschool enorm af. In enkele jaren tijd is dit gedaald van 53% naar 29%. Maar liefst 35% geeft aan dit niet te accepteren. • Het verschil in attitude jegens personen met een ander geloof of afkomst is groot. De acceptatie hiervan bedraagt 87%. Slechts 2% zou geen vrienden kunnen zijn met kinderen met een andere afkomst of geloof.

Groepen 7 en 8

24

Opvallende resultaten (2) Pesten • Het aandeel kinderen dat de afgelopen drie maanden wel eens is gepest (22%) of zelf wel eens pest (10%) is in vergelijking met de vorige meting toegenomen. • Op school en online wordt het meest gepest.

Social media en gamen • Twee van de drie stellingen over social media/gamen zijn gelijk gebleven. Echter geven de leerlingen vaker aan te gamen/op social media te gaan omdat ze niet lekker in hun vel zitten. • Opvallend is het aantal kinderen dat klaagt over pestgedrag op spelletjes als Fortnite en Roblox.

Geld • Kinderen geven vaker aan geld van anderen te lenen. • Er wordt minder vaak gemerkt dat er thuis geldproblemen zijn. • De kinderen die er wel iets van merken ervaren meerdere gevolgen (schamen, minder leuke dingen doen, etc.)

Groepen 7 en 8

Veiligheid • Het aandeel kinderen dat vervelende situaties zoals bedreigingen of uitgescholden worden heeft meegemaakt neemt licht toe. • Onder meisjes is het gevoel van onveiligheid groter dan onder jongens (65% tegenover 50%). In Centrum, Groenoord en Woudhoek komen deze gevoelens van onveiligheid vaker voor dan gemiddeld in Schiedam.

Thuissituatie • De meeste kinderen wonen bij beide ouders samen in één huis (74%). Het overgrote deel heeft het naar de zin thuis. • Bij 14% is er regelmatig ruzie thuis. • Mantelzorg komt iets vaker voor in deze meting; 28% van de kinderen zorgt vaak voor een ziek familielid. Deze taak wordt wisselend beoordeeld.

25

Opvallende resultaten (3) Vrije tijd • Er is een ongunstige ontwikkeling in het aandeel kinderen dat vindt dat er in Schiedam voldoende voor hen te doen is (2024: 54%, 2020: 65%). • Ruim driekwart van de kinderen is lid van een sport-, cultuur- of ander soort vereniging. Bij de vorige meting lag dit nog op 71%. • 15% heeft geen zwemdiploma. Kinderen met een migratieachtergrond hebben vaker geen zwemdiploma.

Wonen • Tweederde van de kinderen vinden het vaak leuk om in Schiedam te wonen. Bij eerdere metingen lag dit aandeel boven de 70%. Meedenken en meedoen • Ruim de helft van de kinderen vindt het belangrijk dat zij zich inzetten voor de stad. De activiteiten die zij willen doen zijn zeer divers. 20% wil zich niet inzetten voor Schiedam. • Vooral voor sport moet er volgens de leerlingen meer aandacht zijn in Schiedam. 63% geeft dit aan. Dit is ook het enige onderwerp dat vaker is aangekruist dan bij de vorige meting.

Groepen 7 en 8

26

Uitkomsten Jeugdmonitor Middelbare scholieren September-november 2024 Bezoek aan Schiedamse middelbare scholen 1211 ingevulde vragenlijsten 706 Schiedamse leerlingen

Gezondheid Hoe heb je je de afgelopen maanden gevoeld?

Naar wie zou je toegaan als je problemen hebt? (meerdere antwoorden mogelijk)

ouders 10%

Uitstekend/goed

70%

vrienden

48%

familielid

24%

35%

redelijk 67% matig/slecht

vertrouwenspersoon

12%

decaan/mentor

11%

jongerenwerker

2%

iemand anders

3%

12% kent het wijkondersteuningsteam in zijn/haar wijk (2022: 13%, 2020: 12%)

Middelbare scholieren

niemand / weet ik niet

10%

28

Gezondheid – roken, alcohol en drugs nee, nooit

ja, minder dan 1x ja, meerdere keren ja, eens per maand ja, eens per week per maand per week

Drink je wel eens alcohol?

91%

5%

1%

0,5%

2%

Rook je wel eens tabak/sigaretten?

96%

2%

0,2%

1%

1%

Vape je wel eens (e-sigaret)?

95%

1%

1%

0,4%

3%

Rook je wel eens wiet of hasj?

96%

2%

1%

0,1%

1%

Gebruik je wel eens lachgas?

98%

0,3%

1%

Gebruik je wel eens harddrugs?

98%

1%

Middelbare scholieren

1%

0,1%

1%

29

Voorlichting Over welke onderwerpen zou je meer informatie willen?

Waar zou je die informatie willen krijgen? (meerdere antwoorden mogelijk)

(meerdere antwoorden mogelijk)

lichamelijke gezondheid

30%

profiel-, studie- en beroepskeuze

28%

geld, schulden

27%

geestelijke gezondheid 16%

sociale media/games

16%

roken, alcohol, drugs

geen behoefte aan informatie

Middelbare scholieren

op internet en/of sociale media

19%

thuis (door dit te bespreken met familie/vrienden)

13%

bij een vertrouwenspersoon

10%

verliefdheid en seks

andere onderwerpen

54%

22%

puberteit, lichamelijke ontwikkeling

pesten, gepest worden

in lessen op school

8%

8% 6%

in boekjes en/of tijdschriften

4%

overig

2%

3% 28%

30

Pesten 14,3% is de laatste 3 maanden wel eens gepest op school (2022: 12,9%, 2020: 5,7%)

8,6% heeft de laatste 3 maanden wel eens een andere leerling gepest op school (2022: 7,5%, 2020: 5,2%) 9,9% is de laatste 3 maanden gepest via internet of via apps op mobiele telefoon (2022: 11,6%, 2020: 5,3%) 7,2% heeft de laatste 3 maanden wel eens een ander gepest via internet of via apps op mobiele telefoon (2022: 4,5%, 2020: 3,9%)

54% kent de maatregelen van zijn/haar school om pesten te voorkomen (2022: 47%, 2020: 44%).

Middelbare scholieren

Waar wordt het meest gepest? school online op straat/in de buurt thuis sportclub/vereniging werk anders, namelijk: ik weet het niet er wordt niet gepest

42% 31% 7% 1% 1% 0,3% 1%

4% 12%

22% vindt dat er in zijn/haar omgeving voldoende wordt gedaan om pesten te voorkomen (2022: 17%, 2020: 18%). Echter de meeste jongeren geven aan dit niet te weten (53%).

31

Pesten (2) Wat zou er moeten gebeuren om pesten tegen te gaan?

# keer genoemd

Strenger aanpakken/zwaarder straffen

138

Strengere regels/maatregelen zoals nablijven, boete, telefoon afpakken, taakstraf, gebiedsverbod

113

Wat zou er moeten gebeuren om pesten tegen te gaan?

# keer genoemd

Betere opvoeding door ouders

15

In gesprek met ouders van de dader

14

Terug slaan / vechten / terug pesten

12

In ieder geval hulp voor het slachtoffer

11

Politie erbij halen

11

Meer actie dan nu het geval is

11

Vertellen aan docent / mentor

10

Voor jezelf opkomen

10

Meer aandacht/voorlichting over pesten in de lessen op school

48

Aanspreken van dader / in gesprek met dader en slachtoffer

47

Gewoon stoppen met pesten

41

Beter opletten op pestgedrag (met name door docenten)

32

Wegsturen of schorsen van school

28

Meer camera’s / controle / handhaving op school

9

Vriendelijk/aardig/respectvol met elkaar omgaan

28

Overige opmerkingen

34

Slachtoffer moet erover praten (bijv. bij een vertrouwenspersoon)

28 Weet ik niet / geen mening

358

Voor het slachtoffer opkomen

21

Niks / er wordt al voldoende gedaan

37

Middelbare scholieren

32

Discriminatie Heb je je het afgelopen jaar wel eens gediscrimineerd gevoeld?

14%

6% 19%

ja, vaak ja, soms

Om welke reden werd je volgens jou gediscrimineerd?

afkomst/huidskleur

64%

geloof

27%

nee 61%

weet niet/geen mening

25% heeft zich het afgelopen jaar wel eens gediscrimineerd gevoeld (2020 en 2022: 30%). Reden van discriminatie is meestal afkomst/huidskleur (64%). 34% kent iemand van zijn/haar leeftijd die gediscrimineerd wordt (2022: 37%, 2020: 43%). 33% van de jongeren denkt dat er in Schiedam het meest wordt gediscrimineerd om afkomst/huidskleur, 10% vanwege geaardheid. 36% weet het niet. Middelbare scholieren

geaardheid

17%

geslacht

15%

leeftijd

11%

opleidingsniveau

6%

handicap/chronische ziekte

5%

anders, namelijk:

25%

33

Geld en inkomen Leen je wel eens geld van iemand?

Merk je wel eens dat er thuis geldproblemen zijn?

2% 16%

15%

vaak

43%

soms

soms

nooit

nooit

41%

83%

Wat vind je het vervelendste aan de geldproblemen thuis? (alleen gesteld aan kinderen die merken dat er thuis geldproblemen zijn) Ik kan geen leuke dingen doen met…

10%

Ik schaam mij voor de geldproblemen

9%

Ik kan niet goed meedoen op school (bijv. niet… 6%

Ik kan niet naar een sportclub/vereniging

5%

Er is niet genoeg geld voor eten/soms moet ik…

5%

Anders

94% merkt niets van eventuele geldproblemen thuis of zegt er geen last van te hebben.

8%

Het is moeilijk om gezond te eten/leven

Middelbare scholieren

vaak

o.a. ‘Zuiniger omgaan met geld’

11%

‘aan het eind van de maand is er niet veel geld meer over om bv leuke dingen van te doen of kleding te kopen etc.’

34

Geld en inkomen (2) 25% heeft een bijbaan of wel eens een bijbaan gehad (2022: 24%, 2020: 34%).

Zou jij zonder bijbaan beter presteren op school? (alleen gesteld aan jongeren die een bijbaan hebben of hebben gehad)

9%

38% van de jongeren geeft aan geen bijbaan te hebben, maar deze wel graag te willen hebben (2022: 42%, 2020: 34%).

ja

46%

nee 45%

Heb je een bijbaan waar je geld mee verdient? ja nee, maar ik heb wel een bijbaan gehad

20% 5%

nee, maar ik zou wel een bijbaan willen

38%

nee, ik heb nooit een bijbaan gehad

37%

Middelbare scholieren

misschien/weet ik niet

9% van de middelbare scholieren dat een bijbaan heeft/heeft gehad, geeft aan zonder bijbaan beter te presteren op school (2022: 8%). 45% zegt dat dit niet het geval zou zijn (2022: 49%).

35

Veilig in de wijk en stad Voel je je wel eens onveilig alleen op straat in Schiedam? 10% 47% 42%

Voel je je wel eens onveilig samen met anderen op straat in Schiedam? 3% 22%

Waarom voelde je je onveilig op straat?

# keer genoemd

Vreemde types die je lastig vallen (o.a. (seksuele) intimidatie, naroepen, nafluiten, opmerkingen maken, uitschelden, etc.)

77

Door groepen hangjongeren

47

Door angst dat er iets ernstigs kan gebeuren

28

Het was donker/stil op straat

11

Door junks, drugsoverlast/-handel

11

Ik werd gevolgd

9

Ik was alleen/tussen onbekende mensen

7

Door zwervers op straat

6

Door wapenbezit

4

Door berichten in de media

4

75%

Middelbare scholieren

36

Veilig in de wijk en stad (2) Heb je de afgelopen 12 maanden wel eens onderstaande situaties meegemaakt? (meerdere antwoorden mogelijk)

geen van bovenstaande situaties meegemaakt

63%

ik ben uitgescholden op straat

12%

in mijn omgeving hebben mensen wapens op zak

11%

er is iets van mij gestolen

10%

Ik ervaar overlast doordat er drugs en/of alcohol wordt gebruikt op straat

8%

er wordt in mijn omgeving illegaal gehandeld in goederen

7%

ik ben bedreigd op straat

5%

ik heb seksuele intimidatie meegemaakt (lastiggevallen met opmerkingen of ongewenst aangeraakt)

5%

Middelbare scholieren

ik ben geslagen op straat

2%

overig

3%

37

School mijn schoolniveau past bij mij

71%

23%

6%

docenten behandelen mij met respect

68%

28%

4%

Vind je dat je genoeg informatie hebt om een profiel of vervolgstudie te kunnen kiezen die past bij jouw talenten en interesses? ja

26%

ik voel mij fijn op school

52%

38%

10%

als ik iets niet snap helpt de docent mij goed

46%

47%

7%

41% nee,maar ik zou er wel meer info over krijgen

33%

ik heb genoeg tijd voor dingen naast school

35%

47%

nee, want ik ben er nog niet mee bezig

18%

Waar maak je je huiswerk? (meerdere antwoorden mogelijk)

ik zie er tegenop om naar school te gaan

24%

ik pieker over mijn schoolprestaties

20%

52%

24% thuis

49%

ik spijbel/sla lessen over 3%8%

Middelbare scholieren

31%

ik blijf na de lessen op school (bijv. huiswerkklas)

89%

0%

20%

40%

(bijna) altijd

soms

nooit

60%

80%

100%

92% 12%

in de bibliotheek

5%

overig

6%

38

Vriendschap Vind je dat je genoeg vrienden/vriendinnen hebt?

nee

7%

ja nee

heb je afgelopen week tijd doorgebracht met je 7% 15% vrienden/vriendinnen?

ja, 1-2 keer per week 17%

61% ja, 3-4 keer per week

93%

ja, (bijna) elke dag

Voel je je wel eens alleen? altijd

6%

vaak 36%

58%

soms

heb je het gevoel dat je je vrienden/vriendinnen kunt vertrouwen?

vaak 38%

41%

17% 5%

soms

nooit nooit

39 Middelbare scholieren

Vriendschap (2) Kunnen jouw vrienden bij jou terecht als ze hulp nodig hebben? ja, dat gebeurt regelmatig

Waar ontmoet jij je vrienden? (meerdere antwoorden mogelijk) op school

34%

ja, maar dat komt weinig voor

60%

buiten (in de wijk)

nee, ik zou het wel willen, maar ik weet niet hoe

4%

online

nee, dat zou ik ook niet willen of kunnen doen

2%

thuis

Zouden kinderen en jongeren met een andere geaardheid/seksualiteit jouw vrienden kunnen zijn?

86% 62% 41% 21%

Zouden kinderen en jongeren met een andere afkomst/religie jouw vrienden kunnen zijn?

1% 22%

48%

6% 30%

94%

40 Middelbare scholieren

Thuissituatie Bij wie woon je de meeste dagen van de week? bij beide ouders in één huis

74%

alleen bij mijn moeder

17%

ongeveer helft ene ouder, helft andere ouder 1%

bij anderen (pleegouders, andere familie)

1%

4%

Het overgrote deel kan dit gelukkig wel en vaak met meerdere personen. Zij praten hierover met hun ouders/broer/zus (59%), met een vriend/vriendin (38%) of met een ander familielid (26%).

6%

alleen bij mijn vader

Heb je het thuis naar je zin?

Is er veel ruzie thuis? 4%

1% ja, heel erg

nooit

7% ja, best wel

35% 60%

nee, niet zo

9% van de jongeren heeft niemand waarmee zij kunnen praten wanneer zij zich niet prettig voelen thuis (2022: 10%, 2020: 8%).

soms 35%

55%

regelmatig dagelijks

43% van de jongeren zorgt wel eens voor een langdurig ziek familielid (2022: 34%, 2020: 33%). Van deze jongeren vindt 49% dit goed te doen. 9% vindt het zwaar en 39% vindt het soms lastig.

nee, helemaal niet

Middelbare scholieren

41

Wonen in Schiedam Vind je het leuk om in Schiedam te wonen?

11%

vaak

47% 43%

soms nooit

Waar ben je trots op in Schiedam?

# keer genoemd

De scholen / het onderwijs De molens De gezelligheid, fijne sfeer / aardige en diverse mensen Op alles / heel veel in Schiedam Stad met geschiedenis, jeneververleden / mooie binnenstad met monumenten en musea Schiedam is rustig, klein Schiedam is een mooie, leuke stad De winkels / De Passage / winkelcentra / horeca De vele activiteiten/dat er voldoende te doen is De bioscoop De veiligheid (veelal in vergelijking met Rotterdam)

63 41 40 34 33 25 24 20 16 14 14

Middelbare scholieren

42

Vrijetijdsbesteding Hoe besteed jij je vrije tijd het liefste? met vrienden afspreken sport- en beweegactiviteiten computers en social media buiten zijn winkelen creatieve activiteiten lezen theater- of muziekactiviteiten natuur- en techniekactiviteiten anders

56% 52% 50%

Vind je dat er in Schiedam voldoende te doen is voor jou?

35% 27% 15%

59%

8% 6% 3% 6%

Wat mis je in Schiedam om leuke dingen te kunnen doen in je vrije tijd?

ja

41%

nee

# keer genoemd

1. Een groot winkelcentrum / leuke winkels (o.a. kleding, bekende merken)

109

2. Leuke plekken om met vrienden naar toe te gaan / hang-/chillplekken / clubhuis / buurthuis 3. Activiteiten voor jongeren 4. Speeltuinen of -pleintjes (meer, leuker, groter) 5. Voetbalveldjes, voetbalkooi, Johan Cruijff Court 6. Attractiepark/pretpark 7. Restaurants, fastfoodketens, leuke eetplekken 8. Natuur, bos, park 9. Kermis 10. Sportplekken/sportveldjes in de wijken (met name basketbal en hockey)

54 43 42 40 33 27 19 18 14

Middelbare scholieren

43

Vrijetijdsbesteding (2) Ben je lid van een sport- of cultuurvereniging of een ander soort vereniging?

Waarom ben je geen lid van een sport- of cultuurvereniging of ander soort vereniging? ik heb hier geen behoefte aan

38%

ik heb er geen tijd voor 62%

ja

42%

nee

23%

ik zoek nog een sport die bij mij past

13%

ik doe zelf al genoeg aan sport

13%

het is te duur

4%

het is te ver reizen

4%

ik mag niet van mijn ouders

anders

2% 15%

Ik vind het niet leuk, Ik heb er geen zin in, Ik ben er mee gestopt, Ik heb er geen tijd voor

Middelbare scholieren

44

Vrijetijdsbesteding (3) geen zwemdiploma

Heb je een zwemdiploma? Zo ja, welk(e) zwemdiploma(‘s) heb je behaald?

zwemdiploma A 8%

13%

28%

37%

A en B

14%

A, B en C A, B, C en zwemvaardigheidsdiploma('s) Geen zwemdiploma Nederlands

Zelf migrant

Kind van een migrant

2%

34%

5%

Geen zwemdiploma Centrum

Oost

West

Zuid

Kethel

Nieuwland

Groenoord

Woudhoek

Spaland/ Sveaparken

Leerlingen van buiten Schiedam

11%

17%

7%

0%

0%

5%

7%

3%

0%

7%

Middelbare scholieren

45

Vrijetijdsbesteding (4) Op welke locaties/evenementen ben je het afgelopen jaar geweest/heb je gebruik gemaakt? Pathé Schiedam

70%

Parken (zoals Beatrixpark)

42%

Zwembad Groenoord/Zuid

41%

Bibliotheek

37%

Gamehal bij Pathé Schiedam

37%

Hoe wil je op de hoogte gehouden worden van activiteiten die in Schiedam voor jou worden georganiseerd? niet

39%

TikTok

22%

e-mail

18%

WhatsApp

18%

Snapchat

14%

per post

14%

Theater aan de Schie

21%

Instagram

13%

Wennekerpand

20%

flyers

13%

posters

12%

Stedelijk Museum Schiedam

15%

Brandersfeesten

12%

Jenevermuseum

6%

andere activiteiten/festivals

5%

geen bovenstaande…

Middelbare scholieren

11%

Facebook

3%

Telegram

1%

X (Twitter)

1%

Reddit

1%

anders

2%

46

Social Media Ervaringen met social media

Van welke sociale media maak je gebruik?

Whatsapp

86%

YouTube

79%

TikTok

72%

SnapChat

72%

Instagram

45%

Discord

24%

X (Twitter)

12%

Reddit

10%

Telegram

7%

Facebook

6%

BeReal

5%

anders

5%

Hoe vaak voel je je onrustig, gestrest of geïrriteerd wanneer je niet kunt gamen/op social media kunt gaan?

Hoe vaak ga je gamen/op social media omdat je je rot voelt?

Hoe vaak vind je het moeilijk om met gamen/social media te stoppen?

40%

26%

25%

30%

43%

vaak

weet niet/geen mening

6%

12%

25%

20%

10%

7%

o.a. Roblox, Brawl Stars, Twitch en Pinterest nooit

Middelbare scholieren

56%

soms

47

Meedenken en meedoen Vind je het belangrijk dat jongeren zich inzetten voor de stad?

ja

32% 55%

nee 13%

weet niet/geen mening

Hoe zou jij je voor Schiedam willen inzetten?

Weet jij hoe je daarmee kunt beginnen?

(meerdere antwoorden mogelijk) niet

56%

helpen bij de (sport)club of vereniging activiteiten organiseren in de wijk of stad

16%

helpen op school

13%

iemand in de buurt helpen

13%

meedoen aan georganiseerde participatiebijeenkomsten anders

Middelbare scholieren

Ja

16%

6%

24% 44%

Nee, maar dat zoek ik dan wel op 32%

Nee, geen idee hoe ik dat moet aanpakken

1%

48

Meedenken en meedoen (2) Welk van onderstaande onderwerpen die belangrijk zijn voor jongeren, zouden meer aandacht moeten krijgen in Schiedam?

geestelijke gezondheid

32%

pesten/discriminatie

28%

lichamelijke gezondheid

27%

sport en beweging

24%

veiligheid

19%

geld en inkomen

18%

studie en beroepskeuze

11%

kunst en cultuur

9%

zelfstandigheid van jongvolwassenen

9%

mediawijsheid en de risico's/kansen van de online wereld

5%

diversiteit

5%

(studenten)huisvesting andere onderwerpen geen van deze onderwerpen

Middelbare scholieren

3% 1% 25%

49

Achtergrondkenmerken onderwijsniveau respondenten*

Leeftijd respondenten <=11

6%

12

27%

13

27%

14

19%

15

13%

16

6%

17 onbekend

Gymnasium

30%

VWO HAVO/VWO

12%

4%

HAVO

28%

VMBO

27%

2% 0,1% * Om de representativiteit te vergroten zijn de uitkomsten gewogen naar onderwijsniveau. Een korte toelichting is op pagina 3 opgenomen.

Geslacht respondenten

Achtergrond respondenten

1%

2% jongen

47%

52%

40%

meisje genderneutraal

Nederlandse achtergrond migratieachtergrond

58%

onbekend

50 Middelbare scholieren

Opvallende resultaten Gezondheid • Tweederde van de middelbare scholieren in Schiedam geeft aan zich de afgelopen maanden uitstekend/goed te hebben gevoeld. Hiermee is de dalende trend, die zich vanaf de coronapandemie voordeed, gestopt. Desondanks is de ervaren gezondheid nog niet op het niveau van voor het jaar 2020. • Het overgrote deel van de scholieren heeft nog nooit alcohol gedronken, sigaretten gerookt, gevapet of soft-/harddrugs gebruikt. Het drinken van alcohol is het meest aangekruist. 4% drinkt minstens één keer per maand alcohol. • De bekendheid van het wijkondersteuningsteam (WOT) onder de 11-17-jarigen is zeer stabiel te noemen (12%). Voorlichting • Ook de middelbare scholieren in Schiedam geven aan behoefte te hebben aan meer informatie over lichamelijke gezondheid (bijv. goed eten, slapen en bewegen). Voorlichting over profiel-, studie- en beroepskeuze en geld/schulden zijn onderwerpen waar eveneens interesse voor is. • De meeste scholieren zouden deze informatie in lessen op school willen ontvangen.

Middelbare scholieren

Onderwijs • 76% van de middelbare scholieren ziet er soms tot vaak tegenop om naar school te gaan. Dit aandeel bedroeg in 2020 nog 62%. Ook het aandeel leerlingen dat zich altijd fijn voelt op school is gedaald in vergelijking met de vorige meting. 18% van de leerlingen zegt nooit genoeg tijd te hebben voor dingen naast school (2022: 11%). • De stellingen ‘mijn schoolniveau past bij mij’, ‘docenten behandelen mij met respect’ en ‘ik pieker over mijn schoolprestaties’ worden in de huidige meting beter beoordeeld. • De informatie die middelbare scholieren hebben om een profiel of vervolgstudie te kunnen kiezen is voor 41% voldoende. Dit aandeel is groeiende. Een redelijk stabiele 33% wil graag meer informatie ontvangen. Vriendschap • De eenzaamheid onder de 11-17-jarigen is voor het eerst sinds jaren afgenomen. Het aandeel jongeren dat zich wel eens eenzaam voelt, bedraagt in de huidige meting 42% (2018: 36%, 2020: 41%, 2022: 47%). • De middelbare scholieren hebben frequenter tijd doorgebracht met vrienden. De plekken om vrienden te ontmoeten zijn allemaal vaker aangekruist dan in 2022. Bovendien hebben zij meer het gevoel dat zij hun vrienden kunnen vertrouwen dan bij de vorige meting.

51

Opvallende resultaten (2) Vriendschap (vervolg) • Het acceptatieniveau met betrekking tot homoseksualiteit is ook bij deze leeftijdscategorie sterk gedaald. Maar liefst 48% van de middelbare scholieren geeft aan dit niet te accepteren. Bij de meting in 2020 en 2022 was dit nog respectievelijk 14% en 35%. In de huidige meting zegt 30% homoseksualiteit wel te accepteren. Opvallend is het grote verschil in acceptatieniveau als het gaat om jongeren met een andere religie of afkomst. 94% van de middelbare scholieren zegt dat jongeren met een andere afkomst/geloof vrienden van hen zouden kunnen zijn. Pesten • Pesten en gepest worden komen volgens de middelbare scholieren vaker voor dan bij voorgaande metingen. 14% geeft aan de laatste 3 maanden wel eens te zijn gepest op school en 9% pest zelf wel eens een andere leerling. • 22% vindt dat er voldoende wordt gedaan om pesten te voorkomen. Echter de meeste scholieren weten dit niet (53%). • Op school en online wordt het meest gepest. • Volgens de scholieren zouden pesters strenger moeten worden aangepakt, meer maatregelen tegen pesten moeten komen en meer aandacht en voorlichting over dit onderwerp in lessen op school moeten worden gegeven.

Middelbare scholieren

Discriminatie • Discriminatie is in vergelijking met eerdere metingen minder vaak voorgekomen (25% ten opzichte van 30% in 2020 en 2022). In de meeste gevallen gaat het om discriminatie vanwege afkomst/huidskleur (64%). Geld • 16% van de middelbare scholieren geeft aan vaak geld van anderen te lenen In 2022 bedroeg dit 9%. • 94% merkt niets van eventuele geldproblemen thuis of zegt er geen last van te hebben. • De scholieren die er wel iets van merken ervaren meerdere gevolgen (schamen, minder leuke dingen doen, etc.) Veiligheid • Het aandeel middelbare scholieren dat vervelende situaties heeft meegemaakt is redelijk gelijk gebleven. • Het onveiligheidsgevoel onder jongeren is nog altijd hoog. Onder meisjes is het gevoel van onveiligheid groter dan onder jongens (64% tegenover 41%). • De redenen van een onveilig gevoel zijn divers, maar lastig gevallen worden door vreemde mensen in de vorm van naroepen, nafluiten, opmerkingen maken of (seksuele) intimidatie is veelvuldig genoemd.

52

Opvallende resultaten (3) Thuissituatie • De meeste middelbare scholieren wonen bij beide ouders samen in één huis (74%). Het overgrote deel heeft het thuis naar de zin. • Bij 11% is er regelmatig ruzie thuis. • Mantelzorg komt vaker voor in deze meting; 43% van de scholieren zorgt wel eens voor een ziek familielid. Deze taak wordt zwaarder ervaren dan bij de vorige meting.

Vrije tijd • Er is een ongunstige ontwikkeling in het aandeel middelbare scholieren dat vindt dat er in Schiedam voldoende voor hen te doen is (2024: 59%, 2022: 64%). • Zij missen een groot winkelcentrum met bekende merken en winkels voor kleding. Ook is er behoefte aan plekken om met vrienden naar toe te kunnen gaan en activiteiten gericht op jongeren. • Meer middelbare scholieren zijn lid van een sport-, cultuur- of ander soort vereniging (62%). Bij de vorige meting lag dit op 56%. • 8% heeft geen zwemdiploma. Middelbare scholieren met een migratieachtergrond hebben vaker geen zwemdiploma.

Middelbare scholieren

Social media en gamen • Computeren en social media nemen een belangrijk deel in van het leven van middelbare scholieren. Maar liefst 63% geeft aan soms tot vaak moeite te hebben om met gamen of social media te stoppen. Een kwart van de middelbare scholieren zegt vaak te gaan gamen of op social media te gaan omdat zij zich rot voelen. De uitkomsten zijn overigens redelijk gelijk aan die van de vorige meting. Wonen • Bijna de helft van de middelbare scholieren vindt het vaak leuk om in Schiedam te wonen. Dat is iets meer dan in 2022. Echter het aandeel dat het niet leuk vindt om in Schiedam te wonen is eveneens iets groter (11%). Meedenken en meedoen • Een derde van de middelbare scholieren in Schiedam vindt het belangrijk dat zij zich inzetten voor de stad. De activiteiten die zij willen doen zijn zeer divers. 56% wilt zich niet inzetten voor Schiedam. • Ook al zijn alle onderwerpen minder vaak aangekruist dan bij de vorige meting, toch zijn geestelijke en lichamelijke gezondheid en pesten/discriminatie de onderwerpen die volgens de scholieren meer aandacht zouden moeten krijgen in Schiedam.

53

Uitkomsten Jeugdmonitor 17-23-jarigen 31 oktober – 14 december 2024 Uitnodiging naar alle Schiedamse jongeren 614 online ingevulde vragenlijsten

Vrijetijdsbesteding Hoe besteed jij je vrije tijd het liefst? (maximaal drie antwoorden) met vrienden afspreken computers en social media sport- of beweegactiviteiten winkelen creatieve activiteiten lezen theater- of muziekactiviteiten natuur- en techniekactiviteiten anders

63% 56% 51% 19%

7%

films of series kijken, uitgaan

17% 46%

Nee, maar daar heb ik ook geen behoefte aan

37% Ja daarvan ben ik op de hoogte

17-23-jarigen

26% 20%

posters

Ben je op de hoogte van de activiteiten in Schiedam die voor jou worden georganiseerd? Nee, maar dat zou ik wel willen

27%

per post

19% 9%

e-mail Instagram

33%

10%

Hoe wil je op de hoogte gehouden worden van activiteiten die in Schiedam voor jou worden georganiseerd? (meerdere antwoorden mogelijk)

19%

flyers

14%

TikTok

11%

WhatsApp

11%

Facebook

6%

Snapchat

4%

niet

3%

X (Twitter)

3%

Reddit

2%

Telegram

1%

anders

1%

Stadsblad

55

Vrijetijdsbesteding (2) Geef van de volgende voorzieningen aan of je hier het afgelopen jaar gebruik van hebt gemaakt (meerdere antwoorden mogelijk) Bioscoop Pathé Schiedam

74%

parken (zoals Beatrixpark en…

50%

bibliotheek

37%

Gamehal bij Pathé Schiedam

33%

Brandersfeesten

32%

zwembad Groenoord/Zuid

25%

Theater aan de Schie

17%

Stedelijk Museum Schiedam Wennekerpand

13% 11%

Suikerzoet filmfestival

5%

Jenevermuseum

4%

Jenever-/ginfestival

4%

andere evenementen/festivals

4%

geen gebruik gemaakt

7%

17-23-jarigen

IDDF, Oogstfeest en Dickens Festijn

Waar ben je trots op in Schiedam?

# keer genoemd

Mooie stad met geschiedenis / monumenten / oude gebouwen / centrum / binnenstad / grachten

105

Gezelligheid / leuke, gezellige mensen / sfeer

40

Niet te druk / rustige stad

39

Openbaar vervoer / bereikbaarheid / alles dichtbij

31

Molens

30

Theater aan de Schie / Wennekerpand / musea / cultuur

30

Parken / groen / natuur (wandelen en sporten) Schiedam: goed bestuurd / georganiseerd / onderhouden / luisteren naar burgers / verbeteren van wijken Brandersfeesten / festivals / evenementen

29

23

Jenever / Ketel 1

22

26

“Schiedam is een stad met een rijke geschiedenis en unieke kenmerken, waar inwoners trots op kunnen zijn . Bijvoorbeeld: De Jeneverstad Schiedam staat wereldwijd bekend om zijn historische jeneverindustrie. Schiedam heeft zes monumentale windmolens, waarvan enkele de hoogste klassieke windmolens ter wereld zijn. Het oude stadscentrum van Schiedam heeft prachtige grachten, charmante pakhuizen en gezellige pleinen. De stad heeft een bloeiende kunst- en cultuursector. Wijken zoals de Schiehaven en de herontwikkeling van oude industrieterreinen tonen hoe Schiedam blijft groeien en vernieuwen, terwijl het zijn erfgoed respecteert.”

56

Vrijetijdsbesteding (3) Vind je dat er in Schiedam voldoende te doen is voor jou?

51%

49%

ja

nee

“Schiedam mist op dit moment vaste, toegankelijke plekken waar inwoners regelmatig samen kunnen komen voor kunst en cultuur. De stad heeft wel leuke evenementen verspreid over het jaar, maar een permanente ruimte waar iedereen wekelijks terecht kan ontbreekt. KODA en de Sodafabriek zijn zeldzame uitzonderingen die dit gat opvullen, en ik zie hoe KODA wekelijks mensen uit verschillende achtergronden samenbrengt. Dit maakt het niet alleen een ontmoetingsplek, maar een structurele bijdrage aan de gemeenschap.”

“We hebben niet zoveel cursussen of activiteiten die ik leuk vind en we hebben geen feestjes voor jongeren”

17-23-jarigen

Welke dingen mis je in Schiedam om te kunnen doen in je vrije tijd?

# keer genoemd

(Plekken voor) activiteiten zoals buurthuis, hang- en chillplekken, shisha lounge, escape room, etc.

106

Uitgaansgelegenheden (clubs, cafés, etc.)

105

Winkelmogelijkheden (met name kleding en grote ketens)

98

Sportfaciliteiten (bijv. skatepark, mountainbikeparcours, klimhal/-bos, karten, basketbal, openbare fitnesstoestellen, bowling, pool, darts)

81

Feesten, festivals en evenementen

41

Groen / parken (wandel- en natuuractiviteiten)

29

Restaurants, fastfood, eettentjes

28

Musea / cultuuractiviteiten (muziek, dansschool, theater)

27

Workshops / cursussen op het gebied van persoonlijke ontwikkeling, creativiteit, etc.

23

“Een plek waar je met vrienden kunt afspreken om verschillende speelse activiteiten uit te voeren, zoals karten/ lasergamen/ escaperooms”

57

Vrijetijdsbesteding (4) Ben je lid van een sportof cultuurvereniging of een ander soort vereniging?

Waarom ben je geen lid van een sport- of cultuurvereniging of een ander soort vereniging? (meerdere antwoorden mogelijk)

ik heb er geen tijd voor

44%

het is te duur

32%

ik heb er geen behoefte aan

30%

47%

53%

ik zoek nog iets dat bij mij past

21%

ik doe zelf al genoeg sport-, cultuur- of natuuractiviteiten

10%

het is te ver reizen ik mag niet van mijn ouders

ja

17-23-jarigen

nee

anders

6%

1%

o.a. blessures, ik sport nu zelfstandig, ik heb geen inzicht in de mogelijkheden, moeilijk met werk te combineren

5%

58

Meedenken en meedoen Hoe zou jij je voor de stad willen inzetten? (meerdere antwoorden mogelijk)

Wil je meer betrokken zijn bij de politiek in Schiedam?

niet

25%

37%

ja nee 75%

Vind je het belangrijk dat jongeren zich inzetten voor de stad?

iemand in de buurt helpen

27%

activiteiten organiseren in de stad of wijk

26%

helpen bij de (sport)club of vereniging

24%

helpen op school

24%

ja

34%

nee 58% 8%

17-23-jarigen

weet niet/geen mening

anders

5%

o.a. politiek actief zijn, meer inspraak willen hebben

59

Meedenken en meedoen (2)

Doe je wel eens vrijwilligerswerk?

Waar doe je vrijwilligerswerk of zou je vrijwilligerswerk willen doen? (meerdere antwoorden mogelijk) bij een vereniging of club

24%

ja

46%

in een ziekenhuis of zorgcentrum

24%

in een wijk- of buurtcentrum

58%

18%

nee, maar dit zou ik wel willen nee, dit wil ik ook niet

bij iemand thuis in de politiek anders

17-23-jarigen

22% 15% 13%

op school, met dieren, kerk/moskee, op straat opruimen, in de bibliotheek

22%

60

Meedenken en meedoen (3) Voor welke onderwerpen die belangrijk zijn voor jongeren, moet er volgens jou meer aandacht zijn in Schiedam? (maximaal drie antwoorden) geestelijke gezondheid

53%

geld en inkomen

33%

lichamelijke gezondheid

29%

(studenten)huisvesting

28%

sport en beweging

25%

veiligheid

19%

pesten/discriminatie

18%

zelfstandigheid van jongvolwassenen

18%

studie en beroepskeuze

18%

kunst en cultuur

15%

diversiteit

8%

mediawijsheid en de risico's van de online wereld

7%

gemeentepolitiek anders geen van deze onderwerpen

17-23-jarigen

5% 1% 3%

61

Wonen Waar woon je het grootste gedeelte van de week? ik woon bij (een van) mijn ouders/verzorgers

Vind je het leuk om in Schiedam te wonen?

Zou je in een studentenwoning willen wonen in Schiedam?

86%

1%

4%

ik woon zelfstandig/op kamers

5%

ik woon samen met mijn partner

3%

vaak

Ik woon samen met een vriend/vriendin

3%

soms

ik woon samen met mijn partner en/of kind(eren)

1%

anders

3%

Denk je dat je over 5 jaar nog steeds in Schiedam woont?

41%

54%

o.a. bij opa en oma, samen met broer of zus

28%

ja, dat zou ik willen

47%

nooit

nee, dat wil ik niet

Waarom denk je dat je over 5 jaar niet meer in Schiedam woont? verhuisd wegens studie/baan

29% 26%

geen geschikte woonruimte

nee

er is te weinig te doen in Schiedam ik wil in de buurt van familie/vrienden wonen anders

17-23-jarigen

21%

ja 60%

weet ik nog niet

25%

er is een andere stad waar ik graag wil wonen

40%

ja, daar woon ik al in

8% 5% 12%

partner komt uit andere stad, wil veiligere omgeving, Schiedam bevalt niet meer

62

Werk, studie en inkomen Werk je?

Volg je een opleiding?

24% geeft aan dat er in

26%

28%

Schiedam voldoende studeerplekken zijn 74%

ja

72%

nee

ja

Lijdt jouw school/opleiding onder je (bij)baan?

Vind je dat je voldoende op de hoogte bent van het aanbod van werk en bedrijven in Schiedam? nee, maar ik zou er wel meer over willen weten

9% 46%

ja

17-23-jarigen

soms

44%

nee, maar ik heb er ook geen behoefte aan

46%

nooit

nee

32%

24%

vaak 63

Werk, studie en inkomen (2) Heb je werk gevonden dat past bij je opleiding?

Vind je dat jouw baan/opleiding voldoet aan de verwachtingen die je er vooraf van had?

ja

37%

37%

nee, maar dat zou ik wel willen

26%

nee

nee, als ik meer had geweten, had ik een andere keuze gemaakt weet niet / geen mening

17% 8% 14%

Weet je waar je terecht kunt met vragen over geldproblemen?

Heb je schulden?

73%

nee, maar daar heb ik ook geen behoefte aan

40%

17%

ja, andere schulden

5%

dat wil ik niet zeggen

5%

17-23-jarigen

61%

nee, maar het is toch een goede keuze geweest

nee, daar ben ik ook (nog) niet naar op zoek

ja, studieschuld

ja, ik had vooraf de juiste informatie

nee, maar daar zou ik wel meer over willen weten

29%

ja

30%

64

Gezondheid Hoe is je gezondheid?

Over sociale contacten

70%

Uitstekend/goed

86%

22%

redelijk

er zijn maar weinig mensen waarmee ik kan praten

25%

20%

55%

2023

11%

matig/slecht

2024 2021

8%

Ik voel mij gesteund door familie/vrienden

85%

11%4%

2019

3%

Vind je dat je genoeg vrienden/vriendinnen hebt?

ik voel me vaak in de steek gelaten

10%

21%

70%

er is niemand die belangstelling voor me heeft

13%

18%

69%

ik heb behoefte aan meer contact met mensen

28%

26%

46%

23% ja

nee

ik kan bij iemand terecht als ik mijn gevoelens wil uiten

79%

11% 11%

77% (helemaal) mee eens

17-23-jarigen

niet eens/niet oneens

(helemaal) oneens

65

Gezondheid (2) Naar wie zou je toegaan als je problemen hebt? (meerdere antwoorden mogelijk) ouders

73%

vrienden

68%

familielid

38%

vertrouwenspersoon

15%

decaan/mentor weet ik niet iemand anders

11% 4%

voornamelijk partner

9%

Kunnen anderen bij jou terecht als ze hulp nodig hebben? ja, dat gebeurt regelmatig

57%

ja, maar dat komt weinig voor

37%

nee, ik zou het wel willen, maar ik weet niet hoe

3%

nee, dat zou ik ook niet willen of kunnen doen

3%

17-23-jarigen

22% kent het wijkondersteuningsteam in zijn/haar wijk

66

Gezondheid (3) Help je op dit moment een familielid, vriend of kennis die langdurig ziek, hulpbehoevend of gehandicapt is (mantelzorg)?

13%

Hoe vind je het om voor een ziek familielid/vriend/kennis te zorgen?

23%

87% ja

17-23-jarigen

28%

50% nee

goed te doen

soms lastig

zwaar

67

Veilig in Schiedam Waardoor voelde je je onveilig? (meerdere antwoorden mogelijk)

Voel je je wel eens onveilig in Schiedam?

er waren hangjongeren

70%

het was donker/stil op straat

14% 36%

55%

vaak

ik was alleen tussen veel onbekenden

26%

soms

ik werd uitgescholden

22%

nooit

ik werd betast

6%

anders

49%

14%

asociaal en crimineel gedrag, nageroepen / nagefloten, drugsoverlast, dronken mensen, vreemde mannen die je lastig vallen

Waar voel je je wel eens onveilig? Ergens anders, namelijk: Waar voel je je wel eens onveilig in Schiedam? (alleen gesteld aan personen die zich wel eens onveilig voelen) 41%

48% 11%

in de wijk waar ergens anders ik woon

17-23-jarigen

zowel in de eigen wijk als elders

# keer genoemd

Centrum / Binnenstad

68

Nieuwland (vooral Parkweg en Troelstralaan)

62

Station Schiedam Centrum en omgeving

46

Parken (vooral Beatrixpark)

35

Overal in Schiedam

23

Oost

14

Zuid

13 68

Veilig in Schiedam (2) Heb je de afgelopen 12 maanden wel eens één van de onderstaande situaties of een ander vervelend voorval meegemaakt? (meerdere antwoorden mogelijk) geen van deze situaties

44%

ik ervaar overlast doordat er drugs en/of alcohol wordt gebruikt op straat

19%

16%

11%

er wordt in mijn omgeving illegaal gehandeld in goederen

9%

10%

er is iets van mij gestolen

17-23-jarigen

2024 2023

11%

6%

ik ben bedreigd op straat

anders, namelijk

22%

18%

ik ben uitgescholden op straat

ik ben geslagen op straat

53%

8%

1%

2%

5%

6%

Nageroepen / nagefloten / (seksuele) straatintimidatie

69

Discriminatie Heb je je het afgelopen jaar wel eens gediscrimineerd gevoeld? 7%4%

Om welke reden wordt er volgens jou het meest gediscrimineerd in Schiedam? (één antwoord mogelijk)

ja, vaak

19%

ja, soms afkomst/huidskleur

nee weet niet/geen mening

70%

38%

weet niet/geen mening

32%

geloof geaardheid

Om welke reden werd je volgens jou gediscrimineerd? (meerdere antwoorden mogelijk) afkomst/huidskleur

71%

geloof

30%

geslacht

23%

geaardheid

14%

leeftijd

10%

leeftijd

1%

opleidingsniveau

1%

geslacht

1%

handicap/chronische ziekte

0,5%

geen van de genoemde redenen

3%

anders

2%

10%

opleidingsniveau

6%

handicap/chronische ziekte

4%

anders

1%

17-23-jarigen

12%

70

Achtergrondkenmerken Leeftijd respondenten

Geslacht respondenten

17

Achtergrond respondenten

19%

18

16%

19

15%

20

14%

21

14%

22

45%

39% vrouw

61%

55%

migratieachtergrond

genderneutraal

10%

23

Nederlandse achtergrond

man

12%

Stadsdeel respondenten

Opleidingsniveau respondenten Universiteit

13%

HBO MBO

34%

VWO/Gymnasium

9%

HAVO

7%

VMBO

7%

anders

17-23-jarigen

38%

26%

Schiedam Noord Schiedam Zuid

Schiedam Noord = Groenoord, Kethel, Woudhoek en Spaland/Sveaparken Schiedam Zuid = Centrum, Oost, West, Zuid en Nieuwland

62%

4%

71

Opvallende resultaten Gezondheid • De ervaren gezondheid blijft afnemen onder jongeren in de leeftijd van 17-23 jaar. Vergelijkbaar met de andere groepen jongeren in dit onderzoek geeft zeven op de tien aan zich goed tot uitstekend te voelen. Dit is echter het laagste aandeel in de afgelopen jaren. De ongunstige ontwikkeling op het gebied van eenzaamheid/sociale contacten is daarentegen wel gekeerd. Dat wil overigens niet zeggen dat er geen eenzaamheid bestaat. 28% van de jongeren heeft namelijk meer behoefte aan sociale contacten. • Het onderwerp ‘gezondheid’ komt eveneens duidelijk naar voren bij de vraag voor welke onderwerpen er meer aandacht in Schiedam zou moeten zijn. Geestelijke gezondheid is hierbij verreweg het vaakst genoemd. Bovendien zijn geestelijke en lichamelijke gezondheid net als sport en bewegen veel vaker genoemd dan bij de vorige meting. • Het aandeel jongeren dat mantelzorg verricht is vrijwel gelijk gebleven aan de vorige meting (13%). De jongeren die voor een ziek familielid/vriend/kennis zorgen, zien deze taak wel steeds meer als een zwaardere last.

17-23-jarigen

Geld, werk en betrokkenheid • Het aandeel jongeren met een schuld is licht toegenomen. In de huidige meting heeft 22% een bepaalde vorm van schuld tegen 18% bij de vorige meting. • Jongeren doen minder vaak vrijwilligerswerk. Ook de behoefte van jongeren om vrijwilligerswerk de komende tijd te gaan verrichten, neemt af. • Dit is eveneens te zien in de politieke betrokkenheid. Dit aandeel is eveneens licht afgenomen. Wonen • 54% van de jongeren geeft aan het vaak leuk te vinden om in Schiedam te wonen. Slechts 4% vindt het nooit leuk. Zes op de tien denkt over 5 jaar nog steeds in Schiedam te wonen. Bij de vorige meting was dit 54%. • Ruim een kwart van de 17-23-jarigen zou graag in een studentenwoning in Schiedam willen wonen. Dit aandeel is al jaren zeer stabiel. • Het aandeel jonge mannen dat aangeeft over 5 jaar nog in Schiedam te wonen is hoger dan bij jonge vrouwen: 68% tegenover 52%.

72

Opvallende resultaten (2) Vrije tijd • Vrijetijdsbesteding onder de jongeren is zeer divers te noemen. De top-3 bestaat uit ‘met vrienden afspreken’, ‘computers en social media’ en ‘sport-/beweegactiviteiten’. • Vrijetijdsvoorzieningen zoals een bioscoop, parken, een bibliotheek of evenementen zijn veelvuldig bezocht. Echter de helft van de 17-23-jarigen geeft aan dat er te weinig voor hen te doen is in Schiedam. Allerlei plekken/activiteiten gericht op jongeren, uitgaansgelegenheden en winkelmogelijkheden worden gemist. • Het aandeel jongeren dat lid is van een club of vereniging is al enkele jaren onveranderd en bedraagt 47%. Van de jongeren met een Nederlandse achtergrond is 58% lid van een vereniging- of club. Onder jongeren met een migratieachtergrond ligt dit percentage op 41%. • Mannen zijn vaker lid van een vereniging dan vrouwen: 57% tegenover 39%.

Discriminatie • Onder de groep 17-23-jarigen is discriminatie redelijk gelijk gebleven. Ongeveer een kwart van de jongeren heeft zich het afgelopen jaar wel eens gediscrimineerd gevoeld.

17-23-jarigen

•

Van de jongeren met een migratieachtergrond geeft 31% aan zich het afgelopen jaar wel eens gediscrimineerd te hebben gevoeld, tegenover 14% van de jongeren met een Nederlandse achtergrond. Discriminatie is volgens de gediscrimineerde personen dan ook in de meeste gevallen gericht tegen afkomst of huidskleur, gevolgd door geloof, geslacht en geaardheid.

Veiligheid • Van de jongeren met een Nederlandse achtergrond geeft 20% aan zich vaak onveilig te voelen in Schiedam. Onder jongeren met een migratieachtergrond ligt dit percentage op 11%. Bij jonge vrouwen ligt het aandeel dat zich vaak onveilig voelt in Schiedam op 19%. Onder jonge mannen bedraagt dit 10%. • De plekken waar men zich wel eens onveilig voelt zijn met name te vinden in het Centrum/Binnenstad en in Nieuwland (vooral Parkweg, Troelstralaan en Nolenslaan). Ook station Schiedam Centrum en de nabije omgeving zijn veelvuldig genoemd als plek waar men zich onveilig voelt. • De reden waardoor men zich onveilig voelt is vaak te wijten aan het rondhangen van groepen jongeren, dat het op die plekken donker/stil is, maar ook aan mensen die intimiderend en overlastgevend gedrag vertonen. • Positief is dat minder jongeren in de leeftijd van 17-23 jaar nare situaties hebben meegemaakt (53% tegen 44% bij de vorige meting).

73