Bijlage 2 Geactualiseerd uitvoeringsplan IHP 2021 – 2024

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024 1e tranche IHP (realisatie 2023 – 2026) Gemeente Schiedam

22 juni 2023

1

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

Versiebeheer 22 juni 2023 Versie 3.0 Gemeente Schiedam (Dogukan Ergin, Wouter Zondag en Belinda Reijman) in samenwerking met alle schoolbesturen Schiedam (Primo, SIKO, Un1ek, SIC, Yulius, OSVS, St. Liduina en Lentiz). Onder begeleiding van Rob in ’t Zand van nul25

2

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

Inhoudsopgave 1 Inleiding

4

2 Reikwijdte en doelen uitvoeringsplan

5

3 Toetsingskader projecten uitvoeringsplan

6

3.1 3.2 3.3

Inleiding Toetsingskader Aanvullende algemene beleidslijnen

6 6 7

4 Projecten uitvoeringsplan eerste tranche

9

4.1 4.2

Overicht Fasering projecten

9 10

5 Buisinesscases

11

6 Rollen en verantwoordelijkheden tijdens de uitvoering

12

6.1 6.2 6.3 6.4

Uitvoeringsprogramma en afsprakenbrief Bouwheerschap Procesorganisatie gemeente bij realisatie projecten Voortgangsrapportage

7 Financiën 7.1 7.2 7.3 7.4

15

Totale investering uitvoeringsplan 1e tranche Financiering Uitgangspunt en procesaanpak eigen bijdrage schoolbesturen Financiel overzicht

8 De toekomst 8.1 8.2 8.3

12 13 13 14

15 15 15 16

17

Sg Spieringshoek De weg naar het tweede uitvoeringsplan Voorgenomen wetswijziging

17 17 18

Bijlage 1: Vastgesteld procesvoorstel om te komen tot prioritering geactualiseerd uitvoeringsplan

19

Bijlage 2: Inhoud businesscases

22

3

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

1

Inleiding

De gemeente Schiedam zet zich in voor adequate en toekomstbestendige onderwijshuisvesting. Op 21 april 2020 heeft de gemeenteraad het Integraal Huisvestingsplan Schiedam 2021 – 2036 (hierna IHP) unaniem aangenomen. De raad heeft de opdracht gegeven het IHP uit te werken in tranches van 4 jaar. In 2020 heeft de raad, naast het IHP, ook het eerste uitvoeringsplan IHP 2021 – 2024 vastgesteld. In 2022 zijn de eerste concept businesscases aangeleverd en hieruit is gebleken dat de bouwkosten sinds de vaststelling van het eerste uitvoeringsplan explosief zijn gestegen. De stijging van de bouwkosten heeft ertoe geleid dat het niet langer mogelijk is om alle in het oorspronkelijke eerste uitvoeringsplan opgenomen projecten in de beoogde planperiode 2021 – 2024 te realiseren. In het OOGO onderwijshuisvesting 20221 is, in overleg met de schoolbesturen, bepaald hoe gemeente en schoolbesturen toe kunnen werken naar een geactualiseerd eerste uitvoeringsplan IHP. Om tot een door alle betrokken partijen gedragen geactualiseerd uitvoeringsplan te komen is in bestuurlijke overleggen een procesvoorstel uitgewerkt en vastgesteld. De stappen uit dit procesvoorstel zijn, in nauw overleg met de schoolbesturen, verder uitgewerkt. In het verlengde hiervan is besloten vast te houden aan de oorspronkelijke prioritering.

Op basis van de geactualiseerde normbedragen is vervolgens het aantal projecten dat binnen de beschikbaar gestelde € 38.000.000,- kan worden gerealiseerd bepaald en is hiervoor een geactualiseerde planperiode opgemaakt. Voor u ligt het geactualiseerde uitvoeringsplan voor de eerste tranche 2021 – 2024 (realisatie 2023 – 2026) waarin de uitkomsten van de uitgewerkte stappen worden gepresenteerd. In dit document is getracht zo dicht mogelijk bij het oorspronkelijke eerste uitvoeringsplan te blijven. Hoofdstuk 2 beschrijft de reikwijdte en doelen van het geactualiseerde uitvoeringsplan waarin de inhoudelijke keuzes en prioriteiten binnen de in het IHP benoemde strategische uitvoeringskaders voor onderwijshuisvesting worden benoemd. Om te kunnen komen tot een afgewogen en gedragen uitvoeringsplan wordt er gewerkt met een toetsingskader, zoals opgenomen in hoofdstuk 3 van het IHP. Dit toetsingskader wordt in hoofdstuk 3 beschreven. In hoofdstuk 4 worden de projecten en de fasering van de projecten uit dit geactualiseerde uitvoeringsplan benoemd. Onderdeel van het uitvoeringsplan is de opzet van een businesscase. Voor elk project wordt een businesscase opgesteld om de haalbaarheid van maatregelen zowel kwalitatief als kwantitatief te kunnen beoordelen. De werkwijze en opzet van een businesscase worden in hoofdstuk 5 beschreven.

Hoofdstuk 6 gaat in op de rollen en verantwoordelijkheden tijdens de uitvoering. Op basis van geactualiseerde indicatieve investeringen worden in hoofdstuk 7 de financiële consequenties in beeld gebracht. Tot slot geven we in hoofdstuk 8 een doorkijkje naar de toekomst.

1 Op overeenstemming Gericht Overleg; het overleg tussen schoolbesturen en de gemeente ter afstemming van gezamenlijk beleid

4

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

2

Reikwijdte doelen uitvoeringsplan

Dit uitvoeringsplan omvat inhoudelijke keuzes en prioriteiten binnen de in het IHP benoemde strategische uitvoeringskaders voor onderwijshuisvesting, gericht op de eerste tranche 2021 – 2026. Concreet maakt dit plan duidelijk welke projecten in het kader van het IHP vanaf heden tot en met 2026 worden gerealiseerd in Schiedam. De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht voor onderwijshuisvesting. Onder andere als het gaat om vervangende nieuwbouw van scholen en het oplossen van een capaciteitstekort bij groei van het aantal leerlingen van een school. Met het geactualiseerde uitvoeringplan geven we hier handen en voeten aan. Het doel van het Schiedamse onderwijshuisvestingsbeleid is geschikte onderwijsgebouwen op het juiste moment op de juiste plek in de stad beschikbaar te hebben. Geschikt wil zeggen dat er voor ieder schoolgaand kind in Schiedam en voor de onderwijsprofessionals een gezonde, prettige, duurzame en toekomstbestendige leeromgeving is waarbij de beleving van de kwaliteit, naast de wettelijke eisen en veiligheid en gezondheid, voorop staat. Bij voorkeur ‘thuisnabij’. Bijkomend doel van het IHP en dit uitvoeringsplan is een betere beheersbaarheid en voorspelbaarheid van de benodigde investeringen nu en op de langere termijn voor zowel gemeente als de schoolbesturen.

5

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

3

Toetsingskader projecten uitvoeringsplan

3.1

Inleiding

Om te kunnen komen tot een afgewogen en gedragen uitvoeringsplan wordt er gewerkt met een toetsingskader, gebaseerd op het door de raad vastgestelde IHP. Daarnaast zijn enkele algemeen geldende beleidslijnen nader uitgewerkt en geconcretiseerd zodat ze toepasbaar zijn voor het IHP en dit uitvoeringsplan. De ‘Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs van de gemeente Schiedam 2020’, welke door de gemeenteraad in 2020 is vastgesteld, vormt de juridische basis voor het uitvoeringsplan en het IHP.

3.2

Toetsingskader

Op 21 april 2020 heeft de raad het IHP vastgesteld. Hoofdstuk 3 van het IHP betreft de kaders, uitgangspunten en afspraken en vormt daarmee het toetsingskader waarop alle projecten in dit uitvoeringsplan zijn getoetst.

Toetsingskader projecten Uitvoeringsplan IHP 2021 – 2024 (realisatie 2023 – 2026) 1. Kwaliteitsmeting met de afwijking ten opzichte van het minimum acceptatie niveau van 6. Door maatregelen moet dit minimaal een 6,5 bij upgrade, een 7,5 bij transformatie en een 8 bij nieuwbouw worden; 2. Combinatiegebruik: inzet op clustering / samenwerkingscombinaties (IKC-vorming) en gerichte inzet op combinatiegebruik (sport, welzijn en maatschappelijke functies) bij en /of in combinatie met scholen; 3. Gezamenlijk investeren in het verbeteren van alle schoolgebouwen. Door de inzet van alle middelen die beschikbaar zijn voor het in stand houden en verbeteren van onderwijsgebouwen de gebouwen verbeteren door middel van maatregelen met als doel de kwaliteit te verbeteren en de exploitatie en instandhouding structureel dekkend te krijgen; 4. Buurteffect: het effect op de buurt bij voorgenomen planontwikkeling, maatschappelijk rendement (onderwijsaanbod, kansen en aanwezigheid van aanvullende voorzieningen op wijkniveau); 5. Duurzaamheid: de mogelijkheden tot verduurzaming (Bijna Energie Neutraal Gebouw (BENG), Energie Neutraal Gebouw (ENG), Nul-op-de-Meter (NoM) en het streven naar gasloos, met als uitgangspunt de ambities van het college en de (voorziene) landelijk geldende duurzaamheidseisen; 6.

Verkeer en vervoer: de verkeerskundige consequenties van de beoogde ontwikkeling en de eventueel benodigde oplossingsmaatregelen; 7. Er wordt gestuurd op het reduceren van de huidige leegstand en voorkomen van toekomstige leegstand en tijdelijke huisvesting. Onderdeel van het kader is het realiseren van het vrijvallen van deze locaties: de kansen die er liggen in het optimaal benutten van (leegstaande) ruimten en vrijvallende kavels draagt bij aan de haalbaarheid van de maatregelen.

6

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

3.3

Aanvullende algemene beleidslijnen

Leerlingenprognoses Uitgangspunt voor het onderwijshuisvestingsbeleid zijn de leerlingenprognoses die tweejaarlijks worden geactualiseerd en vastgesteld in overleg met de schoolbesturen. Op basis van deze geprognotiseerde groei en krimp van de leerlingenaantallen (15 jaar vanaf peildatum tweejaarlijkse actualisatie) wordt de benodigde hoeveelheid vierkante meters per leerling bepaald voor de benodigde huisvestingscapaciteit per school en per locatie. Wel van belang is dat het om een prognose gaat en dat is afgesproken dat op basis van de businesscase in overleg met de schoolbesturen de precieze benodigde onderwijshuisvestingscapaciteit wordt bepaald, om te voorkomen dat bij oplevering of in de nabije toekomst van het project er een ruimtetekort of ruimteoverschot is. De gemaakte afspraken uit het IHP (paragraaf 3.4: Afspraken met partners) worden hierin integraal meegenomen.

Bouwen op basis van het Kwaliteitskader Met het vaststellen van het IHP is besloten om scholen te bouwen die aansluiten op de huidige wettelijke eisen en waarbij de ambitie is om het vigerende Kwaliteitskader (werkversie 2021, update 2023) 2 onverkort te hanteren. De aanpak conform het kwaliteitskader en de vastgestelde ambitie met betrekking tot duurzaamheid vragen om hogere investeringen dan wanneer het vigerende bouwbesluit als basis wordt gebruikt.

Duurzaamheid en binnenklimaat De in het Kwaliteitskader geformuleerde kwaliteitscriteria kennen een duidelijke afstemming met nationale opgaven die er liggen vanuit het Klimaatakkoord, het Grondstoffenakkoord en benodigde verbetering van het binnenklimaat op scholen. Er is een duidelijke koppeling met de Sectorale Routekaart voor Verduurzaming van Schoolgebouwen, Het Programma Frisse Scholen, GPRGebouw, de Kostenconfigurators voor PO en VO en het programma Scholen op Koers naar 2030.

Klimaatadaptatie Door klimaatverandering krijgen we vaker te maken met weersextremen zoals wateroverlast en hittegolven. Schoolgebouwen en schoolpleinen vormen bij uitstek een plek om klimaatadaptief in te richten. Denk aan groene daken, regenwateropvang op eigen terrein en een groen schoolplein tegen hittestress. Dergelijke maatregelen zijn goed voor de leefbaarheid in en rond scholen, hebben daarnaast een belangrijke educatieve functie en helpen mee aan bewustwording bij kinderen, hun verzorgers en de omgeving van de school. Bij de aanpak van de schoollocaties uit dit uitvoeringsplan wordt klimaatadaptatie meegenomen. De meerkosten hiervoor zullen inzichtelijk worden gemaakt.

2 Het Kwaliteitskader is opgesteld in opdracht van de VO-raad, PO-raad en de VNG en bevat een reeks eenduidige, herkenbare en

praktisch toepasbare kwaliteitscriteria op het gebied van Beleving, Gebruik en Techniek van een onderwijsgebouw voor het basisonderwijs, speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs, voortgezet speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs.

7

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

Gymzalen Bij het opstellen van een nieuwe kadernota sport- en beweegaccommodaties 2021 is uitgebreid onderzoek uitgevoerd om het aanbod van sport- en beweegaccommodaties in Schiedam in kaart te brengen. Het streven is om de huidige sport- en beweegaccommodaties optimaal te benutten. Dat zou kunnen leiden tot het inzetten van de huidige gymzalen voor multifunctioneel gebruik door bijvoorbeeld het buurt- en welzijnswerk en het realiseren van meer algemeen te gebruiken sportvoorzieningen. De uitgangspunten voor het realiseren van een gymzaal worden gevormd door de wettelijke normering voor bewegingsonderwijs en de mogelijkheden om daar in de nabijheid van een schoollocatie in te voorzien. Specifieke doelgroepen en het moeten verplaatsen van grote leerlingenaantallen kunnen aanleiding geven om af te wijken van dit uitgangspunt. Deze situaties vragen mogelijk om maatwerk. Fysiek gekoppelde gymzalen worden integraal meegenomen in de planontwikkeling van het desbetreffende schoolgebouw. Een gymzaal is echter geen voorziening in de ‘Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs van de gemeente Schiedam 2020’.

8

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

4

Projecten uitvoeringsplan 1e tranche

4.1

Overzicht

De afgelopen maanden is samen met de schoolbesturen verkend welke van de in het oorspronkelijke uitvoeringsplan geïdentificeerde projecten het meest urgent zijn om binnen de beschikbare middelen op te pakken. Daarbij is gewerkt aan de hand van een procesvoorstel dat is opgesteld in overleg met de schoolbesturen. Dit procesvoorstel is opgenomen als bijlage 1 van dit geactualiseerde uitvoeringsplan. Het uitgangspunt hierbij is dat zoveel mogelijk wordt vastgehouden aan de vastgelegde kaders, afspraken en maatregelen als geformuleerd in het IHP. Er wordt naar gestreefd om leegstand in de schoolgebouwen zo efficiënt mogelijk in te zetten voor tijdelijke huisvesting. Op deze manier wordt het realiseren van kostbare tijdelijke huisvesting zoveel als mogelijk vermeden. In het oorspronkelijke eerste uitvoeringsplan waren tien projecten opgenomen, te weten: 1. Loep 6. Kleurrijk 2. El Furkan 7. IKC Kethel 3. De Peperklip 8. De Vlinder 4. Montessori Schiedam 9. De Violier 5. Sint Bernardus 10. het Ilex College Het zorgvuldig doorlopen samenwerkingsproces met de schoolbesturen heeft geresulteerd in niet de beoogde tien, maar slechts vijf projecten die binnen dit geactualiseerde uitvoeringsplan kunnen worden gerealiseerd (gerangschikt naar wijk).

Groenoord 1. Loep 2. El Furkan Oost 3. De Peperklip Nieuwland 4. Het Ilex College Kethel 5. IKC Kethel

Aan de hand van de uitwerking van de projecten in de concept businesscases, is gekozen voor het realiseren van nieuwbouw voor de scholen Loep, El Furkan, Peperklip en IKC Kethel. Voor IKC Kethel en het Ilex College is op basis van de voorlopige businesscases gekozen voor een afwijkend scenario ten opzichte van het oorspronkelijke eerste uitvoeringsplan3. Aanvullend op deze vijf projecten heeft zich een nieuwe ontwikkeling voorgedaan omtrent gebouwdeel B van Sg Spieringshoek. Deze ontwikkeling maakt dat voor dit project, gelijktijdig met dit geactualiseerde eerste uitvoeringsplan, een verzoek gedaan dient te worden aan de raad. De ontstane situatie in deze wordt nader toegelicht in hoofdstuk 8.

3 Op het moment van het opwerken van dit plan wordt onderzocht of er in de Staatsliedenbuurt een kavel beschikbaar is waarop

het mogelijk is om het Ilex College nieuw te bouwen.

9

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

4.2

Fasering projecten

De planning en de volgtijdelijkheid van de projecten van de 1e tranche ziet er op hoofdlijnen als volgt uit: Figuur 1 Planning fasering projecten

Na vaststelling van dit uitvoeringsplan zal bovenstaande globale fasering verder worden geconcretiseerd samen met de betrokken schoolbesturen. Dit is mede afhankelijk van: • een goede samenwerking tussen de gemeente Schiedam en de schoolbesturen bij het gezamenlijk opstellen van de businesscases; • de definitieve inhoud en haalbaarheid van het project; • de afhankelijkheid van andere projecten en omgevingsfactoren. Deze uitwerking vormt de basis voor een door het college vast te stellen uitvoeringsprogramma. De gemeente Schiedam en de schoolbesturen hebben gezamenlijk de ambitie uitgesproken om, indien de kans zich voor doet, eerder dan in bovenstaande planning opgenomen te starten met (de voorbereiding van) de projecten. Dit behoort dan ook tot de mogelijkheden.

10

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

5

Businesscases

De gemeente Schiedam hanteert een actief beleid om de kwaliteit van haar schoolgebouwen te verbeteren. Voor de projecten die in het uitvoeringsplan worden genoemd worden businesscases opgesteld om de haalbaarheid van maatregelen zowel kwalitatief als kwantitatief te kunnen beoordelen. Op basis van de businesscase wordt door de gemeente een besluit genomen, over de definitieve maatregelen, wijze van uitvoering, financiering en omvang van het project. De businesscase wordt door het schoolbestuur opgesteld en aangeleverd aan de gemeente. De gemeente beoordeeld de businesscase en levert de benodigde informatie voor het plan en waar mogelijk optimalisering in de uitvoering en passende financiering. Op verzoek van de onderwijspartners zullen de eerste businesscases gezamenlijk (gemeente én schoolbesturen) worden uitgewerkt. Hierdoor kan ervaring worden opgedaan met de systematiek zodat schoolbesturen later deze businesscases zelf kunnen ontwikkelen.

Samengevat bevat een businesscase in ieder geval de volgende onderdelen: • Omschrijving van de huidige situatie inclusief programma, ruimtegebruik en conditie schoolgebouw; • Omschrijving van toekomstige / gewenste situatie; • Omschrijving van uitgangspunten / ambities zowel functioneel, ruimtelijk als technisch; • Toetsen / aantonen of aan uitgangspunten / ambities / kaderstelling IHP wordt voldaan; • Scenarioanalyse met een financiële onderbouwing; • Conclusies, advies, planning en vervolgstappen. In bijlage 2 staan onderdelen opgenomen die mogelijk nodig zijn om tot een complete businesscase te komen. Voorafgaand aan het opstellen van een businesscase wordt, omdat het doel en de complexiteit van de projecten sterk verschillen, een selectie gemaakt welke onderdelen deel uit dienen te maken van de betreffende businesscase en of deze in de initiatieffase, definitiefase en zelfs ontwerpfase worden aangeleverd. Niet elk onderdeel hoeft voor elk project in detail aan de voorkant bekend te zijn. Op verzoek van het team Jeugd & Onderwijs worden de businesscases beoordeeld. De beoordeling richt zich op vastgoed gerelateerde onderdelen, de haalbaarheid, financiering (zie ook hoofdstuk 7), een mogelijke combinatie van projecten van andere beleidsdiensten en inpassing in eventuele gebiedsontwikkeling.

Hierbij kan het onderwijsproject ook een aanleiding zijn om meerdere beleidsvelden te combineren of een gebiedsontwikkeling te starten.

11

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

6

Rollen en verantwoordelijkheden tijdens de uitvoering

6.1

Uitvoeringsprogramma en afsprakenbrief

Na de vaststelling van het IHP en het uitvoeringsplan door de gemeenteraad wordt in het door het college vast te stellen uitvoeringsprogramma per project het budget geraamd op basis van de volgende onderdelen uit de businesscase: • Stichtingskosten per scenario, rekening houdend met onder andere bijkomende kosten, bouwleges, post onvoorzien, prijsstijgingen en marktontwikkelingen, gevolgen ROprocedures, (interne) kosten gemeente, sloop- en saneringskosten, kosten voorterrein / verkeer, tijdelijke huisvesting, asbest, financieringskosten, et cetera; • Bouwkostenraming per scenario, met voldoende onderbouwing van alle kosten.

Compleet overzicht, geen PM-posten of uitsluitingen (in dat geval stelposten opnemen); • Voor zowel de stichtingskosten als de bouwkosten ook de kengetallen euro / m2 BVO; • Indien van toepassing de nieuwbouwkosten, renovatiekosten, uitbreidingkosten, kosten tijdelijke huisvesting et cetera apart inzichtelijk maken (inclusief kengetallen); • Ingrepen die buiten de kaderstelling IHP vallen (bijvoorbeeld extra esthetische of functionele wensen, grotere ruimtebehoefte, hoger technisch ambitieniveau, stedenbouwkundige complexiteit, groot onderhoud et cetera) ook financieel apart inzichtelijk maken; • Indien van toepassing sportvoorzieningen en andere maatschappelijke partners apart inzichtelijk maken; • Aanvullende kosten ten gevolge van bijzondere doelgroepen (zoals VVE, BSO, KDV) inzichtelijk maken. In de ‘Verordening voorziening huisvesting onderwijs 2020 Schiedam’ is nader uitgewerkt wie, wanneer wat moet doen.

In de afsprakenbrief worden verder de volgende onderdelen vastgelegd: • De te realiseren voorziening, het aantal te realiseren vierkante meters, het budget en de planning op basis van de uitgangspunten in het uitvoeringsplan IHP; • De rollen, taken en bevoegdheden die verband houden met het bouwheerschap; • De risico’s, de eventuele maatregelen om die risico’s te voorkomen dan wel te beheersen en welke partij de eventuele gevolgen dekt; • De randvoorwaarden op het vlak van stedenbouw, verkeer, planning en plantoetsing en bestemmingsplanvoorschriften; • De wijze van oplevering en verantwoording van de gerealiseerde voorziening. Figuur 2 Proces van IHP/Uitvoeringsplan naar afsprakenbrief

12

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

6.2

Bouwheerschap

Het bouwheerschap ligt op basis van de wet in principe bij het schoolbestuur. Het schoolbestuur kan de gemeente verzoeken het bouwheerschap op zich te nemen. Het is niet ondenkbaar dat in onderling overleg de gemeente het bouwheerschap op zich neemt op het moment dat een project dermate complex is dat de risico’s voor een schoolbestuur onevenredig groot zijn. Dit kan het geval zijn bij clustering van scholen, bij multifunctionele accommodaties met meerdere maatschappelijke partners en bij gebiedsontwikkelingen waar het project gekoppeld is aan andere investeringen. In de businesscase wordt de afweging en keuze voor het bouwheerschap onderbouwd en deze wordt in de afsprakenbrief vastgelegd.

Verantwoordelijkheden, taken en bevoegdheden bouwheer De kaders voor de invulling van het bouwheerschap krijgen onder andere zijn weerslag in de afsprakenbrief. De bouwheer richt een projectorganisatie in. Het bouwheerschap brengt verantwoordelijkheden, taken en bevoegdheden met zich mee. De risico’s die daaraan zijn verbonden moeten vooraf goed in beeld worden gebracht in het belang van een adequate risicobeheersing. De planontwikkeling, voorafgaand aan realisatie van een project, kent in grote lijnen een aantal fases. Iedere fase wordt afgesloten met een fasedocument waarop de gemeente akkoord moet geven voordat begonnen wordt aan de volgende fase. Bij een traditioneel project zijn de fases VO, DO en directiebegroting. Bij innovatieve aanbestedingen zal dit aan de voorzijde bij de uitvraag als taakstellend moeten worden opgenomen.

6.3

Procesorganisatie gemeente bij realisatie projecten

Een uitvoeringsplan en de uitwerking hiervan in een uitvoeringsprogramma van deze omvang vraagt om een goede gemeentelijke procesorganisatie om regie te voeren op de voortgang van de planrealisatie, het naleven van de afspraken conform de afsprakenbrief, de risico- en budgetbewaking en periodieke verantwoording. Zo zal de kwaliteit van het proces van aanbesteding en het tot stand komen van de ramingen voor de (ver)nieuwbouwplannen en / of renovaties geborgd gaan worden door voldoende specifieke kennis en capaciteit te organiseren. Als onderdeel van de afspraken die met de schoolbesturen in de afsprakenbrief over de bouwplannen worden opgesteld, valt hierbij te denken aan het vanuit de zijde van de gemeente toevoegen van een projectleider aan het bouwproject. Deze projectleider kan niet alleen het schoolbestuur adviseren in de aanbesteding, de realisatie en het toezicht, maar ook de gemeente periodiek over het verloop informeren. Tijdens het planvormingsproces, de aanbesteding en de realisatie zal ook op andere gebieden vanuit de gemeente ondersteuning worden geboden. Hierbij kan gedacht worden aan ondersteuning in het participatietraject dat het schoolbestuur met de buurt zal doorlopen, advisering op het vlak van verkeer en vervoer, op het vlak van duurzaamheid, financiën, gebiedsontwikkeling en ruimtelijke ontwikkeling.

13

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

6.4

Voortgangsrapportage

Via het college zal de raad middels voortgangsrapportages worden geïnformeerd over de voortgang van de projecten op basis van het door de raad vastgestelde uitvoeringsplan. De uitgangspunten in het door de raad vastgestelde IHP en uitvoeringsplan vormen de basis voor een door het college vast te stellen uitvoeringsprogramma. In dit programma worden de onderliggende businesscases, de financiële budgetten, de voortgang qua planning en mijlpalen en de aanbestedingsresultaten tussen gemeente en schoolbesturen vastgesteld.

14

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

7

Financiën

7.1

Totale investering uitvoeringsplan 1e tranche

De financiële consequenties van het IHP zullen per uitvoeringsplan aan de raad worden voorgelegd. Alle bedragen genoemd in dit uitvoeringsplan zijn inclusief btw. Het uitvoeringsplan 1e tranche IHP heeft een investeringsvolume van € 38.000.000,-. De resultaten van de businesscases zijn daarin nog niet verrekend. De uitwerking van het totaal aan baten (opbrengsten businesscases) en lasten (opgenomen investeringen en kapitaallasten) vindt plaats in het door het college vast te stellen uitvoeringsprogramma.

7.2

Financiering

Er zijn voor de financiering verschillende methodes om de benodigde financiering te realiseren: • Door te financiering via de gemeentebegroting conform de BBV; • Door het project onderdeel te maken van een gebiedsontwikkeling de ontwikkel- en bijkomende kosten te combineren. Door de school als voorwaarde voor de aanbesteding te maken wordt er maximaal geprofiteerd van de marktontwikkeling. Deze financiering kan in combinatie met een van de andere financieringsvormen worden gerealiseerd. • Het is mogelijk om de financiering te bekostigen met de geplande jaarlasten binnen de gemeentebegroting. Hierbij kun je een portefeuille aanbesteden en hiervoor een externe financiering aantrekken. Mogelijk is om dit op basis van maatschappelijk investeren interessant te maken voor financiële instellingen omdat dit voor hun meetelt als verplicht buffer. Dit is het zogenaamde off-balance financieren. Voor al deze opties is een doorrekening door de financierende partij nodig om te bepalen welke financieringswijze het voordeligst is.

7.3

Uitgangspunt en procesaanpak eigen bijdrage schoolbesturen

De gemeente voert haar wettelijke zorgplicht ten aanzien van onderwijshuisvesting uit. Conform de strategische uitvoeringskaders is het uitgangspunt dat de schoolbesturen binnen de wet- en regelgeving een eigen bijdrage aan de stichtingskosten bijdragen. Daarbij wordt rekening gehouden met het terugverdieneffect op de exploitatie conform de TCOmethodiek (Total Cost of Ownership). Het begrip Total Cost of Ownership (TCO) is een belangrijk onderdeel van een project omdat deze ook de kosten voor het in standhouden en beheer betrekken bij de investering. Hierbij wordt de exploitatie en de bekostiging weergegeven zodat er een goede bedrijfsvoering gevoerd kan worden na uitvoering van de maatregel. Deze methode geeft het voordeel van de investering op de begroting van het onderwijs het beste weer. Het laat de meerwaarde het beste zien van extra investeringen. De tijdspanne die gehanteerd wordt bij de berekening van de eigen bijdrage is 15 jaar.

15

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

De formele definitie houdt op grote lijnen in dat álle kosten van de levensduur van een schoolgebouw bij elkaar worden opgeteld, dus naast onderhoud en energie, afschrijving en mogelijk wordt ook de restant boekwaarde meegenomen worden (afhankelijk van de gekozen financieringsconstructie). Onderdeel van het bepalen van de boekwaarde zijn de eerder door de schoolbestuur gedane investering die bijdraagt aan de kwaliteitsverbetering van het gebouw welke meer is dan verwacht mag worden bij instandhouding van het gebouw. Deze berekening wordt uiteindelijk meegewogen bij het bepalen van de eigen bijdrage. Een eigen bijdrage vanuit de schoolbesturen kan pas berekend worden bij een definitief ontwerp. Kanttekening is dat voor het primair onderwijs nog steeds een investeringsverbod geldt conform de Wet op het Primair Onderwijs (WPO), dat wil zeggen dat scholen geen gelden beschikbaar mogen stellen voor scholenbouw. De staatssecretaris van onderwijs heeft aangegeven dat investeringen in duurzaamheidsmaatregelen gedoogd worden mits er een terugverdientijd van 15 jaar wordt aangehouden. Het wetsvoorstel dat hier meer mogelijkheden voor geeft is nog niet aangenomen maar de beoogde datum van inwerkingtreding is 1 januari 2025.

7.4

Financieel overzicht

Op basis van het uitvoeringsplan en de financiële uitgangspunten in het IHP ontstaat er een financieel overzicht. Als indicatie op basis van normbedragen met prijspeil 2022 geeft dat de volgende investering: Figuur 3 Indicatie investeringen

Conform de systematiek uit de ‘Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs van de gemeente Schiedam 2020’ zijn alleen de kosten voor de onderwijs m2’s zijn in deze actualisatie bepaald. Er is dan ook onder andere geen rekening gehouden met kosten voor lokalen bewegingsonderwijs, tijdelijke huisvesting, sloopkosten, kosten voor werkzaamheden aan de openbare ruimte, et cetera. Op basis van een goed gekeurde businesscase dient hiervoor aanvullende dekking te worden gevraagd. De hieruit volgende jaarlasten worden bepaald in overleg met de gemeentelijke organisatie of aangepast aan de hand van alternatieve financieringsconstructies. Het jaar waarin de verwachte aanbesteding van het project plaatsvindt bepaalt het te hanteren prijspeil. Om stijgingen van de bouwprijzen tot het jaar van aanbesteding op te vangen wordt binnen de beschikbare € 38.000.000,- een voorziening van € 3.764.250,- ingericht. Met deze voorziening wordt verwacht dat het mogelijk is om een jaarlijkse stijging van 5% van de bouwprijzen tot aan het verwachte jaar van aanbesteding op te kunnen vangen.

16

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

8

De toekomst

8.1

Sg Spieringshoek

De gebruiksvergunning voor gebouwdeel B van Sg Spieringshoek verloopt, in verband met noodzakelijke werkzaamheden aan de brandbeveiliging, bij de start van het schooljaar 2026 – 2027. De veiligheid van het gebouwdeel is geborgd tot het schooljaar 2026 – 2027 door genomen maatregelen. Belangrijke reden om medewerking te verlenen aan deze tijdelijke maatregelen, door de Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond, is dat over de vervanging van gebouwdeel B in het oorspronkelijke 2e uitvoeringsplan IHP afspraken zijn gemaakt. Door de vertraging in de uitvoering van het eerste uitvoeringsplan IHP, gekoppeld aan de stijging van de bouwkosten, is gebouwdeel B bij de start van schooljaar 2026 – 2027 niet vervangen. Er ontstaat dan een onwenselijke situatie voor zowel de gemeente als voor Sg Spieringshoek. Voor Sg Spieringshoek ontstaat grote onzekerheid over hun huisvesting vanaf schooljaar 2026 – 2027. De Gemeente Schiedam komt dan mogelijk in de situatie om voor tijdelijke huisvesting zorg te dragen. Gezien de omvang daarvan is deze niet elders binnen de gemeente in leegstaande onderwijsgebouwen aanwezig waardoor deze mogelijke ontwikkeling een grote kostenpost met zich mee zou brengen. Een alternatief is maatregelen te nemen die, met goedkeuring van de Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond, ervoor zorgen dat het gebouwdeel langer veilig in gebruik kan blijven.

Daarom is door de gemeente, in het zorgvuldig met alle schoolbesturen doorlopen samenwerkingsproces, een voorstel tot cofinanciering gepresenteerd waarmee de schoolbesturen unaniem ingestemd hebben. Het schoolbestuur is verantwoordelijk voor het onderhoud van het schoolgebouw en ontvangt hiervoor rechtstreeks middelen vanuit het rijk. Indien deze middelen ontoereikend blijken om de benodigde werkzaamheden te financieren, dan wordt cofinanciering door de gemeente toegezegd. Het schoolbestuur, de Gemeente Schiedam en de Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond bepalen welke werkzaamheden nodig zijn. Tussen de Gemeente Schiedam en Sg Spieringshoek zijn aanvullende (proces)afspraken gemaakt om te komen tot cofinanciering ten behoeve van het openblijven van Sg Spieringshoek binnen de zorgplicht van beide partijen. Hiermee hebben alle schoolbesturen ingestemd.

8.2

De weg naar het tweede uitvoeringsplan

In het zorgvuldig met de schoolbesturen doorlopen samenwerkingsproces is besloten om, na goedkeuring van het uitvoeringsprogramma behorende bij dit geactualiseerde eerste uitvoeringsplan, te starten met de gesprekken omtrent het opstellen van het tweede uitvoeringsplan waarin staat opgenomen met welke projecten in de 2e tranche worden gestart. Indien mogelijk kunnen deze gesprekken reeds starten binnen een maand na goedkeuring van de businesscases van Loep, El Furkan en IKC Kethel aangevuld met goedkeuring op het voorstel inzake de cofinanciering voor Sg Spieringshoek. Het streven is om het voorstel inzake het tweede uitvoeringsplan zo spoedig mogelijk te presenteren aan de raad, zodat hieromtrent in de huidige bestuursperiode nog een besluit genomen kan worden.

17

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

Uitgangspunt hierbij is dat de projecten uit het oorspronkelijke eerste uitvoeringsplan die niet in het geactualiseerde eerste uitvoeringsplan zijn opgenomen op basis van de vastgestelde prioriteringslijst (zie bijlage 1, processtap 3) doorschuiven door naar het tweede uitvoeringsplan. Indien de dan vast te stellen leerlingenprognose aanleiding geeft om de prioritering te wijzigen dan behoort dit tot de mogelijkheden. Figuur 4 Vastgestelde prioriteringslijst Prioriteit

School

Totaalscore

1

Loep

300,13

2

El Furkan

258,84

3

Peperklip

127,59

4

Ilex

130,7

5

Kethel

122,18

6

Wieken

114,63

7

Vlinder

104,75

8

Violier

64,99

9

Sint Bernardus

38,90

10

Montessori

13,52

8.3

Voorgenomen wetswijziging

Ten tijde van het opstellen van dit geactualiseerde eerste uitvoeringsplan is tevens een wetsvoorstel onderwijshuisvesting in behandeling. Het genoemde wetsvoorstel onderwijshuisvesting bestaat uit verschillende onderdelen, te weten: 1. Een verplichting voor het vaststellen van een integraal huisvestingplan (IHP) voor gemeenten en meerjarenonderhoudsplan (MJOP) voor schoolbesturen; 2. Renovatie wordt een voorziening in de huisvesting waar de gemeente voor verantwoordelijk is; 3. Het investeringsverbod in het primair onderwijs wordt opgeheven; 4. Een zorgplicht voor het schoolbestuur voor een gezond binnenklimaat. Indien dit wetsvoorstel wordt aangenomen, kan dit van zeer grote invloed zijn op de zorgplicht onderwijshuisvesting van de gemeente Schiedam. Mogelijk ontstaat hierdoor de noodzaak om het Integraal Huisvestingsplan 2021 – 2036, het geactualiseerde Uitvoeringsplan IHP 2021 - 2024 en de verordening onderwijshuisvesting in het geheel te herzien.

18

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

Bijlage 1: Vastgesteld procesvoorstel om te komen tot prioritering geactualiseerd uitvoeringsplan Op basis van onderstaande processtappen is dit geactualiseerde uitvoeringsplan tot stand gekomen. Stap 0. Procesafspraken en opstellen eerste verkenning prioriteringslijst Vooruitlopend op besluitvorming op het aangepaste uitvoeringsplan wordt de raad in de vergadering van 17 januari 2023 geïnformeerd over het te doorlopen proces om tot een aangepast uitvoeringsprogramma te komen en geïnformeerd over een eerste verkenning van de volgorde waarin de projecten worden uitgevoerd (prioriteringslijst). In de eerste verkenning van de prioriteringslijst wordt bijlage II uit het IHP gebruikt als leidraad. Voor de projecten Loep, El Furkan en Peperklip is in een eerder stadium al een beschikking afgegeven en met deze projecten starten we als eerste. O.b.v. de bijlage komen we tot de volgende prioritering van de projecten uit het eerste uitvoeringsplan. Prioriteit

School

Totaalscore

1

Loep

300,13

2

El Furkan

258,84

3

Peperklip

127,59

4

Ilex

130,7

5

Kethel

122,18

6

Wieken

114,63

7

Vlinder

104,75

8

Violier

64,99

9

Sint Bernardus

38,90

10

Montessori

13,52

Om het maximale uit de financiële middelen te halen wordt in de uitwerking van het plan en bepalen van de omvang van schoolgebouwen streng gestuurd op de afspraak dat we niet bouwen voor leegstand en efficiënt omgaan met kostbare tijdelijke huisvesting. In de uitwerking van het aangepaste uitvoeringsplan richting besluitvorming door de raad is het belangrijk dat we uitgaan van actuele gegevens zoals leerlingaantallen, BVO’s en andere ontwikkelingen die van invloed zijn op de projecten en/of de volgorde. Op basis van deze gegevens wordt de omvang van een schoolgebouw bepaald en in het verlengde daarvan ook de benodigde investering. In de uitwerking is het daarom belangrijk om onderstaande stappen te doorlopen. Indien deze aanleiding geven om de volgorde aan te passen dan kan hier in overleg en na overeenstemming toe worden besloten. Stap 1. Vaststellen actuele prognose, vaststellen aangepast functioneel BVO schoolgebouwen en doorrekenen van ruimtetekorten en ruimteoverschotten o.b.v. actuele leerlingaantallen en aangepast functioneel BVO. De prognoses uit het IHP zijn uit 2018/2019 en o.b.v. deze prognoses is de ruimteberekening en uiteindelijk ook het investeringskrediet tot stand gekomen. Omdat we niet bouwen voor leegstand maar ook niet te klein willen bouwen is het belangrijk dat we uitgaan van recente

19

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

leerlingenprognoses. Het is hierbij van belang dat de actuele leerlingenprognose door schoolbesturen en gemeente wordt vastgesteld. Uit de businesscases blijkt dat in de vastgelegde oppervlakte metingen (BVO) ook niet functionele m2’s staan opgenomen die niet ingezet kunnen worden t.b.v. onderwijs. Omdat o.b.v. deze metingen een actuele prognose de ruimtetekorten en ruimteoverschotten worden bepaald is het belangrijk dat deze gegevens kloppen. Voor scholen waarbij op korte termijn ruimtetekort ontstaat dat niet d.m.v. medegebruik bij een andere school opgelost kan worden heeft de gemeente een zorgplicht. Deze scholen komen in aanmerking van een uitbreiding van de capaciteit. Stap 2. In kaart brengen van overige ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de prioritering. Naast het ruimtetekort uit stap 1 kunnen er andere relevante ontwikkelingen zijn die van invloed zijn op de projecten en prioritering. Denk hierbij bijvoorbeeld aan constructiefouten. Indien deze voldoende worden onderbouwd kunnen ze worden meegenomen in de op te stellen prioritering. Leerlingenstromen op wijkniveau en reeds gestichte, nog te stichten en uitgebreide scholen in Schiedam en andere gemeenten kunnen ook aanleiding geven om andere keuzes te maken. Stap 3. (Indien nodig) herijken van projecten en prioritering.

De projecten uit het eerste uitvoeringsprogramma zijn in stap 0 geprioriteerd waarbij de score tabel uit bijlage II van het IHP als leidraad is gebruikt. De score 1e orde is in stap 1 geactualiseerd aan de hand van nieuwe leerlingaantallen en aangepast functioneel BVO. In stap 2 zijn relevante ontwikkelingen in kaart gebracht. Indien hier aanleiding toe is kan op basis van de actuele gegevens besloten worden om projecten prioritering te herijken. Stap 4. Berekenen van nieuwe projectinvesteringen. De benodigde projectinvesteringen worden opnieuw berekend o.b.v. een actuele gegevens en mits voldoende onderbouwd o.b.v. een nieuwe maatregel. Stap 5. Verkennen van mogelijke financiële knoppen om aan te draaien en bepalen van bekostigingsplafond 2025 en verder In overleg met vak afdelingen binnen de gemeente (sport, financiën, vastgoed) en schoolbesturen verkennen we mogelijke knoppen waaraan we kunnen draaien om de bestedingsruimte voor onderwijshuisvesting te vergroten. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het (gedeeltelijk) ten lasten leggen van de te realiseren m2’s voor bewegingsonderwijs aan de afdeling sport, scherp toezien dat er niet wordt gebouwd voor leegstand, maximaal gebruik maken van aanvullende subsidies (bijv. groen blauwe schoolpleinen).

In de nota waarderen en afschrijven is vastgelegd dat schoolgebouwen in de gemeente Schiedam in 40 jaar worden afgeschreven. Een onderzoek of de afschrijvingstermijn verlengd kan worden maakt onderdeel uit van de verkenning. Voor de periode na de oorspronkelijke planperiode 2021-2024 willen we werken met bekostigingsplafonds. Het bekostigingsplafond van de oorspronkelijke planperiode (tot en met 2024) bedraagt € 38 miljoen. In overleg met financiën wordt bepaald wat het bekostigingsplafond is voor de periode na de planperiode van het eerste uitvoeringsplan. We hebben een grote opgave en het werken met bekostigingsplafond betekent dat ieder project dat 'duurder' uitpakt het eerstvolgende project lastiger uitvoerbaar maakt.

20

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

Stap 6. Plan opstellen voor efficiënte inzet tijdelijke huisvesting Realiseren van tijdelijke huisvesting is kostbaar en moet waar mogelijk worden voorkomen. Het is wenselijk dat het inrichten van één tijdelijke locatie dienst doet voor meerdere IHP projecten. Stap 7. Overeenstemming bereiken over projecten die we in de periode 23-24 uitvoeren. Voor het eerste uitvoeringsplan met een oorspronkelijke looptijd van 2021 - 2024 is door de gemeenteraad € 38 miljoen beschikbaar gesteld. De projecten Loep, El Furkan en Peperklip staan hoog op de prioriteitenlijst en voor deze projecten is reeds een beschikking afgegeven. Binnen de beschikbare middelen is het waarschijnlijk mogelijk om nog één of twee projecten te realiseren. Stap 8. Bepalen van tijdspad van resterende projecten. Op basis van de bestedingsruimte uit stap 5 bepalen we het tijdspad van de resterende projecten. De geschatte ingangsdatum voor de tweede tranche wordt vastgesteld. Tijdens de OOGO is besproken dat het 1e uitvoeringsplan met 4 jaar wordt verlengd met dien verstande dat als de projecten in het 1e IHP zijn afgerond het mogelijk is om vervroegd met de 2e tranche aan te vangen. Stap 9. Bepalen planning businesscases en bepalen van in te richten projectorganisatie In de stappen 7 en 8 is een tijdspad bepaald voor alle projecten. O.b.v.

dit tijdspad kan bepaald worden op welk moment een businesscase aangeleverd moet worden om tijdig met de projectvoorbereidingen te kunnen starten. Om geen vertraging op te lopen in het aanleveren van de businesscases is het belangrijk dat er een projectorganisatie wordt ingericht met medewerkers die de belangen van de schoolbesturen en medewerkers die de belangen van de gemeente behartigen. O.b.v. de aangeleverde businesscases moet bepaald worden welke inzet er op welk moment nog nodig is om tot een volledige businesscase te komen. Stap 10. Opstellen aangepast uitvoeringsplan De uitkomsten van stap 1 t/m 9 kunnen uiteindelijk vertaald worden naar een aangepast uitvoeringsplan IHP.

21

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

Bijlage 2: Inhoud businesscases Per onderdeel wordt het volgende verwacht in een businesscase. Algemeen • Overzichtelijk document met inhoudsopgave, overzicht bijlagen en correcte verwijzingen • Het betreft één integraal document waarin de onderliggende informatie (uit de bijlagen) beknopt en helder is omschreven. Document en bijlagen worden integraal aangeleverd. • Duidelijke naamgeving en datering van documenten. • Heldere conclusies en advies / verzoek tot besluitvorming richting de gemeente. • Toevoegen van een managementsamenvatting. Omschrijving van de huidige situatie • Omschrijving ligging in de wijk met situatieschets. • Ontwikkeling leerlingaantallen afgelopen 5 jaar en toelichting ter ondersteuning van de trend in de leerlingenontwikkeling die ten grondslag ligt aan de prognose. • Inventarisatie van huidige prestaties gebouw op gebied van exploitatie. • Meetrapport huidige m2 NVO en BVO (conform NEN 2580) per gebouwdeel. Actuele metingen bijvoegen als bijlagen. • Technische staat van het gebouw o.b.v. conditiemetingen (conform NEN 2767), zowel bouwkundig als installaties. Actuele metingen bijvoegen als bijlagen. • Beoordeling en onderbouwing van functionele (on)geschiktheid van het (huidige) gebouw. • Beoordeling van het huidige gebouw t.o.v. Programma van Eisen (PvE) Frisse Scholen Klasse C.

Per onderwerp uit het PvE aangeven of het gebouw wel / niet voldoet inclusief (korte) toelichting. • Inventarisatie stedenbouwkundige randvoorwaarden en (monumentale) beperkingen. Beschrijving van de stedenbouwkundige complexiteit. Aangeven wat wordt verwacht aan architectonische eisen en binnenstedelijke complexiteit. Hiervoor o.a. het bestemmingsplan raadplegen. • Inventarisatie asbest o.b.v. beschikbare informatie (asbestrapporten) en / of een schouw. Omschrijving van de toekomstige / gewenste situatie • Startpunt is de (IHP) beoordeling m.b.v. het afwegingskader. Afspraken specifiek benoemen. • Omschrijving van de toekomstige / gewenste situatie met (algemene) visie op onderwijs, aandacht voor omgeving, samenwerkingsverbanden etc. Omschrijving van uitgangspunten / ambities Omschrijven van de belangrijkste uitgangspunten / ambities, zoals zijn opgenomen in de • Programma’s van Eisen. De PVE’s bijvoegen als bijlagen. • Functioneel • Beschrijving van de school en onderwijstype. • Visie op het onderwijs en minimale functionele behoefte. • Specifiek benoemen van aanvullende (functionele) wensen. Ruimtelijk • Onderbouwde groeiprognose van het aantal leerlingen van 2025 tot 2035. • Ruimtebehoefte in m2 BVO o.b.v. het aantal geprognotiseerde leerlingen. • In geval van renovatie afzetten tegen de beschikbare m2 BVO in het huidige gebouw.

22

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

• Uitgangspunt is het aantal geprognotiseerde leerlingen (15 jaar vanaf peildatum met tweejaarlijkse actualisatie) en de ruimtebehoefte in m2 BVO waarover schriftelijke / formele overeenstemming is met de gemeente. Hierbij wordt gestuurd op de omvang afspraken en alleen in overleg met een analyse van de gevolgen van de betreffende scholen afwijkend besloten. • Globaal ruimtelijk programma met een ruimtestaat en die bijvoegen als bijlagen. Technisch • Omschrijving ambitieniveau Frisse Scholen klasse B/C en met welke maatregelen hier aan zal worden voldaan. Afwijkingen van het vastgestelde IHP ambitieniveau specifiek motiveren. • Omschrijving ambitieniveau Duurzaamheid en met welke maatregelen hier aan zal worden voldaan. Afwijkingen van het vastgestelde IHP ambitieniveau specifiek motiveren. Expliciet aandacht voor terugverdientijden/total cost of ownership. • Omschrijven van de (overige) technische uitgangspunten. • In geval van renovatie; aangeven en onderbouwen of er (groot) onderhoud is opgenomen. Is dit een wens van de school of zijn het mogelijke gevolgwerkzaamheden? • Ruimtelijke (volume)studie / schetsontwerp. Omschrijven van de belangrijkste bevindingen van de studie t.a.v. de stedenbouwkundige inpassing. Past het op de locatie, gevolgen bestemmingsplan, etc. Studie toevoegen als bijlagen.

• In geval van renovatie de inpassing in de bestaande gebouwen inzichtelijk maken: een overzicht met beschikbare ruimte, te renoveren ruimte en uit te breiden ruimte. Overzichten toevoegen als bijlagen. Toetsen businesscase • Voorgestelde plannen / ingrepen toetsen aan afspraken / kaderstelling IHP (zoals verbetering kwaliteit, ambitie duurzaamheid, voldoen aan Frisse Scholen B/C). • Specifiek ter goedkeuring voorleggen: alle voorgestelde plannen / ingrepen (functioneel, esthetisch, technisch, onderhoud, ruimtelijk, stedenbouwkundig) aanvullend op de kaderstelling IHP. Scenario analyse • Minimaal de scenario’s behandelen die zijn afgesproken in het IHP. Door verkregen inzicht zijn meerdere scenario’s mogelijk. • In ieder geval een ‘sober en doelmatig’ scenario uitwerken, uitgaande van de minimaal benodigde ingrepen conform IHP. Aangevuld met afwijkende scenario’s, bijvoorbeeld door inhoudelijke ambities of bijzondere eisen. • Alle scenario’s op een vergelijkbare wijze uitgewerkt om een goede onderlinge vergelijking mogelijk te maken. • Onderzoek naar mogelijk medegebruik (leegstandreductie) en gedeeld gebruik met partners. Gebruik maken van bijv. prognoses van scholen in de buurt. • Onderzoek naar tijdelijke huisvesting en mogelijke oplossingen i.s.m. de gemeente. • Indien een sportvoorziening aanwezig hiervoor ook een onderbouwing (apart opnemen).

• Vanuit kennis op wijkniveau van scholen onderzoek naar combineren met maatschappelijke voorzieningen. • Risico analyse met belangrijkste risico’s en mogelijke maatregelen om deze te voorkomen. • Objectieve beoordeling van de scenario’s en motivatie voorkeursscenario.

23

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

Financiële onderbouwing De financiële onderbouwing met een complete begroting van de stichtingskosten per scenario, rekening houdend met o.a. bijkomende kosten, bouwleges, post onvoorzien, prijsstijgingen en marktontwikkelingen, gevolgen RO-procedures, (interne) kosten gemeente, sloop- en saneringskosten, kosten voorterrein / verkeer, tijdelijke huisvesting, asbest, financieringskosten, etc. • Bouwkostenraming per scenario, met voldoende onderbouwing van alle kosten. Compleet overzicht, geen PM-posten of uitsluitingen (in dat geval stelposten opnemen). • Voor zowel de stichtingskosten als de bouwkosten ook de kengetallen euro / m2 BVO. • Indien van toepassing de nieuwbouwkosten, renovatiekosten, uitbreidingkosten, kosten tijdelijke huisvesting etc. apart inzichtelijk maken (inclusief kengetallen). • Ingrepen die buiten de kaderstelling IHP vallen (b.v. extra esthetische of functionele wensen, grotere ruimtebehoefte, hoger technisch ambitieniveau, stedenbouwkundige complexiteit, groot onderhoud etc.) ook financieel apart inzichtelijk maken. Daar waar er sprake van is, ook separaat de terugverdientijden benoemen. • Indien van toepassing sportvoorzieningen en andere maatschappelijke partners apart inzichtelijk maken. • Aanvullende kosten t.g.v. bijzondere doelgroepen (zoals VVE, BSO, KDV) inzichtelijk maken.

De dekking hiervoor komt via de gemeentelijke vastgoedorganisatie uit de huur die hiervoor betaald wordt. • Financiële risico’s analyseren: worst-case scenario aangeven met de grootste tegenvallers. • Boekwaarden huidige gebouwen analyseren en meenemen in de beoordeling. • Opnemen dat de schoolbesturen zorgen voor dekking van de (extra) kosten van (aanvullende) wensen / ambities / ingrepen / etc. die buiten het IHP vallen. Kosten en dekking specifiek inzichtelijk maken. Conclusies, advies, planning en vervolgstappen Conclusies o.b.v. objectieve beoordeling van de scenario’s en financiële resultaten. Motiveren/beargumenteren van het voorkeursscenario. Eventuele dilemma’s en mogelijke kansen benoemen. • Specifiek benoemen van vervolgstappen inclusief ieders taken en verantwoordelijkheden (rol). • Hoofdlijnenplanning en geplande vervolgstappen voor de korte termijn. Afwijkingen van het IHP dienen expliciet door gemeente te worden goedgekeurd in de afsprakenbrief. Hiervoor dient een voorstel ter besluitvorming aan de gemeente en de overige schoolbesturen te worden voorgelegd.

24

Actualisatie uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting 2021 - 2024

Colofon Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501, 3100 AE Schiedam 14 010 schiedam.nl

25