Bijlage 2 De 11 wijzigingen in fase 1 spoor 1

Bijlage 2 – Overzicht 11 wijzigingen Participatiewet in Balans (Spoor 1, Fase 1)

Wijziging

Wat houdt de wijziging kort in?

Wat merkt de inwoner?

4 weken zoektermijn jongeren jonger dan 27 jaar

Zoektermijn van 4 weken mag worden overgeslagen als dit op basis van de individuele situatie beter is voor de jongere. Identificatie mag ook met Europees rijbewijs en digitaal met Digi-D.

Directe toegang tot bijstand als de individuele situatie daarom vraagt, vergroot de bestaanszekerheid Meer identificatiemiddelen maken toegang mogelijk, bij verloop paspoort of id-bewijs hoeft de inwoner niet per se kosten te maken Minder administratieve lasten, stimulans voor werkaanvaarding

Identificatieplicht Digi-D en EU-rijbewijs

Vereenvoudiging aanvraagprocedure

Ontvangsten uit giften

Harmonisatie jongerennorm

Aanvraag binnen 12 maanden na beëindiging bijstand kan met minder bewijsstukken indien situatie op vier punten niet is gewijzigd. Tot vastgesteld bedrag aan giften per jaar mag zonder meldplicht worden ontvangen (2026: €1.200). Daarna is het aan het college hoe hiermee om te gaan op basis van de individuele situatie. Vaste ophoging via de algemene bijstand voor jongeren 18 tot 21 jaar die niet kunnen terugvallen op de onderhoudsplicht van hun ouders/verzorgers.

Minder administratieve lasten, meer vertrouwen

Verschillen tussen gemeenten worden weggenomen, vergroot de bestaanszekerheid

Wat is geregeld? Wat moet nog? Beleidsregels vastgesteld Werkinstructie aangepast Monitoring loopt Werkinstructie aangepast. Identificatie met Digi-D is nog niet mogelijk: technische ondersteuning PinkRoccade nodig Beleidsregels vastgesteld Werkinstructie opgesteld Aanvraagformulier aangepast

Beleidsregels vastgesteld (giften van liefdadigheidsorganisaties zonder winstoogmerk worden altijd buiten beschouwing gelaten) Werkinstructie aangepast Opgave formulier ontwikkeld Werkinstructie aangepast Uitkeringssysteem aangepast

Terugwerkende kracht bij aanvragen

Bijstand kan tot 3 maanden terug worden toegekend bij individuele omstandigheden.

Vergroot de bestaanszekerheid

Beleidsregels vastgesteld Uitkeringssysteem aangepast Werkinstructie aangepast

Vermogenstoets

Vermogen beoordeeld op basis van de actuele situatie. De aanwezige schulden worden in de nieuwe werkwijze altijd meegenomen. Mantelzorg leidt niet automatisch tot gezamenlijke huishouding of kostendelersnorm als er sprake is van tijdelijk verblijf om mantelzorg te verlenen. Daarnaast kan hiermee rekening worden gehouden bij reintegratie. Mogelijkheid om onder voorwaarden te experimenteren met maatschappelijk participatie, loonkostensubsidie en ontheffingen. Experimenteren met bepalingen die het inkomen regelen mag niet. Voorschot verhoogd naar 95% van de bijstandsnorm.

Eerlijker systeem, vergroot de bestaanszekerheid

Werkinstructie aangepast

Vergroot de bereidheid om mantelzorg voor naasten te vergroten

Werkinstructie aangepast

Inwoner kan voordelen ervaren afhankelijk van de inzet van experimenten

Juridisch kader gereed

Vergroot de bestaanszekerheid

Als ex-partners bij samenwoning langer dan 2 jaar uit elkaar zijn geweest, is er niet meer automatisch sprake van een gezamenlijke huishouding.

Vergroot de bestaanszekerheid

Werkinstructie aangepast Beschikking en rapportage aangepast Werkinstructie aangepast

Ruimte voor mantelzorg

Verbreding experimenteerartikel

Bevoorschottingspercentage in lijn met beslagvrije voet Kleine aanpassing onweerlegbaar rechtsvermoeden